«Δεν εφαρμόζεται στη χώρα η αρχή της φορολογικής ισότητας»

«Οι δυσά­ρε­στοι φορο­λο­γι­κοί αιφ­νι­δια­σμοί είναι κάτι συνη­θι­σμένο στη χώρα μας», τονίζει, σε συνέ­ντευξή του προς την «δημο­κρα­τική», ο πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κών και Φορο­λο­γι­κών Μελετών κ. Γιώργος Κορο­μη­λάς, ενώ ξεκα­θα­ρί­ζει ότι «δεν εφαρ­μό­ζε­ται στη χώρα η αρχή της φορο­λο­γι­κής ισό­τη­τας, όπως προ­βλέ­πει το Σύνταγμα».

Οπως μάλιστα σημειώ­νει, «υπάρ­χουν δια­κρί­σεις που οδηγούν στη δημιουρ­γία κατη­γο­ρίας προ­νο­μιού­χων πολιτών».

Σε ό,τι αφορά τους φορο­λο­γι­κούς ελέγ­χους, ο κ. Γ. Κορο­μη­λάς τονίζει, ότι οι ελεγ­κτι­κές υπη­ρε­σίες πέραν των προ­στί­μων και των λοιπών διοι­κη­τι­κών κυρώ­σεων, να διε­νερ­γή­σουν άμεσα πλήρη (τακτικό) φορο­λο­γικό έλεγχο για τις ανέ­λεγ­κτες χρήσεις.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην πρόθεση του ΥΠΟΙΚ να εφαρ­μό­σει το πλα­στικό χρήμα, τονίζει, ότι «διεθνώς η γενι­κευ­μένη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος έχει δείξει σημα­ντική αύξηση των φορο­λο­γι­κών εσόδων».

Σπεύδει όμως να επι­ση­μά­νει, ότι «η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου, σκέ­πτε­ται να “επι­βά­λει” τη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος, προ­βλέ­πο­ντας ποινές αντί για κίνητρα».

Ανα­λυ­τικά, η συνέ­ντευξη του κ. Γ. Κορο­μηλά:

• Οι αλλαγές στη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος με τους πρό­σφα­τους νόμους έχουν κλει­δώ­σει; Μπο­ρούμε να είμαστε σίγου­ροι ότι δεν θα υπάρ­ξουν άλλοι αιφ­νι­δια­σμοί σε ό,τι αφορά τη φορο­λο­γία των φυσικών προ­σώ­πων;

Οι αλλαγές στον Κώδικα Φορο­λο­γίας Εισο­δή­μα­τος που έγιναν με τους Ν. 4387/2016 και 4389/2016 είναι αρκετές και ιδιαί­τερα ενδια­φέ­ρου­σες. Παρά το ό,τι ο αρμό­διος ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός κ. Τ. Αλε­ξιά­δης είχε ανα­κοι­νώ­σει ότι το συνο­λικό εισό­δημα των φυσικών προ­σώ­πων θα φορο­λο­γεί­ται με μια νέα προ­ο­δευ­τική κλίμακα, αρχής γενο­μέ­νης από τα εισο­δή­ματα του 2016, έναντι του ισχύ­ο­ντος παρά­λο­γου και αντι­συ­νταγ­μα­τι­κού τρόπου φορο­λό­γη­σης, όπου το εισό­δημα από κάθε πηγή φορο­λο­γεί­ται με δια­φο­ρε­τικό τρόπο, με απο­τέ­λε­σμα να αδι­κού­νται οι φορο­λο­γού­με­νοι με εισό­δημα από μία πηγή σε σχέση με τους φορο­λο­γού­με­νους, που έχουν ίδιο ακριβώς ύψος εισο­δή­μα­τος προ­ερ­χό­μενο από δύο ή/και περισ­σό­τε­ρες πηγές, αυτό δεν έγινε. Ειδι­κό­τερα άλλαξαν οι κλί­μα­κες για τα εισο­δή­ματα από μισθωτή εργασία – συντά­ξεις, επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και εισο­δή­μα­τος από ακίνητα, έγιναν ελαφρώς πιο προ­ο­δευ­τι­κές με ισχύ για εισο­δή­ματα που απο­κτώ­νται από 1.1.2016 και μετά, και αυξή­θηκε ο συντε­λε­στής φορο­λο­γίας των εισο­δη­μά­των από μερί­σματα από 10% σε 15% με ισχύ για εισο­δή­ματα που απο­κτώ­νται από 1.1.2017 και μετά. Για τους αγρότες προ­βλέ­πε­ται η φορο­λο­γία με την κλίμακα της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, αντί για 13% που ίσχυε μέχρι τώρα, και για όσους είναι κατά κύριο επάγ­γελμα αγρότες προ­βλέ­πε­ται να έχουν τη μείωση φόρου (έμμεσο αφο­ρο­λό­γητο) που έχουν οι μισθω­τοί – συντα­ξιού­χοι. Η μείωση φόρου, μόνο για εισο­δή­ματα  από μισθούς – συντά­ξεις και κατά κύριο επάγ­γελμα αγρότες, κλι­μα­κού­ται ανάλογα με την οικο­γε­νειακή κατά­σταση δηλαδή είναι μικρό­τερη για φορο­λο­γού­μενο χωρίς εξαρ­τώ­μενα τέκνα και μεγα­λύ­τερη για φορο­λο­γού­με­νους με ένα, δύο, τρία και παρα­πάνω τέκνα. Δυστυ­χώς αυτός ο τρόπος φορο­λό­γη­σης δεν είναι σωστός και επειδή το Σύνταγμα προ­βλέ­πει ότι οι πολίτες της χώρας έχουν ίσα δικαιώ­ματα και υπο­χρε­ώ­σεις, κατά συνέ­πεια και στη φορο­λο­γία πρέπει να υπάρχει η βασική αρχή της φορο­λο­γι­κής ισό­τη­τας. Εφόσον οι πολίτες ζουν κάτω από τις ίδιες προ­σω­πι­κές ή/και οικο­νο­μι­κές ή/και κοι­νω­νι­κές συν­θή­κες πρέπει να έχουν ίση φορο­λο­γική μετα­χεί­ριση χωρίς να επι­τρέ­πο­νται δια­κρί­σεις μεταξύ των φορο­λο­γου­μέ­νων πολιτών διότι οι δια­κρί­σεις αυτές μπορούν να οδη­γή­σουν στη δημιουρ­γία κατη­γο­ρίας προ­νο­μιού­χων πολιτών, κάτι το οποίο γίνεται από το 2013 στη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος των φυσικών προ­σώ­πων, όπου και με τις τελευ­ταίες τρο­πο­ποι­ή­σεις παρα­μέ­νει η φορο­λό­γηση με δια­φο­ρε­τικό τρόπο των εισο­δη­μά­των ανάλογα με την πηγή προ­έ­λευ­σης του, συνεπώς συνε­χί­ζει να ισχύει ότι «όλοι οι φορο­λο­γού­με­νοι είναι ίσοι, αλλά μερικοί φορο­λο­γού­με­νοι είναι πιο ίσοι από τους άλλους».

Σε ότι αφορά τους φορο­λο­γι­κούς αιφ­νι­δια­σμούς επα­να­λαμ­βάνω κάτι που είχα τονίσει σε συνέ­ντευξή μου στην εφη­με­ρίδα σας τον Ιανουά­ριο, «…δεν μπο­ρούμε να είμαστε σίγου­ροι 100% για τίποτα διότι οι δυσά­ρε­στοι φορο­λο­γι­κοί αιφ­νι­δια­σμοί είναι κάτι συνη­θι­σμένο στη χώρα μας.».

• Πώς κρίνετε την ενερ­γο­ποί­ηση της διά­τα­ξης για την ανα­στολή λει­τουρ­γίας των επι­χει­ρή­σεων όταν παρε­μπο­δί­ζουν τον έλεγχο ή δεν εκδί­δουν απο­δεί­ξεις;

Ορθά στην ερώτησή σας ανα­φέ­ρετε την «ενερ­γο­ποί­ηση της διά­τα­ξης» διότι η διάταξη αυτή υπήρχε στο φορο­λο­γικό δίκαιο της χώρας, είχε ενερ­γο­ποι­η­θεί άλλη μια φορά το καλο­καίρι του 2010, αν δεν κάνω λάθος, που είχε σφρα­γι­σθεί κέντρο δια­σκέ­δα­σης ενώπιον τηλε­ο­πτι­κών συνερ­γείων και μετά τέρμα.

Κατ’ αρχήν είναι απα­ρά­δε­κτο το φαι­νό­μενο «επι­χει­ρη­μα­τίες» συνο­δευό­με­νοι από φου­σκω­τούς ή/και «αγα­να­κτι­σμέ­νους» θαμώνες να βιαιο­πρα­γούν κατά των ελεγ­κτι­κών οργάνων «απα­γο­ρεύ­ο­ντάς» τους να διε­νερ­γή­σουν έλεγχο, συνεπώς ορθά επι­βάλ­λε­ται το μέτρο της ανα­στο­λής λει­τουρ­γίας των συγκε­κρι­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων. Στη συνέ­χεια ή, έστω και για 48 ώρες, ανα­στολή λει­τουρ­γίας των επαγ­γελ­μα­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων αυτών που δεν εκδί­δουν απο­δεί­ξεις σε συν­δυα­σμό με τα προ­βλε­πό­μενα πρό­στιμα χρειά­ζε­ται ως μέτρο ανα­γκα­στι­κής συμ­μόρ­φω­σης αλλά από μόνο του δεν φτάνει. Πρέπει οι ελεγ­κτι­κές υπη­ρε­σίες πέραν των προ­στί­μων και των λοιπών διοι­κη­τι­κών κυρώ­σεων να διε­νερ­γή­σουν άμεσα πλήρη (τακτικό) φορο­λο­γικό έλεγχο για τις ανέ­λεγ­κτες χρήσεις κατά προ­τε­ραιό­τητα σε αυτούς και το σίγουρο είναι ότι θα βγουν λαβρά­κια μιας και η παρα­βα­τική συμπε­ρι­φορά τους δεν είναι κάτι νέο.

• Στις αρχές του καλο­και­ριού ελεγ­κτής έπεσε στη θάλασσα για να «συλ­λά­βει» παρα­οι­κο­νο­μού­ντα. Ποια είναι η άποψή σας;

Στο δια­δί­κτυο και ειδι­κό­τερα στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης έγινε χαμός με το θέμα, βασικά έπεσε πολύ τρο­λά­ρι­σμα από δια­φό­ρους «χρήστες» που στόχο είχαν με τα ενο­χλη­τικά και πολλές φορές προ­σβλη­τικά μηνύ­ματά τους να προ­κα­λέ­σουν αντι­δρά­σεις, αλλά ευτυχώς αγνο­ή­θη­καν. Η άποψή μου είναι ότι η ελεγ­κτής αξίζει τα συγ­χα­ρη­τή­ρια της υπη­ρε­σίας και όλων μας για την πράξη της. Η παρα­οι­κο­νο­μία και η φορο­δια­φυγή έχει ανέλθει σε εφιαλ­τικά μεγάλα ποσά δημιουρ­γώ­ντας χίλια μύρια προ­βλή­ματα στο νόμιμο επι­χει­ρεί και σε όσους σπεύ­σουν να ρωτή­σουν «…μα σε αυτό το φου­κα­ριάρη ή τη φου­κα­ριάρα που παλεύει για ένα μερο­κά­ματο, εξα­ντλεί­ται η αυστη­ρό­τητα του νόμου;» η απά­ντηση είναι ότι σε όλη τη χώρα εκα­το­ντά­δες για να μη πω χιλιά­δες «φορο­λο­γικά φου­κα­ρά­δες», συνήθως εκ της άπω ανα­το­λής ορμώ­με­νοι έχουν στήσει τα παρά­νομα «μαγα­ζά­κια» τους, είτε παρέ­χο­ντας υπη­ρε­σίες κάθε είδους είτε πωλώ­ντας αμφι­βό­λου ποιό­τη­τας αγαθά, αντα­γω­νι­ζό­με­νοι αθέμιτα το νόμιμο επι­χει­ρείν και στε­ρώ­ντας τη χώρα από απα­ραί­τη­τους πόρους.

• Κατά καιρούς ακούμε ότι θα γίνουν υπο­χρε­ω­τι­κές οι συναλ­λα­γές με πλα­στικό χρήμα. Θα υπάρ­ξουν οφέλη στους κατα­να­λω­τές και στα έσοδα από τη λει­τουρ­γία ενός τέτοιου μέτρου;

Διεθνώς η γενι­κευ­μένη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος (χρε­ω­στι­κών ή/και πιστω­τι­κών καρτών) έχει δείξει σημα­ντική αύξηση των φορο­λο­γι­κών εσόδων διότι η κατα­γραφή μιας συναλ­λα­γής στο τρα­πε­ζικό σύστημα οδηγεί στην κατα­γραφή της και στα αρχεία της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης. Στη χώρα μας η χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος δεν ήταν ιδιαί­τερα δια­δε­δο­μένη μέχρι και πέρυσι το καλο­καίρι που έγιναν τα capital controls. Όσο και να φανεί παρά­ξενο το μόνο θετικό από τα capital controls είναι ότι πολύ περισ­σό­τε­ροι πολίτες, ανε­ξαρ­τή­τως ηλικίας, εξοι­κειώ­θη­καν με το πλα­στικό χρήμα άρα η δικαιο­λο­γία που προ­βά­λουν κάποιοι ότι είναι δύσκολο πράγμα η χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος χρη­σι­μο­ποιεί­ται από αυτούς που τους «συμ­φέ­ρει» να μην εφαρ­μο­σθεί ένα τέτοιο μέτρο. Το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών όμως πρέπει να δώσει και τα ανάλογα κίνητρα σε επι­χει­ρή­σεις και κατα­να­λω­τές έτσι ώστε να χρη­σι­μο­ποιού­νται γενι­κευ­μένα οι κάρτες στις συναλ­λα­γές.

Ειδι­κό­τερα σε ό,τι αφορά τις επι­χει­ρή­σεις πρέπει νομο­θε­τικά να μειώσει τις μεγάλες σήμερα προ­μή­θειες των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των στα χαμηλά επίπεδα που ισχύουν σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε., θεσπί­ζο­ντας παράλ­ληλα το ακα­τά­σχετο των σχε­τι­κών λογα­ρια­σμών και σε ότι αφορά τους κατα­να­λω­τές πρέπει οι αγορές αγαθών και οι λήψεις υπη­ρε­σιών που γίνο­νται με πλα­στικό χρήμα να μετρούν στο σύνολό τους για τη δια­μόρ­φωση αφο­ρο­λο­γή­του ορίου έτσι ώστε να δημιουρ­γού­νται αντι­κρουό­μενα συμ­φέ­ρο­ντα, δηλαδή το συμ­φέ­ρον του κατα­να­λωτή για μια ουσια­στική φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση να κατι­σχύει του συμ­φέ­ρο­ντος αυτού που θέλει να παρέχει αγαθά ή υπη­ρε­σίες χωρίς να εκδίδει από­δειξη.

Δυστυ­χώς όμως, σύμφωνα με σχετικά δημο­σιεύ­ματα, η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου σκέ­φτε­ται να «επι­βά­λει» τη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος προ­βλέ­πο­ντας ποινές αντί για κίνητρα. Σύμφωνα λοιπόν με τα υπόψη δημο­σιεύ­ματα οι φορο­λο­γού­με­νοι θα καλού­νται να δαπα­νούν με τη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος συγκε­κρι­μένο ποσό, ως ποσοστό επί του φορο­λο­γη­τέου εισο­δή­μα­τός τους. Αν δε δαπα­νή­σουν τίποτα ή δαπα­νή­σουν λιγό­τερο από το προ­βλε­πό­μενο ποσό επί της δια­φο­ράς θα επι­βάλ­λε­ται φόρος με τον συντε­λε­στή του πρώτου κλι­μα­κίου της κλί­μα­κας, κάτι που ίσχυε ουσια­στικά από το 2010 και μετά με εξαί­ρεση το 2015. Άρα στην περί­πτωση αυτή δεν δίνει κίνητρο για τη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος αλλά πιέζει να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει ο φορο­λο­γού­με­νος διότι αν δε το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει θα τιμω­ρη­θεί κατα­βάλ­λο­ντας περισ­σό­τερο φόρο και αυτό είναι λίαν επιει­κώς απα­ρά­δε­κτο.

• Περι­μέ­ναμε να αναρ­τη­θούν τα εκκα­θα­ρι­στικά του ΕΝ.Φ.Ι.Α. στις 18 Αυγού­στου. Τελικά τι έγινε και πότε θα αναρ­τη­θούν;

Η από 9.8.2016 ανα­κοί­νωση της Γ.Γ.Π.Σ. για το προ­σω­ρινό κλεί­σιμο της εφαρ­μο­γής δηλώ­σεων Ε9 έτους 2016 από την Πέμπτη 18 Αυγού­στου, έμπλεξε κάποιους οι οποίοι θεώ­ρη­σαν ότι θα εκδο­θούν και θα αναρ­τη­θούν τα εκκα­θα­ρι­στικά του ΕΝ.Φ.Ι.Α. την ίδια ημε­ρο­μη­νία. Δεν είναι έτσι όμως διότι η δια­δι­κα­σία αυτή είναι μια χρο­νο­βόρα δια­δι­κα­σία η οποία ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί μέχρι το τέλος του μήνα όποτε θα ξεκι­νή­σει και η ανάρ­τηση των σχε­τι­κών εκκα­θα­ρι­στι­κών που μπορεί να διαρ­κέ­σει και τρεις ημέρες, όπως είχε γίνει και πέρυσι. Επειδή έχουν ακου­σθεί διάφορα σενάρια επι­στη­μο­νι­κής φαντα­σίας πρέπει να ξεκα­θα­ρι­σθεί ότι :

α) Θα ολο­κλη­ρω­θεί σωστά η εκκα­θά­ριση για 7.000.000 περίπου υπό­χρε­ους, λαμ­βα­νο­μέ­νων υπόψη εξαι­ρέ­σεων, απαλ­λα­γών κ.λπ.

β) Θα αναρ­τη­θούν τα εκκα­θα­ρι­στικά με την ολο­κλή­ρωση της εκκα­θά­ρι­σης, και

γ) Θα κατα­βλη­θεί η πρώτη δόση στο τέλος Σεπτεμ­βρίου, έστω και αν η εκκα­θά­ριση και η ανάρ­τηση ολο­κλη­ρω­θεί τον ίδιο μήνα διότι ειδικά, για το έτος 2016 η πρώτη δόση κατα­βάλ­λε­ται μέχρι και την 30η Σεπτεμ­βρίου 2016 και η τελευ­ταία μέχρι και την 31η Ιανουα­ρίου 2017.