Έκθεση ΓΣΕΒΕΕ: Πάνω από 180.000 επιχειρήσεις έβαλαν «λουκέτο» στην κρίση

Συνο­λικά 182.694 μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις (ποσοστό 28,36%) έκλει­σαν την περίοδο 2008 – 2016, σύμφωνα με την έκθεση του 2019 του Ινστι­τού­του Μικρών Επι­χει­ρή­σεων της Γενικής Συνο­μο­σπον­δίας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπόρων (ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ) που παρου­σιά­στηκε σε ειδική εκδή­λωση.

Το κόστος της κρίσης δεν κατα­νε­μή­θηκε ισο­με­ρώς σε όλους τους κλάδους, ενώ την ίδια στιγμή παρα­τη­ρεί­ται ότι η ανά­καμψη των τελευ­ταίων ετών είναι εξίσου ανι­σο­με­ρής, επι­ση­μαί­νουν οι ανα­λυ­τές, ενώ υπο­γραμ­μί­ζε­ται η ύπαρξη μίας αξιο­ση­μεί­ω­της δυνα­μι­κής των πολύ μικρών και μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων να διευ­ρύ­νουν τον επι­χει­ρη­μα­τικό τους ορί­ζο­ντα.

Ωστόσο, παρα­μέ­νουν σημα­ντικά εμπόδια. Στην έρευνα απο­τυ­πώ­νε­ται ότι το κυριό­τερο εμπόδιο (με εξαί­ρεση την υψηλή φορο­λό­γηση) για περισ­σό­τε­ρες από 4 στις 10 επι­χει­ρή­σεις (43,3%) θεω­ρεί­ται η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και πρό­σβα­σης σε χρη­μα­το­δό­τηση.

«Όπως φαί­νε­ται στην Ελλάδα έχει πλέον δια­μορ­φω­θεί ένα στρεβλό χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα, με τέσ­σε­ρις συστη­μι­κές τρά­πε­ζες να ελέγ­χουν την συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των ροών κεφα­λαίου στην οικο­νο­μία. Είναι, επο­μέ­νως, επι­τα­κτική η ανάγκη διεύ­ρυν­σης των χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών υπο­δο­μών της χώρας, προ­κει­μέ­νου να έρθουμε πιο κοντά στον πολυ­πό­θητο στόχο μιας υγιούς, μακρο­πρό­θε­σμης, στα­θε­ρής, βιώ­σι­μης και χωρίς απο­κλει­σμούς ανά­πτυ­ξης» κατα­λή­γει ο πρό­λο­γος της έκθεσης.

Η ελλη­νική οικο­νο­μία, όπως σημειώ­νε­ται: «εξα­κο­λου­θεί να υστερεί σε αντα­γω­νι­στι­κό­τητα με τα πιο αδύναμα σημεία της να είναι η στρεβλή χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική αγορά και το δυσμε­νές και ασταθές μακρο­οι­κο­νο­μικό περι­βάλ­λον και γι’ αυτόν τον λόγο δεν απο­τε­λεί ελκυ­στικό προ­ο­ρι­σμό για ξένες επεν­δύ­σεις. Αντι­θέ­τως, παρου­σιά­ζει ισχυρά συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα στην ποιό­τητα του ανθρώ­πι­νου κεφα­λαίου και στις υπο­δο­μές.»

» Το σημα­ντι­κό­τερο πρό­βλημα των ΜΜΕ αυτή τη στιγμή εντο­πί­ζε­ται στην υψηλή φορο­λο­γία και στο φορο­λο­γικό πλαίσιο εν γένει. Ίσως, η μόνη θετική απόρ­ροια της κρίσης υπήρξε η πρω­το­φα­νής βελ­τί­ωση του εμπο­ρι­κού ισο­ζυ­γίου η οποία όμως οφεί­λε­ται σχεδόν απο­κλει­στικά στη μείωση των εισα­γω­γών. Εν τούτοις, φαί­νε­ται πως τα τελευ­ταία δύο έτη ανα­πτύσ­σε­ται μία δυνα­μική επέ­κτα­σης των εξα­γω­γών η οποία μένει να φανεί αν θα δια­τη­ρη­θεί και στα επόμενα έτη».

Το κόστος της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής

Ειδικά σε ό,τι αφορά στο κόστος της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, όπως ανα­φέ­ρε­ται, αυτή συντε­λέ­στηκε κυρίως μέσω της αύξησης των φορο­λο­γι­κών εσόδων και της μείωσης των δημο­σίων δαπανών.

Σχεδόν τα 2/3 (67,47%) της συνο­λι­κής δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής της δεκα­ε­τίας 2010- 2019 ύψους 173,6 δισ. ευρώ προήλθε από το σκέλος των φορο­λο­γι­κών εσόδων.

«Έτσι, δημιουρ­γή­θηκε οξύτατο πρό­βλημα επι­βί­ω­σης και αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας για τις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις» όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται.

Η «Έκθεση ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ 2019 για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις» απο­τε­λεί ένα είδους απο­λο­γι­σμού των δέκα και πλέον ετών που έχουν παρέλ­θει από την εκδή­λωση της κρίσης και της πολι­τι­κής της εσω­τε­ρι­κής υπο­τί­μη­σης.

Βασική επι­δί­ωξη της έκθεσης είναι η απο­τύ­πωση του περι­βάλ­λο­ντος μέσα στο οποίο δρα­στη­ριο­ποιού­νται οι ελλη­νι­κές μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις και η ανά­δειξη των διαρ­θρω­τι­κών μετα­βο­λών της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στην Ελλάδα κατά τη διάρ­κεια της κρίσης.

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στα προ­βλή­ματα ρευ­στό­τη­τας και άντλη­σης χρη­μα­το­δό­τη­σης, που σε συν­δυα­σμό με την υψηλή φορο­λο­γία ανα­δει­κνύ­ο­νται ως τα σημα­ντι­κό­τερα εμπόδια για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα σήμερα.

Όπως προ­κύ­πτει, η κύρια συνι­στώσα της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας που έχει πληγεί περισ­σό­τερο είναι αυτή των επεν­δύ­σεων, οι οποίες γνώ­ρι­σαν πρω­το­φανή μείωση κατά τη διάρ­κεια της κρίσης.

«Αυτό είναι και ένα από πιο ανη­συ­χη­τικά ευρή­ματα της έκθεσης, καθώς η απο­μεί­ωση του κεφα­λαίου της χώρας υπο­νο­μεύει τις μελ­λο­ντι­κές ανα­πτυ­ξια­κές της προ­ο­πτι­κές ενώ η ανά­καμψη της επεν­δυ­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας είναι ένας από τους πιο δύσκο­λους στόχους σε μία οικο­νο­μία» όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται.

Μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις

Οι περισ­σό­τε­ρες μικρές επι­χει­ρή­σεις με κρι­τή­ριο το μέγεθος της απα­σχό­λη­σης εντο­πί­ζο­νται στους κλάδους του χον­δρι­κού και λια­νι­κού εμπο­ρίου.

Ανα­φο­ρικά με την επί­δραση της κρίσης στη δομή της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στην Ελλάδα, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έκθεση, υπήρξε μία μείωση του αριθμού των επι­χει­ρή­σεων κατά 9,4% ενώ παράλ­ληλα μειώ­θηκε το ποσοστό των μικρών επι­χει­ρή­σεων που απα­σχο­λούν έως τέσσερα άτομα ως προς το σύνολο των επι­χει­ρή­σεων.

Η υπο­χώ­ρηση του ρόλου των μικρών επι­χει­ρή­σεων αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται και σε κλαδικό επίπεδο αφού από τους επτά κλάδους στους οποίους ο αριθμός των επι­χει­ρή­σεων αυξή­θηκε κατά τη διάρ­κεια της κρίσης μόνο ο κλάδος του του­ρι­σμού συγκε­ντρώ­νει μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις.

Η μείωση των επι­χει­ρή­σεων είχε σαφές αντί­κτυπο στην απα­σχό­ληση η οποία μειώ­θηκε κατά 17% στη δεκα­ε­τία, με τον τομέα της μετα­ποί­η­σης να υφί­στα­ται τη μεγα­λύ­τερη συρ­ρί­κνωση. Όσον αφορά στη θέση στο επάγ­γελμα ως κυρί­αρχη τάση ανα­δει­κνύ­ε­ται η μείωση των εργο­δο­τών με προ­σω­πικό και η αύξηση των μισθω­τών και των αυτο­α­πα­σχο­λου­μέ­νων.

Τα εμπόδια

Στην έκθεση περι­λαμ­βά­νε­ται παρου­σί­αση έρευνας γνώμης, που διε­ξή­χθη με ευθύνη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ σε συνερ­γα­σία με τη MARC Α.Ε. σε αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα μικρών και πολύ μικρών επι­χει­ρή­σεων.

Τα ευρή­ματα ανα­φέ­ρο­νται κυρίως σε διαρ­θρω­τικά ζητή­ματα, όπως η ανάλυση του λει­τουρ­γι­κού κόστους, η ιεράρ­χηση των εμπο­δίων που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις, ο βαθμός εξω­στρέ­φειας, τα δίκτυα συνερ­γα­σίας και η ενσω­μά­τωση «μικρο-καινοτομιών».

Όπως προ­κύ­πτει από την ανάλυση των στοι­χείων:

– 4 στις 10 επι­χει­ρή­σεις (38,8%) έχουν ανα­πτύ­ξει την τελευ­ταία τριετία κάποιου είδους και­νο­το­μία για νέο προϊόν ή υπη­ρε­σία ή/και την οργά­νωση της επι­χεί­ρη­σης ή/και την εξω­στρέ­φεια.

– 2 στις 10 επι­χει­ρή­σεις (19,5%) έχουν ανα­πτύ­ξει κάποιου είδους συνερ­γα­σία με άλλες επι­χει­ρή­σεις για κοινές προ­μή­θειες προ­ϊ­ό­ντων/υπη­ρε­σιών, ή/και για κοινή προ­ώ­θηση, μάρ­κε­τινγκ ή/και για κοινή αποθήκη.

– 1 στις 6 επι­χει­ρή­σεις (16,7%) εξάγει κάποιο ποσοστό των προ­ϊ­ό­ντων ή υπη­ρε­σιών σε άλλες χώρες.

Ενώ οι μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις εμφα­νί­ζουν αξιο­ση­μεί­ωτη δυνα­μική στη διεύ­ρυνση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού τους ορί­ζο­ντα, σημα­ντικά εμπόδια φαί­νε­ται να παρα­μέ­νουν.

Ως κυριό­τερο εμπόδιο – με εξαί­ρεση την υψηλή φορολόγηση- για περισ­σό­τε­ρες από 4 στις 10 επι­χει­ρή­σεις (43,3%) ανα­δει­κνύ­ε­ται η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και η πρό­σβαση σε χρη­μα­το­δό­τηση.

Εστιά­ζο­ντας στα δύο παρα­πάνω σημεία, μέρος της έκθεσης, αφιε­ρώ­νε­ται στην ανάλυση της χρη­μα­τι­κής οικο­νο­μίας εξε­τά­ζο­ντας παρα­μέ­τρους, όπως:

η πρό­σβαση των ΜμΕ στη χρη­μα­το­δό­τηση,

η παρου­σία ή απουσία χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων προ­σαρ­μο­σμέ­νων στις ανάγκες των ελλη­νι­κών ΜμΕ,

τα εμπόδια που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ελλη­νι­κές ΜμΕ στην προ­σπά­θειά τους να χρη­μα­το­δο­τή­σουν την επι­χει­ρη­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα

Εντυ­πω­σιακή, όπως ανα­φέ­ρε­ται, είναι η μείωση της συνο­λι­κής ποσό­τη­τας χρή­μα­τος στα χρόνια της ύφεσης και η μείωση της συνο­λι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης από το εγχώριο χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα.

Τα παρα­πάνω συνι­στούν ένα φαι­νό­μενο βίαιης απο­μό­χλευ­σης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας με συνεχώς μειού­μενα υπό­λοιπα χρη­μα­το­δο­τή­σεων και αρνη­τι­κές πιστω­τι­κές επε­κτά­σεις.

Επίσης, προ­κύ­πτει πως το επίπεδο των επι­το­κίων χρη­μα­το­δό­τη­σης για τις επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα είναι από τα υψη­λό­τερα της ευρω­ζώ­νης, χαρα­κτη­ρι­στικό που έχει αρνη­τική επί­πτωση στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

πηγή in.gr