Κώστας Υφαντής: «Ο Ταγίπ Ερντογάν, εκφράζει μια πολύ στιβαρή πλειοψηφία στην Τουρκία»

Κύριε Υφα­ντή, θα ήθελα ένα πρώτο σχό­λιο για το απο­τέ­λε­σμα των εκλο­γών του πρώ­του γύρου, στην Τουρ­κία.

Το εκλο­γι­κό απο­τέ­λε­σμα επι­βε­βαί­ω­σε, αυτό το οποίο όλοι ξέ­ρου­με: ότι ο Ταγίπ Ερ­ντο­γάν, εκ­φρά­ζει μια πολύ στι­βα­ρή πλειο­ψη­φία στην Τουρ­κία εδώ και πολλά χρό­νια. Και κα­τέ­δει­ξε ότι αυτή η πλειο­ψη­φία δεν επη­ρε­ά­ζε­ται, τε­λι­κά, ούτε από την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση της χώρας, ούτε από την κα­τά­στα­ση της Τουρ­κι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας -η οποία, υπο­χω­ρεί στα­θε­ρά στα τε­λευ­ταία χρό­νια- αλλά τον ακο­λου­θεί υπό οποιεσ­δή­πο­τε συν­θή­κες.

Τι ση­μαί­νει αυτό; Ση­μαί­νει ότι αυτό το κομ­μά­τι της τουρ­κι­κής κοι­νω­νί­ας, που ποτέ στα τε­λευ­ταία 20 χρό­νια, δεν έχει πέσει κάτω από το 36-37% -και σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις προ­σεγ­γί­ζει το 50% στις 13 εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις που έχουν γίνει- εκ­φρά­ζε­ται και εκ­προ­σω­πεί­ται ιδε­ο­λο­γι­κά, κοι­νω­νι­κά από τον Ταγίπ Ερ­ντο­γάν. Δεν εμπι­στεύ­ε­ται τις πα­λιές Κε­μα­λι­κές δυ­νά­μεις, ψη­φί­ζει με κρι­τή­ριο -από ό,τι φαί­νε­ται- πρώτα απ’ όλα την θρη­σκεία, το Ισλάμ και τις συ­ντη­ρη­τι­κές αξίες που ο Ταγίπ Ερ­ντο­γάν και το κόμμα του, εκ­φρά­ζουν και εκ­προ­σω­πούν στην Τουρ­κία. Είναι ένα κομ­μά­τι κοι­νω­νι­κό το οποίο έχει χει­ρα­φε­τη­θεί απο­λύ­τως, στα τε­λευ­ταία χρό­νια από τον Ταγίπ Ερ­ντο­γάν. Το έβγα­λε από το πε­ρι­θώ­ριο και το έκανε ηγε­μο­νι­κή, αν θέ­λε­τε, πλειο­ψη­φία στην τουρ­κι­κή δη­μό­σια σφαί­ρα. Και αυτό, τε­λι­κά, δύ­σκο­λα θα αλ­λά­ξει όσο υπάρ­χει ο Ταγίπ Ερ­ντο­γάν.

Είναι ξε­κά­θα­ρο ότι οι δη­μο­σκο­πή­σεις έπε­σαν… έξω! Μήπως αυτές οι δη­μο­σκο­πή­σεις εξέ­φρα­ζαν λίγο και την δική μας προσ­δο­κία (ή και της Δύσης);

Δεν υπάρ­χει καμία αμ­φι­βο­λία ότι αφε­νός υπήρ­χε μέσα στην Τουρ­κία ένα ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι, που έφτα­σε τε­λι­κά το 45%, αφε­τέ­ρου ένα με­γά­λο κομ­μά­τι της Δύσης που είχε να κάνει με την ελ­πί­δα ότι μία κυ­βερ­νη­τι­κή αλ­λα­γή, θα ανα­κό­ψει την διο­λί­σθη­ση της Τουρ­κί­ας προς ένα αυ­ταρ­χι­κό, εξαι­ρε­τι­κά συ­ντη­ρη­τι­κό κα­θε­στώς. Ναι, έπε­σαν έξω οι δη­μο­σκο­πή­σεις και η πρώτη, εν θερμώ ερ­μη­νεία έχει να κάνει με την προ­φα­νή κι­νη­το­ποί­η­ση των τε­λευ­ταί­ων ημε­ρών έτσι ώστε η συμ­με­το­χή να αγ­γί­ξει το 94% -πράγ­μα πρω­το­φα­νές. Αυτό, νο­μί­ζω είναι που εξη­γεί γιατί, παρά το πολύ υψηλό πο­σο­στό που έλαβε η αντι­πο­λί­τευ­ση –που είναι και πρω­το­φα­νές στα χρο­νι­κά και για πρώτη φορά, ανα­γκά­ζουν τον Ταγίπ Ερ­ντο­γάν να πάει σε δεύ­τε­ρο γύρο- τε­λι­κά ευ­νο­ή­θη­κε ο ίδιος.

Άρα, κα­νο­νι­κά, ο Ερ­ντο­γάν οδεύ­ει σε νίκη και στον δεύ­τε­ρο γύρο.

Θα είναι τε­ρά­στια έκ­πλη­ξη εάν ση­μειω­θεί ανα­τρο­πή. Κι αυτό γιατί, όπως φαί­νε­ται τώρα, δεν υπάρ­χει δε­ξα­με­νή για να γυ­ρί­σει το απο­τέ­λε­σμα.

Η συμ­με­το­χή ήταν τε­ρά­στια. Και βέ­βαια, είναι δύ­σκο­λο να φα­ντα­στεί κα­νείς ότι ακόμη και σε πε­ρί­πτω­ση συμ­φω­νί­ας, το 5% του κόμ­μα­τος του τρί­του υπο­ψη­φί­ου θα κα­τευ­θυν­θεί προς την αντι­πο­λί­τευ­ση.

Δεν είναι δη­λα­δή μόνον οι αριθ­μη­τι­κές πι­θα­νό­τη­τες που δεν ευ­νο­ούν την αντι­πο­λί­τευ­ση. Είναι και η πο­λι­τι­κή διά­στα­ση των εκλο­γών, που όπως εί­πα­με, το χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της ήταν το τε­ρά­στιο πο­σο­στό της συμ­με­το­χής.

Εκτι­μά­τε ότι και οι ψήφοι του κόμ­μα­τος του Σινάν Ογάν (3ος) θα κα­τευ­θυν­θούν στον Ερ­ντο­γάν;

Δεν μπορώ να κάνω κά­ποια εκτί­μη­ση, αλλά είναι απί­θα­νο να πε­ρι­μέ­νει κα­νείς ότι όλο αυτό το 5% θα κα­τευ­θυν­θεί προς την αντι­πο­λί­τευ­ση. Δε νο­μί­ζω ότι ο κ. Ογάν έχει ένα μα­γι­κό τρόπο να χει­ρα­γω­γή­σει τους ψη­φο­φό­ρους του. Δεν είναι απί­θα­νο, αλλά σί­γου­ρα είναι δύ­σκο­λο. Δεν επι­τρέ­πε­ται στην αντι­πο­λί­τευ­ση και πολύ με­γά­λη αι­σιο­δο­ξία.

Η Ελ­λά­δα τι θα πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νει μετά τις εκλο­γές στην Τουρ­κία; Βέ­βαια έχου­με κι εμείς εκλο­γές, αλλά όπως και να ’χει το βλέμ­μα μας είναι στραμ­μέ­νο εκεί για τις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις.

Κοι­τάξ­τε, νο­μί­ζω πως με βάση τα δε­δο­μέ­να, μπο­ρού­με να κά­νου­με μια εκτί­μη­ση, για το άμεσο μέλ­λον των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων. Και τα δε­δο­μέ­να αυτά, είναι ότι η Τουρ­κία του Ταγίπ Ερ­ντο­γάν, έχει δια­μορ­φώ­σει ένα μη συ­γκε­κρι­μέ­νο στρα­τη­γι­κό αφή­γη­μα για τις εκλο­γές: δη­λα­δή μια Τουρ­κία που θα είναι πε­ρι­φε­ρεια­κή δύ­να­μη και κυ­ρί­ως που απο­τυ­πώ­νε­ται στο χάρτη της ‘Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας’. Το άλλο δε­δο­μέ­νο είναι αυτό το οποίο έχει συμ­βεί (και συμ­βαί­νει ακόμη, μετά τους σει­σμούς. Δη­λα­δή έχου­με μια απο­κλι­μά­κω­ση της έντα­σης την οποία ζή­σα­με όλα τα προη­γού­με­να χρό­νια. Αυτό δεν μπο­ρεί να ερ­μη­νευ­τεί δια­φο­ρε­τι­κά, παρά ως ένα μή­νυ­μα για μια δια­πραγ­μά­τευ­ση, για μία συ­ζή­τη­ση και επι­κοι­νω­νία με­τα­ξύ των δύο πλευ­ρών. Δη­λα­δή, είναι σαφές ότι για λό­γους που έχουν να κά­νουν με τη συ­γκυ­ρία, η Τουρ­κία είναι δια­τε­θει­μέ­νη να συ­ζη­τή­σει, πέρα κι έξω από τις απει­λές που εκτο­ξεύ­τη­καν όλο το προη­γού­με­νο διά­στη­μα. Βε­βαί­ως, εάν αυτό είναι δυ­να­τόν… είναι μια άλλη υπό­θε­ση, υπό την έν­νοια ότι: η τουρ­κι­κή ατζέ­ντα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών, της ‘Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας’, του ό,τι τα νησιά δεν έχουν δι­καιώ­μα­τα, το ό,τι η Τουρ­κία επι­μέ­νει στο Τουρ­κο­λι­βυ­κό Σύμ­φω­νο, δεν επι­τρέ­πουν πολύ με­γά­λη (για να μην πω κα­θό­λου) αι­σιο­δο­ξία, ότι θα μπο­ρού­σαν να προ­χω­ρή­σουν τα πράγ­μα­τα.

Ωστό­σο, νο­μί­ζω ότι η πρό­κλη­ση για την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά στο επό­με­νο διά­στη­μα θα είναι αυτή ακρι­βώς: θα είναι μια εκ­πε­φρα­σμέ­νη πρό­θε­ση της Τουρ­κί­ας να συ­ζη­τή­σει οπότε θα πρέ­πει να δούμε, πώς θα αντα­πο­κρι­θού­με εμείς και με ποιον τρόπο, έτσι ώστε να δούμε εάν υπάρ­χει, έστω ένα μικρό πα­ρά­θυ­ρο ευ­και­ρί­ας. Ει­δάλ­λως εάν τα πράγ­μα­τα είναι κα­θα­ρά προ­σχη­μα­τι­κά, πολύ σύ­ντο­μα –δυ­στυ­χώς- θα επι­στρέ­ψου­με σε κα­τα­στά­σεις έντα­σης.