Η κρίση τούς διώχνει, ο πόλεμος τους φέρνει

Σκηνή πρώτη: στα σκα­λιά της πλα­τεί­ας Ομο­νοί­ας, κάτω από τον καυτό με­ση­με­ρια­νό ήλιο, δύο άν­δρες μοι­ρά­ζο­νται ένα σά­ντουιτς. Δίπλα τους, μια μι­σο­ά­δεια σα­κού­λα Jumbo. Eίναι Σύροι, που έφτα­σαν μόλις πριν από δέκα ημέ­ρες στην Ελ­λά­δα, και αυτό είναι το μόνο που θα μου πουν. «Εί­μα­στε κου­ρα­σμέ­νοι, σας πα­ρα­κα­λώ», λένε στα αγ­γλι­κά. «Θα φύ­γου­με», προ­σθέ­τουν. Εν­νο­ούν και από την Ομό­νοια και από τη χώρα. Σκηνή δεύ­τε­ρη: στο σταυ­ρο­δρό­μι έξω από τα γρα­φεία της «Κα­θη­με­ρι­νής», ο Αν­κούρ από το Μπαν­γκλα­ντές πλη­σιά­ζει το πα­ρά­θυ­ρό μου. Οπως πάντα είναι χα­μο­γε­λα­στός, αλλά αυτή τη φορά δεν μου κάνει νεύμα να κα­θα­ρί­σει το τζάμι. «Αύριο φεύγω», λέει. «Πάω πίσω. Δεν έχει δου­λειά, τι να κάνω;». Για δύο χρό­νια ίσως και πα­ρα­πά­νω, μας κα­λη­μέ­ρι­ζε κα­θη­με­ρι­νά. «Καλή τύχη», είπε σαν ευχή.

Οι δύο ει­κό­νες σκια­γρα­φούν με αρ­κε­τή ακρί­βεια την κα­τά­στα­ση στην Ελ­λά­δα σή­με­ρα. Την ώρα που οι «πα­λιοί» με­τα­νά­στες εγκα­τα­λεί­πουν ομα­δόν τη χώρα εκ­διωγ­μέ­νοι από την κρίση (ο Αν­κούρ έκλει­νε φέτος επτά χρό­νια εδώ, με τα με­ρο­κά­μα­τα να έρ­χο­νται όλο και πιο αραιά), κα­ρα­βιές προ­σφύ­γων, προ­ερ­χό­με­νων στη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα από χώρες σε εμπό­λε­μη κα­τά­στα­ση, κα­τα­κλύ­ζουν τις ακτές και προ­ω­θού­νται στην πρω­τεύ­ου­σα. Κοι­νός πα­ρο­νο­μα­στής, το γε­γο­νός ότι ούτε οι τε­λευ­ταί­οι επι­θυ­μούν να πα­ρα­μεί­νουν εδώ. «Αυτή είναι η με­γά­λη δια­φο­ρά με τα προη­γού­με­να χρό­νια», εξη­γεί στην «Κ» ο Αχ­μέντ Μο­α­βία, συ­ντο­νι­στής του Ελ­λη­νι­κού Φό­ρουμ Με­τα­να­στών. «Τα κύ­μα­τα των με­τα­να­στών έχουν ανα­κο­πεί λόγω κρί­σης -αντί­θε­τα, έχου­με έξοδο με­τα­να­στών- και πλέον κα­τα­γρά­φο­νται κύ­μα­τα προ­σφύ­γων. Κα­νέ­νας όμως από αυ­τούς δεν επι­θυ­μεί να μεί­νει στην Ελ­λά­δα».

Δεν είναι τυ­χαίο ότι οι πρώ­τοι που τους «υπο­δέ­χο­νται» φτά­νο­ντας στην Αθήνα δεν είναι άλλοι από τους δια­κι­νη­τές. Ενα­ντι ποσού, θα ανα­λά­βουν να με­τα­φέ­ρουν όσους το επι­θυ­μούν, άγνω­στο μέσω ποιας οδού, στα εν­δό­τε­ρα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης. Στο με­τα­ξύ, οι πρό­σφυ­γες θα ανα­ζη­τή­σουν τροφή και στέγη επι­κοι­νω­νώ­ντας με τις ορ­γα­νω­μέ­νες κοι­νό­τη­τες με­τα­να­στών της Αθή­νας. «Πολ­λοί, όπως οι πρό­σφυ­γες που βγή­καν από την Αμυ­γδα­λέ­ζα, βρί­σκο­νταν χρό­νια στην Ελ­λά­δα έχο­ντας ανα­πτύ­ξεις σχέ­σεις και δί­κτυα. Είχαν πού να μεί­νουν», ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο Λευ­τέ­ρης Πα­πα­γιαν­νά­κης, πρό­ε­δρος του Συμ­βου­λί­ου Εντα­ξης Με­τα­να­στών του Δήμου Αθη­ναί­ων.«Ξέ­ρου­με επί­σης ότι με πολύ με­γά­λο κόπο κοι­νό­τη­τες όπως η σο­μα­λι­κή και η σου­δα­νι­κή έχουν κι­νη­το­ποι­η­θεί προ­κει­μέ­νου να βρουν στους συ­μπα­τριώ­τες τους που φτά­νουν εδώ στέγη και τροφή. Στην πε­ρί­πτω­ση των προ­σφύ­γων της Γαύ­δου, για πα­ρά­δειγ­μα, τα κα­τά­φε­ραν σε με­γά­λο βαθμό. Οσοι όμως δεν βρί­σκουν έτσι άκρη μέ­νουν στον δρόμο, σε πλα­τεί­ες και αλ­σύλ­λια». Κά­ποιοι βρέ­θη­καν τις προη­γού­με­νες ημέ­ρες και στο Πε­δί­ον του Αρεως.

Οπως λέει, κα­τα­γρά­φε­ται ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση στην κί­νη­ση στα συσ­σί­τια του Δήμου Αθη­ναί­ων, χωρίς ακόμα αυτή να έχει απο­τυ­πω­θεί σε επί­ση­μα στοι­χεία. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό επί­σης ότι μικρά ξε­νο­δο­χεία στο κέ­ντρο του Δήμου Αθη­ναί­ων, τα οποία είχαν βάλει λου­κέ­το, τους τε­λευ­ταί­ους μήνες ξα­νά­νοι­ξαν τις πύλες τους για να φι­λο­ξε­νή­σουν τον νε­ο­φερ­μέ­νο πλη­θυ­σμό. «Είναι καλή ευ­και­ρία να βγά­λουν κά­ποια χρή­μα­τα σ’ αυ­τούς τους δύ­σκο­λους και­ρούς», λέει ο κ. Μο­α­βία.

Σύμ­φω­να με τον συ­ντο­νι­στή του Ελ­λη­νι­κού Φό­ρουμ Με­τα­να­στών, ο χρό­νος πα­ρα­μο­νής των νέων επι­σκε­πτών της πρω­τεύ­ου­σας είναι δύο-τρεις μήνες, «σε κάθε πε­ρί­πτω­ση δεν ξε­περ­νά τους πέντε». «Καθώς πρό­κει­ται κατά κύριο λόγο για πρό­σφυ­γες, οι πε­ρισ­σό­τε­ροι, με το που φτά­νουν στην Αθήνα, κα­τευ­θύ­νο­νται στην υπη­ρε­σία ασύ­λου».

Εξαί­ρε­ση απο­τε­λούν όσοι -κυ­ρί­ως Σύροι- δεν επι­θυ­μούν να αι­τη­θούν άσυλο φο­βού­με­νοι ότι θα εγκλω­βι­στούν στην Ελ­λά­δα ή θα επα­να­προ­ω­θη­θούν στην πα­τρί­δα τους. «Αυτοί προ­τι­μούν να συ­νε­χί­σουν με τον ίδιο τρόπο που έφτα­σαν εδώ. Με δια­κι­νη­τές. Κά­ποιοι στον δρόμο θα πε­θά­νουν». Οι Σύροι πρό­σφυ­γες πά­ντως, άν­θρω­ποι κυ­ρί­ως με­σαί­ας τάξης, που απο­τε­λούν και το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό των προ­σφύ­γων που δέ­χε­ται σή­με­ρα η Ελ­λά­δα, θε­ω­ρού­νται οι πιο «ορ­γα­νω­μέ­νοι». «Ερ­χο­νται με χαρ­τιά, έχουν συγ­γε­νείς και φί­λους εδώ, είναι σε σχε­τι­κά καλή κα­τά­στα­ση», λέει ο κ. Πα­πα­γιαν­νά­κης. «Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι θέ­λουν να φύ­γουν».

Από τους Σύ­ρους που δια­μαρ­τύ­ρο­νταν στην πλα­τεία Συ­ντάγ­μα­τος, εκτι­μά­ται ότι ούτε οι μισοί δεν πα­ρα­μέ­νουν σή­με­ρα στη χώρα μας. «Ακόμα και όταν βρί­σκο­νταν στο Σύ­νταγ­μα, σιγά σιγά έφευ­γαν με δια­κι­νη­τές προς Γερ­μα­νία. Τώρα τα νού­με­ρα είναι πολύ με­γα­λύ­τε­ρα, οπότε είναι πιο δύ­σκο­λο να έχου­με σαφή ει­κό­να. Αλλά είναι αλή­θεια ότι υπάρ­χει ρεύμα εξό­δου», λέει ο ίδιος. «Ολα κα­νο­νί­ζο­νται στην Αθήνα, γι’ αυτό και έρ­χο­νται εδώ». «Το θέμα είναι ότι με­τρά­με πό­σους έρ­χο­νται και όχι πό­σους φεύ­γουν, αφού φεύ­γουν πα­ρά­νο­μα. Δεν μπο­ρού­με να έχου­με επί­ση­μα στοι­χεία», προ­σθέ­τει ο κ. Μο­α­βία. Σύμ­φω­να με το Λι­με­νι­κό Σώμα, οι πα­ρά­τυ­ποι με­τα­νά­στες που συ­νε­λή­φθη­σαν το διά­στη­μα Ια­νουα­ρί­ου-Μαρ­τί­ου 2015 (10.445) ήταν τρι­πλά­σιοι από το αντί­στοι­χο διά­στη­μα πέ­ρυ­σι (2.863). Αντί­στοι­χα, οι θά­να­τοι στη Με­σό­γειο έχουν δε­κα­πλα­σια­στεί σε σχέση με πέ­ρυ­σι. Από 46 πρό­σφυ­γες που είχαν χάσει τη ζωή τους στο ξε­κί­νη­μα του 2014, οι νε­κροί φέτος ξε­περ­νούν ήδη τους 486.

Κα­θη­με­ρι­νή