Ουκρανία: Ισοπεδώθηκε η Μαριούπολη – Σφοδρές οδομαχίες δυσχεραίνουν τη διάσωση των εγκλωβισμένων

Οδο­μα­χί­ες στο κέ­ντρο της πο­λιορ­κού­με­νης Μα­ριού­πο­λης εμπο­δί­ζουν τις προ­σπά­θειες για απε­γκλω­βι­σμό των αμά­χων που είχαν βρει κα­τα­φύ­γιο στο υπό­γειο του θε­ά­τρου της πόλης που βομ­βαρ­δί­στη­κε από τον ρω­σι­κό στρα­τό την πε­ρα­σμέ­νη Τε­τάρ­τη.

Σε δη­λώ­σεις του στο BBC, o δή­μαρ­χος Βα­ντίμ Μποϊ­τσέν­κο ανέ­φε­ρε ότι τα σω­στι­κά συ­νερ­γεία το μόνο που κα­τα­φέρ­νουν είναι να απο­μα­κρύ­νουν ερεί­πια και να ανα­σύ­ρουν αν­θρώ­πους μόνο όταν υπάρ­χει σιγή των όπλων.

«Υπάρ­χουν τανκς εδώ, το πυ­ρο­βο­λι­κό βομ­βαρ­δί­ζει, η πε­ριο­χή βάλ­λε­ται με κάθε εί­δους οπλι­σμό», λέει.

Και προ­σθέ­τει: «Οι δυ­νά­μεις μας κά­νουν ό,τι μπο­ρούν για να κρα­τή­σουν τις θέ­σεις τους στην πόλη αλλά οι δυ­νά­μεις του εχθρού είναι με­γα­λύ­τε­ρες, δυ­στυ­χώς».

Την Πα­ρα­σκευή, οι αρχές ανα­κοί­νω­σαν ότι 130 άν­θρω­ποι κα­τά­φε­ραν να δια­φύ­γουν και ότι πε­ρισ­σό­τε­ροι από 1.000 εξα­κο­λου­θού­σαν να βρί­σκο­νται στο υπό­γειο του θε­ά­τρου, το οποίο άντε­ξε στην επί­θε­ση.

Η Ρωσία αρ­νεί­ται ότι βομ­βάρ­δι­σε το κτί­ριο, το οποίο είχε σαφή σή­μαν­ση ως κα­τα­φύ­γιο πο­λι­τών.

Το στρα­τη­γι­κό λι­μά­νι της πόλης έχει πε­ρι­κυ­κλω­θεί από ρω­σι­κές δυ­νά­μεις και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι 300.000 άν­θρω­ποι έχουν πα­γι­δευ­τεί χωρίς ηλε­κτρι­κό ρεύμα, τρε­χού­με­νο νερό και θέρ­μαν­ση.

Στη Μα­ριού­πο­λη, η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των κα­τοί­κων είναι μια συ­νε­χής προ­σπά­θεια να γλι­τώ­σουν από τις βόμ­βες και να επι­βιώ­σουν στα χα­λά­σμα­τα.

Πτώ­μα­τα που δεν έχουν ακόμα πε­ρι­συλ­λε­χθεί, τυ­λιγ­μέ­να σε κου­βέρ­τες, παλτά, οποια­δή­πο­τε είδος κα­λύμ­μα­τος, κεί­το­νται σε ακά­λυ­πτους χώ­ρους που έχουν κα­θα­ρι­στεί από τα χα­λά­σμα­τα. Οι νε­κροί συχνά θά­βο­νται σε ομα­δι­κούς τά­φους.

Τρι­γύ­ρω στέ­κο­νται μαυ­ρι­σμέ­νοι σκε­λε­τοί πο­λυώ­ρο­φων πο­λυ­κα­τοι­κιών, συ­νη­θι­σμέ­νων κτι­σμά­των της σο­βιε­τι­κής επο­χής. Λιω­μέ­να ή δια­λυ­μέ­να μέ­ταλ­λα κρέ­μο­νται από τα μπαλ­κό­νια. Σπα­σμέ­να τζά­μια, ξύλα, σί­δε­ρα είναι σκορ­πι­σμέ­να με­τα­ξύ κτι­ρί­ων και στους δρό­μους.

Κά­τοι­κοι λένε ότι κα­νείς δεν το πε­ρί­με­νε αυτό στη με­τα­σο­βιε­τι­κή Ου­κρα­νία, αν και κά­ποιοι έζη­σαν κι άλλες ανα­τα­ρα­χές που συ­ντά­ρα­ξαν τη χώρα όταν ήταν υπό σο­βιε­τι­κή κυ­ριαρ­χία.

“Είχε ρώ­σι­κο δια­βα­τή­ριο, ρω­σι­κή υπη­κο­ό­τη­τα, πολλά με­τάλ­λια”, δή­λω­σε ο Αλε­ξά­ντερ, 57 ετών, δεί­χνο­ντας προς το υπαί­θριο ση­μείο όπου κεί­τε­ται, προς το παρόν, η σορός της πε­θε­ράς του. “Η πε­θε­ρά μου γεν­νή­θη­κε το 1936. Επι­βί­ω­σε από την πο­λιορ­κία του Λέ­νιν­γκραντ”, δή­λω­σε, ανα­φε­ρό­με­νος στις 900 ημέ­ρες πο­λιορ­κί­ας της πόλης που τώρα είναι γνω­στή ως Αγία Πε­τρού­πο­λη από τους ναζί. “Είχε τι­μη­θεί ως ερ­γα­ζό­με­νη στις ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες στη Ρω­σι­κή Ομο­σπον­δία. Και τώρα, ορί­στε πού είναι”.

Αξιω­μα­τού­χοι στη Μα­ριού­πο­λη λένε ότι 2.500 άν­θρω­ποι έχουν χάσει τη ζωή τους αφό­του ει­σέ­βα­λαν οι ρω­σι­κές δυ­νά­μεις την 24η Φε­βρουα­ρί­ου. Ο κυ­βερ­νή­της της πε­ριο­χής του Ντο­νέ­τσκ Πάβλο Κι­ρι­λέν­κο δή­λω­σε χθες ότι πε­ρί­που 35.000 άν­θρω­ποι κα­τά­φε­ραν να δια­φύ­γουν από την πόλη τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες, πολ­λοί πεζή ή με κομ­βόι ΙΧ αυ­το­κι­νή­των τις σπά­νιες στιγ­μές που στα­μα­τούν οι ρω­σι­κοί βομ­βαρ­δι­σμοί.

Σε από­γνω­ση όσοι μέ­νουν πίσω – 400.000 έχουν εγκλω­βι­στεί

Αυτοί που μέ­νουν πίσω συχνά βρί­σκο­νται σε από­γνω­ση -και το κρύο και η αγω­νία γί­νο­νται πλέον πολύ έντο­να.

“Νιώθω απαί­σια. Δεν θέλω να κα­τη­γο­ρή­σω κα­νέ­ναν, αλλά είμαι αη­δια­σμέ­νη και τρο­μαγ­μέ­νη. Και κρυώ­νω”, λέει η Όλγα, με ροζ κα­πέ­λο κάτω από την κου­κού­λα της κι ένα με­γά­λο παλτό. “Δεν έχω πλέον λόγια. Δεν ήμουν προ­ε­τοι­μα­σμέ­νη να γίνει έτσι η ζωή μου”.

Η Μα­ριού­πο­λη θε­ω­ρεί­ται στρα­τη­γι­κής ση­μα­σί­ας “έπα­θλο” για τους Ρώ­σους ει­σβο­λείς που θέ­λουν να συν­δέ­σουν την Κρι­μαία, την οποία προ­σάρ­τη­σε η Μόσχα το 2014, και τις δύο απο­σχι­σθεί­σες πε­ρι­φέ­ρειες της ανα­το­λι­κής Ου­κρα­νί­ας.

Θέ­α­τρο που χρη­σι­μο­ποιού­σαν ως κα­τα­φύ­γιο οι­κο­γέ­νειες που ανα­γκά­στη­καν να εγκα­τα­λεί­ψουν τα σπί­τια τους επί­σης βομ­βαρ­δί­στη­κε – παρά το γε­γο­νός ότι η λέξη “παι­διά” ήταν γραμ­μέ­νη στο έδα­φος στο εξω­τε­ρι­κό με γράμ­μα­τα τόσο με­γά­λα που μπο­ρού­σαν να τα δια­βά­σουν πι­λό­τοι αε­ρο­σκα­φών.

Με­τα­ξύ των κα­τοί­κων που φο­βού­νται για τη ζωή τους έχει ανα­πτυ­χθεί μια ιδιαί­τε­ρη αί­σθη­ση αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Κά­τοι­κοι προ­σφέ­ρουν κα­τα­φύ­γιο σε αγνώ­στους.

“Πε­ρά­σα­με δυο μέρες σ’ ένα υπό­γειο. Δεν μπο­ρού­σε να κου­νη­θεί. Νό­μι­ζα ότι δεν θα επε­βί­ω­νε”, δή­λω­σε με­σή­λι­κη κά­τοι­κος, δεί­χνο­ντας την ηλι­κιω­μέ­νη μη­τέ­ρα της.

“Μετά, κα­τα­φέ­ρα­με να βγού­με από το υπό­γειο. Είναι η πρώτη φορά που τους είδα αυ­τούς τους αν­θρώ­πους. Αλλά μας έδω­σαν κα­τα­φύ­γιο. Και τώρα κα­θό­μα­στε εδώ, τυ­λιγ­μέ­νες με κου­βέρ­τες. Κάνει πολύ κρύο εδώ. Θέ­λου­με απλά να πάμε σπίτι”.

Θέ­α­τρο που χρη­σι­μο­ποιού­σαν ως κα­τα­φύ­γιο οι­κο­γέ­νειες που ανα­γκά­στη­καν να εγκα­τα­λεί­ψουν τα σπί­τια τους επί­σης βομ­βαρ­δί­στη­κε – παρά το γε­γο­νός ότι η λέξη “παι­διά” ήταν γραμ­μέ­νη στο έδα­φος στο εξω­τε­ρι­κό με γράμ­μα­τα τόσο με­γά­λα που μπο­ρού­σαν να τα δια­βά­σουν πι­λό­τοι αε­ρο­σκα­φών.

Με­τα­ξύ των κα­τοί­κων που φο­βού­νται για τη ζωή τους έχει ανα­πτυ­χθεί μια ιδιαί­τε­ρη αί­σθη­ση αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Κά­τοι­κοι προ­σφέ­ρουν κα­τα­φύ­γιο σε αγνώ­στους.

“Πε­ρά­σα­με δυο μέρες σ’ ένα υπό­γειο. Δεν μπο­ρού­σε να κου­νη­θεί. Νό­μι­ζα ότι δεν θα επε­βί­ω­νε”, δή­λω­σε με­σή­λι­κη κά­τοι­κος, δεί­χνο­ντας την ηλι­κιω­μέ­νη μη­τέ­ρα της.

“Μετά, κα­τα­φέ­ρα­με να βγού­με από το υπό­γειο. Είναι η πρώτη φορά που τους είδα αυ­τούς τους αν­θρώ­πους. Αλλά μας έδω­σαν κα­τα­φύ­γιο. Και τώρα κα­θό­μα­στε εδώ, τυ­λιγ­μέ­νες με κου­βέρ­τες. Κάνει πολύ κρύο εδώ. Θέ­λου­με απλά να πάμε σπίτι”.

Τα παι­διά κοι­τά­ζουν με βλέμ­μα που φα­νε­ρώ­νει τη σύγ­χυ­σή τους. “Μην ανη­συ­χεί­τε, αγά­πες μου. Όλα θα πάνε καλά”, λέει, σκυ­θρω­πή, νεαρή μη­τέ­ρα, αγκα­λιά­ζο­ντας τα δύο παι­διά της. Έξω, ομά­δες αν­θρώ­πων πε­ρι­φέ­ρο­νται χωρίς σκοπό, κοι­τώ­ντας τα κα­τε­στραμ­μέ­να κτί­ρια.

Γύρω τους βρί­σκο­νται νε­κροί. Το μόνο πράγ­μα που βοηθά να τους ανα­γνω­ρί­σει κα­νείς είναι κομ­μά­τια χαρ­τιού, κολ­λη­μέ­να σε αυ­το­σχέ­διους σταυ­ρούς, το κα­θέ­να με ένα όνομα και τις ημε­ρο­μη­νί­ες γέν­νη­σης και θα­νά­του· δεν υπάρ­χει καμία έν­δει­ξη για το πότε θα τους πε­ρι­συλ­λέ­ξουν.