Παγκόσμια δημογραφική «βόμβα»

Ο πα­γκό­σμιος πλη­θυ­σμός… γερνά επι­κίν­δυ­να και μέχρι το 2050 οι ηλι­κιω­μέ­νοι άνω των 60 ετών θα έχουν φτά­σει τα δύο δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια.

Προ­σπα­θώ­ντας να αντι­με­τω­πί­σουν αυτήν τη δη­μο­γρα­φι­κή «βόμβα», αρ­κε­τές χώρες κα­τα­φεύ­γουν σε αντι­συμ­βα­τι­κές, ακόμη και… φου­του­ρι­στι­κές λύ­σεις για να φρο­ντί­σουν τα μέλη της τρί­της ηλι­κί­ας.

Η πα­ρά­δο­ση στην Κίνα επι­βάλ­λει τον σε­βα­σμό στις πα­λαιό­τε­ρες γε­νιές και από το 2013 υπάρ­χει και σχε­τι­κή νο­μο­θε­σία η οποία απει­λεί με πρό­στι­μα και ποι­νές τα παι­διά που δεν φρο­ντί­ζουν τους γο­νείς τους.

Ο αριθ­μός των ηλι­κιω­μέ­νων, δε, ανα­μέ­νε­ται ότι θα ξε­πε­ρά­σει το 35% του πλη­θυ­σμού της χώρας, φτά­νο­ντας τα 500 εκα­τομ­μύ­ρια. Βάσει νόμου, τα παι­διά είναι υπο­χρε­ω­μέ­να να κα­λύ­πτουν τις οι­κο­νο­μι­κές και συ­ναι­σθη­μα­τι­κές ανά­γκες των γο­νιών τους και να τους επι­σκέ­πτο­νται αρ­κε­τές φορές τον μήνα.

Καθώς, όμως, δεν είναι όλοι σε θέση -ή δεν θέ­λουν- να τη­ρή­σουν τον νόμο, βρή­καν ένα… πα­ρα­θυ­ρά­κι: αρ­κε­τές εται­ρεί­ες προ­σφέ­ρουν τη δυ­να­τό­τη­τα επι­λο­γής ενός επαγ­γελ­μα­τία ?τέ­κνου?, το οποίο θα επι­σκέ­πτε­ται ένα­ντι αμοι­βής τους ηλι­κιω­μέ­νους γο­νείς στη θέση του παι­διού τους και θα τους κρατά συ­ντρο­φιά για του­λά­χι­στον δύο ώρες.

Στην Ια­πω­νία, πάλι, η υψηλή τε­χνο­λο­γία υπο­κα­θι­στά τα ερ­γα­τι­κά χέρια: οι Ιά­πω­νες προ­τι­μούν να ανα­θέ­σουν τη φρο­ντί­δα των ηλι­κιω­μέ­νων τους σε ρο­μπότ και προ­ϊ­ό­ντα υψη­λής τε­χνο­λο­γί­ας, παρά να ανοί­ξουν τα σύ­νο­ρά τους σε ξέ­νους, οι οποί­οι θα μπο­ρού­σαν να ερ­γα­στούν στον τομέα αυτόν.

Ετσι, στην ια­πω­νι­κή αγορά κυ­κλο­φο­ρούν κάθε εί­δους προ­ϊ­ό­ντα, όπως ένα κρε­βά­τι που με­τα­τρέ­πε­ται σε ανα­πη­ρι­κό κα­ρο­τσά­κι και άρα ο ανή­μπο­ρος υπε­ρή­λι­κος δεν χρειά­ζε­ται αν­θρώ­πι­νη συν­δρο­μή για να με­τα­κι­νη­θεί, ή «εξω­σκε­λε­τοί» που αυ­ξά­νουν τη μυϊκή δύ­να­μη του γέ­ρο­ντα, για να μπο­ρεί να αντα­πο­κρι­θεί στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα.

Η Ια­πω­νία είναι η τα­χύ­τε­ρα γη­ρά­σκου­σα κοι­νω­νία στον κόσμο, καθώς ένας στους τέσ­σε­ρις είναι άνω των 65 και το 2050 η ανα­λο­γία θα φτά­σει το 35%, με απο­τέ­λε­σμα οι Αρχές να μι­λούν για «γκρί­ζο τσου­νά­μι». Με τον ακρι­βώς αντί­θε­το τρόπο προ­σπα­θεί να δια­χει­ρι­στεί το πρό­βλη­μα η Νέα Ζη­λαν­δία, η οποία «αι­μορ­ρα­γεί», καθώς η νε­ο­λαία εγκα­τα­λεί­πει τη χώρα για να βρει πιο κα­λο­πλη­ρω­μέ­νη ερ­γα­σία σε άλλες χώρες. Οι Αρχές αυ­ξά­νουν τη με­τα­νά­στευ­ση από χώρες της Ασίας, για να ενι­σχύ­σουν το νε­α­νι­κό ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό και ταυ­τό­χρο­να προ­σπα­θεί να δώσει κί­νη­τρα στους νέους για να επι­στρέ­ψουν.

Στη Γερ­μα­νία, όπου ο συ­νο­λι­κός πλη­θυ­σμός μειώ­νε­ται και οι ηλι­κιω­μέ­νοι αυ­ξά­νο­νται με γρή­γο­ρους ρυθ­μούς, υπάρ­χει μια πιο αν­θρω­πι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση του ζη­τή­μα­τος: σε αρ­κε­τές πό­λεις συ­στή­νο­νται κοι­νό­τη­τες όπου ηλι­κιω­μέ­νοι κα­τοι­κούν κοντά σε άτομα ηλι­κί­ας με­τα­ξύ 20 και 30 ετών.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο υπάρ­χει με­γα­λύ­τε­ρη αλ­λη­λε­πί­δρα­ση με­τα­ξύ των γε­νε­ών και ταυ­τό­χρο­να οι «παπ­πού­δες» δεν νιώ­θουν απο­κλει­σμέ­νοι από τον κοι­νω­νι­κό ιστό. Σε όσες κοι­νό­τη­τες λει­τουρ­γούν ήδη, τα απο­τε­λέ­σμα­τα είναι πολύ εν­θαρ­ρυ­ντι­κά και ου­δείς σκέ­φτε­ται τη με­τα­κό­μι­ση.

Η Αυ­στρα­λία είναι αντι­μέ­τω­πη με τον γνω­στό κίν­δυ­νο για τα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία. Η κυ­βέρ­νη­ση συ­νει­δη­το­ποί­η­σε ότι πολύ σύ­ντο­μα ο αριθ­μός των συ­ντα­ξιού­χων θα ξε­περ­νά κατά πολύ αυτόν των ερ­γα­ζο­μέ­νων και συ­γκε­κρι­μέ­να ένας θα πρέ­πει να συ­ντη­ρεί επτά. Εχο­ντας αυτό κατά νου, οι Αρχές πιέ­ζουν τις επι­χει­ρή­σεις να προ­σλαμ­βά­νουν ερ­γα­ζό­με­νους άνω των 50 ετών και μά­λι­στα ίσως να επι­βά­λουν και σχε­τι­κό πλα­φόν. Μια με­γά­λη αλυ­σί­δα σι­δη­ρι­κών, το ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό της οποί­ας απο­τε­λεί­ται σε πο­σο­στό 25% από ερ­γα­ζό­με­νους με­γα­λύ­τε­ρης ηλι­κί­ας, προ­βάλ­λε­ται ως πρό­τυ­πο για τις υπό­λοι­πες επι­χει­ρή­σεις.

Εθνος