Human Rights Watch: Ενοπλοι μασκοφόροι επιτίθενται σε βάρκες προσφύγων στο Αιγαίο

Επι­θέ­σεις ένοπλων μασκο­φό­ρων σε βάρκες που μετα­φέ­ρουν μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες στο Αιγαίο και θέτουν τις ζωές τους σε κίνδυνο καταγ­γέλ­λει σε έκθεσή της η μη κυβερ­νη­τική οργά­νωση «Παρα­τη­ρη­τή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» («Human Rights Watch»).

Οπως περι­γρά­φε­ται, ένοπλοι μασκο­φό­ροι ακι­νη­το­ποιούν τις βάρκες και τις απωθούν πίσω στα τουρ­κικά χωρικά ύδατα. Η οργά­νωση μίλησε με εννέα αυτό­πτες μάρ­τυ­ρες, οι οποίοι περιέ­γρα­ψαν οκτώ περι­στα­τικά (τα πιο πρό­σφατα στις 7 και 9 Οκτω­βρίου), κατά τα οποία μασκο­φό­ροι δράστες, συχνά οπλι­σμέ­νοι, στα­μα­τούν τις βάρκες που μετα­φέ­ρουν μετα­νά­στες από την Τουρκία στα ελλη­νικά νησιά και τις παρο­πλί­ζουν σκόπιμα κατα­στρέ­φο­ντας ή αφαι­ρώ­ντας τις μηχανές τους ή τα καύσιμα ή τρυπούν το κέλυφός τους. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ρυμουλ­κούν τις βάρκες στα τουρ­κικά χωρικά ύδατα.

«Ο παρο­πλι­σμός των βαρκών στο Αιγαίο κάνει ένα ήδη επι­κίν­δυνο ταξίδι ακόμα πιο πιθανό να οδη­γή­σει σε θάνατο», δηλώνει η Εύα Κοσέ από το «Παρα­τη­ρη­τή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των», και συμπλη­ρώ­νει: «Αυτές οι εγκλη­μα­τι­κές ενέρ­γειες απαι­τούν επεί­γουσα αντί­δραση από τις ελλη­νι­κές αρχές».

Μαυ­ρο­ντυ­μέ­νοι, κου­κου­λο­φό­ροι και ένοπλοι

Οπως περι­γρά­φε­ται στην έκθεση, στις 9 Οκτω­βρίου το προ­σω­πικό της οργά­νω­σης έγινε μάρ­τυ­ρας μιας υπερ­φορ­τω­μέ­νης με μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες φου­σκω­τής βάρκας που έπλεε στα ύδατα μεταξύ της Τουρ­κίας και της Λέσβου για περισ­σό­τερη από μία ώρα μέχρι που μια ομάδα Ισπανών εθε­λο­ντών ναυα­γο­σω­στών τους έσωσε. Αμέσως μετά τη διάσωση των μετα­να­στών, ο 17χρονος Αλί από το Αφγα­νι­στάν είπε στα μέλη της οργά­νω­σης ότι κατά τη διάρ­κεια του ταξι­διού τους ένα ταχύ­πλοο χτύπησε τη φου­σκωτή λέμβο. Σε αυτό επέ­βαι­ναν πέντε άνδρες ντυ­μέ­νοι στα μαύρα, με τα πρόσωπά τους καλυμ­μένα με κου­κού­λες και οπλι­σμέ­νοι με πιστό­λια.

«Στην αρχή, όταν πλη­σί­α­σαν, νομί­ζαμε ότι είχαν έρθει για να μας βοη­θή­σουν. Αλλά με τον τρόπο που ενήρ­γη­σαν, συνει­δη­το­ποι­ή­σαμε ότι δεν είχαν έρθει για να βοη­θή­σουν. Ηταν τόσο επι­θε­τι­κοί. Πήραν τη μηχανή από τη βάρκα μας και στη συνέ­χεια έφυγαν γρήγορα μακριά», περιέ­γραψε ο Αλί. Ο ίδιος συμπλή­ρωσε ότι οι κου­κου­λο­φό­ροι επι­τέ­θη­καν σε άλλες τρεις βάρκες που μετέ­φε­ραν μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες από το Αφγα­νι­στάν, τη Συρία και το Ιράκ, πριν επι­τα­χύ­νουν προς την ελλη­νική ακτή. Οι άνδρες αυτοί δεν φορού­σαν δια­κρι­τικά στα ρούχα τους και, σύμφωνα με τον Αλί «μιλού­σαν μια γλώσσα που δεν ξέρω, αλλά σίγουρα δεν ήταν η τουρ­κική, καθώς οι Αφγανοί μπορούν να κατα­λά­βουν ένα κομμάτι της τουρ­κι­κής γλώσσας».

Ανδρες της τουρ­κι­κής ακτο­φυ­λα­κής πήραν γυναί­κες και παιδιά

Οπως πρό­σθεσε, ένα σκάφος με άνδρες της τουρ­κι­κής ακτο­φυ­λα­κής πλη­σί­ασε και πήρε τις τρεις γυναί­κες και τα έξι παιδιά από το φου­σκωτό σκάφος και υπο­σχέ­θη­καν να επι­στρέ­ψουν για να πάρουν τους άνδρες, αλλά δεν επέ­στρε­ψαν ποτέ.

Τα μέλη του «Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» είδαν, επίσης, ένα σκάφος του ελλη­νι­κού λιμε­νι­κού σώματος να προ­σεγ­γί­ζει τη λέμβο που επέ­βαινε ο Αλί και αφού έκανε ένα κύκλο γύρω από αυτήν, έφυγε μακριά. Οι επι­βαί­νο­ντες σε μια δεύτερη λέμβο που έφθασαν στη Λέσβο την επόμενη ημέρα επι­βε­βαί­ω­σαν στην οργά­νωση ότι ήταν σε ένα από τα άλλα τρία σκάφη, στα οποία επι­τέ­θη­καν οι κου­κου­λο­φό­ροι.

Τρία από τα περι­στα­τικά που περι­γρά­φη­καν στα μέλη της οργά­νω­σης είχαν περισ­σό­τε­ρους από έναν μάρτυρα και οι μαρ­τυ­ρίες έφεραν πολλές ομοιό­τη­τες. Σε δύο περι­πτώ­σεις οι άνθρω­ποι περιέ­γρα­ψαν ότι είδαν το σκάφος με τους μασκο­φό­ρους να κατε­βαί­νει από ένα μεγα­λύ­τερο πλοίο. Σε τρεις από τις υπο­θέ­σεις που κατέ­γραψε η οργά­νωση, οι άνθρω­ποι είπαν ότι είχαν δει την ελλη­νική σημαία στο πλοίο που μετέ­φερε τους μασκο­φό­ρους. Σε έξι περι­πτώ­σεις οι μάρ­τυ­ρες είπαν ότι οι μασκο­φό­ροι ακι­νη­το­ποί­η­σαν τη λέμβο ή της αφαί­ρε­σαν τη μηχανή ή τα καύσιμα. Σε δύο περι­πτώ­σεις οι μασκο­φό­ροι τρύ­πη­σαν τη λέμβο. Σε τρεις περι­πτώ­σεις ρυμούλ­κη­σαν τους μετα­νά­στες πίσω στα τουρ­κικά ύδατα. Σε τέσ­σε­ρις περι­πτώ­σεις οι μετα­νά­στες και οι αιτού­ντες άσυλο υπέ­στη­σαν βία. Σε όλες τις περι­πτώ­σεις οι πλη­γεί­σες βάρκες εγκα­τα­λεί­φθη­καν χωρίς καμία βεβαιό­τητα ότι οι επι­βαί­νο­ντες ήταν ασφα­λείς.

Όπως σημειώ­νε­ται επίσης, σε βίντεο που μετέ­δωσε το τηλε­ο­πτικό δίκτυο CBS στις 8 Σεπτεμ­βρίου κατα­γρά­φε­ται κάτι που φαί­νε­ται ως επίθεση σε λέμβο από άγνω­στους μασκο­φό­ρους και ένας δημο­σιο­γρά­φος λέει ότι έγιναν μάρ­τυ­ρες επι­θέ­σεων σε έξι βάρκες που μετέ­φε­ραν μετα­νά­στες και αιτού­ντες άσυλο εκείνη την ημέρα.

Φορού­σαν ελλη­νι­κές στολές αξιω­μα­τι­κών

Σε επι­στολή του στις 9 Οκτω­βρίου προς το «Παρα­τη­ρη­τή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» το Ελλη­νικό Λιμε­νικό Σώμα δηλώνει ότι έχει λάβει ανά­λο­γες καταγ­γε­λίες και σημειώ­νει ότι «ανα­φέ­ρο­νται σε άνδρες με στολές αξιω­μα­τι­κών που μοιά­ζουν με τις στολές των ειδικών μονάδων του ελλη­νι­κού Λιμε­νι­κού». Και συνε­χί­ζει ότι η ακτο­φυ­λακή είχε «κατ’ επα­νά­ληψη κινήσει έρευνες που συμπε­ρι­λάμ­βα­ναν Έλληνες υπη­κό­ους οι οποίοι προ­σποιού­νταν ότι ήταν αρχές επι­βο­λής του νόμου και εκμε­ταλ­λεύ­ο­νταν τους μετα­νά­στες με σκοπό να απο­κτή­σουν παρά­νομα τα σκάφη και τον εξο­πλι­σμό τους».

Το Λιμε­νικό ανέφερε, επίσης, ότι στις 30 Ιουλίου τρεις μασκο­φό­ροι Έλληνες υπήκοοι που φορού­σαν στολές που μοιά­ζουν με αυτές των οργάνων επι­βο­λής του νόμου συνε­λή­φθη­σαν και οδη­γή­θη­καν στη δικαιο­σύνη και δια­πι­στώ­θηκε ότι δεν ήταν μέλη της ακτο­φυ­λα­κής.

«Οποια­δή­ποτε αξιό­πι­στη έρευνα θα πρέπει να εξε­τά­σει την πιθα­νό­τητα λιμε­νι­κοί να εμπλέ­κο­νται σε τέτοια περι­στα­τικά», σημειώ­νει η κ. Κοσέ. Επίσης, το «Παρα­τη­ρη­τή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» και άλλες μη κυβερ­νη­τι­κές οργα­νώ­σεις έχουν τεκ­μη­ριώ­σει ισχυ­ρι­σμούς ότι οι Έλληνες συνο­ριο­φύ­λα­κες προ­βαί­νουν σε συλ­λο­γι­κές απε­λά­σεις και απω­θή­σεις μετα­να­στών και αιτού­ντων άσυλο στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία. Παρά την κατα­δίκη της πρα­κτι­κής αυτής από την ελλη­νική κυβέρ­νηση, υπάρ­χουν ενδεί­ξεις ότι αυτή συνε­χί­ζε­ται στα ελλη­νο­τουρ­κικά χερσαία σύνορα στον Έβρο. Η οργά­νωση κατέ­γραψε τέσσερα περι­στα­τικά μαζικών απε­λά­σεων που φέρο­νται να πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από συνο­ριο­φύ­λα­κες στην περιοχή του Έβρου, μεταξύ Μαΐου και Οκτω­βρίου με το πιο πρό­σφατο στις 7 Οκτω­βρίου.

Μαζικές απε­λά­σεις και απω­θή­σεις στην Τουρκία

Σε ένα από τα επει­σό­δια ο 21χρονος Μαχ­μούντ από τη Συρία δήλωσε ότι στις 13 Μαΐου κρα­τή­θηκε στο αστυ­νο­μικό τμήμα Διδυ­μο­τεί­χου μαζί με άλλους εννιά Σύριους και 25 Αφγα­νούς από τις 11.30 το βράδυ μέχρι τις 8 το βράδυ της επό­με­νης ημέρας και στη συνέ­χεια αφού μετα­φέρ­θη­καν με λεω­φο­ρείο στον Έβρο, επι­βι­βά­στη­καν σε μια βάρκα και απω­θή­θη­καν πίσω στην Τουρκία. Ανά­λο­γες καταγ­γε­λίες έχει ανα­φέ­ρει και η Διεθνής Αμνη­στία.

Σε επι­στολή της στις 25 Σεπτεμ­βρίου η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία απα­ντώ­ντας σε έρευνα του «Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» ανέφερε ότι ερεύ­νη­σαν ένα περι­στα­τικό που κατήγ­γειλε ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη τον Αύγου­στο σχετικά με ισχυ­ρι­ζό­μενη απώθηση 30 Σύριων, ανάμεσά τους και γυναι­κών και παιδιών, πίσω στην Τουρκία. Η επι­στολή ανέφερε ότι «οι μετέ­πειτα έρευνες από την Αστυ­νο­μική Διεύ­θυνση Ορε­στιά­δας δεν απο­κά­λυ­ψαν κάποιο δια­δι­κα­στικό λάθος».

Το «Παρα­τη­ρη­τή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» καλεί τις ελλη­νι­κές αρχές να ερευ­νή­σουν άμεσα με διαφανή, λεπτο­μερή και αμε­ρό­λη­πτο τρόπο επα­νει­λημ­μέ­νες καταγ­γε­λίες ότι οι Έλληνες συνο­ριο­φύ­λα­κες συμ­με­τέ­χουν στις συλ­λο­γι­κές απε­λά­σεις στην περιοχή του Έβρου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ