Ιωάννης Σταυλάς: «Οι αριθμοί καλά κρατούν, τα προβλήματα όμως παραμένουν για το αεροδρόμιο Ρόδου»

Για την λει­τουρ­γία του διε­θνή αε­ρο­λι­μέ­να ‘Δια­γό­ρας’ Ρόδου, μι­λά­ει στην ‘δ’ ο κ. Ιω­άν­νης Σταυ­λάς, αντι­πρό­ε­δρος Ελ­λη­νι­κής Αε­ρο­πο­ρι­κής Ένω­σης. Ο ίδιος επι­ση­μαί­νει μια σειρά από θέ­μα­τα και πα­ρα­μέ­τρους που έχουν να κά­νουν τόσο με την κί­νη­ση, το Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό Απο­τύ­πω­μα όσο και με την δια­χεί­ρι­ση του Αε­ρο­πο­ρι­κού Θο­ρύ­βου που επη­ρε­ά­ζει τις γύρω πε­ριο­χές όπως το Πα­ρα­δεί­σι και η Κρε­μα­στή.

• Η κί­νη­ση στον διε­θνή αε­ρο­λι­μέ­να ‘Δια­γό­ρας’ της Ρόδου άγ­γι­ξε πέρσι τα 7 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες. Ωστό­σο τα προ­βλή­μα­τα πα­ρα­μέ­νουν. Θα ήθελα το σχό­λιό σας.

Πράγ­μα­τι, το 2024 σύμ­φω­να με στοι­χεία της Fraport Greece, δια­κι­νή­θη­καν 6.921.748 επι­βά­τες στον Αε­ρο­λι­μέ­να Ρόδου, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 12,7% σε σχέση με το 2023. Φέτος στο διά­στη­μα Ια­νουα­ρί­ου – Ιου­λί­ου δια­κι­νή­θη­καν 3.685.023 επι­βά­τες, πε­ρισ­σό­τε­ροι μόλις κατά 1,8% από το αντί­στοι­χο περ­σι­νό διά­στη­μα. Οι αριθ­μοί λοι­πόν καλά κρα­τούν. Τα προ­βλή­μα­τα όμως πα­ρα­μέ­νουν πολλά και δύ­σκο­λα δια­χει­ρί­σι­μα, παρά την βελ­τιω­μέ­νη ει­κό­να που πα­ρου­σιά­ζει ο Αε­ρο­λι­μέ­νας σε σχέση την πε­ρί­ο­δο δια­χεί­ρι­σής του από την Υπη­ρε­σία Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας (ΥΠΑ). Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα αφο­ρούν στο Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό Απο­τύ­πω­μα του Αε­ρο­λι­μέ­να, το Σύ­στη­μα Ελέγ­χου Ενα­έ­ριας Κυ­κλο­φο­ρί­ας λόγω απαρ­χαιω­μέ­νου εξο­πλι­σμού, και σε θέ­μα­τα χω­ρη­τι­κό­τη­τας τόσο στο χώρο στάθ­μευ­σης αε­ρο­σκα­φών (Apron) όσο και στους χώ­ρους στάθ­μευ­σης αυ­το­κι­νή­των στο Land Site.

• Πώς βλέ­πε­τε την πο­ρεία των αε­ρο­με­τα­φο­ρών στη Ρόδο τα τε­λευ­ταία χρό­νια με δε­δο­μέ­νο ότι ο του­ρι­σμός πα­ρου­σί­α­σε έκρη­ξη μετά την παν­δη­μι­κή κρίση (μετά-covid εποχή);

Το 2020 η αε­ρο­πο­ρία βίωσε τη με­γα­λύ­τε­ρη κρίση όλων των επο­χών. Παρά τα εφιαλ­τι­κά σε­νά­ρια όμως, οι αε­ρο­με­τα­φο­ρές στη Ρόδο ανέ­καμ­ψαν μέσα σε μόλις δύο χρό­νια. Συ­γκε­κρι­μέ­να το 2022 υπερ­κα­λύ­φθη­κε η κί­νη­ση της προ covid χρο­νιάς, όταν η συ­νο­λι­κή κυ­κλο­φο­ρία στην Ευ­ρώ­πη άγ­γι­ξε μόλις φέτος αυτή του 2019. Η πε­ραι­τέ­ρω πο­ρεία των αε­ρο­με­τα­φο­ρών εξαρ­τά­ται από πολ­λούς πα­ρά­γο­ντες και κυ­ρί­ως από την πο­λι­τι­κή στον του­ρι­σμό, με βα­ρύ­νου­σα τη θέση της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης.

Εφαρ­μό­ζο­ντας αρχές αν­θε­κτι­κό­τη­τας, βιω­σι­μό­τη­τας στον σχε­δια­σμό του μελ­λο­ντι­κού του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, απο­κτού­με με­γα­λύ­τε­ρο έλεγ­χο σε οτι­δή­πο­τε μας απο­μα­κρύ­νει από τον στόχο μας, ο οποί­ος δεν πρέ­πει να είναι άλλος από την ευ­η­με­ρία της το­πι­κής κοι­νό­τη­τας, τώρα και στο μέλ­λον.

Όσο με λίγα λόγια η προ­σφο­ρά σε κλί­νες αυ­ξά­νε­ται τόσο πε­ρισ­σό­τε­ρη κυ­κλο­φο­ρία ανα­μέ­νε­ται στον Αε­ρο­λι­μέ­να.

• Με δε­δο­μέ­νο ότι η του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη του τόπου εξαρ­τά­ται από τις αε­ρο­με­τα­φο­ρές, ποιες προ­κλή­σεις κα­λεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει ο αε­ρο­λι­μέ­νας Ρόδου στο άμεσο μέλ­λον; Εί­δα­με σε ανάρ­τη­σή σας ότι ανα­φέ­ρε­στε στην επι­χει­ρη­σια­κή λει­τουρ­γία του Αε­ρο­λι­μέ­να που θα αντι­με­τω­πί­σει σύ­ντο­μα ανυ­πέρ­βλη­τα προ­βλή­μα­τα λόγω υπο­χρε­ω­τι­κής εναρ­μό­νι­σης με τον Ευ­ρω­παϊ­κό κα­νο­νι­σμό 598/2014. Μι­λή­στε μας γι αυτό.

Οι προ­κλή­σεις είναι πολ­λές και δύ­σκο­λα δια­χει­ρί­σι­μες:

– Κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά ζη­τή­μα­τα

– Οι συ­γκρού­σεις σε Μέση Ανα­το­λή και Ευ­ρώ­πη

– Η δια­θε­σι­μό­τη­τα και το κό­στος των συμ­βα­τι­κών και βιώ­σι­μων αε­ρο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων

– Οι πε­ριο­ρι­σμοί χω­ρη­τι­κό­τη­τας του Αε­ρο­λι­μέ­να και η ει­σα­γω­γή νέων τε­χνο­λο­γιών στις λει­τουρ­γί­ες του

– Το ευ­ρω­παϊ­κό νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο για την εναρ­μό­νι­ση των Πα­ρό­χων Υπη­ρε­σιών Αε­ρο­ναυ­τι­λί­ας και ο Ενιαί­ος Ευ­ρω­παϊ­κός Ου­ρα­νός

Και αρ­κε­τές άλλες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει η αγορά αε­ρο­με­τα­φο­ρών και κατ’ επέ­κτα­ση ο Αε­ρο­λι­μέ­νας Ρόδου που δεν φαί­νε­ται να έχουν γρή­γο­ρη λύση, του­λά­χι­στον στο εγγύς μέλ­λον. Το κυ­βερ­νο­έ­γκλη­μα, για πα­ρά­δειγ­μα, πα­ρα­μέ­νει ένας σαφής κίν­δυ­νος για τον τομέα της αε­ρο­πο­ρί­ας που δεν μπο­ρεί να αγνοη­θεί. Η πο­ρεία λοι­πόν προς μια βιώ­σι­μη αε­ρο­πο­ρι­κή και του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία, έχει πολ­λές πα­γί­δες. Η πιο ση­μα­ντι­κή από αυτές αφορά στο Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό Απο­τύ­πω­μα του Αε­ρο­λι­μέ­να και στη συμ­μόρ­φω­σή του με τον Κα­νο­νι­σμό (ΕΕ) 598/2014 για τη θέ­σπι­ση κα­νό­νων και δια­δι­κα­σιών που αφο­ρούν στην ει­σα­γω­γή πε­ριο­ρι­σμών λει­τουρ­γί­ας που σχε­τί­ζο­νται με τον θό­ρυ­βο στους αε­ρο­λι­μέ­νες της Ένω­σης. Ο κα­νο­νι­σμός αυτός ισχύ­ει απο­κλει­στι­κά για πο­λι­τι­κούς αε­ρο­λι­μέ­νες με πε­ρισ­σό­τε­ρες από 50.000 κι­νή­σεις πο­λι­τι­κών αε­ρο­σκα­φών ανά ημε­ρο­λο­για­κό έτος. Πολύ σύ­ντο­μα, με μέση ετή­σια αύ­ξη­ση της τάξης του 4-5%, η κί­νη­ση αε­ρο­σκα­φών στον αε­ρο­λι­μέ­να μας θα ξε­πε­ρά­σει τις 50.000 το αρ­γό­τε­ρο το 2028. Οπότε θα ανα­γκα­στεί το κρά­τος να ει­σά­γει πε­ριο­ρι­σμούς στη λει­τουρ­γία του αε­ρο­λι­μέ­να και να προ­βεί σε αντα­πο­δο­τι­κά/ηχο­μο­νω­τι­κά μέτρα και απο­ζη­μιώ­σεις στις κοι­νό­τη­τες Κρε­μα­στής και Πα­ρα­δει­σί­ου.

Σί­γου­ρα δεν μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν τα πάντα μο­νο­μιάς. Αλλά αν επι­λέ­ξου­με με σύ­νε­ση και συ­νερ­γα­στού­με με δια­φά­νεια, ευ­ε­λι­ξία και ει­λι­κρί­νεια, η πρό­ο­δος στο χώρο των αε­ρο­με­τα­φο­ρών θα οδη­γή­σει σε πρό­ο­δο και σε πολ­λούς άλ­λους το­μείς.

• Πι­στεύ­ε­τε ότι η Ρόδος χρειά­ζε­ται ένα δεύ­τε­ρο αε­ρο­δρό­μιο; Υπο­δει­κνύ­ουν τα νού­με­ρα των δια­κι­νη­θέ­ντων επι­βα­τών αυτή την ανά­γκη; Το θέμα έχει έρθει στον δη­μό­σιο διά­λο­γο, αλλά δεν έχει ανα­δει­χθεί μέχρι σή­με­ρα.

Άποψή μου είναι ότι πρέ­πει να διε­ρευ­νή­σου­με με επι­στη­μο­νι­κό τρόπο το εγ­χεί­ρη­μα κα­τα­σκευ­ής ενός δεύ­τε­ρου Αε­ρο­λι­μέ­να. Ας μην ξε­χνά­με ότι με δύο Αε­ρο­λι­μέ­νες δι­πλα­σιά­ζε­ται σχε­δόν το λει­τουρ­γι­κό και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό κό­στος της αε­ρο­πο­ρι­κής σύν­δε­σης του νη­σιού. Φρό­νι­μο είναι να αξιο­λο­γη­θούν με Τε­χνι­κή Συ­στη­μά­των και Ανά­λυ­ση Δα­πα­νών – Οφε­λών (cost benefit analysis) 3 εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις:

1. Η Επέ­κτα­ση του Αε­ρο­λι­μέ­να με δεύ­τε­ρο πα­ράλ­λη­λο διά­δρο­μο στη θά­λασ­σα

2. Η με­τε­γκα­τά­στα­ση του, στην πε­ριο­χή Ψίν­θου για πα­ρά­δειγ­μα, και

3. Η κα­τα­σκευή δεύ­τε­ρου Αε­ρο­λι­μέ­να στη Νότια Ρόδο, με πα­ράλ­λη­λη λει­τουρ­γία και των δύο.

• Τι συμ­βαί­νει με την δια­χεί­ρι­ση του Αε­ρο­πο­ρι­κού Θο­ρύ­βου γύρω από τους Ευ­ρω­παϊ­κούς Αε­ρο­λι­μέ­νες και πόσο επη­ρε­ά­ζει αυτό, την πε­ριο­χή όπου βρί­σκε­ται ο αε­ρο­λι­μέ­νας Ρόδου;

1. Η δια­χεί­ρι­ση του Αε­ρο­πο­ρι­κού Θο­ρύ­βου γύρω από τους Ευ­ρω­παϊ­κούς Αε­ρο­λι­μέ­νες διέ­πε­ται από την ακό­λου­θη νο­μο­θε­σία:

a) Την οδη­γία για τον Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό Θό­ρυ­βο – Environmental Noise Directive (END), και

b) Τον κα­νο­νι­σμό (ΕΕ) αριθ. 598/2014 για τη θέ­σπι­ση κα­νό­νων και δια­δι­κα­σιών που αφο­ρούν στην ει­σα­γω­γή πε­ριο­ρι­σμών λει­τουρ­γί­ας που σχε­τί­ζο­νται με τον θό­ρυ­βο στους αε­ρο­λι­μέ­νες της Ένω­σης στο πλαί­σιο μιας ισορ­ρο­πη­μέ­νης προ­σέγ­γι­σης).

2. Ο Ευ­ρω­παϊ­κός κα­νο­νι­σμός ισχύ­ει άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, ενώ μια οδη­γία πρέ­πει να με­τα­φερ­θεί στο εθνι­κό δί­καιο από τα κράτη μέλη. Οι οδη­γί­ες είναι δε­σμευ­τι­κές μόνο όσον αφορά στον στόχο που πρέ­πει να επι­τύ­χουν οι χώρες της ΕΕ).

3. Τόσο η οδη­γία END όσο και ο κα­νο­νι­σμός 598/2014 ισχύ­ουν απο­κλει­στι­κά για πο­λι­τι­κούς αε­ρο­λι­μέ­νες με πε­ρισ­σό­τε­ρες από 50.000 κι­νή­σεις πο­λι­τι­κών αε­ρο­σκα­φών ανά ημε­ρο­λο­για­κό έτος). Ει­δι­κό­τε­ρα στον υπο­λο­γι­σμό λαμ­βά­νε­ται υπόψη ο μέσος όρος της κί­νη­σης τριών (3) συ­νε­χό­με­νων ετών πριν την εφαρ­μο­γή του κα­νο­νι­σμού 598/2014.

4. Στο Διε­θνή Αε­ρο­λι­μέ­να Ρόδου οι κι­νή­σεις αε­ρο­σκα­φών έφτα­σαν τις 46.714 το 2024, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση της τά­ξε­ως του 8,4% σε σχέση με το 20234). Αυτό ση­μαί­νει ότι οι πο­λί­τες των κοι­νο­τή­των Πα­ρα­δει­σί­ου και Κρε­μα­στής δεν μπο­ρούν να επι­κα­λε­στούν τον κα­νο­νι­σμό 598/2014 για μέτρα ηχο­προ­στα­σί­ας. Από την άλλη μεριά δεν πρέ­πει να θε­ω­ρη­θεί αμε­λη­τέο το γε­γο­νός, ότι κατά τη θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο (Μάϊος – Οκτώ­βριος) η μέση μη­νιαία κί­νη­ση α/φών κυ­μαί­νε­ται γύρω στις 6.700. Κυ­κλο­φο­ρία που αντι­στοι­χεί σε αε­ρο­λι­μέ­να με πε­ρισ­σό­τε­ρες από 80.000 κι­νή­σεις ετη­σί­ως. Δυ­στυ­χώς όμως, ο κα­νο­νι­σμός 598/2014 δεν λαμ­βά­νει υπόψη τη ση­μα­ντι­κή πα­ρά­με­τρο της έντο­νης επο­χι­κό­τη­τας. Πα­ρό­λα αυτά η Ελ­λη­νι­κή Κυ­βέρ­νη­ση θα έπρε­πε να έχει ανα­λά­βει ήδη πρω­το­βου­λί­ες με στόχο τη βελ­τί­ω­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος του Αε­ρο­λι­μέ­να.

 

Δύο δια­πι­στώ­σεις συ­νη­γο­ρούν με αυτή την άποψη:

1ον: Πε­ρισ­σό­τε­ροι από 8.000 κά­τοι­κοι και επι­σκέ­πτες βιώ­νουν απα­ρά­δε­κτες συν­θή­κες σε ένα βε­βα­ρη­μέ­νο από καυ­σα­έ­ρια και αε­ρο­πο­ρι­κό θό­ρυ­βο πε­ρι­βάλ­λον, και

2ον: Πολύ σύ­ντο­μα με μέση ετή­σια αύ­ξη­ση της τάξης του 4-5%, η κί­νη­ση αε­ρο­σκα­φών θα ξε­πε­ρά­σει τις 50.000. Τότε όμως η κα­τά­στα­ση για την Κυ­βέρ­νη­ση θα είναι πολύ δύ­σκο­λα δια­χει­ρί­σι­μη.

Αυτό, απο­τε­λεί θέμα της Κυ­βέρ­νη­σης και όχι του δια­χει­ρι­στή του Αε­ρο­λι­μέ­να για τους εξής λό­γους:

1. Στη σύμ­βα­ση πα­ρα­χώ­ρη­σης των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών Αε­ρο­λι­μέ­νων στη Fraport ανα­φέ­ρε­ται:

a) Το κρά­τος δια­τη­ρεί την ευ­θύ­νη για νέες Με­λέ­τες Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σε­ων και τα έξοδα για εξο­πλι­σμούς, αντιρ­ρυ­πα­ντι­κές τε­χνο­λο­γί­ες, με­τρή­σεις θο­ρύ­βου κ.λπ.

b) Το ίδιο θα συμ­βαί­νει και κάθε φορά που θα πρέ­πει ο Αε­ρο­λι­μέ­νας να εναρ­μο­νι­στεί με μια πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή Ευ­ρω­παϊ­κή Οδη­γία. Και όχι μόνο αυτό, αλλά ανα­φέ­ρε­ται ακόμη ότι προ­βλέ­πε­ται απο­ζη­μί­ω­ση στη FRAPORT στην πε­ρί­πτω­ση που δια­πι­στω­θεί κα­θυ­στέ­ρη­ση στην εκτέ­λε­ση των ανα­γκαί­ων πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών έργων.

c) Επί­σης προ­βλέ­πε­ται ότι, εάν απαι­τη­θούν έργα για να υλο­ποι­η­θούν οι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κοί όροι, τότε αντί να απο­ζη­μιώ­σει το κρά­τος τη FRAPORT, δύ­να­ται να ανα­προ­σαρ­μό­σει το μί­σθω­μα προς όφε­λός της.

d) Τέλος, ει­δι­κά για τη Ρόδο, πρέ­πει να ανα­ζη­τη­θούν ακραί­ες λύ­σεις για την επί­λυ­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού προ­βλή­μα­τος, που ση­μαί­νει είτε με­τε­γκα­τά­στα­ση του Αε­ρο­λι­μέ­να στα υψί­πε­δα της Ψίν­θου, είτε κα­τα­σκευή με επι­χω­μα­τώ­σεις πα­ράλ­λη­λου δια­δρό­μου στη θά­λασ­σα).

Οι ανα­γκαί­ες απαλ­λο­τριώ­σεις εκτά­σε­ων βα­ρύ­νουν απο­κλει­στι­κά το κρά­τος.

Κο­ντο­λο­γίς η επι­χει­ρη­σια­κή λει­τουρ­γία του Αε­ρο­λι­μέ­να θα αντι­με­τω­πί­σει σύ­ντο­μα ανυ­πέρ­βλη­τα προ­βλή­μα­τα λόγω υπο­χρε­ω­τι­κής εναρ­μό­νι­σης με τον Ευ­ρω­παϊ­κό κα­νο­νι­σμό 598/2014. Ως εκ τού­του το κρά­τος θα έπρε­πε να δια­θέ­τει ήδη ολο­κλη­ρω­μέ­νο σχε­δια­σμό για την αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος.