Έφυγε από τη ζωή η σπουδαία τραγουδίστρια Καίτη Γκρέυ – Η δήλωση της υπουργού Πολιτισμού

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών η Καίτη Γκρέυ, μια από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες εκπρο­σώ­πους του λαϊκού τρα­γου­διού. Η θρυλική τρα­γου­δί­στρια, που άφησε την τελευ­ταία της πνοή στο σπίτι της, αντι­με­τώ­πιζε πολλά προ­βλή­ματα υγείας το τελευ­ταίο διά­στημα, μετά και το εγκε­φα­λικό που είχε υποστεί τον περα­σμένο Οκτώ­βριο.

Με τη αυθε­ντική λαϊκή φωνή και το ανε­πα­νά­λη­πτο ταμπε­ρα­μέ­ντο, η Καίτη Γκρέυ σφρά­γισε μια ολό­κληρη εποχή. Οι μονα­δι­κές ερμη­νείες της σε δια­χρο­νι­κές επι­τυ­χίες, όπως «Το μαράζι», «Το βουνό», «Πήρα την στράτα και έρχομαι», «Μέσα στης ζωής τα μονο­πά­τια», «’Ανοιξε, άνοιξε», «Καλέ μάνα δεν μπορώ», «Αγγε­λο­κα­μω­μένη μου», «Θέλω να είναι Κυριακή», «Τα ξένα χέρια», «Το πες και τό ‘κανες», «’Αναψε το τσιγάρο», «Μια γυναίκα μόνο ξέρει», «Βαθειά στη θάλασσα θα πέσω», άφησαν ανε­ξί­τηλο το σημάδι τους στο ελλη­νικό τρα­γούδι.

Συνερ­γά­στηκε με τους σπου­δαιό­τε­ρους συν­θέ­τες και στι­χουρ­γούς της χρυσής εποχής του λαϊκού και του ελαφρού τρα­γου­διού, ενώ οι ζωντα­νές της εμφα­νί­σεις έγιναν σημείο ανα­φο­ράς. «Γνώρισα τον Τσι­τσάνη, τον Παπαϊ­ω­άν­νου που λέγαμε, τον Κερο­μύτη, τον Χατζη­χρή­στο, τον Μάρκο τον Βαμ­βα­κάρη… την ωραιό­τερη μουσική, τα ωραιό­τερα τρα­γού­δια που μπορούν να γίνουν, που θα μεί­νουνε για πάντα στην ιστορία, αυτοί οι άνθρω­ποι τα γράψανε, τα φτιά­ξανε. Αυτοί, χωρίς να γρά­φουνε μουσική, οι περισ­σό­τε­ροι αγράμ­μα­τοι, βγάζανε ψυχή από μέσα τους συνέ­χεια. Αυτό που γράφανε, αυτό που φτιά­χνανε, το νοιώ­θανε», είχε πει σε συνέ­ντευξή της στον Σωτήρη Κακίση και στο περιο­δικό «Δίφωνο», τον Ιανουά­ριο του 1997.

Η Αθα­να­σία Γκιζίλη (όπως ήταν το πραγ­μα­τικό της όνομα) γεν­νή­θηκε στο χωριό Μυτι­λη­νιοί της Σάμου στις 14 Μαΐου 1924. Η οικο­γέ­νειά της -είχε άλλα τρία αδέλφια- ήταν τόσο φτωχή που ανα­γκά­στηκε να δώσει εκείνη και έναν αδελφό της για υιο­θε­σία. Στην πρώτη αυτο­βιο­γρα­φία της «Καίτη Γκρέυ: Αυτή είναι η ζωή μου» (εκδ. Οδός Πανός, 1987, συγ­γρα­φέας Γιώργος Χρονάς) έλεγε γι’ αυτά τα δύσκολα χρόνια: «Γεν­νή­θηκα στη Σάμο. Όταν ήμουν ενός χρονού με υιο­θέ­τησε ένα αντρό­γυνο, μεγάλοι άνθρω­ποι, στα Ταμπού­ρια του Πειραιά, Και­σα­ρείας 14. Η μαμά μου, η πραγ­μα­τική, δεν έδωσε μόνο εμένα για υιο­θε­σία, έδωσε και τον αδερφό μου, το Γιάννη. Δεν μπο­ρούσε να μας ζήσει. Τέτοια φτώχεια στη Σάμο. Το προ­ξε­νειό, γι’ αυτή την υιο­θε­σία, τo’ κανε η αδελφή της θετής μου μαμάς που έμενε κι αυτή στη Σάμο. Το νέο μου μπαμπά τον λέγανε Κώστα και τη μαμά μου Ευρύ­κλεια».

Αρχικά έγινε ηθο­ποιός

Αρχικά έγινε ηθο­ποιός -συνολικά θα παίξει σε 19 ταινίες ως ηθο­ποιός και τρα­γου­δί­στρια. Το κινη­μα­το­γρα­φικό της ντε­μπούτο έγινε με πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο στην ταινία «Το τρα­γούδι του πόνου», δίπλα στους Δάφνη Σκούρα και Νίκο Τζόγια. Μετά την επι­τυ­χία της ως ηθο­ποιός, θα πιάσει δουλειά στα μπου­λού­κια της Ρίτας Τσάκωνα όπου έπαιζε την «Γκόλφω», ενώ αργό­τερα θα τρα­γου­δή­σει ελαφρό τρα­γούδι με τον Γιάννη Βέλλα και με άλλους καλ­λι­τέ­χνες του είδους. Πρότυπό της υπήρξε ο Τζίμης Μακού­λης. Θα την κερ­δί­σει όμως το λαϊκό ρεπερ­τό­ριο.

Το πρώτο τρα­γούδι που ηχο­γρά­φησε ήταν «Το μαράζι» του Γιώργου Μητσάκη το 1952. Διη­γεί­ται η ίδια στην κυπριακή εφη­με­ρίδα «Φιλε­λεύ­θε­ρος» το 2018 για το πώς ξεκί­νησε στο λαϊκό τρα­γούδι: «Είχα πάει στο “Αττικόν”. Εκεί ήτανε ο Χρη­στά­κης και ο ‘Ακης Πάνου. Εγώ μέχρι τότε τρα­γού­δαγα ευρω­παϊκά, αλλά ό,τι λαϊκό υπήρχε εκείνοι πήγαι­ναν να μου το περά­σουνε. Όταν με ανε­βά­σανε στο πάλκο, ενθου­σιά­στη­καν κι αυτοί και το αφε­ντικό. Με κοι­τού­σαν στα μάτια λες κι ήμουνα κανένα φαι­νό­μενο. Όταν ξεκί­νησα στο Βύρωνα, στα «Αρα­πά­κια», οι φίρμες ήτανε η Νίνου, η Μπέλλου, η Σεβάς Χανούμ, η Χρυσάφη. Αυτές θυμάμαι τώρα. Στο “Σταθμό” που ήμουνα ο Λουκάς Ντα­ρά­λας μου λέει: “Εσύ, κορίτσι μου, έχεις πολύ ωραία φωνή. Να σου περάσω ένα τρα­γούδι να το πεις το βράδυ;”. Λέω: “Να μου το περά­σετε, κύριε Νταράλα”. Ήτανε το “Βουνό”».

Ο πρώτος δίσκος

Ο πρώτος δίσκος και η επι­τυ­χία δεν θα αργή­σουν να έρθουν, το ίδιο και οι συνερ­γα­σίες με όλους τους σπου­δαί­ους συν­θέ­τες και στι­χουρ­γούς της εποχής. Μάρκος Βαμ­βα­κά­ρης, Βασίλης Τσι­τσά­νης, Γιάννης Παπαϊ­ω­άν­νου, Γιώργος Μητσά­κης, Χρήστος Κολο­κο­τρώ­νης, Ευτυχία Παπα­γιαν­νο­πού­λου, Κώστας Βίρβος, Θόδωρος Δερ­βε­νιώ­της, Μπάμπης Μπα­κά­λης, Γιώργος Ζαμπέ­τας και Πάνος Τζα­βέλ­λας, είναι μερικοί από τους εμβλη­μα­τι­κούς δημιουρ­γούς που ερμή­νευσε πρώτες εκτε­λέ­σεις τρα­γου­διών τους. Επίσης συνερ­γά­στηκε με τα πιο γνωστά ονόματα του ελλη­νι­κού πεντα­γράμ­μου, μεταξύ των οποίων οι Ρόζα Εσκε­νάζυ, Στράτος Παγιουμ­τζής, Στέλιος Καζαν­τζί­δης, Γρη­γό­ρης Μπι­θι­κώ­τσης, Πόλυ Πάνου, Μαίρη Λίντα, Γιώτα Λύδια, Αντώνης Ρεπάνης, Στράτος Διο­νυ­σίου, Ρίτα Σακελ­λα­ρίου, Σπύρος Ζαγο­ραίος, Πάνος Γαβαλάς και αργό­τερα οι Γιώργος Ντα­λά­ρας, Ελένη Βιτάλη, Γλυ­κε­ρία, Χαρούλα Αλεξίου, Κων­στα­ντίνα, ‘Αλκη­στις Πρω­το­ψάλτη, Δήμητρα Γαλάνη, Αντώνης Βαρδής, Στέ­φα­νος Κορ­κο­λής, Χρήστος Δάντης, Εκείνος και Εκείνος.

Για ένα μεγάλο διά­στημα βρέθηκε στα μεγα­λύ­τερα κέντρα του εξω­τε­ρι­κού (Αμερική, Αυστρα­λία, Καναδάς, Γερ­μα­νία), όπου συνά­ντησε δια­ση­μό­τη­τες όπως ο Έλβις Πρίσλεϊ, ο Τζίμι Χέντριξ, η Ρίτα Χέι­γουορθ, η Μπέτυ Ντέιβις και ο Ρεξ Χάρισον. Γνώρισε επίσης τη Μαρία Κάλλας, τον Σταύρο Νιάρχο και τον Αρι­στο­τέλη Ωνάση. Στη δεκα­ε­τία του ΄60 ήταν η πιο ακρι­βο­πλη­ρω­μένη τρα­γου­δί­στρια έχοντας ημε­ρο­μί­σθιο που ξεπερ­νούσε ακόμα και τις 8.000 δραχμές. Ηχο­γρά­φησε περισ­σό­τερα από 1.500 τρα­γού­δια μέχρι και το 1996, οπότε και απο­σύρ­θηκε από τη δισκο­γρα­φία και τα νυχτε­ρινά κέντρα.

Η ζωή της υπήρξε μυθι­στο­ρη­μα­τική. Από τα δύσκολα παιδικά και εφηβικά χρόνια, τους δυο γάμους και τα δυο παιδιά, αλλά και τους διά­ση­μους έρωτές της, η ζωή της Καίτης Γκρέυ θα μπο­ρούσε κάλ­λι­στα να γυρι­στεί ταινία. Και παρα­λίγο να γίνει. Το 1995 ο Κώστας Φέρρης υπέ­γραψε συμ­βό­λαιο με τον ΑΝΤ1 για τη μετα­φορά της θρυ­λι­κής ζωής της στην μικρή οθόνη. Ωστόσο δεν ολο­κλη­ρώ­θηκε, καθώς το κόστος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού δεν έφτασε και για τα 26 επει­σό­δια που είχε υπο­γρα­φεί η σύμβαση. Τα γυρί­σματα έγιναν σε Ελλάδα, Τουρκία και Αίγυπτο, ενώ το τρα­γούδι των τίτλων «Εγώ σε νίκησα ζωή», με ερμη­νευτή τον Γιάννη Πάριο, δεν βγήκε ποτέ στη δισκο­γρα­φία.

Στη συνέ­ντευξή της στο «Δίφωνο» είχε πει για τον εαυτό της: «Η Καίτη Γκρέυ, αυτό το παιδί, είναι ένα απλό παιδί που ξεκί­νησε πολύ φτωχό, που πάλεψε πάρα πολύ στη ζωή του, για να φτάσει όπου έφτασε. Αλλά κι όπου έφτασε, έμεινε απλό, απλό παιδί, απλός πάντα άνθρω­πος. Δεν είναι τυχαίο που μ’ ακο­λου­θεί ο κόσμος σαρα­ντα­πέ­ντε ολό­κληρα χρόνια. Γιατί σήμερα οι καλ­λι­τέ­χνες έχουν αλλάξει πάρα πολύ … είμαι πολύ δεμένη με τον κόσμο εγώ. Δεν κλεί­νο­μαι εγώ στα καμα­ρί­νια να λύνω σταυ­ρό­λεξα, να παίζω χαρτιά, όπως κάνουνε οι τρα­γου­δι­στές τώρα. Ο καλ­λι­τέ­χνης χωρίς τον κόσμο δεν είναι τίποτα. Αυτή η επαφή είναι όλα».

Η Καίτη Γκρέυ παντρεύ­τηκε και χώρισε σε νεαρή ηλικία. Ήταν για πέντε χρόνια αρρα­βω­νια­σμένη με τον Στέλιο Καζαν­τζίδη και έπειτα με τον Ανδρέα Μπάρ­κουλη. Επίσης είχε δεσμό με τον εφο­πλι­στή Νίκο Λαιμό, αλλά και με τον ηθοποιό Κώστα Καρρά. Παντρεύ­τηκε δύο φορές: Με τον Νίκο Ηλιάδη, με τον οποίο απέ­κτησε δύο παιδιά, τον Φίλιππο (1947) και τον Βασίλη (1950-2021), και με τον χρυ­σο­χόο Μιχάλη Παπα­να­στα­σό­πουλο. Εγγονή της είναι η τρα­γου­δί­στρια Αγγε­λική Ηλιάδη.

Η  δήλωση της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού

Πλη­ρο­φο­ρού­μενη την απώλεια της Καίτης Γκρέυ, η Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακό­λουθη δήλωση:

Η απώλεια της Καίτης Γκρέυ κλείνει μια ολό­κληρη εποχή για το ελλη­νικό τρα­γούδι. Ερμη­νεύ­τρια με ξεχω­ρι­στό ταλέντο, η Καίτη Γκρέυ διέ­γραψε μια μακρό­χρονη καριέρα στο ελλη­νικό λαϊκό τρα­γούδι, στο οποίο άφησε ανε­ξί­τηλο απο­τύ­πωμα. Συνερ­γά­στηκε επί δεκα­ε­τίες με τους επι­φα­νέ­στε­ρους συν­θέ­τες και στι­χουρ­γούς κάθε εποχής, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τις δημιουρ­γίες τους σε πολυα­γα­πη­μένα τρα­γού­δια, που παρα­μέ­νουν και σήμερα σημεία ανα­φο­ράς. Η Καίτη Γκρέυ, υπήρξε μια γνήσια λαϊκή φωνή, χωρίς εκζή­τηση και επι­τή­δευση, που κέρδισε επάξια την αγάπη του κοινού, και μάλιστα δια­φο­ρε­τι­κών γενεών, και δίκαια κατα­τάσ­σε­ται στις δια­χρο­νικά μεγα­λύ­τε­ρες καλ­λι­τέ­χνι­δες του είδους της.

Στην οικο­γέ­νειά της και τους φίλους της απευ­θύνω ειλι­κρινή συλ­λυ­πη­τή­ρια.

Με πλη­ρο­φο­ρίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: kathimerini.gr