ΕΚΠΑ: Διαλύοντας τους μύθους – Γιατί τα εμβόλια δεν αλλάζουν τα γονίδιά μας

Τα εμ­βό­λια ένα­ντι της COVID-19 δεν μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν τα γο­νί­διά μας και δεν μέ­νουν στο σώμα μας για πε­ρισ­σό­τε­ρο από με­ρι­κές ημέ­ρες, ανα­φέ­ρουν οι κα­θη­γη­τές της Ια­τρι­κής Σχο­λής του ΕΚΠΑ Ευ­στά­θιος Κα­στρί­της και Θάνος Δη­μό­που­λος (Πρύ­τα­νης ΕΚΠΑ), δί­νο­ντας απά­ντη­ση στον αβά­σι­μο φόβο ότι αυτά τα νέα εμ­βό­λια «δεν είναι πραγ­μα­τι­κά εμ­βό­λια, αλλά ότι θα αλ­λά­ξουν κάπως τα γο­νί­δια μας ή θα ει­σα­χθούν στο DNA των κυτ­τά­ρων μας».

Είναι αρ­κε­τά συχνό, ανα­φέ­ρουν οι δύο κα­θη­γη­τές, ει­δι­κά στα μέσα κοι­νω­νι­κά δι­κτύ­ω­σης να ανα­φέ­ρε­ται ότι “αυτά τα εμ­βό­λια είναι ένα είδος γο­νι­δια­κής θε­ρα­πεί­ας, και αν και εν μέρει αυτό δεν είναι εντε­λώς λαν­θα­σμέ­νο, πα­ρα­λεί­πο­νται ορι­σμέ­νες ση­μα­ντι­κές λε­πτο­μέ­ρειες σχε­τι­κά με τον τρόπο δρά­σης των εμ­βο­λί­ων: δεν μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν τα γο­νί­διά μας και δεν μέ­νουν στο σώμα μας για πε­ρισ­σό­τε­ρο από με­ρι­κές ημέ­ρες. Υπάρ­χουν πολ­λές δια­στρε­βλώ­σεις σχε­τι­κά με τον μη­χα­νι­σμό δρά­σης από άτομα και ορ­γα­νώ­σεις που δεν έχουν σχέση με την επι­στή­μη ή δεν έχουν σχε­τι­κές γνώ­σεις, ονο­μά­ζουν τα εμ­βό­λια ως «γο­νι­δια­κή θε­ρα­πεία» , υπο­στη­ρί­ζουν ότι «δεν είναι πραγ­μα­τι­κά εμ­βό­λια» και ότι «προ­κα­λούν την πα­ρα­γω­γή το­ξί­νης από τον ορ­γα­νι­σμό».

Οι κα­θη­γη­τές του ΕΚΠΑ Ευ­στά­θιος Κα­στρί­της και Θάνος Δη­μό­που­λος εξη­γούν ότι τα εμ­βό­λια που σχε­διά­στη­καν και πα­ρά­γο­νται από την Pfizer και τη Moderna χρη­σι­μο­ποιούν μι­κρο­σκο­πι­κούς «φα­κέ­λους» από λι­πί­δια που ονο­μά­ζο­νται λι­πι­δι­κά να­νο­σω­μα­τί­δια για να ει­σά­γουν ένα μόνο κομ­μά­τι γε­νε­τι­κού υλι­κού που ονο­μά­ζε­ται messenger RNA (mRNA – αγ­γε­λια­φό­ρο RNA) στα κύτ­τα­ρα μας.

Αυτό πε­ριέ­χει την πλη­ρο­φο­ρία για την οι­κο­δό­μη­ση της πρω­τε­ΐ­νης-ακί­δας του ιού. Το εμ­βό­λιο της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξ­φόρ­δης είναι ελα­φρώς δια­φο­ρε­τι­κά. Χρη­σι­μο­ποιούν ένα δί­κλω­νο μόριο DNA που ει­σά­γε­ται σε έναν κοινό, αλλά αδρα­νή ιό που ονο­μά­ζε­ται αδε­νο­ϊ­ός. Αυτό το κομ­μά­τι DNA πε­ριέ­χει επί­σης τις οδη­γί­ες για την οι­κο­δό­μη­ση της πρω­τε­ΐ­νης-ακί­δας του ιού. Μόλις μπει μέσα στο κύτ­τα­ρο, αυτές οι οδη­γί­ες δια­βά­ζο­νται και με­τα­φρά­ζο­νται σε mRNA.

«Τε­λι­κά αυτά τα κομ­μά­τια mRNA πη­γαί­νουν στο κυτ­τα­ρό­πλα­σμα που απο­τε­λεί το ‘σώμα’ των κυτ­τά­ρων μας. Αδρά θα λέ­γα­με ότι το κυτ­τα­ρό­πλα­σμα μοιά­ζει με ένα ζε­λα­τι­νώ­δες υγρό που πε­ριέ­χει μικρά ορ­γα­νί­δια με διά­φο­ρες λει­τουρ­γί­ες απα­ραί­τη­τες για το κύτ­τα­ρο. Εκεί, στο κυτ­τα­ρό­πλα­σμα, με­τα­φρά­ζο­νται και συ­ναρ­μο­λο­γού­νται πε­ρί­που 200.000 άλλα κομ­μά­τια αγ­γε­λια­φό­ρου RNA (mRNA) που βρί­σκο­νται επί­σης στο κυτ­τα­ρό­πλα­σμα κάθε κυτ­τά­ρου, καθώς τα κύτ­τα­ρα μας πα­ρά­γουν πρω­τε­ΐ­νες και έν­ζυ­μα συ­νε­χώς.

Οι αλυ­σί­δες του mRNA είναι βα­σι­κά ένα κω­δι­κός που πε­ρι­γρά­φει τις οδη­γί­ες για την πα­ρα­γω­γή των πρω­τεϊ­νών. Στην πε­ρί­πτω­ση των εμ­βο­λί­ων πε­ριέ­χει τις οδη­γί­ες για την πα­ρα­γω­γή των πρω­τεϊ­νών-ακί­δων με τις οποί­ες ο κο­ρο­νο­ϊ­ός προσ­δέ­νε­ται στα κύτ­τα­ρα μας για να τα μο­λύ­νει. Η πρω­τε­ΐ­νη-ακίδα είναι ένα από τα πιο ανα­γνω­ρί­σι­μα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του ιού από το ανο­σο­ποι­η­τι­κό μας σύ­στη­μα. Τα κύτ­τα­ρα μας δια­βά­ζουν αυτό το mRNA και το χρη­σι­μο­ποιούν για τη συ­ναρ­μο­λό­γη­ση των ακί­δων. Οι ακί­δες στην συ­νέ­χεια με­τα­να­στεύ­ουν στο εξω­τε­ρι­κό πε­ρί­βλη­μα των κυτ­τά­ρων μας όπου ανα­γνω­ρί­ζο­νται από ανο­σο­ποι­η­τι­κό μας σύ­στη­μα το οποίο πλέον απο­κτά μνήμη για αυτές (τις «θυ­μά­ται»).

Πώς λει­τουρ­γουν οι ακί­δες

Αυτές οι ακί­δες, από μόνες τους, δεν είναι επι­κίν­δυ­νες. Δεν μπο­ρούν να προ­κα­λέ­σουν νόσο, και συ­νή­θως δεν είναι πλή­ρεις (κυ­ρί­ως μικρά κομ­μά­τια τους βγαί­νουν στην επι­φά­νεια του κυτ­τά­ρου). Πρό­κει­ται ου­σια­στι­κά για «απο­τυ­πώ­μα­τα» του ιού που βοη­θούν το ανο­σο­ποι­η­τι­κό να ανα­γνω­ρί­σει και να κα­τα­πο­λε­μή­σει τον πραγ­μα­τι­κό ένοχο (το ιό SARS-CoV-2) όταν ει­σβάλ­λει. Οι αλυ­σί­δες mRNA από τα εμ­βό­λια έχουν μικρή διάρ­κεια ζωής και πα­ρα­μέ­νουν μόνο για δύο μέρες προ­τού δια­λυ­θούν και τα κομ­μά­τια τους ανα­κυ­κλω­θούν από το σύ­στη­μα διά­θε­σης απορ­ριμ­μά­των των κυτ­τά­ρων.

Επει­δή όμως αγ­γε­λια­φό­ρο RNA είναι γε­νε­τι­κό υλικό, υπό την έν­νοια αυτή, τα εμ­βό­λια είναι μια θε­ρα­πεία με βάση στις αρχές της γε­νε­τι­κής και όχι βέ­βαια μια γο­νι­δια­κή θε­ρα­πεία. Έτσι και ο FDA τα τα­ξι­νο­μεί ως εμ­βό­λια, όχι ως γο­νι­δια­κή θε­ρα­πεία”.

Δεν είναι δυ­να­τή η γε­νε­τι­κή με­τάλ­λα­ξη

Όμως πολ­λοί άν­θρω­ποι ακούν ή δια­βά­ζουν την έκ­φρα­ση «γε­νε­τι­κή» ή «γο­νι­δια­κή και πι­στεύ­ουν ότι θα αλ­λά­ξει το DNA τους, ση­μειώ­νουν οι κα­θη­γη­τές.

Υπο­γραμ­μί­ζουν ότι «αυτό δεν είναι δυ­να­τό. Προ­κει­μέ­νου τα εμ­βό­λια να αλ­λά­ξουν τα γο­νί­δια ενός ατό­μου, οι οδη­γί­ες που πε­ριέ­χο­νται στο mRNA θα πρέ­πει να ει­σέλ­θουν στο κέ­ντρο ελέγ­χου του κυτ­τά­ρου, δη­λα­δή στον πυ­ρή­να. Ο πυ­ρή­νας χω­ρί­ζε­ται από το υπό­λοι­πο κύτ­τα­ρο από τη δική του μεμ­βρά­νη. Για να ξε­πε­ρά­σει αυτή τη μεμ­βρά­νη, το mRNA θα πρέ­πει να έχει ένα ει­δι­κό έν­ζυ­μο το οποίο όμως δεν έχει. Αλλά ακόμα και αν μπο­ρού­σε να μπει στον πυ­ρή­να, το μο­νό­κλω­νο μόριο του mRNA θα πρέ­πει να με­τα­φρα­στεί ξανά σε ένα δί­κλω­νο μόριο DNA.

O αδε­νο­ϊ­ός δεν εν­σω­μα­τώ­νε­ται στα χρω­μο­σώ­μα­τα

Ορι­σμέ­νοι ιοί όπως ο HIV, ο ιός που προ­κα­λεί το AIDS, μπο­ρεί να το κάνει αυτό. Το πε­τυ­χαί­νει χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ένα έν­ζυ­μο που ονο­μά­ζε­ται αντί­στρο­φη με­τα­γρα­φά­ση για να ει­σα­χθεί στα χρω­μο­σώ­μα­τά. Όμως, το mRNA που πε­ριέ­χε­ται στα εμ­βό­λια στε­ρεί­ται αυτού του εν­ζύ­μου, οπότε δεν μπο­ρεί να με­τα­γρα­φεί σε DNA. Ο αδε­νο­ϊ­ός DNA που χρη­σι­μο­ποιεί­ται στα εμ­βό­λια της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξ­φόρ­δης ει­σέρ­χε­ται στον πυ­ρή­να των κυτ­τά­ρων μας, αλλά ποτέ δεν εν­σω­μα­τώ­νε­ται στα χρω­μο­σώ­μα­τά μας.

Ακόμα όμως και μετά από αυτά τα δύο βή­μα­τα, υπάρ­χει ένα τρίτο τεί­χος προ­στα­σί­ας με­τα­ξύ των εμ­βο­λί­ων και των γο­νι­δί­ων μας: Ένα άλλο έν­ζυ­μο, που ονο­μά­ζε­ται ιντε­γκρά­ση, θα χρεια­ζό­ταν για τη συρ­ρα­φή του νέου DNA στο DNA των κυτ­τά­ρων μας. Αυτό επί­σης δεν υπάρ­χει στα εμ­βό­λια. Συ­νε­πώς, οι πι­θα­νό­τη­τες να συμ­βεί εν­σω­μά­τω­ση του mRNA των εμ­βο­λί­ων στο γε­νε­τι­κό μας υλικό είναι μη­δε­νι­κές» .

Πηγή kathimerini.gr