Τι επιδιώκει η Τουρκία με την κλιμάκωση της έντασης σε Αιγαίο και Κύπρο

^«Εί­χα­τε δει όλα αυτά τα χρό­νια μετά την κρίση των Ιμίων, το 1996, πα­ρό­μοια επει­σό­δια στην πε­ριο­χή;». Με αυτά τα λόγια σχο­λιά­ζει έμπει­ρος στρα­τιω­τι­κός το πε­ρι­στα­τι­κό στα Ιμια την πε­ρα­σμέ­νη Δευ­τέ­ρα, θέ­λο­ντας να δεί­ξει πως πλέον έχου­με χει­ρο­πια­στά δείγ­μα­τα για την αύ­ξη­ση των προ­κλή­σε­ων από την πλευ­ρά της Τουρ­κί­ας.

Σύμ­φω­να με δη­μο­σί­ευ­μα των «ΝΕΩΝ», η άποψη αυτή πι­στο­ποιεί­ται άλ­λω­στε και από τα στοι­χεία του Γε­νι­κού Επι­τε­λεί­ου Εθνι­κής Αμυ­νας, τα οποία δεί­χνουν πως οι πα­ρα­βιά­σεις των χω­ρι­κών υδά­των μας από τουρ­κι­κά σκάφη αλλά και του εθνι­κού ενα­έ­ριου χώρου της Ελ­λά­δας από τουρ­κι­κά μα­χη­τι­κά έχουν χτυ­πή­σει «κόκ­κι­νο» το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα. Τον Ια­νουά­ριο, για πα­ρά­δειγ­μα, ση­μειώ­θη­κε ρεκόρ πα­ρα­βιά­σε­ων του εθνι­κού ενα­έ­ριου χώρου μας από τουρ­κι­κά μα­χη­τι­κά αε­ρο­σκά­φη: κα­τα­γρά­φη­καν 353, αριθ­μός σχε­δόν τρι­πλά­σιος σε σύ­γκρι­ση με αυτόν του περ­σι­νού Ια­νουα­ρί­ου. Τότε εί­χα­με μόλις 133 πα­ρα­βιά­σεις στο Αι­γαίο, ενώ αι­σθη­τά λι­γό­τε­ρες ήταν τον Ια­νουά­ριο του 2016 (83).

Κλι­μά­κω­ση της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας δεί­χνουν τα ετή­σια στοι­χεία

Κλι­μά­κω­ση της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας δεί­χνουν και τα ετή­σια στοι­χεία, καθώς το 2017 οι πα­ρα­βιά­σεις του εθνι­κού ενα­έ­ριου χώρου μας δι­πλα­σιά­στη­καν: από 1.671 το 2016, έφτα­σαν τα 3.317. Αλλά και στις πα­ρα­βιά­σεις των χω­ρι­κών μας υδά­των πα­ρα­τη­ρεί­ται με­γά­λη αύ­ξη­ση. Από 299 το 2015, ανέ­βη­καν σε 414 το 2016 και το 2017 ήταν 6,6 φορές πε­ρισ­σό­τε­ρες και έφτα­σαν τις 1.998. Αν πάμε μά­λι­στα ακόμη πιο πίσω, θα πα­ρα­τη­ρή­σου­με ότι το 2010 οι πα­ρα­βιά­σεις των χω­ρι­κών υδά­των στης Ελ­λά­δας από τουρ­κι­κά σκάφη ήταν 133 και το 2009 μόλις 90.

Γιατί όμως πα­ρα­τη­ρεί­ται τώρα κλι­μά­κω­ση των τουρ­κι­κών προ­κλή­σε­ων με πε­ρι­στα­τι­κά σαν αυτό στα Ιμια; Αν­θρω­ποι με γνώση των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων και της γε­ω­πο­λι­τι­κής σκα­κιέ­ρας στην πε­ριο­χή εξη­γούν πως η αύ­ξη­ση της έντα­σης οφεί­λε­ται σε πολ­λούς πα­ρά­γο­ντες, αλλά κυ­ρί­ως στην αντί­δρα­ση της Τουρ­κί­ας για τον ενερ­γεια­κό ρόλο που επι­χει­ρεί να ανα­λά­βει η Κύ­προς στη Με­σό­γειο. Ενας λόγος είναι ότι ο Ερ­ντο­γάν θέλει να προ­σε­ται­ρι­στεί τους εθνι­κι­στές για να πα­ρα­μεί­νει πρό­ε­δρος στην Τουρ­κία και να εξα­σφα­λί­σει ακόμα και την ίδια του την ύπαρ­ξη επι­ση­μαί­νει ο δρ Γε­ω­πο­λι­τι­κής, κα­θη­γη­τής Γε­ω­στρα­τη­γι­κής στη Σχολή Εθνι­κής Αμυ­νας Γιώρ­γος Φίλης.

Η γε­ώ­τρη­ση

Ομως αυτός δεν είναι ο πρω­τεύ­ων λόγος για την κο­ρύ­φω­ση των προ­κλη­τι­κών ενερ­γειών της Τουρ­κί­ας, λέει. Ο σο­βα­ρό­τε­ρος συν­δέ­ε­ται με τη γε­ώ­τρη­ση της Κύ­πρου για το φυ­σι­κό αέριο. «Οι Τούρ­κοι θε­ω­ρούν ότι αν δεν αντι­δρά­σουν στην Κύπρο θα βρε­θούν με την πλάτη στον τοίχο. Διότι η Κύ­προς θα με­τα­τρα­πεί σε χώρα με κομ­βι­κό ρόλο για την πε­ριο­χή. Συ­νε­πώς επι­διώ­κουν να στα­μα­τή­σουν την Κύπρο σε ό,τι κάνει στον ενερ­γεια­κό τομέα, αλλά πα­ράλ­λη­λα θέ­λουν να τρο­μο­κρα­τή­σουν και συ­να­κό­λου­θα να απο­τρέ­ψουν την Ελ­λά­δα να πρά­ξει τα δέ­ο­ντα για την προ­στα­σία της Κύ­πρου. Γι’ αυτό έχου­με αυτές τις προ­κλη­τι­κές ενέρ­γειες – όπως αυτή στα Ιμια που ήταν τρα­μπου­κι­σμός, πει­ρα­τεία. Δεν θέ­λουν πο­λε­μι­κό επει­σό­διο. Θέ­λουν να εκ­φο­βί­σουν την Ελ­λά­δα».

Επι­πλέ­ον, η κα­τα­κό­ρυ­φη αύ­ξη­ση των πα­ρα­βιά­σε­ων από τους Τούρ­κους, τόσο από αέρος όσο και από θα­λάσ­σης στο Αι­γαίο, οφεί­λε­ται και στον με­γα­λοϊ­δε­α­τι­σμό της Τουρ­κί­ας κατά τον Γιώρ­γο Φίλη. «Θε­ω­ρούν ότι η χώρα τους πρέ­πει να συν­δια­λέ­γε­ται με με­γά­λες χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία». Και με τέ­τοια ιδε­ο­λο­γία εύ­κο­λα προ­χω­ρούν σε αμ­φι­σβή­τη­ση του ενα­έ­ριου και θα­λάσ­σιου χώρου της Ελ­λά­δας, προ­σθέ­τει.

Απει­λές

Ταυ­τό­χρο­να, το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα πα­ρα­τη­ρεί­ται και ποιο­τι­κή ανα­βάθ­μι­ση των τουρ­κι­κών προ­κλή­σε­ων ση­μειώ­νουν στρα­τιω­τι­κές πηγές. Η Τουρ­κία έχει σκλη­ρύ­νει τη ρη­το­ρι­κή της απέ­να­ντι στην Ελ­λά­δα. Εν­δει­κτι­κές είναι οι συ­νε­χείς εμπρη­στι­κές δη­λώ­σεις αξιω­μα­τού­χων, οι οποί­ες πρό­σφα­τα έφτα­σαν στο ανώ­τα­το επί­πε­δο μετά την απει­λή που εκτό­ξευ­σε ο Ερ­ντο­γάν «να μην κά­νουν το λάθος βήμα  όσοι ξε­περ­νούν τα όρια στην Κύπρο και το Αι­γαίο».

Ανα­βαθ­μι­σμέ­νοι είναι όμως και οι τουρ­κι­κοί ισχυ­ρι­σμοί. «Μέχρι πρό­τι­νος το πρό­βλη­μα των Τούρ­κων ήταν το θέμα της επέ­κτα­σης των χω­ρι­κών υδά­των της Ελ­λά­δας στα 12 μίλια και του εθνι­κού μας ενα­έ­ριου χώρου» λέει ο δρ Γε­ω­πο­λι­τι­κής. «Ομως τε­λευ­ταία υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι Ελ­λη­νες έχουν κα­τα­λά­βει νησιά. Και θα πρέ­πει να αντι­λη­φθού­με πως θα ήταν επι­κίν­δυ­νο να εκλη­φθεί από την Ελ­λά­δα πως αυτός ο ισχυ­ρι­σμός τους προ­ο­ρί­ζε­ται για εσω­τε­ρι­κή κα­τα­νά­λω­ση. Η νέα γενιά στην Τουρ­κία θα με­γα­λώ­σει θε­ω­ρώ­ντας ότι οι Ελ­λη­νες βρί­σκο­νται σε εδάφη τους» συ­μπλη­ρώ­νει.

Υπό ναυ­τι­κό και δι­πλω­μα­τι­κό απο­κλει­σμό η Κύ­προς

Υπό ναυ­τι­κό και δι­πλω­μα­τι­κό απο­κλει­σμό συ­νε­χί­ζουν να βρί­σκο­νται εδώ και μία εβδο­μά­δα το Οι­κό­πε­δο 3 στην κυ­πρια­κή ΑΟΖ αλλά και η ίδια η Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία. Οι τουρ­κι­κές φρε­γά­τες δεν αφή­νουν τί­πο­τα να κι­νη­θεί στην πε­ριο­χή όπου έχουν βρε­θεί πλού­σια κοι­τά­σμα­τα φυ­σι­κού αε­ρί­ου, ενώ η κυ­πρια­κή NAVTEX για ασκή­σεις διά­σω­σης και έρευ­νας στην πε­ριο­χή εξα­φα­νί­στη­κε από τους διε­θνείς ναυ­τι­λια­κούς χάρ­τες. Και το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο, το γε­ω­τρύ­πα­νο της Εni απει­λεί να φύγει.

Η κυ­πρια­κή κυ­βέρ­νη­ση συ­νι­στά ψυ­χραι­μία και κι­νεί­ται σε όλα τα επί­πε­δα προ­κει­μέ­νου να επι­τύ­χει την απε­λευ­θέ­ρω­ση του στό­χου «Σου­πιά» (στο Οι­κό­πε­δο 3), ώστε να μπο­ρέ­σει να προ­χω­ρή­σει το γε­ω­τρύ­πα­νο της Εni, πλην όμως το μόνο που έχει κα­τα­φέ­ρει να εξα­σφα­λί­σει μέχρι στιγ­μής είναι η έκ­φρα­ση συ­μπό­νιας. Χωρίς ωστό­σο να υπάρ­χει έστω και η διά­θε­ση να στα­λεί του­λά­χι­στον ένα αυ­στη­ρό μή­νυ­μα προς την Τουρ­κία. Αντί­θε­τα, όλα τα μη­νύ­μα­τα που απο­στέλ­λο­νται από διά­φο­ρες πλευ­ρές είναι γε­νι­κό­λο­γα κρα­τώ­ντας ίσες απο­στά­σεις με­τα­ξύ των προ­κλη­τι­κών ενερ­γειών της Τουρ­κί­ας και των νο­μί­μων δι­καιω­μά­των της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας. Ο ιτα­λι­κός Τύπος, πά­ντως, εξα­πέ­λυ­σε χθες οξύ­τα­τη επί­θε­ση στον Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν για την τα­κτι­κή που ακο­λου­θεί στα κυ­πρια­κά θα­λάσ­σια οι­κό­πε­δα.