Δωδεκάνησα – Αστυπάλαια: Αντιδράσεις φέρνει η έγκριση τουριστικού χωριού (!!!)

Το πρά­σι­νο φως για δη­μιουρ­γία ενός του­ρι­στι­κού χω­ριού με βίλες και ξε­νο­δο­χεία στην Αστυ­πά­λαια, που θα ξε­περ­νά σε έκτα­ση τους δύο με­γα­λύ­τε­ρους οι­κι­σμούς του νη­σιού, έδωσε μέσα στο κα­λο­καί­ρι το Κε­ντρι­κό Πο­λε­ο­δο­μι­κό Συμ­βού­λιο (ΚΕ­ΣΥ­ΠΟ­ΘΑ). Η τε­ρά­στια κλί­μα­κα και η επί­δρα­σή της σε ένα γε­νι­κά «δια­τη­ρη­μέ­νο» νησί δεν είναι το μόνο πρό­βλη­μα της συ­γκε­κρι­μέ­νης επέν­δυ­σης, καθώς με το ει­δι­κό πο­λε­ο­δο­μι­κό πλαί­σιο που θα πε­ρι­βλη­θεί το εγ­χεί­ρη­μα, η δό­μη­ση θα είναι τρι­πλά­σια από την επι­τρε­πό­με­νη σή­με­ρα, κατά πα­ρά­βα­ση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος προ­στα­σί­ας του νη­σιού. Το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο του νη­σιού έχει εκ­φρά­σει την αντίρ­ρη­σή του, η οποία αγνο­ή­θη­κε.

Η επεν­δυ­τι­κή πρό­τα­ση, την ύπαρ­ξη της οποί­ας απο­κά­λυ­ψε η «Κα­θη­με­ρι­νή» τον Μάρ­τιο («Μέγα πρό­τζεκτ 2.000 στρεμ­μά­των στην Αστυ­πά­λαια», 12.3.24) αφορά πε­ριο­χή 1.977 στρεμ­μά­των στη θέση Βίγλα, κοντά στο λι­μά­νι Αγίου Αν­δρέα (το δεύ­τε­ρο λι­μά­νι του νη­σιού, νοητά πίσω από τον λόφο όπου βρί­σκε­ται η Χώρα). Η επέν­δυ­ση προ­ω­θεί­ται μέσω Ει­δι­κού Πο­λε­ο­δο­μι­κού Σχε­δί­ου (ΕΠΣ), ενός πλαι­σί­ου-ομπρέ­λας που τρο­πο­ποιεί τους όρους δό­μη­σης και τις χρή­σεις γης (δη­λα­δή ό,τι ισχύ­ει πο­λε­ο­δο­μι­κά για τους υπό­λοι­πους) σε μια πε­ριο­χή.

Το χρο­νι­κό

Τον Οκτώ­βριο του 2023, η εται­ρεία ZONIRO υπέ­βα­λε αί­τη­μα στο Κε­ντρι­κό Πο­λε­ο­δο­μι­κό Συμ­βού­λιο (ΚΕ­ΣΥ­ΠΟ­ΘΑ) για προ­έ­γκρι­ση του ΕΠΣ, μια προ­αι­ρε­τι­κή δια­δι­κα­σία. Το αί­τη­μα συ­μπί­πτει με την πε­ρί­ο­δο κατά την οποία έχει ξε­κι­νή­σει η εκ­πό­νη­ση του πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δί­ου της Αστυ­πά­λαιας και, εφό­σον η προ­έ­γκρι­ση δοθεί, οι με­λε­τη­τές θα είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να λά­βουν ως δε­δο­μέ­νη την επέν­δυ­ση και να τρο­πο­ποι­ή­σουν ανα­λό­γως τον σχε­δια­σμό του υπό­λοι­που νη­σιού.

Μετά τις δύο επι­και­ρο­ποι­ή­σεις, η πρό­τα­ση εξε­τά­στη­κε από το ΚΕ­ΣΥ­ΠΟ­ΘΑ τον Ιού­λιο. Ο Δήμος Αστυ­πά­λαιας ζή­τη­σε να πα­ρέμ­βει στη συ­νε­δρί­α­ση του ορ­γά­νου, όπερ και επε­τρά­πη. «Με άφη­σαν να μπω στη συ­νε­δρί­α­ση, να κα­τα­θέ­σω τα επι­χει­ρή­μα­τα του δήμου και να φύγω, αλλά δεν μου επέ­τρε­ψαν να πα­ρα­κο­λου­θή­σω τη συ­ζή­τη­ση ή να έχω πρό­σβα­ση στις με­λέ­τες που κα­τέ­θε­σε ο επεν­δυ­τής», λέει στην «Κα­θη­με­ρι­νή» ο δή­μαρ­χος Αστυ­πά­λαιας Νίκος Κο­μη­νέ­ας.

Σύμ­φω­να με την ει­σή­γη­ση της (αρ­μό­διας σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις) Διεύ­θυν­σης Πο­λε­ο­δο­μι­κού Σχε­δια­σμού του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος:

• Η έκτα­ση την οποία αφορά η επέν­δυ­ση είναι 1.977 στρέμ­μα­τα, φε­ρό­με­νης ιδιο­κτη­σί­ας της εται­ρεί­ας «Αγρε­λί­δι Ακί­νη­τα». Η έκτα­ση δεν είναι ενιαία: απο­τε­λεί­ται από πέντε ακί­νη­τα, η ακρι­βής έκτα­ση των οποί­ων δεν ανα­φέ­ρε­ται στην ει­σή­γη­ση της υπη­ρε­σί­ας (μόνο ότι απο­τε­λεί­ται από δύο ενό­τη­τες, 1.903 στρεμ­μά­των και 73 στρεμ­μά­των). Το δε ει­δι­κό πο­λε­ο­δο­μι­κό σχέ­διο θα κα­λύ­πτει και ακόμη 95 στρέμ­μα­τα που πα­ρεμ­βάλ­λο­νται με­τα­ξύ των δύο ενο­τή­των (δη­λα­δή, οι δύο ενό­τη­τες της «Αγρε­λί­δι Ακί­νη­τα» δεν βρί­σκο­νται σε επαφή) και ανή­κουν σε άλ­λους ιδιο­κτή­τες, που δεν συμ­με­τέ­χουν στο επεν­δυ­τι­κό σχέ­διο, αλλά η γη τους θα απο­κτή­σει χρή­σεις γης με βάση το ΕΠΣ, άγνω­στο σε ποια κα­τεύ­θυν­ση (υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως σε με­γά­λη του­ρι­στι­κή επέν­δυ­ση στην Ερ­μιο­νί­δα, που υλο­ποι­ή­θη­κε μέσω ΕΣΧΑ­ΣΕ, οι «εγκλω­βι­σμέ­νες» στην του­ρι­στι­κή επέν­δυ­ση εκτά­σεις άλλων ιδιο­κτη­τών χα­ρα­κτη­ρί­στη­καν από το πο­λε­ο­δο­μι­κό σχέ­διο αδό­μη­τες).

• Το επεν­δυ­τι­κό σχέ­διο αφορά τη δη­μιουρ­γία δύο του­ρι­στι­κών χω­ριών (σύν­θε­τα του­ρι­στι­κά κα­τα­λύ­μα­τα) με βίλες προς πώ­λη­ση ή μί­σθω­ση και δύο ξε­νο­δο­χεία. Προς το παρόν, στο σχέ­διο δεν γί­νε­ται συ­γκε­κρι­μέ­νη ανα­φο­ρά, σύμ­φω­να με τον κ. Κο­μη­νέα, ωστό­σο αφορά την ανέ­γερ­ση πε­ρί­που 250 βιλών. Η συ­νο­λι­κή δό­μη­ση υπο­λο­γί­ζε­ται σε 21.000 τ.μ.

Τα προ­βλή­μα­τα

Το προ­τει­νό­με­νο σχέ­διο αντι­με­τω­πί­ζει πλή­θος προ­βλη­μά­των, με κυ­ριό­τε­ρο ότι έρ­χε­ται σε αντί­θε­ση με το προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα του 2002 για την προ­στα­σία 25 μι­κρών νη­σιών του Αι­γαί­ου (ΦΕΚ 402Δ). Σύμ­φω­να με το διά­ταγ­μα, η μέ­γι­στη δό­μη­ση ανά ακί­νη­το για του­ρι­στι­κές χρή­σεις ανέρ­χε­ται σε 1.500 τ.μ. – με άλλα λόγια, αν υπο­θέ­σου­με ότι και τα πέντε οι­κό­πε­δα ήταν οι­κο­δο­μή­σι­μα και είχαν την απαι­τού­με­νη αρ­τιό­τη­τα (το σχέ­διο, όπως προ­α­να­φέρ­θη­κε, δεν τα ανα­φέ­ρει χω­ρι­στά), τότε η ανώ­τα­τη επι­τρε­πό­με­νη δό­μη­ση θα ήταν συ­νο­λι­κά 7.500 τ.μ. και όχι 21.000 τ.μ. Ολα αυτά αν κά­ποιο από τα οι­κό­πε­δα δεν είναι «τυφλό», δη­λα­δή έχει πρό­σω­πο σε ανα­γνω­ρι­σμέ­νη οδό (το οποίο συ­νε­πά­γε­ται την οι­κο­δο­μη­σι­μό­τη­τα).

Η ει­σή­γη­ση της υπη­ρε­σί­ας του ΥΠΕΝ ξε­περ­νά το ζή­τη­μα του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, ανα­φέ­ρο­ντας ότι το διά­ταγ­μα «δεν απο­τε­λεί πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό πρώ­του επι­πέ­δου […] ενώ, αντί­θε­τα, το ΕΠΣ απο­τε­λεί σχε­δια­σμό πρώ­του επι­πέ­δου, υπό­κει­ται σε στρα­τη­γι­κή πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή εκτί­μη­ση και βρί­σκε­ται στο ίδιο επί­πε­δο με τα το­πι­κά πο­λε­ο­δο­μι­κά σχέ­δια τα οποία δύ­να­ται να τρο­πο­ποιεί». Εκτι­μά πως ο προ­τει­νό­με­νος σχε­δια­σμός «έχει αρ­κε­τά ήπια έντα­ση σε σχέση με το μέ­γε­θος της ιδιο­κτη­σί­ας, ως εκ τού­του δεν δη­μιουρ­γεί ασυμ­βα­τό­τη­τες και συ­γκρού­σεις». Η «Κ» ζή­τη­σε τη θέση του προ­έ­δρου του ΚΕ­ΣΥ­ΠΟ­ΘΑ, γε­νι­κού γραμ­μα­τέα Αστι­κού Σχε­δια­σμού Ευ­θύ­μη Μπα­κο­γιάν­νη, όμως, δεν υπήρ­ξε αντα­πό­κρι­ση. Ούτε με κά­ποιον εκ­πρό­σω­πο της εται­ρεί­ας ZONIRO στά­θη­κε εφι­κτή η επι­κοι­νω­νία.

«Κατ’ αρχάς, η επέν­δυ­ση αυτή είναι εντε­λώς ασύμ­βα­τη με τον χα­ρα­κτή­ρα του νη­σιού και το βιώ­σι­μο μο­ντέ­λο του­ρι­στι­κής του ανά­πτυ­ξης», εκτι­μά ο δή­μαρ­χος Αστυ­πά­λαιας, Νίκος Κο­μη­νέ­ας. «Το είδος της δό­μη­σης που προ­τεί­νε­ται, δη­λα­δή διά­σπαρ­τες βίλες σε με­γά­λα οι­κό­πε­δα, είναι άσχε­το με τη μορ­φο­λο­γία των οι­κι­σμών μας. Επι­πλέ­ον, το μέ­γε­θος της επέν­δυ­σης θα μας δη­μιουρ­γή­σει σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα στις υπο­δο­μές, όπως οι δρό­μοι, η πα­ρο­χή νερού, τα λύ­μα­τα, ο φω­τι­σμός, η κα­θα­ριό­τη­τα. Αν κά­ποιος θέλει να επεν­δύ­σει του­ρι­στι­κά, οι οι­κι­σμοί του νη­σιού έχουν με­γά­λο, ήδη εγκε­κρι­μέ­νο πε­ρι­θώ­ριο επέ­κτα­σης». Ερω­τώ­με­νος αν θα προ­σβά­λει στο ΣτΕ τυχόν έγκρι­ση της επέν­δυ­σης από το ΥΠΕΝ, ο κ. Κο­μη­νέ­ας απα­ντά αρ­νη­τι­κά. «Οχι σε αυτή τη φάση, αλλά κατά την εξέ­τα­ση του πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δί­ου για όλο το νησί, εφό­σον το εν­σω­μα­τώ­νει», ανα­φέ­ρει.