Με τη στήριξη της Δημοτικής Επιτροπής Ισότητας Ρόδου, εγκαινιάζεται η έκθεση της Ειρήνης Βαζούκου

Η Δημο­τική Επι­τροπή Ισό­τη­τας Ρόδου σας προ­σκα­λεί στην έκθεση “No Excuse” της Ειρήνης Βαζού­κου στο Κατά­λυμα της Γαλλίας (οδός Ιπποτών, Μεσαιω­νική Πόλη Ρόδου).

Επι­μέ­λεια: Πόλυ Χατζη­μάρ­κου, Msc Διοί­κηση Πολι­τι­σμι­κών Μονάδων, Ιστο­ρι­κός τέχνης & Ευρω­παϊ­κού Πολι­τι­σμού

Εγκαί­νια: Σάββατο 23 Νοεμ­βρίου 2024, ώρα 18:00

Διάρ­κεια έκθεσης: 23 Νοεμ­βρίου έως 7 Δεκεμ­βρίου 2024

Ωράριο: καθη­με­ρινά 10:00-13:00 & 18:00-20:00

Mετά την πρό­σφατη έκθεσή της στο Παρίσι με  τίτλο “Light the fire”, η Βαζού­κου επι­στρέ­φει στη γενέ­τειρά της, τη Ρόδο, μετα­φέ­ρο­ντας μέρος των έργων που εκτέ­θη­καν εκεί αλλά και παρου­σιά­ζο­ντας νέα δου­λειάμε ζωγρα­φικά έργα, γλυ­πτι­κές κατα­σκευές και εγκα­τα­στά­σεις. Ο τίτλος “No excuse” («Καμία δικαιο­λο­γία») είναι δανει­σμέ­νος από την ομώνυμη καμπά­νια του ΟΗΕ (UN Women) που εστιά­ζει στα νομικά πλαίσια που χρειά­ζε­ται να ενι­σχυ­θούν, για τη δια­σφά­λιση της ασφά­λειας των γυναι­κών και την εξά­λειψη της έμφυλης και σεξουα­λι­κής βίας. Στον πυρήνα της εικα­στι­κής πρα­κτι­κής της δημιουρ­γού, πολλά χρόνια τώρα, βρί­σκε­ται το ακλό­νητο βλέμμα της ίδιας στη γυναι­κεία ταυ­τό­τητα και την έμφυλη βία.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Η εικα­στι­κός Ειρήνη Βαζού­κου γεν­νή­θηκε στη Ρόδο. Είναι μέλος του ΕΕΤΕ, της  International Association of Art/Association Internationale des Arts Plastiques (AIAP/UNESCO), της διε­θνούς “10dence platform”, του ΣΚΕΤΒΕ και των ομάδων «Ορί­ζο­ντας Γεγο­νό­των», «Δίπολα», «Lo and Behold».

Το εικα­στικό της έργο έχει παρου­σια­στεί σε 17 ατο­μι­κές εκθέ­σεις (Γκαλερί Desmos, Παρίσι, Ιστο­ρικό Αρχείο-Μουσείο Ύδρας, Δημο­τική Πινα­κο­θήκη Θεσ­σα­λο­νί­κης, Δημο­τική Πινα­κο­θήκη Κέρ­κυ­ρας, Μουσείο Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης Ρόδου, κ.α.). Έχει συμ­με­τά­σχει σε περισ­σό­τε­ρες από 200 ομα­δι­κές εκθέ­σεις στην Ελλάδα και το εξω­τε­ρικό Έργα της περι­λαμ­βά­νο­νται σε δημό­σιες και ιδιω­τι­κές συλ­λο­γές στην Ελλάδα και το εξω­τε­ρικό. Ζει και εργά­ζε­ται μεταξύ Αθήνας και Ρόδου.

Με την ευγε­νική υπο­στή­ριξη της  Γαλ­λι­κής Προ­ξε­νι­κής Αρχής Ρόδου και της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Το ακλό­νητο βλέμμα της Βαζού­κου στη γυναι­κεία ταυ­τό­τητα και την έμφυλη βία 

Στον κόσμο της τέχνης, η διε­ρεύ­νηση και «απο­τύ­πωση» ζητη­μά­των γύρω από τις έμφυλες ταυ­τό­τη­τες και τη βία κατά των γυναι­κών, απο­τε­λεί μια θεμα­τική με ζωτική κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τική και μαθη­σιακή διά­σταση. Ως δια­κι­νη­τής και ως σύμ­μα­χος, η τέχνη δημιουρ­γεί έναν ασφαλή χώρο και μια κοινή γλώσσα, για να ανα­γνω­ρί­σουμε, να επε­ξερ­γα­στούμε, να δρά­σουμε ενάντια στην έμφυλη βία, την ψυχο­λο­γική κακο­ποί­ηση, την κοι­νω­νική αποδοχή της κατα­πί­ε­σης ή τη θεσμική αδικία.

Η Ειρήνη Βαζού­κου ξεχω­ρί­ζει ως μια δυνατή φωνή σε αυτή την παγκό­σμια καλ­λι­τε­χνική συζή­τηση. Στον πυρήνα της εικα­στι­κής πρα­κτι­κής της, πολλά χρόνια τώρα, βρί­σκε­ται το ακλό­νητο βλέμμα της ίδιας στη γυναι­κεία ταυ­τό­τητα. Χρη­σι­μο­ποιεί τα έργα της ως τόπο έμφυλης δια­μαρ­τυ­ρίας, αντί­στα­σης, θερα­πείας και μετα­μόρ­φω­σης. Υφαίνει μια αφήγηση τραύ­μα­τος και θριάμ­βου, ρίχνο­ντας φως στις κατα­πιε­στι­κές δομές (και εποι­κο­δό­μημα) που κυκλώ­νουν τις ζωές των γυναι­κών ανε­ξαρ­τή­τως κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κής ή γεω­γρα­φι­κής θέσης. Παράλ­ληλα όμως, ιδιαί­τερα στα έργα των δύο-τριών τελευ­ταίων ετών, η καλ­λι­τέ­χνιδα φωτίζει τη ρότα προς την γυναι­κεία ενδυ­νά­μωση και χει­ρα­φέ­τηση.

Mετά την πρό­σφατη έκθεσή της στο Παρίσι με τον -προστακτικό και ευαισθητοποιημένο- τίτλο “Light the fire”, η Βαζού­κου επι­στρέ­φει στη γενέ­τειρά της, τη Ρόδο, μετα­φέ­ρο­ντας μέρος των έργων που εκτέ­θη­καν εκεί αλλά και παρου­σιά­ζο­ντας νέα δουλειά. Ο τίτλος “No excuse” («Καμία δικαιο­λο­γία») είναι δανει­σμέ­νος από την ομώνυμη καμπά­νια του ΟΗΕ (UN Women) που εστιά­ζει στα νομικά πλαίσια που χρειά­ζε­ται να ενι­σχυ­θούν, για τη δια­σφά­λιση της ασφά­λειας των γυναι­κών και την εξά­λειψη της έμφυλης και σεξουα­λι­κής βίας.

Καμία δικαιο­λο­γία, καμία ανοχή, δηλώνει και η ίδια. Η τέχνη της Βαζού­κου δεν απο­φεύ­γει τη δυσφο­ρία ή τις δύσκο­λες αλή­θειες. Αντί­θετα, ανα­γκά­ζει τον θεατή να υπο­λο­γί­σει το οδυνηρό, το άβολα οικείο, να ασχο­λη­θεί άμεσα με τις ακα­τέρ­γα­στες γωνίες των πιο ύπουλων βιαιο­τή­των της κοι­νω­νίας.

Είτε μέσα από εγκα­τα­στά­σεις, γλυ­πτι­κές φόρμες, κατα­σκευές ή ζωγρα­φικά έργα, το έργο της απο­τυ­πώ­νει την πολύ­πλευρη φύση του θηλυκού πόνου. Αλλά ακριβώς μέσα σε αυτήν την ευα­λω­τό­τητα, βρίσκει τη δύναμή της. Γιατί στη δουλειά της, το τραύμα της πατριαρ­χίας, του μισο­γυ­νι­σμού, των κοι­νω­νι­κών στε­ρε­ο­τύ­πων που διαιω­νί­ζο­νται σε παραλ­λα­γές, δεν είναι πλέον το τελικό σημείο. Είναι ένα σημείο εκκί­νη­σης για την αλλαγή Παρα­δείγ­μα­τος είναι σύμβολο ανθε­κτι­κό­τη­τας και αντί­στα­σης στην από­γνωση και την κοι­νω­νική αδικία.

Στην έκθεση περι­λαμ­βά­νε­ται η ζωγρα­φική σειρά με τα εξπρε­σιο­νι­στικά λευκά νυχτικά -ίσως και υποψίες νυφικών ρούχων- κρε­μα­σμένα σε σταυ­ρούς. Σαν έτοιμα να καούν πάνω από έτοι­μους βωμούς φωτιάς ή σαν ηρωικά σύμβολα που επέ­ζη­σαν της κατα­στρο­φής και ανε­μί­ζουν ως παντιέ­ρες δύναμης και ανθε­κτι­κό­τη­τας. Τιμωρία προ­μη­θεϊ­κής κατα­βο­λής στη μήτρα, από τη μία. Το ιερό πυρ της Εστίας από την άλλη, του σεβά­σμιου αόρατου κέντρου που τελε­τουρ­γικά και θηλυκά, προ­τάσ­σει δικαιο­σύνη, φρο­ντίδα, αγνό­τητα και συμ-βίωση.

Την παρα­πάνω δυα­δι­κό­τητα συνα­ντάμε και στην εγκα­τά­σταση με τα φορέ­ματα από κόκκινο συρ­μα­τό­πλεγμα. Εγκλει­σμός, πόλεμος, πληγή.  Παράλ­ληλα, σαν σε μια αλλιώ­τικη, pro-choice «επί­δειξη μόδας», τα φορέ­ματα είναι περα­σμένα -όχι τυχαία- σε σιδε­ρέ­νιες αυτο­σχέ­διες κρε­μά­στρες. Μας υπεν­θυ­μί­ζουν τις σκο­τει­νές εποχές για το γυναι­κείο σώμα, όταν η μεταλ­λική κρε­μά­στρα -μαζί με άλλα αιχμηρά αντικείμενα-, γινόταν «εργα­λείο» για παρά­νο­μες κα αυτο­σχέ­διες αμβλώ­σεις, επι­κίν­δυ­νους τραυ­μα­τι­σμούς και θανά­τους. Η κρε­μά­στρα ως σύμβολο των αγώνων για το δικαί­ωμα στην άμβλωση και την αυτο­διά­θεση του γυναι­κείου σώματος ήδη από τα δεκα­ε­τίες του ’60 και του ’70. Ως σύμβολο του τι ήταν και τι θα μπο­ρούσε να είναι ξανά (παρά­δειγμα από το πρό­σφατο 2022, η αναί­ρεση της ομο­σπον­δια­κής συνταγ­μα­τι­κής κατο­χύ­ρω­σης του δικαιώ­μα­τος στην άμβλωση από το Ανώτατο Δικα­στή­ριο των ΗΠΑ).

Τέλος, στην ενότητα με τους λευκούς κρίνους, η καλ­λι­τέ­χνιδα αμφι­σβη­τεί τις αιω­νό­βιες συμ­βο­λι­κές και πολι­τι­σμι­κές συν­δη­λώ­σεις που φέρει το λου­λούδι σε σχέση με την γυναίκα, π.χ. μητρό­τητα, ομορφιά, αγνό­τητα και πνευ­μα­τι­κό­τητα. Ευμε­γέ­θεις κρίνοι κρε­μιού­νται ανάποδα, πια­σμέ­νοι από τα μακριά κοτσά­νια τους, με τα σατέν πέταλα της γυναι­κείας φύσης, ντε­λι­κάτα και σεξουα­λικά μαζί, να αντι­πα­ρα­τί­θε­νται με τους άτεγ­κτους, πυρω­μέ­νους μίσχους. Η θηλυ­κό­τητα επα­να­νοη­μα­το­δο­τεί­ται κοντρά­ρο­ντας τους παρα­δο­σια­κούς κανόνες που απαι­τούν τελειό­τητα ή αγνό­τητα και του ρόλου της γυναί­κας ως κοι­νω­νική κατα­σκευή, αφή­νο­ντας χώρο στις αντί­φαση, την ένταση, την αντί­σταση και τη δυνα­μική της γυναι­κείας εμπει­ρίας.

Πόλυ Χατζη­μάρ­κου

Ιστο­ρι­κός Τέχνης και Ευρω­παϊ­κού Πολι­τι­σμού

Msc Διοί­κηση Πολι­τι­σμι­κών Μονάδων