Κρίση αξιοπρεπούς διαβίωσης: Το 70% με μεικτό εισόδημα κάτω των 1.200 ευρώ, το 54% κάτω των 1.000 ευρώ

Βελ­τιω­μένη εικόνα στα κατώ­τερα μισθο­λο­γικά κλι­μά­κια που κινού­νται στα επίπεδα του κατώ­τα­του μισθού, αλλά και εγκλω­βι­σμός δεκάδων χιλιά­δων εργα­ζο­μέ­νων σε απο­δο­χές κάτω των 1.000 ή των 1.200 ευρώ.

Τα στοι­χεία που παρου­σιά­ζει σήμερα η «Ν» κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα δεί­χνουν πως το 2023 μέχρι τα 800 ευρώ βρι­σκό­ταν το 30,9% των εργα­ζο­μέ­νων (μιας και ο κατώ­τα­τος μισθός το 2023 ήταν 780 ευρώ), ποσοστό που αντι­στοι­χεί σε 709.902 άτομα.

Όμως εξίσου μεγάλη είναι η «δεξα­μενή εργα­ζο­μέ­νων» που βρέθηκε να αμεί­βε­ται με μισθό από 800 έως 1.000 ευρώ (22,78% ή 523.319 άτομα) ή από 1.000 έως 1.200 ευρώ (16,25% ή 373.163 άτομα).

Με δεδο­μένο ότι επίσημα το υπουρ­γείο Εργα­σίας θεωρεί ότι ο μέσος μισθός στη χώρα βρί­σκε­ται στα 1.252 ευρώ, η κατα­γραφή που έχει γίνει από το Πλη­ρο­φο­ριακό Σύστημα (ΠΣ) «Εργάνη» και έχει παρου­σια­στεί στην ετήσια έκθεση του Ινστι­τού­του Εργα­σίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ δείχνει ολο­κά­θαρα πως κάτω από αυτό το όριο βρί­σκε­ται το 69,63% των εργα­ζο­μέ­νων (1.606.194 άτομα). Άρα, οι μισθοί «βρί­σκουν τοίχο» στα 1.200 ευρώ και δεν μπορούν να υπερ­βούν αυτό το εμπόδιο.

Επίσης, στην κρίσιμη μισθο­λο­γική θέση, ακριβώς πάνω από το όριο των κατώ­τα­των απο­δο­χών, αλλά κάτω από τον μέσο μισθό, δηλαδή από 800 έως 1.200 ευρώ μικτά, βρί­σκο­νται σχεδόν τέσ­σε­ρις στους δέκα εργα­ζό­με­νους της χώρας (39,06% ή 896.482 άτομα). Ουσια­στικά, τα στοι­χεία δεί­χνουν πως στη συντρι­πτική πλειο­νό­τητά τους όσοι εργά­ζο­νται στον ιδιω­τικό τομέα λαμ­βά­νουν απο­δο­χές που καθι­στούν προ­βλη­μα­τική την αξιο­πρεπή δια­βί­ωσή τους, με το δεδο­μένο ζήτημα ακρί­βειας που υπάρχει πια, καθώς έχουν συμπλη­ρω­θεί τρία έτη πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων.

Άρα, οι αυξή­σεις στις βασικές απο­δο­χές που σημειώ­θη­καν από το 2021 και μετά, όσο και αν δια­μόρ­φω­σαν ένα «δίχτυ ασφα­λείας», δεν βοή­θη­σαν ώστε να σπρώ­ξουν σημα­ντικά και τους υπό­λοι­πους μισθούς προς τα πάνω. Ίσως εκεί να κρύ­βε­ται η απουσία των Συλ­λο­γι­κών Συμ­βά­σεων Εργα­σίας (ΣΣΕ) που έχουν ως βασική τους παρά­με­τρο να κατα­λή­γουν σε μισθούς (ανά κλάδο ανα­φο­ράς) υψη­λό­τε­ρους από τον κατώ­τατο. Το γεγονός ότι το 2023, μόλις το 31,6% των εργα­ζο­μέ­νων καλύ­φθηκε από κάποιας μορφή ΣΣΕ (επι­χει­ρη­σιακή, κλαδική, ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τική, συλ­λο­γική) έπαιξε σημα­ντικό ρόλο στον τελικό καθο­ρι­σμό των απο­δο­χών.

Η αξία του κατώ­τα­του

Ακόμα και έτσι όμως, οι δια­δο­χι­κές αυξή­σεις στις βασικές απο­δο­χές στον ιδιω­τικό τομέα βοή­θη­σαν ώστε να υπάρξει μια μερίδα εργα­ζο­μέ­νων που άλλαξαν μισθο­λο­γικό κλι­μά­κιο και έφυγαν από τα κατώ­τατα επίπεδα. Ανα­λύ­ο­ντας τα μισθο­λο­γικά δεδο­μένα από το 2020 και μετά, φαί­νε­ται ότι κάτω από 800 ευρώ λάμ­βα­ναν αρχικά σχεδόν οι μισοί εργα­ζό­με­νοι (47,07% ή 984.053 άτομα). Όλα αυτά με τον κατώ­τατο μισθό, τότε, στα 650 ευρώ, μόλις. Στη συνέ­χεια, το 2021, κάτω από το ίδιο όριο των 800 ευρώ βρέ­θη­καν 1.017.728 εργα­ζό­με­νοι (ποσοστό 47,04%), δηλαδή ακόμα περισ­σό­τε­ροι σε σχέση με έναν χρόνο νωρί­τερα. Το στοι­χείο αυτό σαφώς έχει επη­ρε­α­στεί από το γεγονός ότι η χώρα βίωσε την επί­δραση της παν­δη­μίας τη διετία 2020 – 2021.

Από το 2022, το πλήθος των εργα­ζο­μέ­νων που βρέ­θη­καν κάτω από το κρίσιμο όριο των 800 ευρώ περιο­ρί­στηκε. Με τον κατώ­τατο μισθό να αυξά­νε­ται στα­διακά, υπο­λο­γί­ζο­νται σε 839.392 οι εργα­ζό­με­νοι με απο­δο­χές έως 800 ευρώ το 2022 (ποσοστό 37,31%). Άρα, δια­πι­στώ­νε­ται ότι μέσα σε μόλις ένα έτος υπο­χώ­ρησε κατά 10 ποσο­στιαίες μονάδες το ποσοστό όσων βρί­σκο­νται κάτω από το μισθο­λο­γικό όριο (ή κατά 178.336 άτομα). Η συγκε­κρι­μένη πορεία συνε­χί­στηκε και το 2023, καθώς το πλήθος των εργα­ζο­μέ­νων με αμοιβές κάτω των 800 ευρώ περιο­ρί­στηκε και άλλο (709.902 άτομα ή ποσοστό 30,9%). Άρα, σε ετήσια βάση κατα­γρά­φηκε υπο­χώ­ρηση κατά 6,41 ποσο­στιαίες μονάδες ή κατά 129.490 άτομα, όσων βρί­σκο­νται μισθο­λο­γικά κάτω από τα 800 ευρώ.

Συνω­στι­σμός στην κατη­γο­ρία 800 – 1.200 ευρώ

Στην κατη­γο­ρία 800 – 1.200 ευρώ, μάλλον φαί­νε­ται ότι επι­κρα­τεί συνω­στι­σμός. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι οι 548.081 εργα­ζό­με­νοι (ποσοστό 26,72%) που λάμ­βα­ναν μηνιαίες απο­δο­χές εντός αυτής της κατη­γο­ρίας το 2020, έναν χρόνο αργό­τερα, το 2021, ανήλθαν σε 596.006 (ποσοστό 27,55%). Άρα μέσα σε ένα έτος και εν καιρώ παν­δη­μίας αυξή­θη­καν κατά 47.925 οι εργα­ζό­με­νοι που ξέφυγαν από τα κατώ­τατα κλι­μά­κια και κινή­θη­καν πιο ψηλά μισθο­λο­γικά. Το 2022, ο αριθμός όσων έλαβαν 800 – 1.200 ευρώ τον μήνα εκτι­νά­χθηκε σε 801.627 άτομα (ποσοστό 35,63).

Συνεπώς, κατα­γρά­φηκε ετήσια αύξηση 205.621 εργα­ζο­μέ­νων (αύξηση κατά 8,08 ποσο­στιαίες μονάδες) που ενσω­μα­τώ­θη­καν στην μισθο­λο­γική κατη­γο­ρία από 800 έως 1.200 ευρώ.

Το 2023, φαί­νε­ται ότι στην ίδια κατη­γο­ρία βρί­σκο­νται 896.482 εργα­ζό­με­νοι (ποσοστό 39,06%), αυξη­μέ­νοι κατά 94.855 (ποσο­στιαία αύξηση 3,43 μονάδες), σε ετήσια βάση.

Όλα αυτά τα στοι­χεία οδηγούν τον Γιώργο Αργείτη, καθη­γητή ΕΚΠΑ και επι­στη­μο­νικό διευ­θυ­ντή του ΙΝΕ / ΓΣΕΕ, να επι­ση­μαί­νει την «κρίση αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης» που βιώνει ο κόσμος της μισθω­τής εργα­σίας. Όπως δηλώνει στη «Ν» ο κ. Αργεί­της, «η ακρί­βεια σε βασικά αγαθά, οι πολύ υψηλές τιμές των ενοι­κίων και η μείωση της πραγ­μα­τι­κής αγο­ρα­στι­κής δύναμης των μισθών έχουν μειώσει το βιοτικό επίπεδο των εργα­ζο­μέ­νων και των οικο­γε­νειών τους».

«Και αυτό συμ­βαί­νει», συνε­χί­ζει ο κ. Αργείτ­της, «την ίδια περίοδο που σε ευρω­παϊκό και διεθνές επίπεδο έχει ανοίξει η συζή­τηση για την επάρ­κεια των μισθών, με στόχο την επί­τευξη αξιο­πρε­πών συν­θη­κών δια­βί­ω­σης και μεγα­λύ­τε­ρης κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης.

Το ακα­θά­ρι­στο εισό­δημα

Στη χώρα μας η κυβέρ­νηση έχει ανα­δεί­ξει ως κεντρικό στόχο της πολι­τι­κής της την αύξηση του μέσου ακα­θά­ρι­στου μισθού στα 1.500 ευρώ. Ο μέσος μισθός είναι ένα στα­τι­στικό μέγεθος και μόνο. Απο­κρύ­πτει τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης των νοι­κο­κυ­ριών.

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία, το 54% των εργα­ζο­μέ­νων έχουν μηνιαίο ακα­θά­ρι­στο εισό­δημα κάτω από 1.000 ευρώ, το 70% κάτω από 1.200 ευρώ και το 81,2% κάτω από 1.500 ευρώ.

Η κατα­νομή αυτή των αμοιβών ανα­δει­κνύει το πρό­βλημα αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης για τους εργα­ζό­με­νους και τις οικο­γέ­νειές τους. Η αύξηση του στα­τι­στι­κού μέσου μισθού μπορεί να μην έχει καμία ουσια­στική επί­δραση στο ποσοστό των εργα­ζο­μέ­νων που θα αμεί­βο­νται με μηνιαίο ακα­θά­ρι­στο μισθό κάτω από τα 1.500 ευρώ.

Η δημόσια συζή­τηση πρέπει λοιπόν να απο­μα­κρυν­θεί από επι­κοι­νω­νια­κές και αφη­ρη­μέ­νες στα­τι­στι­κές κατη­γο­ρίες όπως του μέσου μισθού και να κατευ­θυν­θεί στο ουσια­στικό ζήτημα της αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης βάσει των πραγ­μα­τι­κών τιμών δεικτών κοι­νω­νι­κής βιω­σι­μό­τη­τας, υλικής στέ­ρη­σης και εκτι­μή­σεων του μισθού αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης».

Πηγή: naftemporiki.gr