Λίνα Τσαλταμπάση: «Αυτό που μου δίνει δύναμη είναι οι γυναίκες της διπλανής πόρτας που τα καταφέρνουν!»

Κυρία Τσαλ­τα­μπάση, η Ελλάδα φιλο­ξε­νεί για πρώτη φορά το Παγκό­σμιο Συνέ­δριο Γυναι­κείας Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας FCEM. Πώς προ­έ­κυψε αυτή η μεγάλη διορ­γά­νωση και τι σημαί­νει η επιλογή της χώρας μας για εσάς προ­σω­πικά και για τον ΣΕΓΕ;

Στις 3 έως 5 Νοεμ­βρίου η καρδιά της Παγκό­σμιας Κοι­νό­τη­τας των Γυναι­κών Επι­χει­ρη­μα­τιών θα χτυπά στην Αθήνα, και αυτό είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα! Ήταν συλ­λο­γική απόφαση να διεκ­δι­κή­σουμε τη διορ­γά­νωση του ετήσιου συνε­δρίου της Παγκό­σμιας Συνο­μο­σπον­δίας Γυναι­κείων Επι­χει­ρη­μα­τι­κών Φορέων-Femmes Chefs d’Entreprises Mondiales, καθώς θέλαμε όχι μόνο να ανα­δεί­ξουμε τη δυνα­μική του Γυναι­κείου Επι­χει­ρείν, αλλά και να δώσουμε πρό­σβαση σε ένα παγκό­σμιο δίκτυο συνερ­γα­σίας σε όσο το δυνατό περισ­σό­τε­ρες Ελλη­νί­δες επι­χει­ρη­μα­τίες. Με τη διορ­γά­νωση του συνε­δρίου στη χώρα μας κάνουμε βατό να συμ­με­τά­σχουν όσο το δυνατό περισ­σό­τε­ρες Ελλη­νί­δες και να έρθουν σε επαφή με εν δυνάμει πελά­τισ­σες, επεν­δύ­τριες και συνερ­γά­τι­δες ανά τον κόσμο.

Για μένα προ­σω­πικά είναι μια επι­βρά­βευση του οικο­συ­στή­μα­τος του ΣΕΓΕ και μια ανα­γνώ­ριση ότι ο Σύν­δε­σμος απο­τε­λεί σημείο ανα­φο­ράς για το παγκό­σμιο γυναι­κείο επι­χε­ρείν. Άλλωστε το FCEM World Congress υλο­ποιεί­ται στα πλαίσια του Female Entrepreneurial Week, μιας δια­δρα­στι­κής συνε­δρια­κής πλατ­φόρ­μας που ξεκί­νησε ο Σύν­δε­σμος το 2014 και υλο­ποιεί επι­τυ­χώς.

Η ανάθεση του συνε­δρίου FCEM World Congress 2025 στην Ελλάδα είναι και μια διεθνής ανα­γνώ­ριση. Ποιοι παρά­γο­ντες θεω­ρείτε ότι έπαιξαν ρόλο ώστε η χώρα να ξεχω­ρί­σει ανάμεσα σε τόσες άλλες υπο­ψη­φιό­τη­τες;

Τα τελευ­ταία χρόνια ο Σύν­δε­σμος ξεχω­ρί­ζει στα διεθνή φόρουμς με τη δυνα­μική και τα έργα που υλο­ποιεί υπο­στη­ρί­ζο­ντας ολι­στικά τις γυναί­κες στο επι­χει­ρείν στη χώρα μας. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι τόσο ο ΟΗΕ μας ανα­γνω­ρί­ζει ως Παγκό­σμια Καλή Πρα­κτική, αλλά και η Ευρω­παϊκή Ένωση μας έχει ανα­φέ­ρει ως τέτοια σε διά­φο­ρες κατα­γρα­φές της. Άλλωστε φέτος ο Σύν­δε­σμος βρα­βεύ­ε­ται για δεύτερη φορά σε Ευρω­παϊκό επίπεδο για τον Κόμβο Γυναι­κείας Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και Ενδυνάμωσης-WeHUB από την Ε.Ε. Όλα αυτά και η στο­χευ­μένη δουλειά για τη διε­θνο­ποί­ηση του Συν­δέ­σμου για όφελος των μελών μας, είναι σοβαρή επέν­δυση από πλευράς μας που απο­δί­δει! Σε όλα αυτά προ­σθέ­τουμε και την μονα­δική ομορφιά της χώρας μας που τον κάνει έναν ελκυ­στικό συνε­δριακό προ­ο­ρι­σμό.

Ο ΣΕΓΕ έχει ανα­πτύ­ξει έντονη δρα­στη­ριό­τητα τα τελευ­ταία χρόνια. Πώς συν­δέ­ε­ται η συνο­λική σας δράση με τη διεκ­δί­κηση και τη φιλο­ξε­νία ενός διε­θνούς συνε­δρίου τέτοιας εμβέ­λειας;

Όπως ουσια­στικά προ­α­νέ­φερα, τίποτα δεν είναι τυχαίο. Όλα γίνο­νται βάση ενός πολύ σοβαρού σχε­δια­σμού.

Η συνε­δριακή πλατ­φόρμα Female Entrepreneurial Week που εγκαι­νιά­σαμε το 2014, με πολυ­συ­νέ­δρια τα οποία φιλο­ξε­νούμε ανά δύο χρόνια (το 2020 λόγω κορω­νοϊού μετα­κι­νή­σαμε το συνέ­δριο το 2021), έχουν πάντα μια δια­φο­ρε­τική θεμα­τική γύρω από τις γυναί­κες στο επι­χει­ρείν. Στο­χεύ­σαμε ανά διορ­γά­νωση το 2014 στις Βαλ­κα­νι­κές χώρες, το 2016 στις Μεσο­γεια­κές, ακο­λού­θησε αφιέ­ρωμα στις Ευρω­α­ρα­βι­κές σχέσεις, στα Ευρω­παϊκά Δίκτυα, και πάντα με ισχυρή πολυ­ε­θνική παρου­σία. Ήταν θα έλεγα φυσική εξέλιξη να κινη­θούμε πια σε διεθνές επίπεδο και το κατα­φέ­ραμε. Έχουμε σήμερα επι­βε­βαιω­μέ­νες συμ­με­το­χές από περισ­σό­τε­ρες από 60 χώρες που εκτεί­νο­νται από Μεξικό και Αργε­ντινή ως Ν. Ζηλαν­δία και Νέα Γουϊνέα. Κινη­το­ποι­ή­σαμε το σύνολο των μακρο­χρό­νιων διεθνών συνερ­γα­σιών μας και έχουμε την τιμή να υπο­δε­χθούμε δύο εξέ­χου­σες και ακρι­βο­θώ­ρη­τες προ­σω­πι­κό­τη­τες του Αρα­βι­κού επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου: την HH Sheikha Dr. Hissah Saad Abdulah Salem Al-Sabah, President of the Council of Arab Businesswomen, και την HE Shaikha Hend Bint Salman Al Khalifa, President of the Children and Mothers Welfare Society.

Ποια θεω­ρείτε τα πιο ουσια­στικά απο­τε­λέ­σματα του ΣΕΓΕ στη στήριξη των γυναι­κών επι­χει­ρη­μα­τιών στην Ελλάδα μέχρι σήμερα;

Θα μπο­ρού­σαμε να μιλή­σουμε με νούμερα, αλλά ποτέ δεν αγαπώ να ανα­φέ­ρο­μαι στους ανθρώ­πους με αριθ­μούς. Θα μιλήσω από καρδιάς και θα πω ότι είμαστε πια ένα Γυναι­κείο Οικο­σύ­στημα που εξε­λισ­σό­μα­στε, μεγα­λώ­νουμε και στη­ρί­ζο­ντας η μία την άλλη δημιουρ­γούμε οικο­νο­μία και ανά­πτυξη στις περιο­χές που δρα­στη­ριο­ποιού­μα­στε. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι ανα­πτύ­ξαμε την 1η Παγκο­σμίως Ενερ­γειακή Κοι­νό­τητα Γυναι­κών δίνο­ντας τεχνο­γνω­σία για την πράσινη μετά­βαση σε γυναί­κες από άκρη σε άκρη σε όλη την Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι δημιουρ­γή­σαμε το 1ο Κόμβο Ενδυ­νά­μω­σης Γυναι­κών στη χώρα.

Δεν είναι τυχαίο ότι δημιουρ­γή­σαμε την 1η ΚΟΙΝΣΕΠ ενδυ­νά­μω­σης χει­ρο­τε­χνισ­σών και υπο­στή­ρι­ξης ευά­λω­των γυναι­κών. Δεν είναι τυχαίο ότι οργώ­σαμε την περι­φέ­ρεια χωριό-χωριό όταν όλες οι δράσεις περιο­ρι­ζό­ταν στην Αθήνα. Πολλές φορές με ρωτάνε, πώς αισθά­νο­μαι που πολλές φορές αντι­γρά­φουν τη δράση μας… Τους απαντώ ότι για αυτό είμαστε εδώ, για να δίνουμε σε άλλες γυναί­κες ασφαλή επι­χει­ρη­μα­τικά μοντέλα, για να τις βοη­θή­σουμε να ανα­πτυ­χθούν σε ένα ασφαλές περι­βάλ­λον. Δεν είμαστε εδώ για να τις καπε­λώ­σουμε, αλλά για να τις απε­λευ­θε­ρώ­σουμε δημιουρ­γικά!

Από την εμπει­ρία σας, ποιο είναι σήμερα το πιο κρίσιμο εμπόδιο που αντι­με­τω­πί­ζουν οι γυναί­κες που επι­χει­ρούν στη χώρα μας;

Θα ήταν πολύ εύκολο να πω τα στε­ρε­ό­τυπα στο επι­χει­ρείν, αλλά είμαι πεπει­σμένη ότι η γενιά αυτή είναι που ήρθε για να τα ανα­τρέ­ψει. Θα πω όμως ότι είναι οι πρα­κτι­κές, καθη­με­ρι­νές δυσκο­λίες που δεν έχουν αντι­με­τω­πι­στεί επαρκώς ακόμη. Οι γυναί­κες στη χώρα μας είναι αυτές που έχουν ακόμη την κύρια γονική μέριμνα, και τη μέριμνα εξαρ­τω­μέ­νων ατόμων και χρειά­ζε­ται να κάνουν ασκή­σεις επί χάρτου για πράγ­ματα που θα έπρεπε να είναι κοι­νω­νι­κές παροχές.

Το FCEM φέρνει στην Αθήνα γυναί­κες ηγέ­τι­δες από περισ­σό­τε­ρες από 70 χώρες. Τι προσ­δο­κάτε να απο­κο­μί­σουν οι Ελλη­νί­δες επι­χει­ρη­μα­τίες μέσα από αυτή τη διεθνή δικτύ­ωση;

Η αλήθεια είναι ότι ακόμη παλεύ­ουμε με την έκδοση βίζας για αρκετές από τις συνέ­δρους, και έχουμε 62 επι­βε­βαιω­μέ­νες χώρες αλλά θεωρώ ότι θα ξεπε­ρά­σουμε τελικά τις 70 που ήταν ο αρχικός μας στόχος…

…Περι­μένω να απο­κο­μί­σουν γνώση, εμπει­ρία, αλλά κυρίως χρή­σι­μες γνω­ρι­μίες που θα απο­γειώ­σουν τη δουλειά τους. Γιατί στο τέλος της ημέρας αν δεν βοη­θή­σουμε τις γυναί­κες αυτές να κάνουν δουλειά, τα υπό­λοιπα είναι ευχο­λό­για!

Οι θεμα­τι­κές του συνε­δρίου καλύ­πτουν τη βιω­σι­μό­τητα, την και­νο­το­μία, τις νέες τεχνο­λο­γίες και τη γυναι­κεία ηγεσία. Ποιο θεω­ρείτε ότι είναι το πιο κρίσιμο πεδίο για το μέλλον του γυναι­κείου επι­χει­ρείν;

Νομίζω ότι είναι σημαί­νον οι γυναί­κες να αγκα­λιά­ζουν τους νέους κλάδους της οικο­νο­μίας και να τρέχουν τις εξε­λί­ξεις. Στην παρα­δο­σιακή οικο­νο­μία η πίττα ήταν μοι­ρα­σμένη πριν μπούνε οι γυναί­κες σε δυνα­μι­κούς ρυθμούς συμ­με­το­χής. Δεν νοείται όμως να υπο­λει­πό­μα­στε σε συμ­με­τοχή σε οικο­νο­μι­κούς κλάδους που ανα­πτύσ­σο­νται τώρα και οι γυναί­κες έχουν όλα τα εφόδια να συμ­με­τά­σχουν ανα­λο­γικά.

Στα νησιά, και ιδιαί­τερα στα Δωδε­κά­νησα, οι γυναί­κες έχουν καθο­ρι­στικό ρόλο στην τοπική οικο­νο­μία. Πώς μπορεί το FCEM να στη­ρί­ξει αυτές τις επι­χει­ρη­μα­τίες;

Νομίζω με τον πιο σημα­ντικό τρόπο, κάνο­ντας ενεργές και ουσια­στι­κές επαφές. Οι γυναί­κες που θα έρθουν είναι επεν­δύ­τριες, εισα­γω­γείς, βιο­μή­χα­νοι. Είναι οι γυναί­κες που θα επεν­δύ­σουν σε μια μονάδα στα νησιά μας και θα χρεια­στούν τοπι­κούς συνερ­γά­τες, είναι οι γυναί­κες που θα απο­φα­σί­σουν να εισα­γά­γουν το προϊόν σας στη χώρα τους, είναι οι γυναί­κες που θα ανα­ζη­τή­σουν σοβαρές συνερ­γα­σίες… και αυτό μπορεί να φτάσει στη Ρόδο, στην Κω ή στην Κάλυμνο.

Η νησιω­τική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, έχει δυνα­μική εξω­στρέ­φειας και βιω­σι­μό­τη­τας. Πώς μπορεί ο ΣΕΓΕ να αξιο­ποι­ή­σει αυτή τη δυνα­μική στο πλαίσιο του FCEM και μετά το συνέ­δριο;

Ο ΣΕΓΕ έχει υπο­στη­ρί­ξει μεμο­νω­μένα πολλές φορές γυναί­κες στα Δωδε­κά­νησα αλλά και σε άλλες νησιω­τι­κές περιο­χές. Θα ήταν χαρά μας να δημιουρ­γη­θούν με τη βοήθεια μας πιο ενεργοί πυρήνες και όχι απλά να υπάρ­χουν μεμο­νω­μέ­νες επω­φε­λού­με­νες. Άλλωστε στα προ­γράμ­ματα ενδυ­νά­μω­σης και μέντο­ρινγκ έχουμε πολλές γυναί­κες που συμ­με­τά­σχουν και ως εκπαι­δεύ­τριες και μέντο­ρες και ως εκπαι­δευό­με­νες και επω­φε­λού­με­νες από τα νησιά μας.

Σε μια περίοδο που η οικο­νο­μία αναζητά νέους πυλώνες ανά­πτυ­ξης, ποιον ρόλο μπορεί να παίξει η γυναι­κεία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα ως κινη­τή­ριος δύναμη για τη χώρα;

Έχει απο­δει­χθεί παγκο­σμίως ότι όπου εκκι­νεί­ται σωστά η γυναι­κεία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, ενι­σχύ­ε­ται η από-ερημοποίηση της υπαί­θρου και απο­τε­λεί μοχλό τοπικής ανά­πτυ­ξης. Αυτό πρε­σβεύ­ουμε και εμείς. Η γυναι­κεία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα μπορεί να δώσει ώθηση στην εθνική περι­φε­ρειακή οικο­νο­μία, τόσο απλά!

Ποια είναι η προ­σω­πική σας επι­δί­ωξη για τη γυναι­κεία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα της επό­με­νης δεκα­ε­τίας;

Θα ήθελα η γυναι­κεία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα να απο­τε­λεί μια αυτό­νομη ανα­πτυ­ξιακή δύναμη. Θα ήθελα να μην χρειά­ζε­ται να συζη­τάμε για αυτήν, να την υπο­στη­ρί­ζουμε, να την προ­ω­θούμε. Θα ήθελα να απο­τε­λεί μια αυτο­νό­ητη επιλογή για όσες γυναί­κες το επι­θυ­μούν και να μην χρειά­ζε­ται να ανα­λω­νό­μα­στε για να διεκ­δι­κούμε τα αυτο­νό­ητα.

Τι σας δίνει δύναμη να συνε­χί­ζετε και ποιο μήνυμα θα θέλατε να στεί­λετε σε μια νέα γυναίκα που σήμερα κάνει το πρώτο της βήμα στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα;

Δεν σας κρύβω ότι πολλές φορές απο­γοη­τεύ­ο­μαι και ανα­ρω­τιέ­μαι γιατί μετά από τόσα χρόνια να συζη­τάμε τα αυτο­νό­ητα. Έρχεται μετά όμως ένα μήνυμα από μια γυναίκα ανά την Ελλάδα, που μου λέει πόσο βοη­θή­θηκε από τον Σύν­δε­σμο και ξαφνικά κάθε αρνη­τική σκέψη έχει χαθεί. Όποτε αυτό που μου δίνει δύναμη είναι η «Φυλή» μου, οι γυναί­κες της διπλα­νής πόρτας που τα κατα­φέρ­νουν!