Κώστας Φιλιππίδης, Ολυμπιονίκης: «Ο αθλητισμός είναι η απάντηση στον σχολικό εκφοβισμό, στη βία και στην κρίση αξιών»

Κύριε Φιλιπ­πίδη, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε τη συνέ­ντευξη με την ιδέα της εκδή­λω­σης AGES Pole Vault Kameiros Rhodes 2025 και τη διορ­γά­νωσή της στη Ρόδο, πέρα από το αγω­νι­στικό και δια­γω­νι­στικό σκέλος, ειδικά σε σχέση με τα παιδιά. Είναι γνωστό ότι στην περι­φέ­ρεια δεν υπάρ­χουν πάντοτε τα κατάλ­ληλα ερε­θί­σματα ούτε και η πολυ­τέ­λεια των ευκαι­ριών. Πώς γεν­νή­θηκε, λοιπόν, αυτή η ιδέα;

Αυτό είναι αλήθεια. Κατ’ αρχάς, γνωρίζω προ­σω­πικά τον πρόεδρο του Συλ­λό­γου ΑΓΕΣ ΚΑΜΕΙΡΟΣ, τον Σπύρο Ράμμο. Η γνω­ρι­μία μας μετρά αρκετά χρόνια και γνωρίζω πως πρό­κει­ται για έναν άνθρωπο που έχει επεν­δύ­σει ουσια­στικά στον αθλη­τι­σμό, ξεκι­νώ­ντας με τη δημιουρ­γία του συλ­λό­γου και προ­χω­ρώ­ντας με συστη­μα­τι­κές προ­σπά­θειες ανά­πτυ­ξης του φυτω­ρίου του σωμα­τείου. Τα παιδιά που ξεκί­νη­σαν την πορεία τους από τον σύλλογο, αλλά και αθλητές μετεγ­γρα­φών, όπως η Νικόλ Κυρια­κο­πού­λου, χάλκινη παγκό­σμια πρω­τα­θλή­τρια στο άλμα επί κοντώ, ενί­σχυ­σαν την προ­σπά­θεια. Πριν από 11 χρόνια προ­σέ­λαβε τον Κώστα Τσαταλό, πρώην πρω­τα­θλητή του άλματος επί κοντώ, με στόχο να συνε­χί­σει μια ήδη σημα­ντική προ­σπά­θεια. Από τότε που ανέλαβε ο Κώστας, σημειώ­θη­καν αξιο­ση­μεί­ω­τες επι­τυ­χίες σε νεαρές ηλι­κια­κές κατη­γο­ρίες. Ο ΑΓΕΣ ΚΑΜΕΙΡΟΣ εδραιώ­θηκε στον χάρτη του ελλη­νι­κού αθλη­τι­σμού, κατα­κτώ­ντας μετάλ­λια σε πανελ­λή­νια πρω­τα­θλή­ματα και βελ­τιώ­νο­ντας τη θέση του στην ετήσια αξιο­λό­γηση της ΣΕΓΑΣ.

Έκρινα, λοιπόν, πως όλη αυτή η πρόοδος άξιζε να ανα­δει­χθεί με έναν δια­φο­ρε­τικό τρόπο. Συνο­μί­λησα με τον κύριο Ράμμο, του παρου­σί­ασα την ιδέα, η οποία πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες εδώ και πλέον 30 χρόνια. Εμείς, από το 2013, σε συνερ­γα­σία με τον ΣΕΓΑΣ, πραγ­μα­το­ποιούμε αντί­στοι­χους αγώνες στην Αθήνα: στο Ζάππειο, στον Φλοίσβο, στο Σύνταγμα. Του εξήγησα ότι το νησί δια­θέ­τει τις δυνα­τό­τη­τες, ότι γίνεται ήδη μια σοβαρή προ­σπά­θεια, και πως αυτό θα προ­σέ­φερε στην τοπική κοι­νω­νία και ιδιαί­τερα στη νεολαία.

Χρειά­στη­καν μερικά χρόνια για να ωρι­μά­σει η ιδέα και να συζη­τη­θούν οι λεπτο­μέ­ρειες. Ο Σπύρος ήταν εξ αρχής εξαι­ρε­τικά θετικός. Βεβαίως, αντι­με­τω­πί­σαμε εμπόδια και δυσκο­λίες λόγω χρο­νι­σμού και άλλων παρα­γό­ντων, αλλά τελικά τα κατα­φέ­ραμε. Αυτή είναι εν συντο­μία η ιστορία της ιδέας και της υλο­ποί­η­σής της.

Στην αίθουσα συνε­δριά­σεων του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου Ρόδου, στήθηκε και μία πολύ ενδια­φέ­ρουσα έκθεση με αυθε­ντι­κές ολυ­μπια­κές δάδες, την οποία είχαν την ευκαι­ρία να επι­σκε­φθούν πολλοί μαθητές του νησιού.

Πράγ­ματι, αυτό απο­τε­λεί ένα ξεχω­ρι­στό και σημα­ντικό κομμάτι. Είμαι πρε­σβευ­τής της ειρήνης στο Διεθνές Κέντρο Ολυ­μπια­κής Εκε­χει­ρίας, το οποίο υλο­ποιεί μεταξύ άλλων και εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα, κυρίως σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Παι­δείας, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, με τη Διεθνή Ολυ­μπιακή Επι­τροπή. Μαζί με άλλους Ολυ­μπιο­νί­κες, λει­τουρ­γούμε ως πρε­σβευ­τές, μετα­φέ­ρο­ντας τις ολυ­μπια­κές αξίες σε μαθητές ανά την Ελλάδα, και όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες και ακρι­τι­κές περιο­χές, ακόμη και στο εξω­τε­ρικό.

Πριν από τρία χρόνια για παρά­δειγμα, το Κέντρο μας συνερ­γά­στηκε με την Axion Hellas και είχα συμ­με­τά­σχει, η οποία συμ­πτω­μα­τικά αυτές τις μέρες υλο­ποιεί και πάλι τα προ­γράμ­ματά της στα Δωδε­κά­νησα. Δια­θέ­τουμε, συνεπώς, σημα­ντική εμπει­ρία στην προ­σέγ­γιση των μαθητών με στόχο τη διάδοση των Ολυ­μπια­κών αξιών: τι είναι οι Ολυ­μπια­κοί Αγώνες, πώς προ­έ­κυ­ψαν, ποια είναι τα ιδανικά τους, πώς προ­ά­γουν την ειρη­νική συνύ­παρξη, την επίλυση δια­φο­ρών χωρίς βία, και ποιο είναι το πραγ­μα­τικό νόημα αυτού του εγχει­ρή­μα­τος.

Ποιες ήταν οι επι­μέ­ρους δράσεις που περιε­λάμ­βανε η συγκε­κρι­μένη εκπαι­δευ­τική εμπει­ρία για τα παιδιά;

Εξη­γή­σαμε στα παιδιά τη σημασία των ολυ­μπια­κών δαδών και της λαμπα­δη­δρο­μίας, το μήνυμα που μετα­φέ­ρει η Ολυ­μπιακή φλόγα. Η έκθεση φιλο­ξε­νή­θηκε σε αίθουσα του Δημαρ­χείου, ενώ παράλ­ληλα τα παιδιά συμ­με­τεί­χαν ενεργά. Δοκί­μα­σαν το αγώ­νι­σμα του άλματος επί κοντώ και πήραν μέρος σε αθλη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και παι­χνί­δια. Το κύριο ζητού­μενο ήταν η ενεργή εμπλοκή των παιδιών και η καλ­λιέρ­γεια αξιών μέσω του αθλη­τι­σμού. Από την πρώτη στιγμή που συνο­μί­λησα με τον δήμαρχο Αλέ­ξαν­δρο Κολιάδη, έδειξε άμεσα ενδια­φέ­ρον για το εκπαι­δευ­τικό σκέλος του εγχει­ρή­μα­τος και για τη σημασία του για τα παιδιά. Μου τόνισε πως αυτό προέχει και έπειτα μπο­ρούμε να συζη­τή­σουμε για το αγω­νι­στικό σκέλος της διορ­γά­νω­σης. Μας παρα­χω­ρή­θηκε η αίθουσα συνε­δριά­σεων του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου Ρόδου όπου στήσαμε την έκθεση με τις ολυ­μπια­κές δάδες. Εκεί εξη­γή­σαμε τη δια­δι­κα­σία της λαμπα­δη­δρο­μίας, τη συμ­βο­λική αξία της φλόγας και τις αξίες που συνο­δεύ­ουν τη μετα­φορά της. Πρό­κει­ται για θεμε­λιώ­δεις γνώσεις που κάθε παιδί θα έπρεπε να γνω­ρί­ζει. Αυτά είναι θεμε­λιώδη στοι­χεία που κάθε παιδί οφείλει να γνω­ρί­ζει, ώστε να μπο­ρέ­σει να πορευ­τεί στη ζωή του με αρχές και αξίες. Φυσικά, η εμπει­ρία ολο­κλη­ρώ­θηκε με την πρα­κτική γνω­ρι­μία των παιδιών με το ίδιο το άθλημα, αυτό το ιδιαί­τερο και συναρ­πα­στικό αγώ­νι­σμα. Το επί κοντώ περι­λαμ­βά­νει εξο­πλι­σμό, τεχνική, θεα­μα­τι­κό­τητα. Θέλαμε να τους εξη­γή­σουμε, να το δουν από κοντά, να το αγγί­ξουν, να το γνω­ρί­σουν. Να τους μιλή­σουμε για αυτό και, εν τέλει, να τους παρο­τρύ­νουμε να επι­σκε­φθούν το στάδιο. Όχι μόνο για το επί κοντώ, για οποιο­δή­ποτε άθλημα θελή­σουν να ασχο­λη­θούν.

Διορ­γα­νώ­θη­καν και δρομικά αγω­νί­σματα, καθώς και ποι­κί­λες αθλη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Στόχος ήταν να κινη­το­ποι­ή­σουμε τις νέες γενιές να έρθουν κοντά στον αθλη­τι­σμό. Δεν είναι ανα­γκαίο να γίνουν πρω­τα­θλη­τές. Όμως αν συμ­με­τέ­χουν, θα βιώσουν και θα κατα­νο­ή­σουν βαθιά τις θεμε­λιώ­δεις αξίες του αθλη­τι­σμού, αξίες που μπορούν να τους συνο­δεύ­σουν σε όλη τη ζωή τους, ανε­ξαρ­τή­τως δια­κρί­σεων.

Κύριε Φιλιπ­πίδη, ο αθλη­τι­σμός είναι απά­ντηση, λύση, διέ­ξο­δος στην έξαρση της ενδο­σχο­λι­κής και εφη­βι­κής βίας;

Ο αθλη­τι­σμός, κατά την άποψή μου, απο­τε­λεί απά­ντηση. Είναι λύση. Είναι μέσο. Είναι όχημα. Είναι τα πάντα. Διδά­σκει αρχές. Διδά­σκει πει­θαρ­χία. Διδά­σκει σεβασμό προς τον αντί­παλο, εάν μπορεί να θεω­ρη­θεί αντί­πα­λος και όχι συνα­θλη­τής. Διδά­σκει πώς να λει­τουρ­γείς μέσα σε μία ομάδα, μέσα σε ένα σύνολο. Διδά­σκει δεξιό­τη­τες που είναι δύσκολο να κατα­κτη­θούν σε άλλους τομείς της ζωής.

Τα προ­γράμ­ματα που εφαρ­μό­ζουμε στα τελευ­ταία χρόνια μέσω του Διε­θνούς Κέντρου Ολυ­μπια­κής Εκε­χει­ρίας προ­ω­θούν τον σεβασμό προς τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα. Εστιά­ζουμε, μεταξύ άλλων, και στο φαι­νό­μενο της ενδο­σχο­λι­κής βίας. Αυτές οι δράσεις θέτουν βάσεις για την αντι­με­τώ­πιση, τη μείωση ή και την εξά­λειψη του φαι­νο­μέ­νου. Δυστυ­χώς, το ποσοστό παρα­μέ­νει υψηλό. Παρα­τη­ρούμε περι­στα­τικά ενδο­σχο­λι­κής βίας σε ηλικίες που δεν φαντα­ζό­μα­σταν. Στη Ρόδο, στις δράσεις συμ­με­τεί­χαν μαθητές Δ’, Ε’ και ΣΤ’ Δημο­τι­κού. Ωστόσο, έχουμε ενδεί­ξεις ότι η βία εμφα­νί­ζε­ται ακόμη και από τις πρώτες τάξεις του Δημο­τι­κού. Αυτό είναι πραγ­μα­τι­κό­τητα. Είμαι επίσης μέλος της Επι­τρο­πής του Υπουρ­γείου Παι­δείας για την πλατ­φόρμα που δημιουρ­γή­θηκε πέρυσι, η οποία αφορά στην αντι­με­τώ­πιση του σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού, το λεγό­μενο bullying. Δου­λεύ­αμε επί μήνες για να στή­σουμε αυτή την πλατ­φόρμα. Και το τι συνέβη την πρώτη κιόλας ημέρα που τέθηκε σε λει­τουρ­γία είναι πραγ­μα­τικά αξιο­ση­μεί­ωτο. Kαταγράφηκαν χιλιά­δες καταγ­γε­λίες. Από γονείς, από παιδιά, από μαθητές, από εκπαι­δευ­τι­κούς, από κάθε γωνιά της χώρας. Πρό­κει­ται για ένα εργα­λείο που μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από όλους. Δια­πι­στώ­σαμε ότι οι μαθητές Λυκείου ήταν πιο εξοι­κειω­μέ­νοι με την πλατ­φόρμα και την χρη­σι­μο­ποιού­σαν απευ­θείας. Αντί­θετα, στα Δημο­τικά σχολεία, τη χρήση ανα­λάμ­βα­ναν κυρίως οι γονείς.

Βρέ­θη­καν λύσεις μέσα από αυτή τη δια­δι­κα­σία;

Ναι, το σύστημα λει­τούρ­γησε και δόθηκαν λύσεις. Δεν ισχυ­ρί­ζο­μαι ότι το πρό­βλημα εξα­λεί­φε­ται πλήρως – κάτι τέτοιο είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο. Όμως, προ­σπα­θούμε. Αγω­νι­ζό­μα­στε. Και θεωρώ πως ο αθλη­τι­σμός είναι ένα ισχυρό μέσο προς αυτή την κατεύ­θυνση.

Επειδή μέσα από τον αθλη­τι­σμό διδά­σκο­νται έννοιες όπως η ευγενής άμιλλα;

Μαθαί­νεις πράγ­ματα. Αυτός είναι ο τρόπος να κατα­πο­λε­μή­σουμε και τη βία που σχε­τί­ζε­ται με τον φανα­τι­σμό, ακόμη και στον χώρο του αθλη­τι­σμού. Μαθαί­νεις πει­θαρ­χία, σεβασμό. Και όλα αυτά δεν τα μαθαί­νεις θεω­ρη­τικά, αλλά βιω­μα­τικά. Στον κλασικό αθλη­τι­σμό, στον στίβο για παρά­δειγμα, δεν θα δεις φαι­νό­μενα βίας, ούτε συγκρού­σεις, ούτε μαχαι­ρώ­ματα, ούτε ακρό­τη­τες. Μιλάμε για πραγ­μα­τικά ευγενή αθλή­ματα.

Επο­μέ­νως, αυτό ακριβώς προ­σφέ­ρει ο αθλη­τι­σμός;

Όταν διδά­σκουμε στα παιδιά για τους Ολυ­μπια­κούς αγώνες και πώς μπορούν να συνυ­πάρ­ξουν 11.000 άνθρω­ποι από κάθε γωνιά του πλανήτη σε ένα ολυ­μπιακό χωριό, αυτό από μόνο του απαντά σε πολλά. Είναι η απά­ντηση στην κοι­νω­νική σύγκρουση, στην απο­μό­νωση, στη βία.

Εσείς σε ποια ηλικία ξεκι­νή­σατε τον αθλη­τι­σμό;

Ξεκί­νησα σε ηλικία τεσ­σά­ρων ετών, με την ενόρ­γανη γυμνα­στική, με πρω­το­βου­λία των γονιών μου, φυσικά. Ένα παιδί τεσ­σά­ρων ετών δεν είναι σε θέση να πάρει τέτοιες απο­φά­σεις από μόνο του, παρόλο που οι γονείς μου δεν ήταν οι ίδιοι αθλητές. Πίστε­ψαν, ωστόσο, ότι ο αθλη­τι­σμός θα μου έκανε καλό. Ξεκί­νησα με την ενόρ­γανη και συνέ­χισα μέχρι τα δεκα­τέσ­σερα. Έφτασα μέχρι τα κλι­μά­κια της Εθνικής Ομάδας. Όμως, λόγω σωμα­τό­τυ­που, καθώς ψήλωσα αρκετά, ήταν δύσκολο να συνε­χίσω. Έτσι, πέρασα στο άλμα επί κοντώ.

Δεν περά­σατε, δηλαδή, από κάποιο άλλο αγώ­νι­σμα του στίβου;

Πήγα απευ­θείας στο επί κοντώ, από τα 14 μου. Για να είμαι ειλι­κρι­νής, δεν είχα εξαρχής ορα­μα­τι­στεί την πορεία μου σε αυτό το άθλημα. Ήταν μία δια­δι­κα­σία βήμα προς βήμα. Χρονιά με τη χρονιά δια­πί­στωνα ότι ήμουν καλός, σημεί­ωνα γρήγορη πρόοδο, πετύ­χαινα υψηλά άλματα. Από μικρή ηλικία είχα καλές επι­δό­σεις και συμ­με­τείχα σε αγώνες στο εξω­τε­ρικό με την Εθνική Ομάδα. Έκανα ρεκόρ σε όλες τις ηλι­κια­κές κατη­γο­ρίες και αυτό μου έδινε αυτο­πε­ποί­θηση ότι μπορώ να εξε­λι­χθώ, να προ­κριθώ σε διε­θνείς διορ­γα­νώ­σεις και να φτάσω σε υψηλό επίπεδο. Όταν βρί­σκε­σαι σε ένα τόσο υψηλό επίπεδο, ανάμεσα στους κορυ­φαί­ους παγκο­σμίως στο άθλημά σου, η καθη­με­ρι­νό­τητά σου είναι εξαι­ρε­τικά απαι­τη­τική. Η δυσκο­λία δεν έγκει­ται μόνο στο γεγονός ότι πρό­κει­ται για Ολυ­μπια­κούς Αγώνες – αυτό που κάνει τη διαφορά είναι πως αυτοί διε­ξά­γο­νται κάθε τέσσερα χρόνια. Οι υπό­λοι­ποι αγώνες, όπως τα Παγκό­σμια ή τα Ευρω­παϊκά Πρω­τα­θλή­ματα, γίνο­νται πιο συχνά. Όμως οι Ολυ­μπια­κοί έχουν μονα­δικό χαρα­κτήρα και βάρος.

Ωστόσο, έχετε κατα­γρα­φεί στα στα­τι­στικά της δεκα­ε­τίας ως ένας εκ των κορυ­φαίων αθλητών στο επί κοντώ.

Ναι, ήμουν για πάνω από δέκα χρόνια σταθερά στους δέκα καλύ­τε­ρους του κόσμου στο αγώ­νι­σμά μου. Τα στα­τι­στικά ανέ­δει­ξαν αυτή τη διάρ­κεια, επειδή μετρούν συνο­λι­κές επι­δό­σεις ανά δεκα­ε­τία. Αγω­νι­ζό­μουν συνεχώς, σε πολλές χώρες, σε κορυ­φαίες διορ­γα­νώ­σεις, όπως τα Diamond League. Συμ­με­τείχα σε όλους τους τελι­κούς: Ολυ­μπια­κούς, Παγκό­σμιους, Πανευ­ρω­παϊ­κούς. Το επίπεδο ήταν εξαι­ρε­τικά υψηλό και απαι­τη­τικό.

Ποια ήταν τα συναι­σθή­ματά σας όταν συμ­με­τεί­χατε σε αυτούς τους αγώνες;

Δεν θα ξεχάσω ποτέ την αίσθηση όταν βρέθηκα στον τελικό των Ολυ­μπια­κών αγώνων. Ένα κατά­με­στο στάδιο, γεμάτο με φιλά­θλους που υπο­στή­ρι­ζαν με ενθου­σια­σμό όλους τους αθλητές. Να στέ­κε­σαι στην αρχή της δια­δρο­μής και να γνω­ρί­ζεις ότι όλοι έχουν ίσες πιθα­νό­τη­τες να κερ­δί­σουν εκείνη την ημέρα. Είναι μία εμπει­ρία που σε σημα­δεύει για πάντα.

Υπάρχει κάποια στιγμή που ξεχω­ρί­ζετε από την καριέρα σας;

Δεν είναι μία, είναι πολλές. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το πρώτο μου πανελ­λή­νιο ρεκόρ, όταν ήμουν 16 ετών. Ήταν μία στιγμή εξαι­ρε­τι­κής συγκί­νη­σης. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή επάνω στο πρώτο σκαλί του βάθρου στο Παγκό­σμιο Πρω­τά­θλημα κλει­στού στίβου που άκουσα τον εθνικό μας ύμνο. Επίσης, δεν θα ξεχάσω την τελευ­ταία φορά που συμ­με­τείχα στους Ολυ­μπια­κούς αγώνες, στο Τόκιο, πριν από τέσσερα χρόνια. Είναι πάρα πολλές οι στιγμές, οι οποίες όταν μπουν δίπλα στις δύσκο­λες, σου δίνουν το πλήρες απο­τύ­πωμα της δια­δρο­μής σου.

Και για τις δύσκο­λες στιγμές; Τι θα λέγατε;

Μα έτσι είναι η ζωή του αθλητή. Αν έχεις τρεις καλές στιγμές, οι επτά υπό­λοι­πες είναι δύσκο­λες. Δεν γίνεται να είναι όλα καλά. Εκεί έρχεται η ανάγκη της δια­χεί­ρι­σης: πώς να διορ­θώ­σεις, πώς να εξε­λι­χθείς, πώς να ξεπε­ρά­σεις τις απο­γοη­τεύ­σεις. Οι ψυχο­λο­γι­κές δια­κυ­μάν­σεις είναι πολλές. Είσαι άνθρω­πος, έχεις συναι­σθή­ματα. Το ζήτημα είναι πώς μπορείς να τα δια­χει­ρι­στείς και να επα­νέλ­θεις.

Είναι η επι­τυ­χία εύκολη ή δύσκολη στη δια­χεί­ριση;

Κατά τη γνώμη μου, πολλές φορές η επι­τυ­χία είναι πιο δύσκολη στη δια­χεί­ριση από την απο­τυ­χία. Όταν πετυ­χαί­νεις κάτι σημα­ντικό, σημαί­νει ότι έκανες κάποια πράγ­ματα σωστά. Εκεί χρειά­ζε­σαι σωστή καθο­δή­γηση από τον προ­πο­νητή σου ή από άτομα του περι­βάλ­λο­ντός σου. Εγώ θεωρώ τον εαυτό μου εξαι­ρε­τικά τυχερό γιατί είχα δίπλα μου έναν προ­πο­νητή, με τον οποίο συνερ­γά­στηκα σε όλη την αθλη­τική μου πορεία. Ήταν ο ίδιος πρώην πρω­τα­θλη­τής και Olympian. Με καθο­δή­γησε με υπομονή και διο­ρα­τι­κό­τητα, όχι μόνο αγω­νι­στικά, αλλά και σε προ­σω­πικό επίπεδο: με βοήθησε να σπου­δάσω, να κάνω μετα­πτυ­χια­κές σπουδές, να χτίσω και την ακα­δη­μαϊκή μου καριέρα παράλ­ληλα με τον πρω­τα­θλη­τι­σμό. Με καθο­δή­γησε στο πώς να δια­χει­ρί­ζο­μαι την επι­τυ­χία, όπως και την απο­τυ­χία. Αυτό είναι κάτι που προ­σπαθώ πλέον και εγώ να μετα­φέρω στα παιδιά. Ότι με σωστό προ­γραμ­μα­τι­σμό και επιμονή μπορείς να τα κατα­φέ­ρεις. Να μην εγκα­τα­λεί­πεις έναν στόχο για να κυνη­γή­σεις κάτι άλλο χωρίς σκέψη γιατί στο τέλος μπορεί να χάσεις και τον αρχικό και τη συνο­λική ισορ­ρο­πία της ζωής σου.

Ο προ­πο­νη­τής μου υπήρξε καθο­ρι­στι­κός. Ήταν ένας έμπει­ρος, έμπι­στος άνθρω­πος, που με στήριξε σε κάθε βήμα. Ειδικά στην επι­τυ­χία χρειά­ζε­σαι στα­θε­ρό­τητα και εσω­τε­ρικά κίνητρα. Χρειά­ζε­σαι καθο­δή­γηση, γιατί δια­φο­ρε­τικά μπορεί να επα­να­παυ­θείς ή να θεω­ρή­σεις κάποια πράγ­ματα δεδο­μένα. Υπάρχει και ο κίν­δυ­νος της έπαρσης, που έχει απο­δει­χθεί στα­τι­στικά κατα­στρο­φική για πολλούς αθλητές. Οπότε, πιστεύω βαθιά ότι η επι­τυ­χία είναι τελικά πιο δύσκολη στη δια­χεί­ριση από την απο­τυ­χία.

Και αυτό είναι ένα μήνυμα και ένα μάθημα για τη ζωή σας;

Σαφώς, είναι μάθημα και για τη ζωή, αλλά και για την κοι­νω­νία γενι­κό­τερα. Το πώς μπορείς να ξεπερ­νάς δυσκο­λίες. Στον αθλη­τι­σμό, ακόμη και όταν χάνεις, σπάνια το απο­κα­λούμε «απο­τυ­χία». Είναι απλώς ένα κακό απο­τέ­λε­σμα. Στη ζωή, όμως, υπάρ­χουν πραγ­μα­τι­κές απο­τυ­χίες και μάλιστα συχνές. Το ζητού­μενο είναι πώς στέ­κε­σαι απέ­να­ντί τους. Πώς, ενώ έχεις απο­γοη­τευ­τεί, βρί­σκεις τη δύναμη να συνε­χί­σεις και να γίνεις καλύ­τε­ρος. Να ανα­κα­λύ­ψεις νέο κίνητρο. Αυτά είναι τα μηνύ­ματα που προ­σπα­θούμε να περά­σουμε, εγώ και οι συνά­δελ­φοί μου, στις νέες γενιές.

Πώς απο­φα­σί­σατε να απο­συρ­θείτε από την ενεργό δράση; Από τον πρω­τα­θλη­τι­σμό, για να το θέσουμε έτσι.

Ήταν μια συνει­δητή απόφαση. Ήμουν υγιής, χωρίς τραυ­μα­τι­σμούς ή προ­βλή­ματα. Δεν υπήρξε κάποιος εξα­να­γκα­σμός. Απλώς ένιωσα ότι είχε έρθει η ώρα να κάνω ένα επόμενο βήμα. Εκείνη την περίοδο γεν­νή­θηκε η κόρη μου, το πρώτο μου παιδί, και ένιωσα έντονη την ανάγκη να αφο­σιωθώ περισ­σό­τερο στην οικο­γέ­νεια, να αξιο­ποι­ήσω τις σπουδές μου και να δω τη ζωή από άλλη σκοπιά. Να προ­χω­ρήσω και σε άλλα πεδία, πέρα από τον στίβο. Συζή­τησα με τον προ­πο­νητή μου, όπως πάντα. Δεν ήταν μία απόφαση της στιγμής. Προη­γή­θη­καν πολλές συζη­τή­σεις, συμ­βου­λές, σκέψη. Θα μπο­ρούσα να συνε­χίσω, ενδε­χο­μέ­νως και για άλλη μία Ολυ­μπιάδα. Δεν είχα κανένα πρό­βλημα. Όμως θεώρησα ότι η συγκυ­ρία ήταν η κατάλ­ληλη. Και είμαι ευγνώ­μων που είχα την επιλογή να στα­μα­τήσω με δική μου πρω­το­βου­λία. Είχε ωρι­μά­σει μέσα μου. Είχα κου­βε­ντιά­σει με τον προ­πο­νητή μου, μου έδωσε τις κατευ­θύν­σεις του. Θα μπο­ρούσα να συνε­χίσω, αλλά ένιωσα ότι ήθελα να αλλάξω πορεία.

Και αυτή η νέα πορεία τι περι­λαμ­βά­νει;

Την παρα­μονή στον αθλη­τι­σμό, αλλά από άλλη θέση. Επαγ­γελ­μα­τικά πλέον συνερ­γά­ζο­μαι με άλλους αθλητές, είμαι πιστο­ποι­η­μέ­νος εκπρό­σω­πος αθλητών από την παγκό­σμια ομο­σπον­δία στίβου (World Athletics), εμπλέ­κο­μαι στη διορ­γά­νωση διεθνών event στίβου ως Meeting Director. Επίσης σχε­διάζω και υλοποιώ εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα, μοι­ρά­ζο­μαι την εμπει­ρία μου με τις νέες γενιές. Προ­σπαθώ να μετα­δώσω τις γνώσεις, τις εμπει­ρίες και τις αξίες που έχω απο­κο­μί­σει μέσα από όλη αυτή τη δια­δρομή.

Τα παιδιά σας; Ασχο­λού­νται με τον αθλη­τι­σμό;

Όχι ακόμη, είναι πολύ μικρά. Το μεγα­λύ­τερο μου παιδί είναι μόλις τρει­σή­μισι ετών. Ωστόσο, είναι βέβαιο πως θα ασχο­λη­θούν με τον αθλη­τι­σμό, χωρίς να υπάρχει καμία πίεση ή προσ­δο­κία να γίνουν πρω­τα­θλη­τές. Δεν έχει καμία σημασία αυτό. Θα ασχο­λη­θούν όσο θέλουν και όσο μπορούν. Ο βασικός στόχος είναι η καλ­λιέρ­γεια ενός υγιούς τρόπου ζωής, το «ευ ζην». Αυτό πρέπει να τους μείνει. Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα, και ειδικά στις νεαρές ηλικίες, υπάρχει σοβαρό πρό­βλημα με την παχυ­σαρ­κία, την κακή δια­τροφή και γενι­κό­τερα έναν τρόπο ζωής που δεν προάγει την υγεία. Άρα, ό,τι μπο­ρέ­σουν να απο­κο­μί­σουν από τον αθλη­τι­σμό, θα είναι πολύ­τιμο κέρδος. Ο αθλη­τι­σμός είναι τρόπος ζωής, σε όλα τα στάδια της ζωής, ακόμη κι αν δεν αγω­νί­ζε­σαι. Ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με παιδιά, ο αθλη­τι­σμός είναι, όπως είπαμε, μέσο παι­δείας, κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης και προ­σω­πι­κής ανά­πτυ­ξης.

Επι­στρέ­φουμε, λοιπόν, στο αρχικό ερώτημα: είναι τελικά ο αθλη­τι­σμός η απά­ντηση στα προ­βλή­ματα των παιδιών;

Ακριβώς. Κλεί­νο­ντας, θα ήθελα να απευ­θυνθώ στους γονείς. Αυτό που συζητώ όταν έρχομαι σε επαφή μαζί τους, λόγω της σχέσης μου με τα σχολεία, τους συλ­λό­γους και τα σωμα­τεία, είναι ότι πρέπει πρω­τί­στως να ακούν και να συζη­τούν με τα παιδιά τους. Όχι να τους επι­βάλ­λουν όσα εκείνοι θεωρούν σωστά, ούτε να προ­βάλ­λουν επάνω τους δικά τους απω­θη­μένα ή προσ­δο­κίες. Τα παιδιά έχουν τη δική τους φωνή, τα δικά τους «θέλω» και «δεν θέλω». Ο αθλη­τι­σμός είναι μία ακόμη δρα­στη­ριό­τητα, όχι απα­ραί­τητα με προ­σα­να­το­λι­σμό τον πρω­τα­θλη­τι­σμό. Στην Ελλάδα έχουμε εκα­το­ντά­δες ενεργά σωμα­τεία για τον στίβο, 330, 340, ίσως και περισ­σό­τερα. Τα παιδιά μπορούν να εγγρα­φούν, να συμ­με­τέ­χουν, να γνω­ρί­σουν τον χώρο, να εντα­χθούν σε μία ρουτίνα που έχει νόημα. Ξέρεις τι σημαί­νει να έχει προ­πό­νηση ένα παιδί; Σημαί­νει ότι έχει υπο­χρέ­ωση. Σημαί­νει πρό­γραμμα. Σημαί­νει πει­θαρ­χία. Σημαί­νει πως σήμερα δεν θα βγει έξω, γιατί έχει μία δέσμευση. Όλα αυτά το ωφελούν, του δημιουρ­γούν συνεί­δηση και του χτίζουν χαρα­κτήρα.

Επο­μέ­νως, δεν θα έπρεπε οι γονείς να το βλέπουν ως κάτι πιε­στικό. Ίσα-ίσα, μπορεί να λει­τουρ­γή­σει εξι­σορ­ρο­πη­τικά στη ζωή των παιδιών, να τα απο­συ­μπιέ­σει από τα υπό­λοιπα βάρη της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Ο πρω­τα­θλη­τι­σμός, σαφώς, είναι άλλος δρόμος, πολύ πιο απαι­τη­τι­κός. Εκεί χρειά­ζε­ται δια­χεί­ριση άλλων παρα­μέ­τρων. Αλλά εδώ μιλάμε για συμ­με­τοχή, για ενδυ­νά­μωση, για ποιό­τητα ζωής. Και κάτι τελευ­ταίο. Η περι­φέ­ρεια και, ειδικά, οι ακρι­τι­κές περιο­χές, έχουν ακόμη μεγα­λύ­τερη ανάγκη για τέτοιες δράσεις. Δεν έχουν τις ίδιες ευκαι­ρίες που προ­σφέ­ρουν η Αθήνα και η Θεσ­σα­λο­νίκη. Αυτό που κάναμε στη Ρόδο έδωσε κίνητρο. Ήταν μία εκδή­λωση που έφερε τα παιδιά κοντά στον αθλη­τι­σμό, μέσα από έναν θεα­μα­τικό και βιω­μα­τικό τρόπο. Ήρθαν, παρα­κο­λού­θη­σαν, ρώτησαν, συμ­με­τεί­χαν, άγγιξαν. Είδαν τι σημαί­νει να βλέπεις έναν αθλητή να πηδάει πεντέ­μισι μέτρα από κοντά και όχι στην τηλε­ό­ραση. Όλες αυτές οι εμπει­ρίες, είτε το πιστεύ­εις είτε όχι, αφήνουν κάτι μέσα τους. Κάτι τους μένει. Και αυτό είναι που έχει αξία.