Εδραιώνεται στην Ελλάδα το μη καπνιστικό κίνημα

Νέα πνοή έχει δοθεί στην εφαρ­μογή του αντι­κα­πνι­στι­κού νόμου μετά τις δηλώ­σεις του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη και τις κινή­σεις του υπουρ­γού Υγείας, Βασίλη Κικίλια, που ανέ­βα­σαν τον πήχη των προσ­δο­κιών ενός μεγάλου μέρους της κοι­νω­νίας το οποίο θέτει εδώ και χρόνια το ζήτημα.

Η πρό­σφατη εγκύ­κλιος του υπουρ­γείου Υγείας για τη εφαρ­μογή του νόμου στο­χεύει στη δια­σφά­λιση της δημό­σιας υγείας, μέσω της εξου­δε­τέ­ρω­σης των επι­κίν­δυ­νων επι­δρά­σεων του καπνί­σμα­τος σε όλους τους δημό­σιους χώρους και τους χώρους συνά­θροι­σης.

Παράλ­ληλα, συνε­στήθη Επι­τροπή Εμπει­ρο­γνώ­μων υπό το υπουρ­γείο Υγείας, η οποία έχει επι­φορ­τι­στεί με το έργο της παρα­γω­γής προ­τά­σεων για την διευ­κό­λυνση της εφαρ­μο­γής του νόμου, αλλά και βελ­τιώ­σεων αν αυτό κριθεί απα­ραί­τητο.

Ένα από τα έξι μέλη της Επι­τρο­πής είναι ο Γιώργος Μπα­λα­φού­της, ειδικός στην κυβερ­νο­α­σφά­λεια, κατ’ επάγ­γελμα, αλλά και ιδρυτής του akapnos.gr, της εθε­λο­ντι­κής πρω­το­βου­λίας που έχει στόχο να προ­ω­θή­σει και να επι­βρα­βεύ­σει τα κατα­στή­ματα που δεν επι­τρέ­πουν το κάπνι­σμα σε κλει­στούς χώρους, αλλά και να βοη­θή­σουν τους ανθρώ­πους που ψάχνουν ένα τέτοιο κατά­στημα για να δια­σκε­δά­σουν. Αυτό γίνεται μέσω μιας εφαρ­μο­γής που μπορεί κανείς να “κατε­βά­σει” δωρεάν στο κινητό του.

Το akapnos.gr ανα­κα­λύ­πτει κατα­στή­ματα που είναι άκαπνα, μέσω πλη­ρο­φο­ριών που λαμ­βά­νει ή μέσω των εθε­λο­ντών που λαμ­βά­νουν μέρος στην προ­σπά­θεια, ελέγχει την πλη­ρο­φο­ρία και στο τέλος εάν την επι­βε­βαιώ­σει δίνει και πιστο­ποί­ηση. Μόλις λάβουν την ειδο­ποί­ηση για το άκαπνο κατά­στημα, τότε ξεκινά ο κύκλος της διε­ρεύ­νη­σης από τους εθε­λο­ντές της ομάδας με ανα­ζη­τή­σεις σε social media, αλλά και επι­σκέ­ψεις στο χώρο προ­κει­μέ­νου να ελεγ­χθεί το πώς είναι δια­μορ­φω­μέ­νοι οι χώροι του κατα­στή­μα­τος και φυσικά εάν όντως είναι άκαπνο. Μόλις βεβαιω­θούν ότι το κατά­στημα είναι άκαπνο και σε όλους τους κλει­στούς χώρους τότε έρχο­νται σε επι­κοι­νω­νία με το συγκε­κρι­μένο κατά­στημα προ­κει­μέ­νου να τους δώσουν μια γραπτή βεβαί­ωση ότι είναι άκαπνο και τέλος τους τοπο­θε­τούν στη λίστα. Η σελίδα στο facebook μετρά ήδη 42.000 φίλους.

Μέχρι στιγμής έχουν πιστο­ποι­η­θεί 456 άκαπνα κατα­στή­ματα στην Ελλάδα

“Τώρα που έρχεται ο χει­μώ­νας και ανα­γκα­στικά ο κόσμος θα είναι μέσα σε κλει­στούς χώρους, θα φανεί ποιο κατά­στημα είναι πραγ­μα­τικά άκαπνο. Όλους αυτούς τους μήνες βλέ­πουμε πολλούς να επι­κοι­νω­νούν μαζί μας και να μας ρωτούν πώς μπορούν να βοη­θή­σουν, αλλά δεν έχουμε κάνει πολλές επι­βε­βαιώ­σεις το καλο­καίρι γιατί στα περισ­σό­τερα κατα­στή­ματα το 90% των πελατών τους είναι έξω γιατί είναι καλός ο καιρός. Πάντως, η κινη­τι­κό­τητα έχει ξεκι­νή­σει από τον Ιανουά­ριο. Είχαμε φτάσει τα 300 κατα­στή­ματα μέσα σε περίπου 1,5 χρόνο και τους τελευ­ταί­ους έξι μήνες προ­σθέ­σαμε άλλα 156 κατα­στή­ματα κι έχουμε άλλα 842 που μας περι­μέ­νουν για να ελεγ­χθούν”, δηλώνει μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μπα­λα­φού­της και προ­σθέ­τει: “Το κάπνι­σμα μέχρι τώρα ήταν σαν το γκρα­φίτι, το έβλεπε κανείς αλλά το αγνο­ούσε γιατί το είχε συνη­θί­σει. Υπήρχε ένας νόμος αλλά το βλέπαμε μπροστά μας και δεν το συζη­τούσε κανείς. Είναι παρά πολύ θετικό το ότι συζη­τή­θηκε. Το akapnos.gr είναι απο­λι­τικό, δεν έχει καμία πολι­τική χροιά. Αλλά η πολι­τική βούληση είναι που θα κάνει τη διαφορά. Εμείς ενθαρ­ρύ­νουμε, αλλά από εκεί και πέρα κάποιος άλλος πρέπει να κάνει και τη δική του δουλειά. Εμείς είμαστε για την επι­μόρ­φωση και την εκπαί­δευση. Μετά η πολι­τεία έχει την ευθύνη να κάνει τους ελέγ­χους και να είναι συστη­μα­τική και δίκαιη απέ­να­ντι σε όλα τα κατα­στή­ματα”.

Ένα από τα προ­βλή­ματα εφαρ­μο­γής του νόμου είναι η απουσία ελέγχων

“Ένα πρό­βλημα που αντι­με­τώ­πι­ζαν οι εκά­στοτε κυβερ­νή­σεις είναι ότι την ευθύνη για τους ελέγ­χους την έχει ανα­λά­βει η δημο­τική αστυ­νο­μία που έχει περιο­ρι­σμέ­νους πόρους και συγκε­κρι­μένο ωράριο”, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ιδρυτής του akapnos.gr.

Πάντως, ο Γιώργος Μπα­λα­φού­της αισθά­νε­ται πλέον αισιό­δο­ξος για το μέλλον του μη καπνι­στι­κού κινή­μα­τος στην Ελλάδα. “Μπορεί το 2010 να σου έχει πει κάποιος ένα πράγμα και να σου το ξαναπεί το 2015. Η ζύμωση που έχει έρθει μέσα σε κάποιον μπορεί να τον οδη­γή­σει στο να ακούσει ακριβώς το ίδιο πράγμα και να το αντι­με­τω­πί­σει δια­φο­ρε­τικά. Πιστεύω ότι πλέον, δέκα χρόνια μετά από τον αντι­κα­πνι­στικό νόμο και με όλες αυτές τις ζυμώ­σεις, ο κόσμος το περι­μέ­νει, δηλαδή περι­μέ­νει ότι κάποιος θα του πει, “Όχι δεν μπορείς να καπνί­σεις μέσα”. Είναι κάτι που περι­μέ­νει πλέον ο κόσμος. Εμείς βλέ­πουμε διαφορά από το 2017 που ξεκι­νή­σαμε. Πρώτα απ’ όλα πολλά και­νούρ­για κατα­στή­ματα επι­λέ­γουν από την αρχή να είναι άκαπνα. Επίσης, πλέον καπνί­ζουν λιγό­τερο στα εστια­τό­ρια. Ένας από τους δικούς μας στόχους είναι η απε­νε­χο­ποί­ηση του να μιλήσει κανείς για κάτι. Να μιλήσει αν κάποιος κάνει κάτι που κάνει κακό στο παιδί του, να μην ντρέ­πε­ται να το πει. Να μην ντρέ­πε­ται να μιλήσει για κάτι που τον ενοχλεί και έχει και βάση. Πλέον σε πολλούς δεν φαί­νε­ται να περί­εργο να είναι άκαπνο ένα μαγαζί, τους φαί­νε­ται περί­εργο να καπνί­ζουν”.

Το αμέσως επόμενο διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να γίνει η πρώτη συνά­ντηση της Επι­τρο­πής Εμπει­ρο­γνω­μώ­νων, με επι­κε­φα­λής τον καθη­γητή Πνευ­νο­μο­λο­γίας, Πανα­γιώτη Μπε­χράκη οπότε και θα τεθούν ακριβώς οι στόχοι της.

Τι είναι το άκαπνο κατά­στημα

Πρό­κει­ται για κατά­στημα υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, δηλαδή παρα­σκευής και προ­σφο­ράς φαγητών, ποτών, γλυ­κι­σμά­των και κάθε είδους παρα­σκευα­σμά­των γάλα­κτος (ή συν­δυα­σμού των προη­γού­με­νων), που επι­τρέ­πει σε κάποιους εξω­τε­ρι­κούς χώρους, δηλαδή τους εξω­τε­ρι­κούς χώρους που δεν έχουν σκέ­πα­στρο ή είναι περι­με­τρικά ανοι­κτοί σε δυο του­λά­χι­στον πλευρές και δεν επι­τρέ­πει το κάπνι­σμα στους εσω­τε­ρι­κούς χώρους και σε κάθε εξω­τε­ρικό που έχει σκέ­πα­στρο ή του­λά­χι­στον οι τρεις πλευρές του είναι κλει­στές, το κάπνι­σμα, δηλαδή την κατα­νά­λωση προ­ϊ­ό­ντων καπνού ή καπνι­κών προ­ϊ­ό­ντων, ηλε­κτρο­νι­κών τσι­γά­ρων ή νέων προ­ϊ­ό­ντων καπνού.

Σημειώ­νε­ται ότι στα προ­ϊ­ό­ντα καπνού συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται όσα μπορούν να κατα­να­λω­θούν και απο­τε­λού­νται του­λά­χι­στον εν μέρει από καπνό.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ