«Ν. Σαντορινιός: Σοβαρά προβλήματα στις καλλιέργειες από την ανεξέλεγκτη αύξηση του πληθυσμού του ελαφιού Dama-dama στο νησί της Ρόδου

Κατά­θεση ερώ­τη­σης σχετικά με την καθυ­στέ­ρηση των ανα­λο­γι­στι­κών μελετών του ΕΛΓΑ»

Ερώτηση προς το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης κατέ­θεσε ο Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σχετικά με τα προ­βλή­ματα που προ­κα­λού­νται στις καλ­λιέρ­γειες από την ανε­ξέ­λεγ­κτη αύξηση του πλη­θυ­σμού του ελαφιού Πλατώνι στο νησί της Ρόδου, η οποία και συνυ­πο­γρά­φε­ται από τον Τομε­άρχη Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής, Σταύρο Αρα­χω­βίτη, την ανα­πλη­ρώ­τρια του Τομέα, Ολυμπία Τελι­γιο­ρί­δου και τον Βου­λευτή Κυκλά­δων, Νίκο Συρ­μα­λέ­νιο.

Ειδι­κό­τερα όπως σημειώ­νει ο Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός, τα τελευ­ταία χρόνια παρα­τη­ρεί­ται ραγδαία αύξηση του πλη­θυ­σμού των ελαφιών, η οποία σε συν­δυα­σμό με τον περιο­ρι­σμό του φυσικού τους χώρου εξαι­τίας των πυρ­κα­γιών και της ανομ­βρίας, έχει ως απο­τέ­λε­σμα, ανα­ζη­τώ­ντας τροφή, να εισέρ­χο­νται στον αστικό ιστό προ­κα­λώ­ντας φθορές στην ιδιω­τική και δημόσια περιου­σία. Κυριό­τερα όμως προ­βλή­ματα αντι­με­τω­πί­ζει ο πρω­το­γε­νής τομέας, αφού τα ελάφια προ­κα­λούν ανε­πα­νόρ­θω­τες ζημιές στη γεωργία, η απο­κα­τά­σταση των οποίων επι­φέ­ρει υπέ­ρο­γκο κόστος στους ντό­πιους αγρότες.

Για την αντι­με­τώ­πιση του ζητή­μα­τος, τονί­ζε­ται στην Ερώτηση, η προη­γού­μενη Κυβέρ­νηση έθεσε με σαφή­νεια το πλαίσιο από­δο­σης απο­ζη­μιώ­σεων και έλαβε όλες τις απα­ραί­τη­τες πρω­το­βου­λίες για την αντι­με­τώ­πιση του ζητή­μα­τος, στις περι­πτώ­σεις που τα Πλα­τώ­νια προ­κα­λούν ανε­πα­νόρ­θω­τες κατα­στρο­φές στις καλ­λιέρ­γειες του νησιού.

Μάλιστα οι βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ Δωδε­κα­νή­σου το 2016, σε συνερ­γα­σία με την τότε ηγεσία του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, είχαν κατα­θέ­σει τρο­πο­λο­γία, η οποία και ρύθμιζε το πάγιο αίτημα των αγροτών για ασφά­λιση της παρα­γω­γής τους μέσω του ΕΛ.Γ.Α., από τις ζημιές που προ­κα­λούν στις φυτικές καλ­λιέρ­γειες του νησιού της Ρόδου, η οποία έγινε δεκτή και ενσω­μα­τώ­θηκε στον Ν. 4424/2016 (άρθρο 5) της Κυβέρ­νη­σης του ΣΥΡΙΖΑ. Ενώ, για τον σκοπό της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρης εφαρ­μο­γής των ορι­ζό­με­νων στη ρύθμιση προ­βλέ­φθηκε ότι οι απο­ζη­μιώ­σεις θα υπο­λο­γι­στούν και θα απο­δο­θούν μετά την εκπό­νηση σχε­τι­κής ανα­λο­γι­στι­κής μελέτης από τον ΕΛΓΑ, όπως προ­βλέ­πε­ται από τον νόμο 3877/2010, με τελικό σκοπό τόσο της προ­στα­σία της αγρο­τι­κής παρα­γω­γής των περιο­χών του νησιού που πλήτ­το­νται, όσο και της προ­στα­σίας του συγκε­κρι­μέ­νου τύπου ελαφιού.

Παρά ταύτα, μέχρι σήμερα δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί οι απαι­τού­με­νες ανα­λο­γι­στι­κές μελέτες, με απο­τέ­λε­σμα, αν και οι ζημιές εξα­κο­λου­θούν να λαμ­βά­νουν χώρα, οι αγρότες να μην έχουν την δυνα­τό­τητα να απο­ζη­μιω­θούν στο ελά­χι­στο. Η συνε­χι­ζό­μενη αυτή απουσία της Πολι­τείας από την ουσια­στική στήριξη των αγροτών της Ρόδου, έχει φέρει τους καλ­λιερ­γη­τές σε από­γνωση.

 

Ο Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός, τέλος, υπο­γραμ­μί­ζει ότι στις δύσκο­λες μέρες που δια­νύ­ουμε, εξαι­τίας και των συνε­πειών της παν­δη­μίας και επειδή απο­τε­λεί επι­τα­κτική ούτως ή άλλως ανάγκη να στη­ρι­χθούν επαρκώς οι πλη­γέ­ντες και κατ’ επέ­κταση ο πρω­το­γε­νής τομέας του νησιού, καλούμε τον Υπουργό να σταθεί στο ύψος των περι­στά­σεων και να φρο­ντί­σει να εκπο­νη­θούν άμεσα οι μελέτες, έτσι ώστε να εφαρ­μο­στεί η διάταξη για τις απο­ζη­μιώ­σεις του πλητ­τό­με­νου αγρο­τι­κού κόσμου του νησιού της Ρόδου.

Επι­συ­νά­πτε­ται η Ερώτηση, έτσι όπως κατα­τέ­θηκε.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς κ. Υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης & Τρο­φί­μων

 

Θέμα: «Σοβαρά προ­βλή­ματα στις καλ­λιέρ­γειες από την ανε­ξέ­λεγ­κτη αύξηση του πλη­θυ­σμού του ελαφιού Dama-dama στο νησί της Ρόδου»

Το προ­στα­τευό­μενο είδος ελαφιού Πλατώνι ή αλλιώς Dama-dama είναι συνυ­φα­σμένο με το νησί της Ρόδου, καθώς απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο κομμάτι του φυσικού της πλούτου και της εγχώ­ριας πανίδας. Το Πλατώνι απα­ντά­ται απο­κλει­στικά στη Ρόδο και είναι πια άρρηκτα συν­δε­δε­μένο με την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά του νησιού, αφού η παρου­σία του,στο συγκε­κρι­μένο αυτό χώρο, χρο­νο­λο­γεί­ται εδώ και χιλιά­δες χρόνια και όπως μαρ­τυ­ρούν οι ειδικοί, δεν έχει υποστεί καμία ανά­μειξη με άλλα είδη από την αρχαιό­τητα έως και σήμερα.

Εντού­τοις, τα τελευ­ταία χρόνια έχει παρα­τη­ρη­θεί στο νησί μια αρκετά μεγάλη αύξηση του πλη­θυ­σμού των ελαφιών. Εκτι­μά­ται μάλιστα ότι από δια­κό­σια, που ήταν ο ελά­χι­στος αριθμός τους μερικά χρόνια, σήμερα έχει ανέλθει σε χιλιά­δες. Η αύξηση του πλη­θυ­σμού, σε συν­δυα­σμό με τον περιο­ρι­σμό του φυσικού τους χώρου, εξαι­τίας των πυρ­κα­γιών, της ανομ­βρία και της έλλει­ψης τροφής, έχει ως απο­τέ­λε­σμα συχνά να παρα­τη­ρού­νται φαι­νό­μενα «μαζικής καθόδου» των ζώων, από τις δασικές εκτά­σεις, στις κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές της Ρόδου, μιας και το συγκε­κρι­μένο είδος είναι αρκετά εξοι­κειω­μένο με τον άνθρωπο.

Δυστυ­χώς το φαι­νό­μενο της παρου­σίας κοπα­διών ελαφιών σε κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές, έχει σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στην καθη­με­ρι­νό­τητα του νησιού και των πολιτών. Συγκε­κρι­μένα, πληθώρα τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των, με εμπλοκή ελαφιού, έχουν λάβει χώρα, πολλά εκ των οποίων, σοβαρά, ενώ σημα­ντι­κές είναι και οι φθορές που προ­κα­λού­νται στην δημόσια και ιδιω­τική περιου­σία (φράχτες, κα.). Κυριό­τερα όμως προ­βλή­ματα αντι­με­τω­πί­ζει ο πρω­το­γε­νής τομέας, αφού τα ελάφια προ­κα­λούν ανε­πα­νόρ­θω­τες ζημιές στη γεωργία, η απο­κα­τά­σταση των οποίων επι­φέ­ρει υπέ­ρο­γκο κόστος στους ντό­πιους αγρότες. Μάλιστα, βλέ­πο­ντας οι αγρότες, κατ’ επα­νά­ληψη, τις καλ­λιέρ­γειές τους να κατα­στρέ­φο­νται λόγω της ελεύ­θε­ρης βόσκη­σης των ελαφιών, οδη­γού­νται ακόμα και στο να εγκα­τα­λεί­πουν τις καλ­λιέρ­γειές τους.

Οι επι­πτώ­σεις της αύξησης του αριθμού των ελαφιών στη Ρόδο και των ζημιών που προ­κα­λού­νται από την προ­σπά­θεια τους για επι­βί­ωση, αρκετές φορές έχει τεθεί στο δημόσιο διάλογο και είναι ένα από τα κυρί­αρχα ζητή­ματα των αγρο­τι­κών φορέων του νησιού. Σχετικά με το ζήτημα, το 2016 οι βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ Δωδε­κα­νή­σου, σε συνερ­γα­σία με την τότε ηγεσία του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, είχαν κατα­θέ­σει τρο­πο­λο­γία, η οποία και ρύθμιζε το πάγιο αίτημα των αγροτών για ασφά­λιση της παρα­γω­γής τους μέσω του ΕΛ.Γ.Α., από τις ζημιές που προ­κα­λούν τα Πλα­τώ­νια στις φυτικές καλ­λιέρ­γειες του νησιού της Ρόδου, η οποία έγινε δεκτή και ενσω­μα­τώ­θηκε στον Ν. 4424/2016 (άρθρο 5) της Κυβέρ­νη­σης του ΣΥΡΙΖΑ.

 

Για τον σκοπό της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρης εφαρ­μο­γής των ορι­ζό­με­νων στη ρύθμιση προ­βλέ­φθηκε ότι οι απο­ζη­μιώ­σεις θα υπο­λο­γι­στούν και θα απο­δο­θούν μετά την εκπό­νηση σχε­τι­κής ανα­λο­γι­στι­κής μελέτης από τον ΕΛΓΑ, όπως προ­βλέ­πε­ται από τον νόμο 3877/2010, με τελικό σκοπό τόσο της προ­στα­σία της αγρο­τι­κής παρα­γω­γής των περιο­χών του νησιού που πλήτ­το­νται, ενώ, όσο και της προ­στα­σίας του συγκε­κρι­μέ­νου τύπου ελαφιού.

Σύμφωνα με τις δεσμεύ­σεις του προ­έ­δρου του ΕΛΓΑ κ. Λυκου­ρέ­τζου, κατά τη διάρ­κεια συζή­τη­σης στην Επι­τροπή Παρα­γω­γής και Εμπο­ρίου της Βουλής, τον Ιούλιο του 2020, ο ΕΛΓΑ, επα­νεκ­κί­νησε την εκπό­νηση της ανα­λο­γι­στι­κής μελέτης με την εγκα­τά­σταση συμ­βού­λου για ένα έτος, που είχε απο­φα­σι­στεί από το ΔΣ του ΕΛΓΑ το 2019. Ο σύμ­βου­λος θα εξε­τά­σει και θα παρα­δώ­σει μελέτες για ότι αλλαγές απο­φα­σί­σει ο ΕΛΓΑ.

Έτσι, αν και η προη­γού­μενη Κυβέρ­νηση έθεσε με σαφή­νεια το πλαίσιο από­δο­σης απο­ζη­μιώ­σεων και έλαβε όλες τις απα­ραί­τη­τες πρω­το­βου­λίες για την αντι­με­τώ­πιση του ζητή­μα­τος, στις περι­πτώ­σεις που τα Πλα­τώ­νια προ­κα­λούν ανε­πα­νόρ­θω­τες κατα­στρο­φές στις καλ­λιέρ­γειες του νησιού, εντού­τοις, μέχρι σήμερα δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί οι απαι­τού­με­νες ανα­λο­γι­στι­κές μελέτες, με απο­τέ­λε­σμα, αν και οι ζημιές εξα­κο­λου­θούν να λαμ­βά­νουν χώρα, οι αγρότες να μην έχουν την δυνα­τό­τητα να απο­ζη­μιω­θούν στο ελά­χι­στο. Η συνε­χι­ζό­μενη αυτή απουσία της Πολι­τείας από την ουσια­στική στήριξη των αγροτών της Ρόδου, έχει φέρει τους καλ­λιερ­γη­τές σε από­γνωση, καθώς βλέπουν το εισό­δημά τους συρ­ρι­κνώ­νε­ται και δεν μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν με ίδια έξοδα στην απο­κα­τά­σταση των ζημιών.

Επειδή η παρου­σία των ελαφιών εκτός του φυσικού τους χώρο, στον οικι­στικό ιστό του νησιού, δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα για την οικο­νο­μία, το φυσικό περι­βάλ­λον, την υγεία των κατοί­κων και επι­σκε­πτών της Ρόδου και απαιτεί μέτρα αντι­με­τώ­πι­σης προς όφελος τόσο των ελαφιών όσο και των πολιτών

Επειδή απο­τε­λεί επι­τα­κτική ανάγκη να αντι­με­τω­πι­στούν άμεσα τα προ­βλή­ματα που προ­κα­λού­νται από τα ελάφια και να στη­ρι­χθούν επαρκώς οι πλη­γέ­ντες αγρότες και ο πρω­το­γε­νής τομέας του νησιού,

Επειδή παρόλη την καθυ­στέ­ρηση, είναι σε εξέλιξη ανα­λο­γι­στική μελέτη του ΕΛΓΑ

Ερω­τά­ται ο αρμό­διος Υπουρ­γός

Σε ποιες ενέρ­γειες προ­τί­θε­ται να προβεί ώστε να εκπο­νη­θούν άμεσα οι μελέτες για εκτί­μηση και τον έλεγχο του πλη­θυ­σμού των ελαφιών, καθώς και για την εφαρ­μογή της διά­τα­ξης για απο­ζη­μιώ­σεις των πλη­γέ­ντων από τις κατα­στρο­φές που προ­κα­λούν από τον ΕΛΓΑ;

 

Ο Ερωτών Βου­λευ­τής

 

Σαντο­ρι­νιός Νεκτά­ριος

Αρα­χω­βί­της Σταύρος

Συρ­μα­λέ­νιος Νικό­λαος

Τελι­γιο­ρί­δου Ολυμπία