«Η υπερκινητικότητα στον άναρχο τουρισμό»

«Η παν­δη­μία έχει ταλα­νί­σει τον κλάδο των του­ρι­στι­κών γρα­φείων ο οποίος δεν έχει ανα­κάμ­ψει. Συνε­χί­ζουμε να ζητούμε την επίλυση των προ­βλη­μά­των του κλάδου, αρκεί να δίνο­νται ουσια­στι­κές λύσεις, ώστε να λει­τουρ­γή­σουμε ελεύ­θερα και ανε­ξάρ­τητα, όπως συμ­βαί­νει σε όλο τον κόσμο», δηλώνει σε συνέ­ντευξή του προς την «δ» ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Συν­δέ­σμων Του­ρι­στι­κών & Ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων Ελλάδας, FedHATTA, Λύσαν­δρος Τσι­λί­δης.

Οι επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού το 2021, σύμφωνα με τον κ. Τσιλίδη ήταν σχετικά καλές σε σύγκριση με το 2020, παρέ­μει­ναν όμως μακριά από τα επίπεδα του 2019.

Το 2023 μπορεί η Ελλάδα να περι­μέ­νει πλήρη ανά­καμψη στον του­ρι­σμό, παρόλο που οι διε­θνείς φορείς μιλούν για το 2024, ανα­φέ­ρει επίσης ο πρό­ε­δρος της FedHATTA:

Ανα­λυ­τικά η συνέ­ντευξη

• Κύριε Τσιλίδη, η τρέ­χουσα του­ρι­στική περί­ο­δος οδεύει προς το τέλος της. Πώς απο­τι­μάτε την μέχρι τώρα πορεία; Ποιες ήταν οι μεγα­λύ­τε­ρες δυσκο­λίες ή οι επι­τυ­χίες;

Μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες δυσκο­λίες της εφε­τι­νής του­ρι­στι­κής σεζόν ήταν η κατα­νό­ηση των πρω­το­κόλ­λων για τον κορω­νοϊό, τα οποία βγήκαν με σημα­ντική καθυ­στέ­ρηση και δημιούρ­γη­σαν αρνη­τική επι­κοι­νω­νιακή βάση στον του­ρι­σμό, ο οποίος παρα­δο­σιακά λει­τουρ­γεί ετε­ρο­χρο­νι­σμένα. Οι συνε­χείς αλλαγές και η «ακα­τα­στα­σία» στα πρω­τό­κολλα, για παρά­δειγμα στις ξενα­γή­σεις στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, αλλά και οι κανο­νι­σμοί εισόδου στην Ελλάδα, που απέ­κλειαν ακόμα και εμβο­λια­σμέ­νους ταξι­διώ­τες από μακρι­νές αγορές, χωρίς ιδιαί­τερο λόγο, την ώρα που άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες τους υπο­δέ­χο­νταν κανο­νικά, ήταν τρο­χο­πέδη στην διε­ξα­γωγή του του­ρι­στι­κού έργου.

Εάν συγκρί­νουμε την εφετινή χρονιά με το 2020, οι επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού ήταν σχετικά καλές, όμως μακριά ακόμα από τα επίπεδα του 2019. Τη σεζόν του 2021, τα γραφεία ταξι­διών είχαν μειω­μένη παρα­γω­γι­κό­τητα κατά 80% μ.ο καθώς υπήρχαν καθυ­στε­ρή­σεις και ασά­φειες στα πρω­τό­κολλα με απο­τέ­λε­σμα να μείνουν πίσω υπη­ρε­σίες σύμ­φυ­τες με τον του­ρι­σμό, όπως οι οργα­νω­μέ­νες ξενα­γή­σεις.

Επι­πλέον, τα κρουα­ζιε­ρό­πλοια πραγ­μα­το­ποιού­σαν εκδρο­μές κλει­στού τύπου, αλλά και όλο το φάσμα των του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών υπο­λει­τούρ­γησε, επο­μέ­νως οι συν­θή­κες δεν ήταν ευνοϊ­κές για την εξυ­πη­ρέ­τηση των του­ρι­στών.

Οι Έλληνες δεν ταξί­δε­ψαν στο εξω­τε­ρικό και η αγορά αυτή άρχισε δειλά να κινεί­ται περίπου στο 20% των μεγεθών του 2019.

Από την άλλη πλευρά, παρα­τη­ρή­θηκε το φαι­νό­μενο της υπερ­κι­νη­τι­κό­τη­τας του άναρχου του­ρι­σμού, καθώς οι ταξι­διώ­τες εξαι­τίας του κλί­μα­τος αβε­βαιό­τη­τας που επι­κρά­τησε καθ’ όλη τη διάρ­κεια του 2020 και στις αρχές του 2021, δεν προ­έ­βαι­ναν σε προ­κρα­τή­σεις, όπως γινόταν παρα­δο­σιακά στην περίοδο πριν το ξέσπα­σμα της υγειο­νο­μι­κής κρίσης, και προ­τι­μού­σαν να κάνουν κρα­τή­σεις την τελευ­ταία στιγμή.

Οι προ­κρα­τή­σεις ανα­μέ­νε­ται να επι­στρέ­ψουν από το 2022, εφόσον τα υγειο­νο­μικά δεδο­μένα ομα­λο­ποι­η­θούν, ώστε η παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά να γνω­ρί­ζει τους κανόνες στα ταξίδια. Για παρά­δειγμα, γρα­φειο­κρα­τικά προ­βλή­ματα και εμπόδια συν­δε­σι­μό­τη­τας οδή­γη­σαν ανοι­κτές αγορές όπως π.χ. η Ρωσία και οι χώρες της Λατι­νι­κής Αμε­ρι­κής, να μην είναι σε θέση να επι­στρέ­ψουν στην Ελλάδα τη σεζόν του 2021.

• Πάντως οι συνο­λι­κές εισπρά­ξεις από τον Του­ρι­σμό υπο­λο­γί­ζο­νται στα 10,1 δισ, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 55% των αντί­στοι­χων εισπρά­ξεων του 2019. Το ποσοστό της αύξησης ξεπερνά τις αρχικές μετριο­πα­θείς εκτι­μή­σεις. Είναι αρκετό για τη στήριξη του κλάδου;

Δεν κρίνω σκόπιμο να ανα­φερθώ αυτή τη στιγμή σε αριθ­μη­τικά μεγέθη για την εξέλιξη της αγοράς. Αφού ολο­κλη­ρω­θεί η χρονιά, θα είμαστε σε θέση να γνω­ρί­ζουμε τα πραγ­μα­τικά έσοδα στον του­ρι­σμό. Όταν πανη­γυ­ρί­ζουμε για τις αφίξεις του Ιουλίου και του Αυγού­στου, θα πρέπει να συνει­δη­το­ποιούμε ότι οι υπό­λοι­ποι μήνες ήταν χωρίς ουσια­στική του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα. Γι’ αυτό ας μην θεω­ρούμε ότι αυτή η εικόνα είναι και η πραγ­μα­τική που θα δούμε στο σύνολο της χρονιάς.

Η στήριξη του κλάδου των ταξι­διω­τι­κών γρα­φείων εγκα­τα­λεί­φθηκε στην τύχη της, παρά τις κυβερ­νη­τι­κές δηλώ­σεις που είχαν μεγάλη συμπά­θεια για αυτόν. Για παρά­δειγμα, το ποσοστό επα­νεκ­κί­νη­σης που δόθηκε στον κλάδο (2,5%), λόγω της ιδιαι­τε­ρό­τη­τας του κλάδου μας ως προς το ειδικό καθε­στώς ΦΠΑ, δεν απο­δί­δει καρπούς.

Επι­πλέον, ο κλάδος επι­δί­ωξε την ανα­στολή στην απα­σχό­ληση μέχρι και τις 30 Δεκεμ­βρίου, και ζητεί την παρά­ταση του προ­γράμ­μα­τος ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ μέχρι το Μάρτιο του 2022 καθώς είναι από τους πλέον πλητ­τό­με­νους.

Πρέπει να γίνει κατα­νοητό ότι όπως στα ξενο­δο­χεία 12μηνης και επο­χι­κής λει­τουρ­γίας εφαρ­μό­ζο­νται δια­φο­ρε­τικά καθε­στώτα αμειβών, ανάλογα με τις ανάγκες λει­τουρ­γίας τους, για τους εργα­ζο­μέ­νους τους, με όσους εργά­ζο­νται στα επο­χι­κής να επι­δο­τού­νται τους μήνες που δεν εργά­ζο­νται, έτσι και τα του­ρι­στικά γραφεία, ως επι­χει­ρή­σεις 12μηνης λει­τουρ­γίας χρειά­ζο­νται ιδιαί­τερη μετα­χεί­ριση για να στη­ρι­χθούν.

• Σε συνέ­ντευξή σας τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο, δηλώ­νατε πώς ο Του­ρι­σμός δεν θα ανα­κάμ­ψει πριν το 2023. Έχοντας πλέον συγκε­κρι­μένη εικόνα για την πορεία των πραγ­μά­των φέτος, πιστεύ­ετε πώς δεν θα επι­στρέ­ψει ή έστω πλη­σιά­σει ο Του­ρι­σμός σε προ­παν­δη­μιακά επίπεδα το 2022;

Επα­να­λαμ­βάνω ότι δεν είναι απλώς μια πρό­βλεψη, αλλά μια ρεα­λι­στική προσ­δο­κία. Όλοι οι διε­θνείς φορείς μιλούν για πλήρη ανά­καμψη το 2024, επο­μέ­νως το 2023 μπο­ρούμε να περι­μέ­νουμε ότι η Ελλάδα, με τα πλε­ο­νε­κτή­ματά της ως κορυ­φαίος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός στη Μεσό­γειο, θα σημειώ­σει ουσια­στική ανά­καμψη στον του­ρι­σμό, παρά τα προ­βλή­ματά της σε επίπεδο υπο­δο­μών.

Επι­πλέον, τα συνέ­δρια και οι επαγ­γελ­μα­τι­κές συνα­ντή­σεις ανα­μέ­νε­ται να ανα­κάμ­ψουν στα­διακά αλλά ουσια­στικά την ίδια χρονική περίοδο.

• Προ­ο­ρι­σμοί, όπως η Ρόδος και νησιά του Νοτίου Αιγαίου γενι­κό­τερα συγκα­τα­λέ­γο­νται στους αδια­φι­λο­νί­κη­τους πρω­τα­γω­νι­στές της φετινής σεζόν. Γνω­ρί­ζο­ντας καλά την περιοχή, που πιστεύ­ετε ότι οφεί­λε­ται η πρωτιά της Ρόδου και του Ν. Αιγαίου ακόμη και σε περιό­δους κρίσης, όπως αυτή που δια­νύ­ουμε;

Ολό­κληρο το Νότιο Αιγαίο έχει την του­ρι­στική φιλο­σο­φία που έχει ξεκι­νή­σει εδώ και πολλά χρόνια στη Ρόδο και στην Κω από την εποχή των Σκαν­δι­να­βών του­ρι­στών.

Η Περι­φέ­ρεια εργά­ζε­ται συνεχώς στην κατεύ­θυνση του του­ρι­σμού. Ασχο­λεί­ται ενεργά με την προβολή, προ­βαί­νει σε συνερ­γα­σίες με τουρ οπε­ρέι­τορς και του­ρι­στι­κούς πρά­κτο­ρες του εξω­τε­ρι­κού, πραγ­μα­το­ποιεί συνα­ντή­σεις με φορείς που παρά­γουν έργο, δημιουρ­γεί έργα και υπο­δο­μές στην περιοχή και έχει στενές επαφές με τους παγκό­σμιους συν­δέ­σμους του­ρι­σμού.

Η FedHATTA, με μέλος της την Ένωση του­ρι­στι­κών πρα­κτό­ρων Ρόδου, έχει βάλει στόχο να συνε­χί­σει την πορεία αυτή και κατα­θέ­τει προ­τά­σεις για τα προ­γράμ­ματα του 2022.

Αυτή την περίοδο, που έχουμε ξεκι­νή­σει προ­ε­τοι­μα­σίες για το συνέ­δριο της ένωσης γερ­μα­νών του­ρι­στι­κών πρα­κτό­ρων και τουρ οπε­ρέι­τορ, DRV, στη Μεσ­ση­νία, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου συμ­με­τέ­χει ενεργά προ­βάλ­λο­ντας τον προ­ο­ρι­σμό και γνω­ρί­ζο­ντας πως ο ενεργός ρόλος στον του­ρι­σμό είναι ο μόνος που μπορεί να φέρει απο­τε­λέ­σματα. Η Περι­φέ­ρεια πρέπει να βγαίνει μπροστά και να στη­ρί­ζει τις επι­χει­ρή­σεις.

Είμαι πολύ περή­φα­νος για αυτή την Περι­φέ­ρεια γιατί είμαι κι εγώ κομμάτι της λόγω της κατα­γω­γής μου από το Καστελ­λό­ριζο.

• Κύριε Τσιλίδη, πόσο μεγάλες είναι οι …πληγές που άφησε η παν­δη­μία στις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις και δη στα του­ρι­στικά γραφεία; Θα απαι­τη­θούν νέα μέτρα στή­ρι­ξης από την Κεντρική Διοί­κηση και ποια θα ήταν αυτά;

Η παν­δη­μία έχει ταλα­νί­σει τον κλάδο των του­ρι­στι­κών γρα­φείων ο οποίος δεν έχει ανα­κάμ­ψει. Η μικρή δρα­στη­ριό­τητα από μηδε­νική βάση, δεν σημαί­νει ανά­καμψη.

Ως εκ τούτου, διεκ­δι­κούμε από την Πολι­τεία μέτρα που αφορούν, μεταξύ άλλων, στο ποσοστό επα­νεκ­κί­νη­σης του 2,5%, τα voucher, το επεν­δυ­τικό κομμάτι στα γραφεία ταξι­διών και την επα­νεκ­κί­νηση του mydata.

Συνε­χί­ζουμε να ζητούμε την επίλυση των προ­βλη­μά­των του κλάδου, αρκεί να δίνο­νται ουσια­στι­κές λύσεις. Στόχος μας είναι να μπο­ρέ­σει να λει­τουρ­γή­σει ο κλάδος μας ελεύ­θερα και ανε­ξάρ­τητα, όπως συμ­βαί­νει σε όλο τον κόσμο.

• Θέλω να κλεί­σουμε με το μήνυμά σας για την παγκό­σμια ημέρα του­ρι­σμού. Δηλώ­σατε πώς πρέπει να μετα­τρέ­ψουμε την πρό­κληση σε ευκαι­ρία. Ποιες είναι λοιπόν οι σημα­ντι­κό­τε­ρες προ­κλή­σεις που θα βρει μπροστά της η ελλη­νική του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία και με ποιο τρόπο μπορεί να τις δια­χει­ρι­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα; Ποιες δράσεις και πρω­το­βου­λίες πρό­κει­ται να ανα­λά­βει η FedHATTA για την αντι­με­τώ­πιση αυτών των προ­κλή­σεων;

Η νούμερο 1 πρό­κληση για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό θα είναι η προ­σφορά όσο το δυνατόν καλύ­τε­ρης ταξι­διω­τι­κής εμπει­ρίας στους ταξι­διώ­τες οι οποίοι απο­δε­δειγ­μένα είναι διψα­σμέ­νοι για ταξίδια και μονα­δι­κές και ξέγνοια­στες εμπει­ρίες.

Άλλη πρό­κληση είναι να μπο­ρέ­σει η Ελλάδα να πείσει, με συντο­νι­σμένο τρόπο, ότι μπορεί να προ­σφέ­ρει τις καλύ­τε­ρες εμπει­ρίες δια­κο­πών με ασφαλή τρόπο.

Είναι άμεση ανάγκη η Ελλάδα να ξεκα­θα­ρί­σει το τοπίο ως προς τη Ρωσική πλευρά, η οποία δημιουρ­γεί έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό στην αγορά των τουρ οπε­ρεί­τορ, των του­ρι­στι­κών γρα­φείων και των ξενο­δο­χείων για το εάν οι επι­χει­ρή­σεις αυτές θα πρέπει να υπο­γρά­ψουν συμ­βά­σεις με ρωσικά του­ρι­στικά γραφεία για την επι­στροφή των Ρώσων του­ρι­στών στη χώρα μας το 2022. Υπάρχει έντονη ανη­συ­χία στο χώρο των επαγ­γελ­μα­τιών του του­ρι­σμού στο ζήτημα αυτό, καθώς πρό­κει­ται για μια «γκρίζα ζώνη» που δεν μπορεί άλλο να δοκι­μά­ζει τις αντοχές των επαγ­γελ­μα­τιών και την ανη­συ­χία και υπομονή των του­ρι­στών.

Επίσης, η Ελλάδα χρειά­ζε­ται να ανοίξει άμεσα τα σύνορά της σε όλες τις αγορές του εξω­τε­ρι­κού γιατί συνε­χί­ζει να χάνει πολύ­τιμα έσοδα υπέρ των αντα­γω­νι­στών της, οι οποίοι υπο­δέ­χο­νται ελεύ­θερα ταξι­διώ­τες από μακρι­νές αγορές όπως η Λ. Αμερική, η Ινδία, η Ν. Αφρική. Πρέπει να ξεφύ­γουμε από τη λογική των «επι­κίν­δυ­νων χωρών» και να μετα­φερ­θούμε στη λογική των «επι­κίν­δυ­νων ταξι­διω­τών» και των πρω­το­κόλ­λων. Είναι μία απα­ρά­δε­κτη και λάθος πρα­κτική που πρέπει να αλλάξει προς όφελος του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Ο δωδε­κά­μη­νος του­ρι­σμός παρα­μέ­νει τώρα, περισ­σό­τερο από ποτέ, μεγάλο ζητού­μενο για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Η FedHATTA έχει ανα­πτύ­ξει την πλατ­φόρμα Δώδεκα, επι­χει­ρώ­ντας να προ­σφέ­ρει ένα χρήσιμο εργα­λείο στους επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού αλλά και τους ταξι­διώ­τες της Ελλάδας και του εξω­τε­ρι­κού να ανα­κα­λύ­ψουν τις καλύ­τε­ρες γωνιές της Ελλάδας κάθε εποχή του χρόνου.

Η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση στον οργα­νω­μένο του­ρι­σμό είναι η ανά­πτυξη των συνε­δρίων, των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταξι­δίων, του θεμα­τι­κού του­ρι­σμού και του του­ρι­σμού δρα­στη­ριο­τή­των αλλά και του γιώ­τινγκ, αυτά τα πλωτά ξενο­δο­χεία, τα οποία ανε­ξαρ­τή­τως μεγέ­θους μπορούν να προ­σφέ­ρουν μονα­δι­κές εμπει­ρίες στους ταξι­διώ­τες σε όλες τις παρα­λίες της χώρας. Είναι μια ιδιαί­τερη μορφή του­ρι­σμού, προ­σφέ­ρει ασύ­γκρι­τες εμπει­ρίες δια­κο­πών και έχει μεγάλη ζήτηση. Όμως υπάρ­χουν κι εδώ προ­βλή­ματα που δεν μας επι­τρέ­πουν να αξιο­ποι­ή­σουμε το γιώ­τινγκ.

Επι­πλέον, μεγάλες προ­κλή­σεις είναι, ο εκμο­ντερ­νι­σμός της του­ρι­στι­κής μετα­φο­ράς, με τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των του­ρι­στι­κών λεω­φο­ρείων. Σε αυτό το κομμάτι θα πρέπει να βρεθούν λύσεις που δεν βγάζουν εκτός υπη­ρε­σίας λεω­φο­ρεία με συγκε­κρι­μένο χρόνο ζωής και η απαλ­λαγή από την αγκύ­λωση των συναρ­μο­διο­τή­των των Υπουρ­γείων που προ­κα­λούν δυσχέ­ρεια στην επίλυση των προ­βλη­μά­των που εμπο­δί­ζουν την ομαλή λει­τουρ­γία των του­ρι­στι­κών γρα­φείων.