Βάσεις 2026: Γιατί δεν αρκεί να ξέρεις «πού γράψανε καλά»

Η πραγματική ανάλυση μέσα από τους συντελεστές βαρύτητας – Τι λένε οι αναφορές από τη διόρθωση και πού πιέζονται οι υψηλόβαθμες σχολές κάθε πεδίου.

Του Γιάννη Ζαμπέλη, Διευθυντή Σπουδών Φροντιστηρίων Πουκαμισάς – Εκπαιδευτικός Αναλυτής

Όσο πλησιάζει η ανακοίνωση των βαθμολογιών, οι περισσότερες προβλέψεις σταματούν στην επιφάνεια: «τα Μαθηματικά ήταν δύσκολα, άρα οι Πολυτεχνικές θα πέσουν». Στην πραγματικότητα, η ιστορία είναι πολύ πιο σύνθετη. Από το 2022 και μετά, ο τρόπος που οι βαθμολογίες μεταφράζονται σε μόρια έχει αλλάξει ριζικά — μέσω των συντελεστών βαρύτητας που καθορίζονται για κάθε τμήμα ξεχωριστά (φέτος βάσει του ΦΕΚ 7145 Β΄/30-12-2025).

Η σωστή ερώτηση δεν είναι «πόσο δύσκολο ήταν το μάθημα Χ», αλλά «ποιος συντελεστής συναντά ποια δυσκολία σε ποιο τμήμα». Σε αυτό το άρθρο επιχειρούμε ακριβώς αυτή τη σύνθεση: εικόνα διόρθωσης σε κάθε μάθημα — και τι σημαίνει αυτή η εικόνα όταν περάσει από το «κόσκινο» των συντελεστών στις υψηλόβαθμες σχολές κάθε πεδίου.

Πίνακες αναφοράς: Συντελεστές βαρύτητας στις υψηλόβαθμες σχολές
Πριν προχωρήσουμε στην ανάλυση, παραθέτουμε τους συντελεστές βαρύτητας στις πιο ανταγωνιστικές σχολές κάθε πεδίου, ώστε ο αναγνώστης να βλέπει τη συνολική εικόνα. Όλοι οι συντελεστές προέρχονται από το ΦΕΚ 7145 Β΄/30-12-2025 και ισχύουν για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 και εφεξής.

Σειρά μαθημάτων στον πίνακα: Νεοελληνική, Φυσική, Χημεία, Μαθηματικά. Σημείωση (*): Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ έχει ισοκατανομή 25% στα πανελλαδικά μαθήματα και προσθέτει 10% + 10% στα ειδικά μαθήματα Ελεύθερου και Γραμμικού Σχεδίου — το άθροισμα διαμορφώνεται διαφορετικά.

Η εικόνα από τη διόρθωση: όχι μόνο η βάση, αλλά και το «πάνω από 18»
Για να μιλήσουμε σωστά για βάσεις χρειαζόμαστε δύο μεγέθη: το ποσοστό κάτω από τη βάση — που καθορίζει την ΕΒΕ και τις μεσαίες/χαμηλόβαθμες σχολές — και, κυρίως, το ποσοστό άνω του 18, δηλαδή τη «δεξαμενή των αριστούχων» που κρίνει τις υψηλόβαθμες. Είναι αυτή η δεξαμενή που, φέτος, εμφανώς συρρικνώνεται.

Συνοπτικά, η εικόνα ανά μάθημα έχει ως εξής:

•     Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία: σταθερό περίπου 15% κάτω από βάση, ομαλή κατανομή υψηλών — λειτουργεί ως «ουδέτερος ζυγός».

•     Αρχαία Ελληνικά: περίπου 50% κάτω από βάση (πέρσι 47,6%). Το πιο κρίσιμο είναι ο αισθητός περιορισμός των γραπτών άνω του 18, λόγω του απαιτητικού άγνωστου κειμένου.

•     Ιστορία: γύρω στο 50% κάτω από βάση (πέρσι 53%) — οριακά καλύτερη εικόνα, οι βαθμολογίες άνω του 18 διατηρούνται.

•     Λατινικά: περίπου 30% κάτω από βάση (πέρσι 38%), αρκετές υψηλές βαθμολογίες.

•     Μαθηματικά (2ο Πεδίο): περίπου 30% κάτω από βάση. Το δύσκολο Δ θέμα κόβει αισθητά τα γραπτά άνω του 18.

•     Μαθηματικά (4ο Πεδίο): παγιοποιημένο περίπου 70% κάτω από βάση, ελάχιστα γραπτά πάνω από 18.

•     Φυσική: λιγότερες δυσκολίες σε σχέση με πέρσι, μικρότερο ποσοστό κάτω από βάση. Παραμένει ωστόσο μάθημα-φίλτρο για το απόλυτο 19-20.

•     Χημεία: στα περσινά επίπεδα (~30-35% κάτω από βάση), σχετική σταθερότητα και στις υψηλές βαθμολογίες.

•     Βιολογία: περίπου 30% κάτω από βάση. Εδώ καταγράφεται η μεγαλύτερη συρρίκνωση των αριστούχων — συνδυαστικά θέματα που έβγαλαν λάθη ακόμη και σε πολύ καλά προετοιμασμένα παιδιά.

•     Οικονομία (ΑΟΘ): δυσκολότερη από προηγούμενες χρονιές. Το συνδυαστικό Θέμα Γ περιόρισε σημαντικά τα γραπτά άνω του 18.

•     Πληροφορική: ελαφρώς δυσκολότερη — λιγότερα 20άρια, αλλά πληθώρα 18-19.

Μέχρι εδώ έχουμε τη φωτογραφία της διόρθωσης. Από εδώ και πέρα παίζει ο συντελεστής.

1ο Επιστημονικό Πεδίο — Νομική Αθήνας vs Νομική Θεσσαλονίκης: ίδιο όνομα, διαφορετική πίεση
Στις τρεις Νομικές της χώρας οι συντελεστές δεν είναι ίδιοι. Η Νομική Αθηνών (117) και η Νομική Κομοτηνής (121) έχουν ισοκατανομή 25-25-25-25 (Νεοελληνική-Αρχαία-Ιστορία-Λατινικά). Η Νομική Θεσσαλονίκης (119) έχει 30-30-20-20 με το βάρος σε Νεοελληνική και Αρχαία.

Τι σημαίνει αυτό φέτος:

•     Στις δύο πρώτες, η συρρίκνωση των αριστούχων στα Αρχαία πιέζει «μόνο» κατά 25%. Η βελτίωση των Λατινικών αντισταθμίζει εν μέρει.

•     Στη Θεσσαλονίκης, τα Αρχαία βαραίνουν 30%. Η πτώση εκεί αναμένεται μεγαλύτερη από την Αθήνας — αντίθετα από ό,τι θα υπέθετε κανείς από το συνολικό «προφίλ δυσκολίας» των μαθημάτων.

Στις Ψυχολογίες ΑΠΘ (172) / ΕΚΠΑ / Κρήτης, το προφίλ είναι 35-25-20-20 με ισχυρό βάρος στη Νεοελληνική. Η σταθερότητα της Νεοελληνικής λειτουργεί προστατευτικά — αναμένεται μικρότερη πτώση από τις Νομικές.

Σε Φιλοσοφίας Πάτρας (102) και Ιωαννίνων (122), που έχουν 40-20-20-20 με όλο το βάρος στη Νεοελληνική, η εικόνα είναι ακόμη πιο σταθερή. Σε αντιδιαστολή, Ιστορίας & Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών Ιονίου (145), με συντελεστή 40% στην Ιστορία, μπορεί ακόμη και να κρατήσει ή να ανεβάσει οριακά τη βάση της λόγω της σχετικής βελτίωσης της Ιστορίας.

Πρακτικό συμπέρασμα 1ου Πεδίου: ήπια έως μέτρια πτωτική τάση στις περισσότερες υψηλόβαθμες, με τη μέγιστη πίεση εκεί όπου τα Αρχαία ή τα νομικά μαθήματα έχουν συγκεντρωμένο συντελεστή.

2ο Επιστημονικό Πεδίο — Πολυτεχνεία: γιατί η Φυσική σώζει ό,τι χάνουν τα Μαθηματικά
Στα τμήματα του ΕΜΠ και του ΑΠΘ ο συνηθισμένος συντελεστής Μαθηματικών είναι 30-35% και της Φυσικής 25-30%. Η συνεπακόλουθη αλχημεία είναι ξεκάθαρη:

•     Μαθηματικών ΑΠΘ (245): 20-25-20-35. Το 35% στα Μαθηματικά κάνει το δύσκολο Δ θέμα κεντρικό. Αναμενόμενη ήπια πτώση.

•     Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ (203): 25-20-20-35. Η Φυσική με 20% δεν αντισταθμίζει. Πτώση ελαφρώς μεγαλύτερη.

•     ΗΜΜΥ ΑΠΘ (219) και Πληροφορικής ΑΠΘ (338): 20-30-20-30 (Φυσική-Μαθηματικά ισόρροπα). Εδώ η βελτίωση της Φυσικής αντισταθμίζει σχεδόν πλήρως τη δυσκολία των Μαθηματικών. Αναμένεται σταθερότητα ή πολύ ήπια πτώση.

•     Φυσικής ΑΠΘ (255): 20-33-20-27. Με τη Φυσική να ζυγίζει 33%, το τμήμα ενδέχεται να συγκρατήσει ή και να ανεβάσει οριακά τη βάση.

•     Χημείας ΑΠΘ (265): 20-25-35-20. Η σταθερή Χημεία και η βελτιωμένη Φυσική προστατεύουν τη βάση από τη δυσκολία των Μαθηματικών.

•     Χημικών Μηχανικών ΑΠΘ (237): 20-25-25-30. Ισόρροπο προφίλ — ήπια πτωτική τάση.

•     Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ (233): ισοκατανομή 25-25-25-25 + 10%+10% στα ειδικά σχέδια. Η αρχιτεκτονική των βαθμολογιών εδώ κρίνεται σε μεγάλο βαθμό από τα ειδικά μαθήματα — οι εκτιμήσεις δείχνουν σταθερότητα.

Πρακτικό συμπέρασμα 2ου Πεδίου: η ιδέα της «μαζικής πτώσης στα Πολυτεχνεία» δεν επιβεβαιώνεται. Η Φυσική, με τους ισχυρούς της συντελεστές στις πολυτεχνικές, λειτουργεί ως αντίβαρο στη δυσκολία των Μαθηματικών. Οι σχολές με μεγαλύτερη πίεση είναι εκείνες όπου τα Μαθηματικά συγκεντρώνουν 35% και η Φυσική παραμένει στο 20-25%.

3ο Επιστημονικό Πεδίο — Ιατρικές: η Βιολογία κρίνει το παιχνίδι
Εδώ τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Σε όλες τις Ιατρικές, Οδοντιατρικές και Φαρμακευτικές, ο συντελεστής της Βιολογίας κινείται γύρω στο 30%, της Χημείας 25-30%, της Φυσικής 20-25%, και της Νεοελληνικής 15-20%.

•     Ιατρική ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Πατρών, Ιωαννίνων, Κρήτης, Θεσσαλίας, Θράκης: η συρρίκνωση των αριστούχων στη Βιολογία είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Όταν το πιο βαρύ μάθημα του προφίλ δίνει λιγότερα 19-20, η ζώνη των μορίων εισαγωγής αναπροσαρμόζεται προς τα κάτω.

•     Οδοντιατρική ΕΚΠΑ / ΑΠΘ και Φαρμακευτική ΕΚΠΑ / ΑΠΘ / Πατρών: ίδια λογική, ελαφρώς μικρότερη πτώση καθώς η σταθερή Χημεία και η βελτιωμένη Φυσική αντισταθμίζουν εν μέρει.

•     Βιολογίας ΕΚΠΑ / ΑΠΘ: εδώ ο συντελεστής Βιολογίας είναι ακόμη υψηλότερος — η πίεση συντηρείται.

Πρακτικό συμπέρασμα 3ου Πεδίου: σαφής πτωτική τάση στις Ιατρικές, της τάξης κάποιων εκατοντάδων μορίων, με την Ιατρική ΕΚΠΑ να δίνει το βασικό σήμα.

4ο Επιστημονικό Πεδίο — Διαφορετικές πιέσεις σε Πληροφορική και Οικονομικά
Το πεδίο που φέτος δέχεται τις πιο σύνθετες πιέσεις. Τα τέσσερα μαθήματα είναι Νεοελληνική, Μαθηματικά, Πληροφορική και Οικονομία — με τους συντελεστές να αλλάζουν δραστικά ανάλογα αν μιλάμε για Τμήμα Πληροφορικής ή για Τμήμα Οικονομικής Κατεύθυνσης.

Στα Τμήματα Πληροφορικής
(Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών ΕΚΠΑ, Πληροφορικής ΟΠΑ, Ψηφιακών Συστημάτων Πειραιά)

•     Η Πληροφορική έχει συντελεστή 30%. Έδωσε αρκετά 18-19, οπότε λειτουργεί υποστηρικτικά.

•     Τα Μαθηματικά με συντελεστή 25-30% είναι ο βασικός παράγοντας πτώσης (70% κάτω από βάση παγιοποιημένο, λίγες υψηλές βαθμολογίες).

•     Η Οικονομία (συντελεστής 20-25%) προσθέτει επιπλέον πτωτική πίεση φέτος.

Στα Τμήματα Οικονομικής Κατεύθυνσης
(Οικονομικής Επιστήμης ΟΠΑ, Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής ΟΠΑ, ΟΔΕ ΟΠΑ, Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας ΟΠΑ)

•     Η Οικονομία έχει συντελεστή 30%. Η αυξημένη δυσκολία της φέτος μεταφράζεται σε εμφανή πτώση.

•     Τα Μαθηματικά παραμένουν ως δεύτερος αρνητικός παράγοντας.

•     Η Πληροφορική με μικρότερο συντελεστή εδώ (15-20%) δεν αρκεί να αντισταθμίσει.

Πρακτικό συμπέρασμα 4ου Πεδίου: αυτό είναι το πεδίο με τις εντονότερες πτωτικές τάσεις στις υψηλόβαθμες. Τα τμήματα Πληροφορικής αντέχουν λίγο καλύτερα από τα Οικονομικά. Όπου ο συντελεστής της Πληροφορικής φτάνει το 30%, η πτώση είναι ηπιότερη. Όπου κυριαρχεί η Οικονομία, η πτώση μπορεί να αγγίξει αρκετές εκατοντάδες μόρια.

ΕΠΑΛ: μετρημένες πιέσεις, καθοριστική η ΕΒΕ
Στα ΕΠΑΛ η εικόνα είναι πιο διαβαθμισμένη. Τα μαθήματα ειδικότητας κάθε τομέα έχουν διαφορετική βαρύτητα και διαφορετικό προφίλ δυσκολίας φέτος:

•     Τομέας Πληροφορικής: ο Προγραμματισμός Υπολογιστών είχε απαιτητικά τελευταία ερωτήματα. Στα δημοφιλέστερα Τμήματα Μηχανικών Πληροφορικής αναμένεται ήπια πτωτική τάση.

•     Τομέας Υγείας-Πρόνοιας: η Ανατομία-Φυσιολογία ΙΙ κινήθηκε στα αναμενόμενα. Στη Νοσηλευτική ΕΚΠΑ και ΠαΔΑ η ζήτηση παραμένει υψηλή — σχετική σταθερότητα.

•     Τομέας Διοίκησης & Οικονομίας: η ΑΟΘ έδωσε χαμηλότερες επιδόσεις. Πτωτική τάση στα Τμήματα Λογιστικής και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΠαΔΑ.

•     Τομέας Ηλεκτρολογίας / Ηλεκτρονικής: η Ηλεκτροτεχνία 2 ήταν απαιτητική. Σχετική σταθερότητα έως ήπια πτώση.

Καθοριστικό ρόλο στα ΕΠΑΛ διατηρεί η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), που σε αρκετά τμήματα της περιφέρειας κρατά το όριο εισόδου ψηλότερα από εκείνο που θα όριζε καθαρά ο ανταγωνισμός των υποψηφίων.

Συμπέρασμα: η ίδια δυσκολία, διαφορετικό αποτύπωμα
Αυτό που πρέπει να συγκρατήσει ο υποψήφιος και ο γονέας: η ίδια δυσκολία ενός μαθήματος μεταφράζεται σε εντελώς διαφορετική πίεση ανάλογα με τους συντελεστές της σχολής που τον ενδιαφέρει. Φέτος βλέπουμε:

•     Στο 1ο Πεδίο, ήπια πτώση όπου τα Αρχαία κυριαρχούν, σταθερότητα όπου ζυγίζει η Νεοελληνική.

•     Στο 2ο Πεδίο, η Φυσική σώζει τα Πολυτεχνεία από τη δυσκολία των Μαθηματικών.

•     Στο 3ο Πεδίο, η Βιολογία γκρεμίζει τη δεξαμενή των αριστούχων και πιέζει τις Ιατρικές.

•     Στο 4ο Πεδίο, η συνδυασμένη πίεση Μαθηματικών και Οικονομίας οδηγεί τις εντονότερες πτωτικές τάσεις.

Για τον υποψήφιο που ετοιμάζει μηχανογραφικό: το μάθημα στο οποίο γράψατε καλά μετράει διαφορετικά σε κάθε τμήμα. Η σωστή στρατηγική περνά από τον υπολογισμό μορίων ανά τμήμα, όχι από γενικές προβλέψεις.

Γιάννης Ζαμπέλης

Διευθυντής Σπουδών Φροντιστηρίων Πουκαμισάς – Εκπαιδευτικός Αναλυτής