ΥΠΕΝ: Η αλήθεια για το νερό μέσα από 10 ερωτήσεις-απαντήσεις

Σε 10 ερωτήσεις-απαντήσεις προ­βαί­νει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας ανα­φο­ρικά με το επίμαχο νομο­σχέ­διο για το οποίο δέχεται έντονες επι­κρί­σεις από την αντι­πο­λί­τευση ανα­φο­ρικά με την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση του νερόυ.

Οι ερω­τή­σεις απα­ντή­σεις έχουν ως εξής:

1- Η αντι­πο­λί­τευση καταγ­γέλ­λει ότι θέλετε να ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σετε το νερό. Ισχύει κάτι τέτοιο;

• Είναι άλλο ένα ψέμα. Δεν υπάρχει καμία ιδιω­τι­κο­ποί­ηση. Το νερό ήταν, είναι και θα παρα­μεί­νει υπό δημόσιο έλεγχο. Δεν υπάρχει καμία πρόθεση και δεν είναι σωστό να ιδιω­τι­κο­ποι­η­θεί το νερό. Το νερό δεν είναι εμπο­ρεύ­σιμο προϊόν. Η νομο­λο­γία του ΣτΕ προσ­διο­ρί­ζει τον δημόσιο χαρα­κτήρα των φορέων παροχής υπη­ρε­σιών ύδατος.

• Για πρώτη φορά όμως στο νόμο που φέρνει η Κυβέρ­νηση με το άρθρο 1 της αιτιο­λο­γι­κής έκθεσης και το άρθρο 3 του νομο­σχε­δίου θωρα­κί­ζε­ται ο δημό­σιος χαρα­κτή­ρας των παρόχων ύδατος

• Δεν εκχω­ρούμε καμία αρμο­διό­τητα υδα­τι­κής πολι­τι­κής προς μια Ρυθ­μι­στική Αρχή. Ανα­φέ­ρε­ται ρητά ότι το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας είναι ο αρμό­διος φορέας που χαράσ­σει την πολι­τική για την προ­στα­σία και τη δια­χεί­ριση των υδάτων.

• Στο άρθρο 1 του νομο­σχε­δίου ανα­φέ­ρε­ται ρητά ότι μετα­φέ­ρε­ται η αρμο­διό­τητα «επο­πτείας και ελέγχου» και μόνο.

2- Άρα, γιατί υπάρχει ανάγκη νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης;

Διότι χρειά­ζε­ται να δια­σφα­λί­σουμε δια­φά­νεια και λογο­δο­σία, ιδιαί­τερα επειδή οι πάροχοι ύδατος είναι δημόσια μονο­πώ­λια. Πρέπει να εξα­σφα­λί­σουμε χαμηλές τιμές και το ότι η τιμο­λό­γηση του νερού γίνεται σύμφωνα με το νόμο ενώ η ποιό­τητα του πρέπει να κατα­με­τρά­ται συστη­μα­τικά και σύμφωνα με τις ευρω­παϊ­κές οδηγίες.

3- Ποιες είναι οι παθο­γέ­νειες, οι οποίες πρέπει να εκλεί­ψουν;

• Είναι αρκετές. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρο­νται οι εξής: Μεγάλος κατα­κερ­μα­τι­σμός των υπη­ρε­σιών ύδατος σε πολλούς παρό­χους (295 αυτή τη στιγμή).

• Ανε­παρ­κής έλεγχος των οικο­νο­μι­κών στοι­χείων των παρόχων υπη­ρε­σιών ύδατος και των βασικών κέντρων κόστους.

• Ανε­παρκή στοι­χεία: Μόλις το 42% των οργα­νι­σμών υπο­βά­λει συστη­μα­τικά τα στοι­χεία που υπο­χρε­ού­ται από τον νόμο στην πλατ­φόρμα του συστή­μα­τος.

• Ανο­μοιο­μορ­φία σε ότι αφορά στο ποσοστό ανά­κτη­σης του κόστους των  υπη­ρε­σιών ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης. Το επίπεδο ανά­κτη­σης του κόστους των παρόχων υπη­ρε­σιών ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης,  πλην ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ που είναι πιο οργα­νω­μέ­νες, κυμαί­νε­ται από 21% έως 202%.

• Το 2019, το συνο­λικό ποσοστό απω­λειών των­πα­ρό­χων φτάνει έως και το 62%, και κατά μέσο όρο έχουμε απώ­λειες που φτάνουν το 35,6%, σε ότι αφορά το πόσιμο νερό. Υπάρ­χουν ΔΕΥΑ που δηλώ­νουν ότι έχουν 65% απώ­λειες στο νερό.

• Έλλειψη συστη­μα­τι­κής απο­τύ­πω­σης της κατά­στα­σης του δικτύου ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, ώστε να προ­τε­ραιο­ποι­η­θούν τα απαι­τού­μενα έργα.

• Έλλειψη κυρώ­σεων σε περί­πτωση μη συμ­μόρ­φω­σης με τους κανόνες κοστο­λό­γη­σης και τιμο­λό­γη­σης των υπη­ρε­σιών ύδατος.

• Πρό­σθετο στοι­χείο: 2015 – 2019, Κυβέρ­νηση Τσίπρα, ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ: Επι­βλή­θη­καν στις ΔΕΥΑ συνο­λικά 9 πρό­στιμα. Αντί­θετα την τελευ­ταία τριετία, κατά την δια­κυ­βέρ­νηση της χώρας από την κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη, έχουν επι­βλη­θεί 62 πρό­στιμα.

4- Αφού η δια­χεί­ριση του νερού στην Ελλάδα γίνεται από δημό­σιους παρό­χους, τι την θέλουμε τη Ρυθ­μι­στική Αρχή;

Σε πολλές Ευρω­παϊ­κές χώρες, όπου η δια­χεί­ριση του νερού γίνεται από δημό­σιους φορείς, υπάρ­χουν Ανε­ξάρ­τη­τες Ρυθ­μι­στι­κές Αρχές. Η ρύθμιση της αγοράς δεν χρειά­ζε­ται μόνο για τη ρύθμιση του αντα­γω­νι­σμού μεταξύ ιδιωτών. Χρεια­ζό­μα­στε και δημιουρ­γούμε ισχυ­ρούς δημό­σιους φορείς δια­χεί­ρι­σης ύδατος.

5- Με δεδο­μένο ότι κι εσείς λέτε πως οι πάροχοι είναι φυσικά μονο­πώ­λια, γιατί απαι­τεί­ται ρύθμιση;

Προ­χω­ρούμε σε μια δομική μεταρ­ρύθ­μιση για να αλλά­ξουν τα κακώς κείμενα, προς όφελος των πολιτών και του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος. Όλα έρχο­νται στο φως, η ποιό­τητα, οι απώ­λειες και η υπε­ρα­νά­κτηση του κόστους του νερού όποτε συμ­βαί­νει.

Η Κυβέρ­νηση πιστεύει ότι μόνο μια ισχυρή, δημόσια και ανε­ξάρ­τητη αρχή, μπορεί να ασκεί απο­φα­σι­στικά έλεγχο για την ασφά­λεια και την ποιό­τητα του νερού ιδιαί­τερα όταν έχουμε δημό­σιους μονο­πω­λια­κούς οργα­νι­σμούς!

6- Δηλαδή δεν γίνεται να παρα­μεί­νει ο δημό­σιος έλεγχος στη δια­χεί­ριση των υδάτων στη Γενική Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος του Υπουρ­γείου;

Δίνουμε την επο­πτεία σε μια Ανε­ξάρ­τητη Δημόσια Ρυθ­μι­στική Αρχή. Και αυτός είναι δημό­σιος έλεγχος. Οι Ανε­ξάρ­τη­τες Αρχές είναι αυτό που λέει το όνομά τους: Ανε­ξάρ­τη­τες! Δεν υπά­γο­νται σε ιεραρ­χικό έλεγχο εκ μέρους του αρμό­διου Υπουρ­γού. Τα μέλη τους, έχουν λει­τουρ­γική ανε­ξαρ­τη­σία. Άλλωστε η Ρυθ­μι­στική Αρχή ΔΕΝ έχει αρμο­διό­τητα τιμο­λό­γη­σης, μόνο επο­πτείας και ελέγχου, τίποτα άλλο.

7- Ποιες αρχές ελέγ­χουν την ασφά­λεια του πόσιμου νερού, πως και πότε;

Το Υπουρ­γείο Υγείας είναι υπεύ­θυνο για τον έλεγχο της ποιό­τη­τας του πόσιμου νερού, με την αντί­στοιχη νομο­θε­σία για το πόσιμο νερό σε εφαρ­μογή της αντί­στοι­χης ενω­σια­κής, από την οποία έχουμε ζητήσει να προ­στε­θούν κυρώ­σεις σε περι­πτώ­σεις μη συμ­μόρ­φω­σης.

Πλέον, μέσα από τα στοι­χεία και τους δείκτες που υπο­χρε­ώ­νουμε τους παρό­χους να υπο­βάλ­λουν στην Αρχή, μπαίνει μια τάξη και εξα­σφα­λί­ζε­ται δια­φά­νεια και έλεγχος ανα­φο­ρικά με την τήρηση των υπο­χρε­ώ­σεων συστη­μα­τι­κής παρα­κο­λού­θη­σης από τους παρό­χους της ποιό­τη­τας του πόσιμου νερού.

8- Τι ποινές προ­βλέ­πο­νται για μη τήρηση κεί­με­νης νομο­θε­σίας;

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καν σύστημα κυρώ­σεων για την μη τήρηση της κεί­με­νης νομο­θε­σίας. Επί ημερών του ΣΥΡΙΖΑ, το 2017, θεσπί­στηκε η ΚΥΑ τιμο­λό­γη­σης, η οποία δεν περιέ­χει καθόλου κυρώ­σεις.

Σήμερα, καλύ­πτουμε αυτό το κενό, με το άρθρο 18 θεσπί­ζο­ντας συγκε­κρι­μέ­νες άμεσες και έμμεσες κυρώ­σεις, με σκοπό την προ­στα­σία των δικαιω­μά­των των Ελλήνων πολιτών σε ένα φυσικό αγαθό.

Θωρα­κί­ζουμε τον έλεγχο του κράτους επί των υπη­ρε­σιών ύδατος με σκοπό την προ­στα­σία της υγείας των πολιτών και την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος. Ταυ­τό­χρονα, δια­σφα­λί­ζε­ται η ορθο­λο­γική χρήση των οικο­νο­μι­κών πόρων και συγκρα­τεί­ται το κόστος για τον πολίτη, σύμφωνα με τους κανόνες που θέτει η Πολι­τεία.

9- Τι αλλάζει σε όλα τα παρα­πάνω με την νέα Ρυθ­μι­στική Αρχή;

Η νέα Εθνική Ρυθ­μι­στική Αρχή Υδάτων έχει ως στόχο την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των και των διοι­κη­τι­κών κενών που υπάρ­χουν.

Η νέα Εθνική Ρυθ­μι­στική Αρχή στο­χεύει σε 3 βασι­κούς άξονες:

1. Αύξηση της λογο­δο­σίας των δημο­σίων και δημο­τι­κών Παρόχων Υπη­ρε­σιών Ύδατος, με προ­ώ­θηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας και της δια­φά­νειας των υπη­ρε­σιών.

2. Ενί­σχυση της επο­πτείας των δημο­σίων και δημο­τι­κών Παρόχων Υπη­ρε­σιών Ύδατος, με γνώμονα την απο­τε­λε­σμα­τική και οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρουσα δια­χεί­ριση για τους πολίτες.

3. Συμ­μόρ­φωση των δημο­σίων και δημοτικώνΠαρόχων Υπη­ρε­σιών Ύδατος με τη σχετική νομο­θε­σία, και την επιβολή προ­στί­μων, όπου δια­πι­στώ­νο­νται παρα­βά­σεις.

Δια­σφα­λί­ζε­ται:

• Η ποιό­τητα των υπη­ρε­σιών, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τη σχέση κόστους – απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας.

• Ο καθο­ρι­σμός ενός σαφούς και δια­φα­νούς συστή­μα­τος κοστο­λό­γη­σης και τιμο­λό­γη­σης, βάσει προ­κα­θο­ρι­σμέ­νων κρι­τη­ρίων, προς όφελος των κατα­να­λω­τών.

• Η αύξηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των υπη­ρε­σιών, μέσω της υπο­χρέ­ω­σης σύντα­ξης πεντα­ε­τών επι­χει­ρη­σια­κών σχεδίων, και ετήσιου προ­γραμ­μα­τι­σμού.

10- Τι επι­τυγ­χά­νε­ται με αυτές τις αλλαγές;

• Λει­τουρ­γικό και σύγ­χρονο σύστημα δια­κυ­βέρ­νη­σης μέσω μιας Εθνικής Στρα­τη­γι­κής για την προ­στα­σία και τη δια­χεί­ριση των επι­φα­νεια­κών και υπο­γείων υδάτων.

• Την προ­ώ­θηση συν­θη­κών ίσης πρό­σβα­σης, της ασφά­λειας εφο­δια­σμού και της εξοι­κο­νό­μη­σης ύδατος. Με λίγα λόγια περισ­σό­τερο και καλύ­τερο νερό για τους πολίτες.