Πρόσθετες εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ το 2021

Από «κόσκινο» θα περά­σουν οι ειση­γή­σεις των εκτι­μη­τών ακι­νή­των για τις νέες αντι­κει­με­νι­κές αξίες, καθώς το υπ’ αριθμόν ένα ζητού­μενο είναι η μεγάλη πλειο­νό­τητα των ιδιο­κτη­τών ακι­νή­των να πλη­ρώ­σει λιγό­τερο ή –στη χει­ρό­τερη περί­πτωση– τον ίδιο ΕΝΦΙΑ με φέτος. Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός προ­βλέ­πει ότι και το 2021 θα πρέπει να εισπρα­χθούν περίπου 2,6 δισ. ευρώ από όλους τους φόρους ακι­νή­των. Στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο γνω­ρί­ζουν ότι η επέ­κταση του συστή­μα­τος αντι­κει­με­νι­κών αξιών σε περισ­σό­τε­ρες περιο­χές, η αύξηση των τιμών ζώνης που ειση­γού­νται οι ειδικοί, αλλά και η «απο­κά­λυψη» εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων τετρα­γω­νι­κών που τακτο­ποι­ή­θη­καν πολε­ο­δο­μικά μέσα στο 2020, θα δημιουρ­γή­σουν πρό­σθετη «φορο­λο­γη­τέα ύλη» του­λά­χι­στον 100 δισ. ευρώ.

Αυτό το «απόθεμα» θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί προ­κει­μέ­νου να «χρη­μα­το­δο­τη­θεί» η αύξηση των εκπτω­τι­κών συντε­λε­στών του ΕΝΦΙΑ (από 10%-30% που είναι σήμερα, ανάλογα με την αξία της περιου­σίας ακόμη και σε 10%-50%). Η αύξηση των μειω­τι­κών συντε­λε­στών –οι οποίοι επη­ρε­ά­ζουν όχι μόνο τον κύριο αλλά και τον συμπλη­ρω­μα­τικό φόρο, για τον οποίο σχε­διά­ζε­ται ακόμη και η πλήρης κατάρ­γηση σε βάθος χρόνου– μπορεί να επι­φέ­ρει μείωση του ΕΝΦΙΑ ακόμη και σε περιο­χές όπου η τιμή ζώνης θα αυξηθεί κατά 20%.

Ετσι, με το συγκε­κρι­μένο «κοκτέιλ μέτρων» (δηλαδή «ελεγ­χό­μενη» ανα­προ­σαρ­μογή τιμών ζώνης και αύξηση των εκπτω­τι­κών συντε­λε­στών και μάλιστα κλι­μα­κωτά ώστε να ευνο­ού­νται οι πολλοί με τις μικρές περιου­σίες) είναι δεδο­μένο ότι θα πλη­ρώ­σουν λιγό­τερο ΕΝΦΙΑ όλοι οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των σε περιο­χές όπου η τιμή ζώνης θα μειωθεί ή θα παρα­μεί­νει αμε­τά­βλητη. Επίσης, θα πλη­ρώ­σουν λιγό­τερα και οι περισ­σό­τε­ροι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των σε περιο­χές όπου η τιμή ζώνης θα αυξηθεί έως και 10%-15%.

Ο κατά­λο­γος αυτών που θα πλη­ρώ­σουν περισ­σό­τερα θα περι­λαμ­βά­νει μια μειο­ψη­φία ιδιο­κτη­τών ακι­νή­των σε περιο­χές όπου θα υπάρ­ξουν μεγάλες ανα­τι­μή­σεις, άνω του 30%. Αυτές οι ανα­τι­μή­σεις όμως θα δικαιο­λο­γη­θούν καθώς στον σχετικό κατά­λογο θα ξεχω­ρί­ζουν περιο­χές ιδιαι­τέ­ρως δημο­φι­λείς (π.χ. νησιά Κυκλά­δων, του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί κ.λπ.), που σήμερα είναι υπο­τι­μη­μέ­νες με βάση τις τιμές της εφορίας, κυρίως επειδή δεν εντάσ­σο­νται στο σύστημα αντι­κει­με­νι­κών αξιών. Το όλο «οικο­δό­μημα» του ΕΝΦΙΑ για το 2021 προ­ϋ­πο­θέ­τει σωστή προ­ε­τοι­μα­σία καθώς πρέπει να «ται­ριά­ξουν» τα νέα ποσοστά έκπτω­σης του ΕΝΦΙΑ με τις και­νούρ­γιες αντι­κει­με­νι­κές αξίες των ακι­νή­των, αλλά και με τις κλί­μα­κες βάσει των οποίων προ­κύ­πτει ο φόρος κατοχής ακι­νή­των ανά τετρα­γω­νικό μέτρο. Προ­κει­μέ­νου να επέλθει το επι­θυ­μητό απο­τέ­λε­σμα –ελά­φρυνση ή μηδε­νική επι­βά­ρυνση για τους πολλούς και μικρές επι­βα­ρύν­σεις για τις λίγες «ειδικές περι­πτώ­σεις»–, ολό­κληρο το «πακέτο» των παρεμ­βά­σεων θα ενερ­γο­ποι­η­θεί μετά τον Ιούνιο, δηλαδή αρκετά κοντά χρονικά στην εκκα­θά­ριση του ΕΝΦΙΑ της επό­με­νης χρονιάς.

Το απο­τέ­λε­σμα της εκκα­θά­ρι­σης του ΕΝΦΙΑ προ­κύ­πτει από μια σύνθεση «διερ­γα­σία». Βάσει της τιμής ζώνης στην περιοχή που βρί­σκε­ται ένα ακίνητο, προ­κύ­πτει ο φόρος ανά τετρα­γω­νικό μέτρο. Επειδή υπάρ­χουν κλί­μα­κες, μπορεί ένα δια­μέ­ρι­σμα σε περιοχή με τιμή ζώνης 900 ευρώ να πλη­ρώ­νει ακριβώς τον ίδιο ΕΝΦΙΑ με ένα ακίνητο σε περιοχή όπου η τιμή ζώνης είναι ακόμη και 10%-15% υψη­λό­τερη. Αρα, από τη στιγμή που με την ανα­προ­σαρ­μογή της τιμής ζώνης δεν προ­κύ­πτει και αλλαγή κλι­μα­κίου, δεν αλλάζει και ο ΕΝΦΙΑ. Αυτό είναι και το πρώτο «πεδίο» στο οποίο μπορεί να υπάρξει πολι­τική παρέμ­βαση. Δηλαδή, οι τελικές αυξή­σεις στις τιμές ζώνης να είναι τέτοιες που δεν θα οδηγούν και σε αλλαγή κλι­μα­κίου ώστε να προ­κύ­πτει περισ­σό­τε­ρος ΕΝΦΙΑ. Επίσης, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών έχει πάντοτε το περι­θώ­ριο να «προ­σαρ­μό­σει» τα κλι­μά­κια στα νέα δεδο­μένα που θα δια­μορ­φω­θούν, ώστε να «απορ­ρο­φη­θούν» πιθανές μεγάλες επι­βα­ρύν­σεις.

Μετά τον υπο­λο­γι­σμό του φόρου ανά ακίνητο, ενερ­γο­ποιού­νται οι γενικοί μειω­τι­κοί συντε­λε­στές οι οποίοι εφαρ­μό­ζο­νται επί της τελικής επι­βά­ρυν­σης που προ­κύ­πτει από όλα τα ακίνητα που έχει κάποιος στην κατοχή του, αλλά και τον συμπλη­ρω­μα­τικό φόρο (αν το άθροι­σμα της αξίας των ακι­νή­των ξεπερ­νάει τις 250.000 ευρώ). Αυτό είναι το δεύτερο επίπεδο στο οποίο ανα­μέ­νε­ται να υπάρξει πολι­τική παρέμ­βαση. Σήμερα, οι μειω­τι­κοί συντε­λε­στές είναι οι εξής:

1. Για ακίνητα έως και 60.000 ευρώ ο μειω­τι­κός συντε­λε­στής είναι 30%. Θα εξε­τα­στεί η γενναία αύξησή του ακόμη και στο 50%, καθώς το απο­τέ­λε­σμα είναι εντυ­πω­σιακό (ουσια­στικά εκμη­δε­νί­ζο­νται οι επι­πτώ­σεις από τις αυξή­σεις αντι­κει­με­νι­κών αξιών) και το δημο­σιο­νο­μικό κόστος είναι μικρό.

2. Για ακίνητα από 60.000 έως 80.000 ευρώ, ο μειω­τι­κός συντε­λε­στής είναι 27% και ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί ακόμη και στο 40%.

3. Από 80.000 έως 100.000, σήμερα γίνεται έκπτωση 25%, η οποία και θα ξεπε­ρά­σει το 35%.

4. Ο μεγάλος όγκος των ιδιο­κτη­τών ακι­νή­των, που έχουν περιου­σίες από 100.000 ευρώ και πάνω, θα λάβει μια συνο­λική έκπτωση 30% από 20% που είναι σήμερα, ποσοστό το οποίο συν­δέ­ε­ται και με την προ­ε­κλο­γική εξαγ­γε­λία της κυβέρ­νη­σης.

5. Οσο για τις μεγάλες περιου­σίες άνω του 1 εκα­τομ­μυ­ρίου ευρώ, η ελά­φρυνση θα επέλθει κυρίως από την προ­ω­θού­μενη κατάρ­γηση του συμπλη­ρω­μα­τι­κού φόρου και λιγό­τερο από την αύξηση του συντε­λε­στή έκπτω­σης που σήμερα είναι 10%.

Κερ­δι­σμέ­νοι και χαμένοι στο νέο μοντέλο

Μπορεί ο ιδιο­κτή­της ακι­νή­του σε περιοχή όπου η τιμή ζώνης θα αυξηθεί κατά 20% να πλη­ρώ­σει λιγό­τερο φόρο το 2021; Οι αριθμοί δεί­χνουν ότι μπορεί να συμβεί και αυτό, καθώς η ανα­τί­μηση μπορεί να «εκμη­δε­νι­στεί» όταν φτά­σουμε στο επίπεδο υπο­λο­γι­σμού του ΕΝΦΙΑ και από τα κλι­μά­κια του φόρου κατοχής ακι­νή­του αλλά και από τα τελικά ποσοστά έκπτω­σης. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το ακό­λουθο παρά­δειγμα: Ιδιο­κτή­της ακι­νή­του 100 τετρα­γω­νι­κών μέτρων, σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.600 ευρώ ανά τετρα­γω­νικό, το 2020 πλήρωσε 382 ευρώ ΕΝΦΙΑ (το τελικό ποσό επη­ρε­ά­ζε­ται και από τα επι­μέ­ρους χαρα­κτη­ρι­στικά του ακι­νή­του, όπως είναι η παλαιό­τητα, οι προ­σό­ψεις κ.λπ.). Για το 2021, η τιμή ζώνης θα αυξηθεί στα 1.900 ευρώ ανά τετρα­γω­νικό μέτρο, δηλαδή κατά 300 ευρώ ή περίπου 20% (συνήθως οι τιμές ζώνης «στρογ­γυ­λο­ποιού­νται σε επίπεδο 50άρικου, συνταγή η οποία ακο­λου­θεί­ται συστη­μα­τικά από το 1980 και μετά). Παρά την αύξηση της τιμής ζώνης, ο ΕΝΦΙΑ θα μειωθεί από τα 382 ευρώ στα 334 ευρώ, δηλαδή κατά 48 ευρώ ή πάνω από 10%. Τι θα συνέ­βαινε αν η τιμή ζώνης στη συγκε­κρι­μένη περιοχή υφί­στατο ανα­τί­μηση κατά 10% φτά­νο­ντας από τα 1.600 στα 1.800 ευρώ; Ακριβώς το ίδιο. Ο ΕΝΦΙΑ θα μειω­νό­ταν και πάλι από τα 382 στα 334 ευρώ, από­δειξη ότι το απο­τέ­λε­σμα της εκκα­θά­ρι­σης δεν είναι άμεση συνάρ­τηση της μετα­βο­λής της τιμής ζώνης. Αυτή η μείωση προ­κα­λεί­ται κυρίως από την αύξηση του εκπτω­τι­κού ποσο­στού στον τελικό λογα­ρια­σμό.

Σε άλλες περι­πτώ­σεις, βέβαια, αυτή η πρό­σθετη έκπτωση δεν θα εκμη­δε­νί­σει την επι­βά­ρυνση. Για παρά­δειγμα, αν το ίδιο δια­μέ­ρι­σμα ήταν σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.800 ευρώ, η οποία θα αυξα­νό­ταν σε 2.200 ευρώ, ο ΕΝΦΙΑ από τα 382 ευρώ θα αυξα­νό­ταν στα 445 ευρώ ή κατά 63% παρά την αύξηση του μειω­τι­κού συντε­λε­στή του ΕΝΦΙΑ.

Σε κάθε περί­πτωση, για την επόμενη χρονιά, στον κατά­λογο των κερ­δι­σμέ­νων ανα­μέ­νε­ται να μπουν όλοι οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των σε περιο­χές όπου θα γίνουν μειώ­σεις αντι­κει­με­νι­κών αξιών, όλοι όσοι έχουν ιδιο­κτη­σίες σε περιο­χές όπου οι τιμές θα παρα­μεί­νουν αμε­τά­βλη­τες αλλά και οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που θα υπο­στούν μικρή ανα­τί­μηση της τάξεως του 10% στην τιμή ζώνης.

Πηγή: kathimerini.gr

Θάνος Τσίρος