Στις τουρ­κι­κές θέσεις οι οποίες αμφι­σβη­τούν τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας για την οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων ζωνών, δηλαδή υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης (ΑΟΖ) απά­ντησε επι­σή­μως η Αθήνα με επι­στολή της Μόνιμης Αντι­προ­σώ­που της Ελλάδας στον Οργα­νι­σμό Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Η πρέσβης Αικα­τε­ρίνη Μπούρα, Μόνιμη Αντι­πρό­σω­πος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, επι­ση­μαί­νει ότι «η Τουρκία για άλλη μια φορά, μέσα από μια σειρά αβά­σι­μων επι­χει­ρη­μά­των, αρνεί­ται κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας στη θαλάσ­σια περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, και το δικαί­ωμά της να προ­χω­ρή­σει σε θαλάσ­σια οριο­θέ­τηση με κράτη με τα οποία μοι­ρά­ζε­ται κοινά θαλάσ­σια σύνορα».

«Πράγ­ματι, τόσο η παρα­πλα­νη­τική και εσφαλ­μένη εφαρ­μογή της αρχής της ισό­τη­τας ως κανόνα που διέπει τη θαλάσ­σια οριο­θέ­τηση, όσο και η συμ­πτω­μα­τική και απο­σπα­σμα­τική ανά­γνωση της νομο­λο­γίας των διεθνών δικα­στη­ρίων για τη θαλάσ­σια οριο­θέ­τηση, στο­χεύ­ουν στην προ­ώ­θηση αυτών των ισχυ­ρι­σμών που περιέ­χο­νται στην επι­στολή της 15ης Ιουνίου το 2016» προ­σθέ­τει η κυρία Μπούρα.

Απα­ντώ­ντας στον τουρ­κικό ισχυ­ρι­σμό ότι τα ελλη­νικά νησιά στην εν λόγω θαλάσ­σια περιοχή δεν δικαιού­νται θαλάσ­σιων ζωνών (υφα­λο­κρη­πί­δας και / ή απο­κλει­στι­κής οικο­νο­μι­κής ζώνης), η Μόνιμη Αντι­πρό­σω­πος της Ελλάδας στον ΟΗΕ υπο­γραμ­μί­ζει πως «η θέση αυτή παρα­γνω­ρί­ζει εντελώς τους κανόνες του διε­θνούς δικαίου της θάλασ­σας που αφορούν στα δικαιώ­ματα των νησιών για τη δημιουρ­γία θαλάσ­σιων ζωνών, καθώς και τη δια­δι­κα­σία της θαλάσ­σιας οριο­θέ­τη­σης, όπως η δια­δι­κα­σία αυτή έχει εφαρ­μο­στεί από τα διεθνή δικα­στή­ρια».

Πρό­κει­ται για επι­στολή, από 8 Δεκεμ­βρίου 2016, με την οποία η Μόνιμη Αντι­πρό­σω­πος της Ελλάδας στον ΟΗΕ απαντά σε επι­στολή της τουρ­κι­κής Μόνιμης Αντι­προ­σω­πείας στα Ηνωμένα Έθνη από 15ης Ιουνίου.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται σε τηλε­γρά­φημα του Κυπρια­κού Πρα­κτο­ρείου Ειδή­σεων από την Ουά­σιγ­κτον, η κυρία Μπούρα επα­να­λαμ­βά­νει τις ελλη­νι­κές θέσεις, όπως έχουν κατα­γρα­φεί σε παλαιό­τε­ρες επι­στο­λές προς τον γενικό γραμ­μα­τέα του ΟΗΕ, για τα ίδια ζητή­ματα. Σε αυτό το πλαίσιο, συνε­χί­ζει, έννοιες όπως «η γη κυριαρ­χεί επί της θάλασ­σας» και «απο­τέ­λε­σμα απο­κο­πής» που χρη­σι­μο­ποιού­νται στην προ­α­να­φερ­θείσα τουρ­κική επι­στολή, όπως και αφη­ρη­μένα και εκτός του πλαι­σίου της δια­δι­κα­σίας οριο­θέ­τη­σης, στο­χεύ­ουν απλά στην ανά­πλαση της γεω­γρα­φίας».

Στην ελλη­νική απά­ντηση επι­ση­μαί­νε­ται ότι δεν υπάρχει κανένας κανόνας του διε­θνούς δικαίου, σύμφωνα με τον οποίο η οριο­θέ­τηση σε ημί­κλει­στες θάλασ­σες πρέπει να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με συμ­φω­νία όλων των συν­δε­δε­μέ­νων μερών, στη βάση της αρχής της επιεί­κειας, έτσι ώστε να μην βλά­πτο­νται τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα και οι δικαιο­δο­σίες άλλων ενδια­φε­ρο­μέ­νων κρατών / οντο­τή­των.

Το διεθνές δίκαιο, σημειώ­νει στην επι­στολή της η κυρία Μπούρα, «ορίζει λεπτο­με­ρώς τους τομείς της συνερ­γα­σίας των κρατών στην περί­πτωση των κλει­στών και ημί­κλει­στων θαλασ­σών, μεταξύ των οποίων δεν περι­λαμ­βά­νε­ται οριο­θέ­τηση των θαλάσ­σιων περιο­χών».

Απορ­ρί­πτο­ντας στο σύνολό τους, τους τουρ­κι­κούς ισχυ­ρι­σμούς, η Ελλάδα επα­να­λαμ­βά­νει ότι οι τουρ­κι­κές αιτιά­σεις σχετικά με την οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο είναι εντελώς αβά­σι­μες, καθώς δεν λαμ­βά­νουν υπόψη τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα άλλων κρατών, όπως η Ελλάδα, στη θαλάσ­σια περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου,

«Τέτοιοι ισχυ­ρι­σμοί, επίσης, απο­τε­λούν παρέμ­βαση στο δικαί­ωμα της Ελλάδας για την πραγ­μα­το­ποί­ηση της οριο­θέ­τη­σης των θαλάσ­σιων περιο­χών της, κατόπιν συμ­φω­νίας με τρίτα κράτη, βάσει του διε­θνούς δικαίου, όπως ήδη ανέφερε στην επι­στολή της η Μόνιμη Αντι­πρό­σω­πος της Ελλάδας, στις 23 Μαΐου 2016», προ­στί­θε­ται στο κείμενο που κατα­τέ­θηκε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέ­λευ­σης και του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας, κάτω από τα κεφά­λαια του Δικαίου της Θάλασ­σας και του Κυπρια­κού.

Οι τουρ­κι­κοί ισχυ­ρι­σμοί

Η επι­στολή της Μόνιμης Αντι­προ­σω­πείας της Τουρ­κίας στα Ηνωμένα Έθνη από 15 Ιουνίου του 2016 απαντά σε προη­γού­μενη επι­στολή της Ελλάδας από 23 Μαΐου του 2016, με θέμα την οριο­θέ­τηση ΑΟΖ στην περιοχή που βρί­σκε­ται δυτικά του γεω­γρα­φι­κού μήκους 32 ° 16`18 “E και δια­κι­νεί τον ισχυ­ρι­σμό της Άγκυρας ότι τα νησιά δεν γεννούν απα­ραί­τητα πλήρους δικαιο­δο­σίας θαλάσ­σιες ζώνες (υφα­λο­κρη­πίδα και ΑΟΖ).

Στην επι­στολή της Μόνιμης Αντι­προ­σω­πείας της Τουρ­κίας προς τον ΓΓ του ΟΗΕ στις 15 Ιουνίου (που κυκλο­φό­ρησε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέ­λευ­σης και του Σ.Α. του ΟΗΕ), η Άγκυρα ανα­φέ­ρει ότι μία από τις αρχές του διε­θνούς δικαίου που διέπουν την οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας ή της απο­κλει­στι­κής οικο­νο­μι­κής ζώνης μεταξύ κρατών με αντι­κεί­με­νες ή παρα­κεί­με­νες ακτές, είναι να παράγει ένα ακρι­βο­δί­καιο απο­τέ­λε­σμα (αρχή της ισό­τη­τας).

Αναφορά γίνεται στην επι­στολή της Τουρ­κίας και σε κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα «οντο­τή­των». «Η αρχή αυτή αποκτά μεγα­λύ­τερη σημασία σε κλει­στές και ημί­κλει­στες θάλασ­σες, όπως η ανα­το­λική Μεσό­γειος. Η οριο­θέ­τηση της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με συμ­φω­νία όλων των συν­δε­δε­μέ­νων μερών με βάση την αρχή της ισό­τη­τας, έτσι ώστε να μην βλά­πτο­νται τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα και η δικαιο­δο­σία άλλων ενδια­φε­ρο­μέ­νων κρατών/οντο­τή­των».

Ταυ­τό­χρονα οι διπλω­μά­τες της Άγκυρας σημειώ­νουν πως έννοιες όπως «η ξηρά κυριαρ­χεί της θάλασ­σας» και το «φαι­νό­μενο της απο­κο­πής» εξα­κο­λου­θούν να είναι μεταξύ των βασικών αρχών του διε­θνούς δικαίου και της νομο­λο­γίας, στο πλαίσιο της οριο­θέ­τη­σης των περιο­χών θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας.

Ως εκ τούτου, υπο­στη­ρί­ζουν οι Τούρκοι, ποτέ δεν έχει καθιε­ρω­θεί από το διεθνές δίκαιο για τη θαλάσ­σια οριο­θέ­τηση, η αποκοπή της πρό­σβα­σης ενός παρά­κτιου κράτος από την ανοικτή θάλασσα.

«Ομοίως, έχει καθιε­ρω­θεί σε απο­φά­σεις του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου ότι τα νησιά δεν παρά­γουν απα­ραί­τητα πλήρους δικαιο­δο­σίας θαλάσ­σιες ζώνες (υφα­λο­κρη­πίδα ή / και απο­κλει­στική οικο­νο­μική ζώνη), όταν αντα­γω­νί­ζο­νται ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές της ξηράς. Υπάρ­χουν άφθονα παρα­δείγ­ματα στη διεθνή νομο­λο­γία και πρα­κτική των κρατών, τα οποία απο­δει­κνύ­ουν αυτή την αρχή», γράφει η επι­στολή της Τουρ­κίας, παρα­θέ­το­ντας ως παρα­δείγ­ματα περι­πτώ­σεις οριο­θέ­τη­σης μεταξύ του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου και της Γαλλίας, της Τυνη­σίας και της Ιταλίας, της Ρου­μα­νίας με την Ουκρα­νία, του Μπα­γκλα­ντές με τη Μιανμάρ και της Νικα­ρά­γουα με την Κολομ­βία.

Εν όψει των ανωτέρω, υπο­στη­ρί­ζε­ται στην επι­στολή «οι αντιρ­ρή­σεις της Ελλάδας στην τουρ­κική υφα­λο­κρη­πίδα στην ανα­το­λική Μεσό­γειο κατά βάση στη­ρί­ζο­νται σε αβάσιμη και κατα­χρη­στική νομική βάση και χρη­σι­μεύ­ουν μόνο για να δια­τη­ρη­θούν και να προ­βάλ­λο­νται οι μαξι­μα­λι­στι­κές αξιώ­σεις της».

Στην επι­στολή, παρότι δεν το κατο­νο­μά­ζει, αμφι­σβη­τεί τα δικαιώ­ματα της Ελλάδας στη θαλάσ­σια περιοχή του Καστε­λό­ρι­ζου.

«Βάσει του διε­θνούς δικαίου και πρα­κτι­κής, η οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας στην ανα­το­λική Μεσό­γειο θα πρέπει κατά κύριο λόγο να συνα­φθεί μεταξύ της Τουρ­κίας και της Αιγύ­πτου. Είναι με αυτή την αντί­ληψη που η Τουρκία κατέ­γραψε τα ipso facto και ab initio νομικά και κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα στις θαλάσ­σιες περιο­χές της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, που βρί­σκο­νται δυτικά του γεω­γρα­φι­κού μήκους 32 ° 16`18 “E (ρημα­τική δια­κοί­νωση της 12ης Μαρτίου 2013). Υπό το φως των ανωτέρω, η Τουρκία απορ­ρί­πτει όλους τους ισχυ­ρι­σμούς που περιέ­χο­νται στην επι­στολή του Μονίμου Αντι­προ­σώ­που της Ελλάδας», κατα­λή­γει η επι­στολή των Τούρκων διπλω­μα­τών.