Αλλάζουν όλα στις εισφορές επαγγελματιών και αγροτών – Πώς υπολογίζονται τα νέα ποσά

Νέο σύστημα ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, με εξαι­ρε­τικά πιθανή την απο­σύν­δεση του υπο­λο­γι­σμού από το δηλωθέν φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα, επε­ξερ­γά­ζε­ται το υπουρ­γείο Εργα­σίας για 1,4 εκα­τομ­μύ­ρια μη μισθω­τούς.

Στο μικρο­σκό­πιο έχουν μπει όλα τα δεδο­μένα από την τριετή εφαρ­μογή του καθε­στώ­τος που εισή­γαγε ο νόμος Κατρού­γκα­λου, βάσει του οποίου οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες, αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι και αγρότες πλη­ρώ­νουν εισφο­ρές από το 2017 με βάση το εισό­δημα που δηλώ­νουν στην Εφορία, αρχικά του προ-προηγούμενου έτους και ακο­λού­θως του προη­γού­με­νου. Ειδικοί και κύκλοι του υπουρ­γείου Εργα­σίας κάνουν λόγο για ένα ισχύον σύστημα που φαί­νε­ται να ανοίγει διπλή «τρύπα» στα έσοδα, τόσο στα φορο­λο­γικά όσο και στα ασφα­λι­στικά, καθώς παρέχει «κίνητρα» για φορο­δια­φυγή και εισφο­ρο­δια­φυγή. Στόχος είναι να θεσμο­θε­τη­θεί ένα δικαιό­τερο πλαίσιο, πιθα­νό­τατα με δημο­σιο­νο­μικά ουδέ­τερο τρόπο, που δεν θα ευνοεί την από­κρυψη εισο­δη­μά­των.

Σε κάθε περί­πτωση, οι νέες παρεμ­βά­σεις στο Ασφα­λι­στικό θα πρέπει να ανα­μέ­νο­νται μετά τη δημο­σί­ευση των πολυα­να­με­νό­με­νων απο­φά­σεων της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ για τη συνταγ­μα­τι­κό­τητα του νόμου Κατρού­γκα­λου. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως στην προ­κρού­στεια κλίνη του Ανω­τά­του Ακυ­ρω­τι­κού ∆ικα­στη­ρίου έχουν βρεθεί, μεταξύ άλλων, η ενο­ποί­ηση όλων των Ταµείων, το ύψος, ο υπο­λο­γι­σμός και οι εισφο­ρές των ελεύ­θε­ρων επαγγελµατιών. Σε πρό­σφατη τοπο­θέ­τησή του στη Βουλή, ο υπουρ­γός Εργα­σίας, Γιάννης Βρού­τσης, δήλωσε πως «η εικόνα του Ασφα­λι­στι­κού, με την επω­νυ­μία Κατρού­γκα­λου, πρέπει να αλλάξει».

Προσ­διο­ρί­ζο­ντας τις «περιο­χές» των επερ­χό­με­νων παρεμ­βά­σεων, ανα­φέρ­θηκε στις υψηλές ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές αλλά και στο θέμα της μετα­τρο­πής, όπως είπε, του Ασφα­λι­στι­κού σε φορο­λο­γικό. «Ολα αυτά θα αντι­με­τω­πι­στούν συνο­λικά, όταν βγουν οι απο­φά­σεις του ΣτΕ» κατέ­ληξε ο κ. Βρού­τσης.

Μειω­μένα τα έσοδα

Δεν θεω­ρεί­ται τυχαίο πως τα έσοδα του ΕΦΚΑ από τους μη μισθω­τούς βαίνουν μειού­μενα την τελευ­ταία τριετία. Το 2017, πρώτη χρονιά εφαρ­μο­γής του νέου συστή­μα­τος, εισπρά­χθη­καν συνο­λικά 1,744 δισ. από τους μη μισθω­τούς. Το 2018 οι εισπρά­ξεις έπεσαν στο 1,5 δισ., ενώ φέτος η πορεία του 8μήνου «δείχνει» τελικές εισπρά­ξεις κοντά στο 1,3 δισ. ευρώ. Η μείωση των εισφο­ρών για κύρια σύνταξη από 20% στο 13,3% δεν φαί­νε­ται να απο­δί­δει τα ανα­με­νό­μενα, σύμφωνα με υπη­ρε­σιακά στελέχη του υπουρ­γείου Εργα­σίας, καθώς υπήρχε η εκτί­μηση πως θα αυξηθεί η εισπρα­ξι­μό­τητα και θα φτάσει στο 80%-85%, ενώ τελικά παρα­μέ­νει ως είχε και τα προη­γού­μενα έτη κοντά στο 60%. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι πως στο 8μηνο του 2019 εισπρά­χθη­καν συνο­λικά 6,57 δισ. ευρώ από εισφο­ρές περίπου 4 εκα­τομ­μυ­ρίων ασφα­λι­σμέ­νων. Από τους μη μισθω­τούς, οι οποίοι αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 35% των ασφα­λι­σμέ­νων της χώρας, προ­έρ­χο­νται τα 901 εκατ., δηλαδή το 13% των εσόδων από εισφο­ρές… Πέρυσι, στο αντί­στοιχο 8μηνο είχαν εισπρα­χθεί 978 εκατ. ευρώ.

Ο τρόπος υπο­λο­γι­σμού και το νέο «ταβάνι»

Υπό επε­ξερ­γα­σία και σε φάση εντα­τι­κής μελέτης βρί­σκο­νται διάφορα σενάρια, με κυρί­αρχη τη λογική ανε­ξαρ­τη­το­ποί­η­σης των εισφο­ρών από το δηλωθέν εισό­δημα. Στο τραπέζι έχουν βρεθεί:

1. Απο­σύν­δεση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών των μη μισθω­τών από τη φορο­λο­γική βάση. Στόχος είναι οι εισφο­ρές να υπο­λο­γί­ζο­νται και να εισπράτ­το­νται ανε­ξάρ­τητα από το δηλωθέν φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα.
2. Μείωση κατ’ αρχάς του ανώ­τα­του πλαφόν που ισχύει σήμερα για το ασφα­λι­στέο εισό­δημα και θέσπιση ενός χαμη­λό­τε­ρου ανώ­τα­του ορίου. Με τον τρόπο αυτό θα «πλα­φο­νά­ρουν» χαμη­λό­τερα οι εισφο­ρές (σήμερα το ανώτατο ετήσιο ασφα­λι­στέο εισό­δημα είναι στα 78.000 ευρώ, καθώς υπο­λο­γί­ζε­ται στο δεκα­πλά­σιο του κατώ­τα­του μισθού).
3. Κατάρ­γηση της ρύθ­μι­σης με την οποία οι εισφο­ρές του προη­γού­με­νου έτους συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται στο εισφο­ρο­δο­τη­θέν εισό­δημα της επό­με­νης χρονιάς. Μελε­τά­ται, δηλαδή, η έκπτωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών από το εισό­δημα, ώστε να υπο­λο­γί­ζο­νται στη συνέ­χεια οι εισφο­ρές της επό­με­νης χρονιάς. Σήμερα οι εισφο­ρές υπο­λο­γί­ζο­νται στο 100% του καθαρού φορο­λο­γη­τέου εισο­δή­μα­τος, συν τις κατα­βλη­τέες εισφο­ρές του προη­γού­με­νου έτους. Κύκλοι του υπουρ­γείου Εργα­σίας απο­δί­δουν στο ισχύον σύστημα εισφο­ρο­δό­τη­σης των μη μισθω­τών μερίδιο της ευθύνης για τα οικο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα του ΕΦΚΑ, που περνούν και επίσημα, όπως φαί­νε­ται, σε ελλειμ­μα­τικό πρόσημο. Οι ίδιες πηγές, βέβαια, υπο­στη­ρί­ζουν πως οι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμοί του ΕΦΚΑ δεν ήταν ποτέ στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πλε­ο­να­σμα­τι­κοί και κάνουν λόγο για «εικο­νικά πλε­ο­νά­σματα». Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα δίνουν οι αξιω­μα­τού­χοι του υπουρ­γείου Εργα­σίας στη νομο­θε­τική ρύθμιση που έχει ενσω­μα­τω­θεί στο ανα­πτυ­ξιακό πολυ­νο­μο­σχέ­διο και υπο­χρε­ώ­νει τον ΕΦΚΑ σε ανα­δρο­μική κατάρ­τιση ισο­λο­γι­σμών για τα έτη 2017, 2018 και 2019 έως τις 30 Ιουνίου του 2021. Μέχρι τον Ιούνιο του 2021, μάλιστα, ο ΕΦΚΑ υπο­χρε­ού­ται να καταρ­τί­σει τους εκκρε­μείς ισο­λο­γι­σμούς και όλων των εντα­χθέ­ντων σε αυτόν φορέων για τα έτη πριν από το 2017. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως η εκκα­θά­ριση του 2018 κατέ­ληξε σε πιστω­τικό υπό­λοιπο συνο­λι­κής αξίας 215 εκατ. ευρώ, το οποίο πρέπει να επι­στρα­φεί εφάπαξ ή με συμ­ψη­φι­σμούς σε 264.600 μη μισθω­τούς ασφα­λι­σμέ­νους. Οπως παρα­τη­ρούν ειδικοί, τα απο­τε­λέ­σματα δεν είναι δρα­μα­τικά για τον ΕΦΚΑ, ωστόσο απαι­τεί­ται παρέμ­βαση, καθώς όσο εμπε­δώ­νε­ται η λει­τουρ­γία και τα «κενά» του συστή­μα­τος, τόσο περισ­σό­τερο φαί­νε­ται πως αυξά­νο­νται οι… αλχη­μείες στις δηλώ­σεις εισο­δη­μά­των. Οι παρεμ­βά­σεις στις εισφο­ρές των μη μισθω­τών είναι, φυσικά, δια­φο­ρε­τικό κεφά­λαιο από το σχέδιο για στα­δια­κές μειώ­σεις των εισφο­ρών στη μισθωτή απα­σχό­ληση, που ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σουν από τον Ιούλιο του 2020.

πηγή ethnos.gr

Γιάννης Φώσκο­λος