Εκπαίδευση: Γιατί τα παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο

Ο τελευ­ταίος και πιο δύσκο­λος στόχος απο­μέ­νει στην Ελλάδα στην προ­σπά­θεια για ίση πρό­σβαση όλων των μαθητών στην εκπαί­δευση και την εξά­λειψη της μαθη­τι­κής διαρ­ροής. Η χώρα μας έχει ένα από τα χαμη­λό­τερα ποσοστά μαθη­τι­κής διαρ­ροής στην Ευρω­παϊκή Ενωση, το οποίο οφεί­λε­ται σε παιδιά Ρομά και μετα­να­στό­πουλα.

«Η αντι­με­τώ­πιση της σχο­λι­κής διαρ­ροής απο­τε­λεί κορυ­φαία μας προ­τε­ραιό­τητα. Είναι ένα πολυ­πα­ρα­γο­ντικό και σύνθετο φαι­νό­μενο, το οποίο επη­ρε­ά­ζει δυσα­νά­λογα τις πιο ευά­λω­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες. Παρά την πρόοδο της τελευ­ταίας πεντα­ε­τίας, νέες κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές και τεχνο­λο­γι­κές συν­θή­κες –με κυριό­τερη την παν­δη­μία– επα­νέ­φε­ραν στο προ­σκή­νιο το ζήτημα της παρα­κο­λού­θη­σης και πρό­λη­ψης του φαι­νο­μέ­νου», δηλώνει στην «Κ» η υπουρ­γός Παι­δείας Σοφία Ζαχα­ράκη, εξαγ­γέλ­λο­ντας ότι σε συνερ­γα­σία με το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ΙΕΠ) θα δημιουρ­γη­θεί, με χρη­μα­το­δό­τηση ΕΣΠΑ, σύγ­χρο­νος μηχα­νι­σμός που δεν θα κατα­γρά­φει μόνο τους μαθητές που δια­κό­πτουν τη φοίτησή τους, αλλά θα κατα­νοεί τους λόγους της δια­κο­πής.

Ειδι­κό­τερα, η Ελλάδα κατα­γρά­φει τη δεύτερη χαμη­λό­τερη επίδοση σχο­λι­κής διαρ­ροής στην Ευρω­παϊκή Ενωση, με 3,7% των νέων ηλικίας 18-24 ετών να έχουν εγκα­τα­λεί­ψει πρόωρα την εκπαί­δευση και κατάρ­τιση, έναντι του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου 9,5%. Πρώτη η Κροατία (2%), η Πολωνία (3,7%) και η Ιρλαν­δία (4%) και η χώρα μας έχουν ήδη πετύχει –και ξεπε­ρά­σει– τον στόχο της Ε.Ε. για μείωση κάτω από 9% έως το 2030. Αντί­θετα χώρες όπως η Ρου­μα­νία (16,6%), η Ισπανία (13,7%), η Γερ­μα­νία (12,8%) και η Ουγ­γα­ρία (11,6%) δίνουν ακόμη μάχη.

Το ΙΕΠ συντο­νί­ζει το έργο του μηχα­νι­σμού, έχοντας ήδη επε­ξερ­γα­στεί πρω­το­γενή δεδο­μένα από το 2019-2020 και το 2023-2024. Πιο συγκε­κρι­μένα, με βάση τα δια­γράμ­ματα που παρου­σιά­ζει η «Κ», τα συμπε­ρά­σματα που προ­κύ­πτουν είναι τα ακό­λουθα:

• Δημο­τικό: Σε γενικές γραμμές, τα ποσοστά δια­κο­πής φοί­τη­σης εμφα­νί­ζο­νται μειω­μένα το σχολικό έτος 2023-2024 σε σχέση με τα προη­γού­μενα έτη, γεγονός που μαρ­τυ­ρεί στα­θε­ρο­ποί­ηση και βελ­τί­ωση στην παρα­μονή των μαθητών στην πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση.

• Γυμνά­σιο: Τα μεγα­λύ­τερα ποσοστά δια­κο­πής φοί­τη­σης κατα­γρά­φο­νται στην Α΄ Τάξη, κυρίως στα σχολικά έτη 2019-2020 και 2022-2023. Ακο­λου­θεί η Β΄ Τάξη με μέγιστο ποσοστό δια­κο­πής 0,41% το 2022-2023. Ωστόσο, όπως και στο Δημο­τικό, τα ποσοστά μειώ­θη­καν το 2023-2024, υπο­δη­λώ­νο­ντας θετική εξέλιξη.

Ταχύ­τερη διά­γνωση μαθη­σια­κών δια­τα­ρα­χών

• Γενικά Λύκεια: Στα Γενικά Λύκεια, η Α΄ Τάξη παρου­σιά­ζει τα υψη­λό­τερα ποσοστά δια­κο­πής φοί­τη­σης, με μέγιστο 0,71% το 2022-2023. Η Β΄ και Γ΄ Τάξη ακο­λου­θούν με σημα­ντικά χαμη­λό­τερα ποσοστά, δεί­χνο­ντας ότι το πρό­βλημα είναι πιο έντονο στο πρώτο έτος της λυκεια­κής εκπαί­δευ­σης.

• Επαγ­γελ­μα­τικά Λύκεια: Η κατά­σταση στα ΕΠΑΛ είναι πιο σύνθετη. Τα μεγα­λύ­τερα ποσοστά δια­κο­πής εμφα­νί­ζο­νται στην Α΄ Τάξη, με μέγιστο το 2,07% το 2022-2023. Η Β΄ και Γ΄ Τάξη έχουν σαφώς χαμη­λό­τερα ποσοστά, τα οποία δεί­χνουν την ανάγκη για στο­χευ­μένη στήριξη στους νέους που εισέρ­χο­νται στην επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση.

«Είναι ένα πολυ­πα­ρα­γο­ντικό και σύνθετο φαι­νό­μενο, το οποίο επη­ρε­ά­ζει δυσα­νά­λογα τις πιο ευά­λω­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες», δηλώνει στην «Κ» η υπουρ­γός Παι­δείας Σοφία Ζαχα­ράκη.

«Καθώς τηρεί­ται η ανω­νυ­μία των μαθητών κατά τη συλλογή των στοι­χείων, δεν μπορεί να είναι ξεκά­θαρο το προφίλ όσων εγκα­τα­λεί­πουν το σχολείο», παρα­τη­ρεί στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής Σπύρος Δου­κά­κης.

Ωστόσο, με δεδο­μένο ότι το ποσοστό μαθη­τι­κής διαρ­ροής στην Ελλάδα είναι πολύ χαμηλό, θεω­ρεί­ται ότι αυτό οφεί­λε­ται στις δυσκο­λίες και στις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες που αντι­με­τω­πί­ζουν τα παιδιά Ρομά και οι μετα­νά­στες. Ακριβή στοι­χεία για τα παιδιά Ρομά στα σχολεία δεν είναι δια­θέ­σιμα, ενώ περίπου 26.000 αλλο­δα­ποί μαθητές 5 έως 17 ετών μαθαί­νουν γράμ­ματα στα σχολεία της χώρας μας.

Πλη­ρώ­σαμε 614 εκατ. για φρο­ντι­στή­ρια

Βάσεις δεδο­μέ­νων

Οπως τονίζει ο κ. Δου­κά­κης, «η διαφορά ανάμεσα στην ορι­στική διακοπή φοί­τη­σης και τη διακοπή λόγω προ­σω­ρι­νών παρα­γό­ντων είναι κεντρική στον σχε­δια­σμό, καθώς καθο­ρί­ζει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των μέτρων στή­ρι­ξης που θα εφαρ­μο­στούν».

Ετσι, προ­βλέ­πε­ται, μεταξύ άλλων, ότι στο πλαίσιο του έργου θα δημιουρ­γη­θούν ασφα­λείς και αξιό­πι­στες βάσεις δεδο­μέ­νων, οι οποίες θα συγκε­ντρώ­νουν και θα ανα­λύ­ουν όλα τα σχετικά στοι­χεία, υπο­στη­ρί­ζο­ντας την έγκαιρη παρέμ­βαση και τη χάραξη απο­τε­λε­σμα­τι­κών πολι­τι­κών. Παράλ­ληλα, θα εκπο­νη­θούν μελέτες, οι οποίες θα απο­τυ­πώ­νουν με ακρί­βεια πώς κινεί­ται κάθε μαθητής από το νηπια­γω­γείο μέχρι και την είσοδό του στην αγορά εργα­σίας.

Πηγή: kathimerini.gr