Ρεύμα: Ένας στους δύο πληρώνει καθυστερημένα – Στους διακανονισμούς καταφεύγουν νοικοκυριά, επιχειρήσεις

Στους δια­κα­νο­νι­σμούς κα­τα­φεύ­γουν οι κα­τα­να­λω­τές για να απο­πλη­ρώ­σουν τον λο­γα­ρια­σμό ρεύ­μα­τος, ενώ πε­ρισ­σό­τε­ροι από 1.000 την εβδο­μά­δα προ­σφεύ­γουν στη Ρυθ­μι­στι­κή Αρχή Ενέρ­γειας δια­μαρ­τυ­ρό­με­νοι για τις ρή­τρες ανα­προ­σαρ­μο­γής.

Με τους λο­γα­ρια­σμούς να πα­ρα­μέ­νουν φου­σκω­μέ­νοι, παρά τις κρα­τι­κές επι­δο­τή­σεις για έκτο συ­νε­χό­με­νο μήνα και το πραγ­μα­τι­κό ει­σό­δη­μα να βαί­νει συ­νε­χώς μειού­με­νο, ελέω της γε­νι­κευ­μέ­νης ακρί­βειας, η δυ­σκο­λία απο­πλη­ρω­μής αγ­γί­ζει πλέον όλους τους κα­τα­να­λω­τές και οι ανη­συ­χί­ες τόσο στην πλευ­ρά της αγο­ράς όσο και σε κυ­βερ­νη­τι­κό επί­πε­δο κο­ρυ­φώ­νο­νται, καθώς οι γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις μετά τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία προ­ε­ξο­φλούν μακρά πε­ρί­ο­δο υψη­λών τιμών.

Εκρη­ξη χρεών

Από τους πρώ­τους μήνες του 2022 δια­φαί­νε­ται ξε­κά­θα­ρα πλέον ότι έχουν εξα­ντλη­θεί οι αντο­χές νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σε­ων, καθώς κλή­θη­καν να πλη­ρώ­σουν εκ­κα­θα­ρι­στι­κούς λο­γα­ρια­σμούς χει­με­ρι­νών κα­τα­να­λώ­σε­ων με τις υψη­λές χον­δρε­μπο­ρι­κές τιμές του Νο­εμ­βρί­ου και του Δε­κεμ­βρί­ου. Εν­δει­κτι­κό της δυ­στο­κί­ας των κα­τα­να­λω­τών είναι ότι οι λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές της ΔΕΗ, της με­γα­λύ­τε­ρης εται­ρεί­ας της αγο­ράς, τους τε­λευ­ταί­ους μήνες έχουν αυ­ξη­θεί σε πο­σο­στό 5% σε σχέση με τις προ­βλέ­ψεις της, παρά την απορ­ρό­φη­ση μέ­ρους των αυ­ξή­σε­ων μέσω της έκ­πτω­σης που πα­ρέ­χει στους πε­λά­τες της.

Υπερ­δι­πλα­σια­σμό των λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών σε σχέση με πέ­ρυ­σι κα­τα­γρά­φουν οι πε­ρισ­σό­τε­ρες ιδιω­τι­κές εται­ρεί­ες. Οι δια­κα­νο­νι­σμοί έχουν δι­πλα­σια­στεί σε σχέση με πέ­ρυ­σι, ενώ από τις αρχές του έτους αυ­ξά­νο­νται σε πο­σο­στό 10% από μήνα σε μήνα και με εκ­θε­τι­κό ρυθμό από μέρα σε μέρα. Σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις, οι ίδιες οι εται­ρεί­ες προ­τεί­νουν δια­κα­νο­νι­σμό σε πε­λά­τες τους που βλέ­πουν ότι κα­θυ­στε­ρούν πλη­ρω­μές, προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λύ­νουν και να ει­σπρά­ξουν έστω με κα­θυ­στέ­ρη­ση. Μά­λι­στα, πολύ σύ­ντο­μα στην αγορά θα βγουν προ­ϊ­ό­ντα που θα πλη­ρώ­νο­νται με δια­κα­νο­νι­σμούς. Ση­μα­ντι­κά αυ­ξά­νε­ται και ο αριθ­μός των κα­τα­να­λω­τών που κα­θυ­στε­ρεί να εξο­φλή­σει τον λο­γα­ρια­σμό του αλλά και ο χρό­νος εξό­φλη­σης. Το πο­σο­στό που πλη­ρώ­νει μετά την πά­ρο­δο των 45 ημε­ρών, από 25% προ κρί­σης αυ­ξή­θη­κε στο 50%, ενώ ο χρό­νος απο­πλη­ρω­μής από τις 45 ημέ­ρες έφτα­σε τους τρεις μήνες. «Είναι ζή­τη­μα χρό­νου οι κα­θυ­στε­ρή­σεις πλη­ρω­μών να με­τα­φρα­στούν σε επι­σφά­λειες», το­νί­ζει στην «Κ» εκ­πρό­σω­πος ιδιω­τι­κής εται­ρεί­ας.

Στην αγορά έχει επα­νεμ­φα­νι­σθεί και το φαι­νό­με­νο του «ενερ­γεια­κού του­ρι­σμού». Κα­τα­να­λω­τές που γνω­ρί­ζουν πολύ καλά τα κενά νόμου και την πλημ­με­λή επο­πτεία της αγο­ράς, με­τα­κι­νού­νται από πά­ρο­χο σε πά­ρο­χο, αφή­νο­ντας τα φέσια στον προη­γού­με­νο.

Είναι κοινή η εκτί­μη­ση στην αγορά ότι οι κα­τα­να­λω­τές δεν θα αντέ­ξουν να συ­νε­χί­σουν να πλη­ρώ­νουν το ρεύμα σε αυτές τις υψη­λές τιμές. Η ίδια ανη­συ­χία εκ­φρά­στη­κε δη­μό­σια και διά στό­μα­τος πρω­θυ­πουρ­γού από το βήμα του Φό­ρουμ των Δελ­φών. «Δεν μπο­ρού­με να αντέ­ξου­με για καιρό τις υψη­λές τιμές στην ενέρ­γεια», είπε ο Κυρ. Μη­τσο­τά­κης, ση­μειώ­νο­ντας ότι χρειά­ζο­νται ευ­ρω­παϊ­κά μέτρα και ότι «εάν αυτό δεν συμ­βεί, τότε θα δρά­σου­με μόνοι σε εθνι­κό επί­πε­δο».

Εξαρ­ση και του «ενερ­γεια­κού του­ρι­σμού». Κα­τα­να­λω­τές μετα- κι­νού­νται από πά­ρο­χο σε πά­ρο­χο, αφή­νο­ντας τα φέσια στον προη­γού­με­νο.

Το κυ­βερ­νη­τι­κό επι­τε­λείο εξε­τά­ζει σειρά εναλ­λα­κτι­κών σε­να­ρί­ων για τη μεί­ω­ση της τιμής, ακόμη και την επι­βο­λή πλα­φόν στη χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά, καθώς υπο­χω­ρούν οι προσ­δο­κί­ες για μια ευ­ρω­παϊ­κή από­φα­ση αντι­με­τώ­πι­σης των υψη­λών τιμών ρεύ­μα­τος στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του Μαΐου.

Δι­χα­σμέ­νη η Ε.Ε.

Οι χώρες του Βορρά και της Κε­ντρι­κής Ευ­ρώ­πης δεν συ­ναι­νούν στο να χρη­μα­το­δο­τή­σει η Ευ­ρώ­πη τις υψη­λές τιμές ρεύ­μα­τος κι αυτό γιατί οι επι­πτώ­σεις είναι πολύ μι­κρό­τε­ρες σε αυτές σε σχέση με τις χώρες του Νότου. Εχουν ανα­πτυ­χθεί εξαρ­χής στη βάση των δι­με­ρών στα­θε­ρών συμ­βο­λαί­ων, με απο­τέ­λε­σμα ένα πολύ μικρό πο­σο­στό της ενέρ­γειας να περ­νά­ει μέσα από τη χρη­μα­τι­στη­ρια­κή αγορά, σε αντί­θε­ση με την Ελ­λά­δα που περ­νά­ει σχε­δόν το 100% ή την Ισπα­νία που περ­νά­ει το 40%.

Η χρη­μα­το­δό­τη­ση με εθνι­κούς πό­ρους είναι μια εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη άσκη­ση λόγω του υψη­λού δη­μο­σιο­νο­μι­κού κό­στους. Το κενό που θα πρέ­πει να κα­λυ­φθεί είναι τε­ρά­στιο, καθώς το συ­νο­λι­κό κό­στος που θα πρέ­πει να πλη­ρώ­σουν για ρεύμα νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις φέτος (με τις επι­δο­τή­σεις) έχει δι­πλα­σια­στεί, από τα προ κρί­σης επί­πε­δα των 4,5 δισ. ευρώ, σε 10-12 δισ. ευρώ.

Οποια­δή­πο­τε πα­ρέμ­βα­ση πέραν της συ­νέ­χι­σης των στο­χευ­μέ­νων επι­δο­τή­σε­ων για κα­τα­να­λώ­σεις έως 300 κι­λο­βα­τώ­ρες/μήνα προ­ϋ­πο­θέ­τει πε­ραι­τέ­ρω επι­βά­ρυν­ση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και αύ­ξη­ση του δη­μό­σιου χρέ­ους. Στο τρα­πέ­ζι πά­ντως βρί­σκε­ται τόσο το σε­νά­ριο της επέ­κτα­σης των επι­δο­τή­σε­ων, ώστε να κα­λύ­πτει με­γα­λύ­τε­ρες κα­τα­να­λώ­σεις όσο και αυτό της επι­βο­λής πλα­φόν στη χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά, της υιο­θέ­τη­σης δη­λα­δή του μο­ντέ­λου που έχει κα­τα­θέ­σει προς έγκρι­ση στην Ε.Ε. η Ισπα­νία, με κά­ποιες πα­ραλ­λα­γές.

Το πλα­φόν

Η επι­βο­λή πλα­φόν, σύμ­φω­να με τις ει­ση­γή­σεις προς το Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου, θα πε­ριο­ρί­σει τα συμ­με­το­χή του Δη­μο­σί­ου στην κά­λυ­ψη του αυ­ξη­μέ­νου κό­στους, αφού ένα ση­μα­ντι­κό μέρος θα προ­έλ­θει από τη συ­μπί­ε­ση των πε­ρι­θω­ρί­ων κέρ­δους των εται­ρειών που συμ­με­τέ­χουν στη χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά και τα υπερ­κέρ­δη των ΑΠΕ και των υδροη­λε­κτρι­κών. Επί­σης κα­ταρ­γεί­ται η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής και άρα οι επι­δο­τή­σεις. Επί­σης δεν τί­θε­ται και ζή­τη­μα φο­ρο­λό­γη­σης των υπερ­κερ­δών (αφού με το πλα­φόν δεν θα υπάρ­χουν), μέτρο ωστό­σο που είναι μα­χη­τό, μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει δι­κα­στι­κές προ­σφυ­γές (κάτι που έγινε στην Ισπα­νία, υπο­χρε­ώ­νο­ντας την κυ­βέρ­νη­ση της χώρας να το πάρει πίσω) και σε κάθε πε­ρί­πτω­ση η εφαρ­μο­γή του απαι­τεί χρόνο.

Πηγή kathimerini.gr