Απόφαση του Εφετείου Δωδεκανήσου κλειδώνει την κυριότητα 2 αγροτεμαχίων στη Σύμη

Η απόφαση 15/2026 του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου, που δημο­σιεύ­θηκε στη Ρόδο στις 13.01.2026, έρχεται να δώσει ένα καθαρό στίγμα σε μια κατη­γο­ρία δια­φο­ρών που τα τελευ­ταία χρόνια παράγει συνεχώς αντι­δι­κίες στα νησιά: τις ανα­κρι­βείς πρώτες εγγρα­φές του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου και τη σύγκρουσή τους με την πραγ­μα­τική ιστορία κατοχής και εκμε­τάλ­λευ­σης της γης.

Στην υπόθεση κρί­θη­καν 2 γεω­τε­μά­χια στη Σύμη, στη θέση «ΠΟΤΙ ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ», τα οποία είχαν κατα­χω­ρι­στεί ως ιδιο­κτη­σία του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου σε ποσοστό 100% . Το δικα­στή­ριο, όμως, επι­βε­βαί­ωσε την πρω­τό­δικη κρίση ότι οι εγγρα­φές αυτές είναι ανα­κρι­βείς και πρέπει να διορ­θω­θούν.

Εκκα­λούν ήταν το Ελλη­νικό Δημόσιο, νόμιμα εκπρο­σω­πού­μενο από τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών.

Εφε­σί­βλη­τοι ήταν 3 ιδιώτες κάτοι­κοι Σύμης, οι οποίοι παρα­στά­θη­καν δια του πλη­ρε­ξού­σιου δικη­γό­ρου τους κ. Πανα­γιώτη Πανιέρα, με κατά­θεση προ­τά­σεων.

Η αντι­δι­κία ξεκί­νησε με αγωγή που ασκή­θηκε στο Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου στις 23.08.2021 και κατα­τέ­θηκε με αριθμό έκθεσης 276 στις 03.09.2021. Με αυτήν ζητή­θηκε να ανα­γνω­ρι­στεί ότι οι ενά­γο­ντες είναι συγκύ­ριοι κατά ποσοστό 25% ο 1ος, 25% ο 2ος και 50% ο 3ος εξ αδιαι­ρέ­του σε 2 γεω­τε­μά­χια, εμβαδού 2.291 τ.μ. και 2.303 τ.μ. αντί­στοιχα, και να δια­τα­χθεί η διόρ­θωση της πρώτης εγγρα­φής, επειδή στο Κτη­μα­το­λό­γιο είχαν κατα­χω­ρι­στεί ως ιδιο­κτη­σία του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Το δικα­στή­ριο κινή­θηκε στην καρδιά του ζητή­μα­τος που δημιουρ­γεί τις πιο σκληρές συγκρού­σεις στο Κτη­μα­το­λό­γιο: όταν στις πρώτες εγγρα­φές εμφα­νί­ζε­ται ως δικαιού­χος δια­φο­ρε­τικό πρόσωπο από τον πραγ­μα­τικό κύριο, ο δρόμος της διόρ­θω­σης περνά από αγωγή ανα­γνώ­ρι­σης δικαιώ­μα­τος και απόφαση που, για να παρα­γά­γει πλήρως τα απο­τε­λέ­σματά της ως προς τη διόρ­θωση, απαιτεί τον αυξη­μένο βαθμό ωρι­μό­τη­τας που προ­βλέ­πε­ται στο κτη­μα­το­λο­γικό πλαίσιο.

Στην προ­κει­μένη περί­πτωση, τα 2 επίδικα γεω­τε­μά­χια προ­έ­κυ­ψαν από κατά­τμηση ενός μεγα­λύ­τε­ρου ενιαίου αγρο­τε­μα­χίου συνο­λι­κής έκτασης 6.893 τ.μ. Κατά την κτη­μα­το­γρά­φηση, το τμήμα έκτασης 1.723 τ.μ. κατα­χω­ρή­θηκε υπέρ των ιδιωτών, ενώ τα 2 όμορα τμήματα κατα­χω­ρή­θη­καν ως δημόσια, σε ποσοστό 100%.

Το δικα­στή­ριο δέχθηκε ότι η αλυσίδα κατοχής και εκμε­τάλ­λευ­σης περι­γρά­φε­ται ως δια­χρο­νική και συνεχής, με καλ­λιέρ­γεια δημη­τρια­κών, συντή­ρηση περί­φρα­ξης, επί­βλεψη και εν γένει πράξεις νομής που ται­ριά­ζουν στη φύση των αγρο­τι­κών ακι­νή­των, ενώ ανα­φέ­ρε­ται και η ύπαρξη ναϋ­δρίου που ανε­γέρ­θηκε με οικο­γε­νεια­κές δαπάνες και πρό­χει­ρου οικί­σκου που κατα­σκευά­στηκε στη δεκα­ε­τία του 1960 και εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται.

Ένα από τα σημεία που απο­τυ­πώ­νουν γιατί τέτοιες υπο­θέ­σεις φτάνουν μέχρι την έφεση είναι η διοι­κη­τική δια­δρομή που προη­γή­θηκε. Στη 2η ανάρ­τηση, προ­στέ­θηκε παρα­τή­ρηση ότι το Ελλη­νικό Δημόσιο, μέσω Διεύ­θυν­σης Δασών, διεκ­δι­κούσε τμήμα 5.185,67 τ.μ. ως δασικό. Η ένσταση των ιδιωτών στη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Επι­τροπή Εκδί­κα­σης Ενστά­σεων απορ­ρί­φθηκε ως προς την έκταση αυτή, με απο­τέ­λε­σμα, κατά την ορι­στι­κο­ποί­ηση, να δια­μορ­φω­θούν τα 2 επίδικα γεω­τε­μά­χια και να κατα­χω­ρη­θούν υπέρ του Δημο­σίου.

Ωστόσο, κατα­γρά­φε­ται ότι στη συνέ­χεια ασκή­θη­καν αντιρ­ρή­σεις κατά του δασικού χάρτη με αριθμό 15227/2017, οι οποίες έγιναν δεκτές με την απόφαση στις 27.06.2018 της Επι­τρο­πής Εξέ­τα­σης Αντιρ­ρή­σεων Δασικού Χάρτη της Τοπικής Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Σύμης. Εκεί δια­πι­στώ­θηκε ότι τα 2 ακίνητα δεν εμφα­νί­ζο­νται ως δασικά ή χορ­το­λι­βα­δικά σε παλαιό­τε­ρες αερο­φω­το­γρα­φίες, φέρουν ίχνη αγρο­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας όπως τοιχία και βαθ­μι­δώ­σεις, δεν φέρουν δασική βλά­στηση και στο ένα από αυτά υπάρ­χουν κτί­σματα. Μετά από αυτή την εξέλιξη, τα ακίνητα δεν περι­λαμ­βά­νο­νται πλέον στον δασικό χάρτη ως δασικά, στοι­χείο που επη­ρέ­ασε καθο­ρι­στικά και το σκε­πτικό περί έλλει­ψης απο­δει­κτι­κού ερεί­σμα­τος για την κρατική διεκ­δί­κηση.

Το Εφετείο επί της ουσίας, όμως, απέρ­ριψε τους λόγους έφεσης ως αβά­σι­μους, κρί­νο­ντας ότι το Πρω­το­βάθ­μιο Δικα­στή­ριο ορθά ερμή­νευσε και εφάρ­μοσε τον νόμο και ορθά εκτί­μησε τις απο­δεί­ξεις, με την αιτιο­λο­γία της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης να συμπλη­ρώ­νε­ται από το εφε­τειακό σκε­πτικό.