Ερχεται νέο χαράτσι στις πλαστικές σακούλες – Στα σκαριά νομοθετική ρύθμιση

Ακρι­βό­τερα θα πλη­ρώ­νουμε το… πλα­στικό στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας από το προ­σε­χές διά­στημα, καθώς το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στην επέ­κταση του περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους της λεπτής σακού­λας μετα­φο­ράς και σε εκείνη με μεγα­λύ­τερο πάχος τοι­χώ­μα­τος, στο­χεύ­ο­ντας να εντάξει στο μέτρο το σύνολό τους. Οι αλλαγές θα έρθουν με νομο­θε­τική ρύθμιση, η οποία θα περι­λαμ­βά­νει και δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ως προς τη διάθεση των εσόδων από το συγκε­κρι­μένο αντα­πο­δο­τικό περι­βαλ­λο­ντικό τέλος, οι οποίες περιε­λάμ­βα­ναν την παροχή τσαντών πολ­λα­πλών χρήσεων στους πολίτες.

Η επέ­κταση του περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους, το οποίο σήμερα είναι 0,09 ευρώ (ύστερα από την αύξησή του από τα 0,04 ευρώ πριν από έναν χρόνο), θα γίνει σε δύο κατη­γο­ρίες, ώστε να απο­θαρ­ρύ­νει τη χρήση κάθε είδους πλα­στι­κής σακού­λας μετα­φο­ράς και συγκε­κρι­μένα:

• Στις πλα­στι­κές σακού­λες πάχους άνω των 50 μικρών (μm).
• Σε κατη­γο­ρίες επι­χει­ρή­σεων οι οποίες έως τώρα εξαι­ρού­νται από τη σχετική ρύθμιση, δηλαδή περί­πτερα και υπαί­θριες αγορές (λαϊκές κ.λπ.)

Ενας από τους λόγους που φαί­νε­ται να οδηγεί στην απόφαση αυτή είναι και η «εξα­φά­νιση» της λεπτής πλα­στι­κής σακού­λας από αρκετά σημεία πώλησης λια­νι­κής και κυρίως από τα σούπερ μάρκετ και η αντι­κα­τά­στασή της από σακού­λες με μεγα­λύ­τερο πάχος τοι­χώ­μα­τος, από 50 έως 70 μικρά (μm), οι οποίες επίσης τιμο­λο­γού­νται, αλλά δεν επι­βα­ρύ­νο­νται με περι­βαλ­λο­ντικό τέλος.

Απο­τέ­λε­σμα είναι τα έσοδα από αυτές να μην κατευ­θύ­νο­νται στο Δημόσιο, με στόχο τη χρη­μα­το­δό­τηση δράσεων ανα­κύ­κλω­σης, αλλά στα ταμεία των επι­χει­ρή­σεων.Αλλά και στα κατα­στή­ματα στα οποία εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται η λεπτή πλα­στική σακούλα, συνυ­πάρ­χει με αυτές μεγα­λύ­τε­ρου πάχους, τις οποίες οι κατα­να­λω­τές φαί­νε­ται να προ­τι­μούν θεω­ρώ­ντας τες περισ­σό­τερο ανθε­κτι­κές.

Με τον τρόπο αυτό, ενώ έχει μειωθεί σημα­ντικά η χρήση της λεπτής πλα­στι­κής σακού­λας στη χώρα, η μείωση του πλα­στι­κού που κατα­λή­γει σε ΧΥΤΑ δεν είναι αντί­στοιχη. Αντί­θετα, φαί­νε­ται ότι πλέον απλώς χρη­σι­μο­ποιούμε σακού­λες με περισ­σό­τερο πλα­στικό, παρα­μέ­νο­ντας… εθι­σμέ­νοι σε αυτή: «Αυτό βεβαίως οφεί­λε­ται σε μεγάλο βαθμό και στο γεγονός ότι μετά την κρίση έχει αυξηθεί γενικά και ο όγκος των παρα­γό­με­νων απορ­ριμ­μά­των, ο οποίος βρί­σκε­ται σε άμεση συνάρ­τηση με την αύξηση της κατα­νά­λω­σης» εξηγεί στο «Εθνος της Κυρια­κής» ο γενικός γραμ­μα­τέας του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και αρμό­διος για θέματα Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των, Μανώλης Γρα­φά­κος. Ο ίδιος, πάντως, χαρα­κτη­ρί­ζει επι­τυ­χη­μένο το μέτρο της επι­βο­λής περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους στις πλα­στι­κές σακού­λες, καθώς στα δύο χρόνια της εφαρ­μο­γής του η χρήση τους έχει μειωθεί δρα­στικά.

Εκτι­μά­ται ότι πλέον από την κατα­νά­λωση έως και 240 λεπτών σακου­λών ανά άτομο τον χρόνο πριν από την εφαρ­μογή του μέτρου, έχουμε πέσει περίπου στις 60 σακού­λες ετησίως, με τον στόχο να είναι 40 σακού­λες έως το 2025. Μόνο την πρώτη χρονιά εφαρ­μο­γής του μέτρου η χρήση της λεπτής πλα­στι­κής σακού­λας είχε μειωθεί κατά 80%.

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Ελλη­νι­κού Οργα­νι­σμού Ανα­κύ­κλω­σης (ΕΟΑΝ), τα έσοδα από το περι­βαλ­λο­ντικό τέλος ανέρ­χο­νται σε περίπου 18 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Οπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία, τα έσοδα είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερα τη δεύτερη χρονιά εφαρ­μο­γής του μέτρου, παρά το γεγονός ότι το 2019 το ύψος του περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους υπερ­δι­πλα­σιά­στηκε. Ωστόσο φαί­νε­ται ότι πολλοί κατα­να­λω­τές είχαν ήδη φρο­ντί­σει να προ­μη­θευ­τούν επα­να­χρη­σι­μο­ποιού­με­νες τσάντες μετα­φο­ράς.

«Στόχος μας δεν είναι να αυξή­σουμε τα έσοδα από το περι­βαλ­λο­ντικό τέλος» λέει ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος του ΕΟΑΝ, Γιάννης Σιδέρης, προ­σθέ­το­ντας: «Αυτό που επι­ζη­τούμε είναι να μειώ­σουμε το πλα­στικό». Στροφή κάνει όμως ο Οργα­νι­σμός και στο ζήτημα του τρόπου επι­στρο­φής του περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους στους πολίτες, για το οποίο ο σχε­δια­σμός της προη­γού­με­νης διοί­κη­σης αφο­ρούσε την παροχή μιας τσάντας πολ­λα­πλών χρήσεων ανά άτοµο βάσει των στοι­χείων της απο­γρα­φής του 2011, δηλαδή περίπου 10,8 εκατ. τσάντες. Η διανοµή θα γινόταν µέσω των δήµων, με στόχο σε βάθος τριε­τίας να έχει καλυ­φθεί το σύνολο του πλη­θυ­σμού.

«Αυτή την περίοδο αξιο­λο­γούμε τα απο­τε­λέ­σματα του προ­γράμ­μα­τος και βρι­σκό­μα­στε σε συζη­τή­σεις με την αγορά και το Ινστι­τούτο Ερευνας Λια­νε­μπο­ρίου, ώστε να απο­σα­φη­νί­σουμε τις επό­με­νες κινή­σεις. Με δεδο­μένο όμως ότι οι περισ­σό­τε­ροι πολίτες έχουν πλέον προ­μη­θευ­τεί αντί­στοι­χες τσάντες μετα­φο­ράς, εκτι­μάμε ότι το συγκε­κρι­μένο μέτρο απώλεσε τον σωστό χρόνο εφαρ­μο­γής. Προ­σα­να­το­λι­ζό­μα­στε με τα έσοδα του τέλους να δοθούν στο­χευ­μένα υφα­σμά­τι­νες τσάντες π.χ. σε μαθητές και να χρη­μα­το­δο­τη­θούν δράσεις ενη­μέ­ρω­σης αλλά και καθα­ρι­σμού» σημειώ­νει ο κ. Σιδέρης.

Οι σχε­τι­κές προ­τά­σεις ανα­μέ­νε­ται να είναι έτοιμες έως τον Μάρτιο, ενώ μέχρι το καλο­καίρι το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος θα έχει κατα­λή­ξει και σε ορι­σμένα μέτρα στο πλαίσιο της κατάρ­γη­σης των πλα­στι­κών μιας χρήσης που στην Ελλάδα θα προ­χω­ρή­σει νωρί­τερα από την Ευρώπη. Από τον Ιούλιο του 2021 θα αρχί­σουν να εφαρ­μό­ζο­νται μέτρα στα οποία θα περι­λαμ­βά­νε­ται η απα­γό­ρευση διά­θε­σης προ­ϊ­ό­ντων όπως οι μπα­το­νέ­τες, τα καλα­μά­κια, τα πιάτα, μαχαι­ρο­πί­ρουνα και ποτήρια από πλα­στικό μιας χρήσης.

ΠΗΓΉ ethnos.gr