Δορυφόροι για περιβάλλον, άμυνα, πολιτική προστασία

Σε ένα μήνα από τώρα θα ξεκι­νή­σουν να κατα­σκευά­ζο­νται οι πρώτοι από τους 13 «ελλη­νι­κούς» δορυ­φό­ρους για τους οποίους είχε προ­κη­ρυ­χθεί πριν από μερι­κούς μήνες ανοι­χτός δια­γω­νι­σμός. Οταν κάποιος ακούει «δορυ­φό­ρος» πάει το μυαλό του στο… Διά­στημα, αλλά εν προ­κει­μένω οι δορυ­φό­ροι έχουν να κάνουν αμιγώς με τη… Γη και θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να παρέ­χουν δεδο­μένα και υπη­ρε­σίες σε πολ­λα­πλούς φορείς του ελλη­νι­κού Δημο­σίου, όπως για παρά­δειγμα τα υπουρ­γεία Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, το Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, το Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, το Ναυ­τι­λίας, αλλά και στις Ενοπλες Δυνά­μεις. Οι δορυ­φό­ροι ιδιο­κτη­σίας του ελλη­νι­κού Δημο­σίου θα είναι τριών ειδών:

Θα αξιο­ποι­η­θούν, μεταξύ άλλων, από το κτη­μα­το­λό­γιο για τον εντο­πι­σμό παρά­νο­μης δόμησης, για την παρα­κο­λού­θηση πυρ­κα­γιών, αλλά και από τις Ενοπλες Δυνά­μεις.

• Πρώτον, φωτο­γρα­φι­κοί, που θα μπορούν να παρέ­χουν λεπτο­με­ρείς φωτο­γρα­φίες όλης της ελλα­δι­κής έκτασης για πολ­λα­πλές χρήσεις και θα αφορούν ευρεία γκάμα: το κτη­μα­το­λό­γιο, την παρά­νομη δόμηση, την περι­βαλ­λο­ντική ρύπανση σε στεριά και θάλασσα, ακόμη και τα ακα­θά­ρι­στα οικό­πεδα και την παρά­νομη κατά­ληψη αιγια­λών. Χρήση δορυ­φο­ρι­κών φωτο­γρα­φιών κάνει και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς η σύγ­χρονη αγρο­τική ανά­πτυξη χρειά­ζε­ται δορυ­φο­ρικά εργα­λεία.

• Δεύ­τε­ρον, θερ­μι­κών δεδο­μέ­νων, με βασι­κό­τερη χρήση την παρα­κο­λού­θηση πυρ­κα­γιών κυρίως τις βρα­δι­νές ώρες, που δεν μπορεί να υπάρξει χρήση πτη­τι­κών μέσων. Τα δεδο­μένα από τους δορυ­φό­ρους θα δίνουν με μεγα­λύ­τερη ακρί­βεια από ό,τι σήμερα πλη­ρο­φο­ρίες στην πυρο­σβε­στική για το πώς πρέπει να κινηθεί. Σε ευρύ­τερο επίπεδο τα δορυ­φο­ρικά δεδο­μένα και τα προ­ϊ­ό­ντα που θα προ­κύ­ψουν από την επε­ξερ­γα­σία τους, θα υπο­στη­ρί­ξουν τις προ­σπά­θειες της χώρας για συνεχή παρα­κο­λού­θηση περι­βαλ­λο­ντι­κών μετα­βο­λών που θα βοηθούν στην αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

• Τρίτον, δορυ­φό­ροι – ραντάρ, που έχουν να κάνουν κυρίως με θέματα εθνικής ασφά­λειας, όπως η κατα­γραφή στρα­τιω­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων, ενώ θα μπορούν να συνει­σφέ­ρουν και σε σει­σμούς ή πλημ­μύ­ρες. Πρό­κει­ται για δορυ­φό­ρους που βλέπουν εκεί που δεν βλέπει το μάτι. Δηλαδή το εσω­τε­ρικό μιας εγκα­τά­στα­σης ή το βάθος μιας πλημ­μύ­ρας –όπως ήταν για παρά­δειγμα πέρυσι το φθι­νό­πωρο η λίμνη Κάρλα– ή να δουν κάτω από συντρίμ­μια.

Και τι κάνει σήμερα η Ελλάδα; Χρη­σι­μο­ποιεί δορυ­φό­ρους; Η απά­ντηση είναι «ναι», καθώς το ελλη­νικό Δημόσιο όταν χρειά­ζε­ται δορυ­φο­ρικά δεδο­μένα τα… παραγ­γέλ­νει – με το αζη­μί­ωτο βέβαια και με μία ακόμη βασική παρά­με­τρο: δεν της ανήκουν. Εκτός από τις συνε­χείς παραγ­γε­λίες τα δεδο­μένα αυτά δεν είναι ιδιο­κτη­σία της, περιο­ρί­ζο­ντας τις δυνα­τό­τη­τες και προ­κα­λώ­ντας μια πρω­το­φανή οικο­νο­μική σπατάλη. Για να αντι­λη­φθεί κάποιος πώς λει­τουρ­γεί σήμερα η συγκε­κρι­μένα αγορά: το υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και συγκε­κρι­μένα ο υφυ­πουρ­γός Κων­στα­ντί­νος Κυρα­νά­κης έστειλε το προη­γού­μενο διά­στημα ερω­τη­μα­το­λό­γιο στους φορείς του Δημο­σίου στο οποίο καλού­νταν να απα­ντή­σουν πού χρειά­ζο­νται δορυ­φό­ρους και για ποιες χρήσεις, επι­διώ­κο­ντας να χαρ­το­γρα­φή­σει το πρό­βλημα ώστε να λυθεί. Συνο­λικά 16 φορείς του ευρύ­τε­ρου δημο­σίου τομέα χρη­σι­μο­ποιούν δορυ­φο­ρικά δεδο­μένα, τα οποία πλη­ρώ­νουν από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό τους ξεχω­ρι­στά ο καθένας, ενώ τα δεδο­μένα που ζητούν είναι πολλές φορές… τα ίδια.

Το έργο

Το έργο υλο­ποιεί­ται μέσω του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού Δια­στή­μα­τος (ESA) με χρη­μα­το­δό­τηση από το Εθνικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας Ελλάδα 2.0 και είναι συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 60 εκατ. ευρώ. Ο τελικός στόχος είναι από την πρώτη κατη­γο­ρία να κατα­σκευα­στούν συνο­λικά επτά δορυ­φό­ροι –η κατα­σκευή των οποίων θα ξεκι­νή­σει πρώτη σε ένα μήνα–, από τη δεύτερη τέσ­σε­ρις και από την τελευ­ταία δύο, με τον πρώτο να είναι έτοιμος σε περίπου 1,5 χρόνο από σήμερα. Σε δεύτερο χρόνο ο στόχος του υπουρ­γείου Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης είναι η αφο­μοί­ωση της τεχνο­γνω­σίας από την εγχώρια αγορά, ώστε να ανα­πτυ­χθεί ένα δια­στη­μικό οικο­σύ­στημα, ικανό να υπο­στη­ρί­ξει νέες τεχνο­λο­γίες αιχμής.

Πηγή kathimerini.gr

Σταύρος Παπα­ντω­νίου