Ακτοπλοΐα: Σε συμπληγάδες ενόψει της πράσινης μετάβασης – Αύξηση στα λειτουργικά έξοδα και στα εισιτήρια

«Σταυ­ρό­λε­ξο για δυ­να­τούς λύτες» απο­δει­κνύ­ε­ται το επό­με­νο διά­στη­μα ο ακτο­πλοϊ­κός κλά­δος.

Στε­λέ­χη της ακτο­πλοϊ­κής αγο­ράς, επι­σή­μα­ναν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι παρά το γε­γο­νός ότι ακού­γο­νται συ­νε­χώς “φωνές” για υψη­λές τιμές των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων, όταν σε άλ­λους το­μείς της οι­κο­νο­μί­ας, όπως στις αε­ρο­με­τα­φο­ρές και τις ξε­νο­δο­χεια­κές υπη­ρε­σί­ες οι αυ­ξή­σεις την τε­λευ­ταία τριε­τία έχουν πάρει την ανιού­σα, για την ακτο­πλο­ΐα που απο­τε­λεί έναν από τους ση­μα­ντι­κούς κλά­δους για τη με­τα­φο­ρά των προ­ϊ­ό­ντων στα νησιά λόγω και της πο­λυ­νη­σιω­τι­κό­τη­τας της χώρας, το λει­τουρ­γι­κό της κό­στος το ίδιο διά­στη­μα έχει αυ­ξη­θεί κατά 30% πε­ρί­που (ανταλ­λα­κτι­κά δε­ξα­με­νι­σμοί καύ­σι­μα δα­νει­σμός) δη­μιουρ­γώ­ντας πα­ράλ­λη­λα ση­μα­ντι­κές πιέ­σεις στον κλάδο για τον οποίο απαι­τού­νται και θα απαι­τη­θούν με­γά­λα και ση­μα­ντι­κά κε­φά­λαια για την ανα­νέ­ω­ση του στό­λου ενό­ψει και των νέων πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών κα­νο­νι­σμών.

Μά­λι­στα ανα­φέ­ρουν ότι η υπο­χρε­ω­τι­κή χρήση καυ­σί­μου χα­μη­λής πε­ριε­κτι­κό­τη­τας σε θείο από το 2025 σε όλα τα συμ­βα­τι­κά πλοία που θα είναι και πιο ακρι­βό, δη­μιουρ­γεί νέο “πο­νο­κέ­φα­λο”.

Επι­ση­μαί­νουν εξάλ­λου ότι είναι αδό­κι­μο να συ­γκρί­νε­ται το ει­σι­τή­ριο ενός πλοί­ου με το κό­στος ή με το ει­σι­τή­ριο των χερ­σαί­ων με­τα­φο­ρών καθώς οι λει­τουρ­γί­ες χρή­σης δια­φέ­ρουν στο κάθε με­τα­φο­ρι­κό μέσο.

Ανα­φέ­ρουν ότι στη δια­δρο­μή Αθήνα-Θεσ­σα­λο­νί­κη ένα επι­βα­τι­κό ει­σι­τή­ριο με ΚΤΕΛ είναι αξίας πε­ρί­που 45 ευρώ όσο πε­ρί­που το ατο­μι­κό ει­σι­τή­ριο σε οι­κο­νο­μι­κή θέση με το πλοίο στη γραμ­μή Πει­ραιάς-Χανιά που είναι 49 ευρώ.

Επί­σης οι ει­δι­κές εκ­πτώ­σεις που προ­σφέ­ρουν κάθε χρόνο οι ακτο­πλοϊ­κές εται­ρεί­ες σε πο­λύ­τε­κνους φοι­τη­τές και ΑμεΑ επι­βα­ρύ­νουν τους ίδιους τους ακτο­πλό­ους και δεν ει­σπράτ­το­νται με τη μορφή επι­δό­τη­σης από το κρά­τος όπως στο τρένο και το ΚΤΕΛ.

Νέος κα­νο­νι­σμός για καύ­σι­μο από το 2025

Ση­μειώ­νε­ται ότι στο πλαί­σιο της εφαρ­μο­γής του κα­νο­νι­σμού της Ε.Ε. «FuelEU Maritime» όλα τα πλοία της ακτο­πλοϊ­ας θα είναι υπο­χρε­ω­μέ­να από 01/01/2025 να κα­τα­να­λώ­νουν καύ­σι­μα χα­μη­λής πε­ριε­κτι­κό­τη­τας σε θείο, που είναι και ακρι­βό­τε­ρα από το κοινό μα­ζούτ.

Κά­ποιες από τις με­γά­λες εται­ρεί­ες έχουν ήδη προ­χω­ρή­σει σε επέν­δυ­ση σε κά­ποια από τα πλοία τους το­πο­θε­τώ­ντας “scrubbers” πλυ­ντη­ρί­δες και τους δίνει το δι­καί­ω­μα να χρη­σι­μο­ποιούν ακόμα το απλό μα­ζούτ.

Ωστό­σο το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος αυτή τη στιγ­μή των πλοί­ων της ακτο­πλοϊ­ας δεν έχει προ­χω­ρή­σει σε μια τέ­τοιου εί­δους επέν­δυ­ση και από τις αρχές του 2025 θα πρέ­πει να αγο­ρά­ζουν καύ­σι­μο χα­μη­λής πε­ριε­κτι­κό­τη­τας σε θείο που θα είναι αυ­ξη­μέ­νο κατά 30 με 35% στην τιμή.

Το κό­στος του καυ­σί­μου αυτή τη στιγ­μή είναι το πιο ση­μα­ντι­κό στοι­χείο στη δια­μόρ­φω­ση της τιμής του ακτο­πλοϊ­κού ει­σι­τη­ρί­ου όπου λόγω των γε­ω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων οι τιμές για τους τύ­πους HSFO και VLSFO στα συμ­βα­τι­κά πλοία έχει πάρει το 2024 αύ­ξη­ση 9% σε σχέση με το 2023.

Oπως ανα­φέ­ρε­ται στην τε­λευ­ταία έκ­θε­ση της xrtc, το 2023 τα συμ­βα­τι­κά πλοία στα οποία δεν έχουν το­πο­θε­τη­θεί scrubbers και χρη­σι­μο­ποιούν καύ­σι­μο με 0,5% πε­ριε­κτι­κό­τη­τα θείου (VLSFO) η μέση τιμή τους στην αγορά του Rotterdam ήταν στα Euro570 ο τόνος, ενώ για το 8μηνο του 2024 ήταν στα Euro575.

Στα συμ­βα­τι­κά πλοία στα οποία έχουν το­πο­θε­τη­θεί scrubbers η μέση τιμή ανά τόνο το 2023 ήταν στα 412 ευρώ , ενώ οι προ­βλέ­ψεις για το 2024 κά­νουν λόγο για 405 ευρώ ο τόνος, ήτοι μεί­ω­ση 1,7%.

Το γε­γο­νός πά­ντως της υπο­χρε­ω­τι­κής χρή­σης καυ­σί­μου χα­μη­λής πε­ριε­κτι­κό­τη­τας σε θειο για τα πλοία που δεν δια­θέ­τουν πλυ­ντη­ρί­δες θα αυ­ξή­σει το λει­τουρ­γι­κό κό­στος και δεν απο­κλεί­ε­ται να οδη­γή­σει σε νέες ανα­τι­μή­σεις των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων.

Από την πλευ­ρά του το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας βρί­σκε­ται σε διαρ­κή δια­βού­λευ­ση με το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών και τους φο­ρείς της ακτο­πλο­ΐ­ας προ­κει­μέ­νου να βρε­θεί η πιο εν­δε­δειγ­μέ­νη λύση, προ­κει­μέ­νου να μην υπάρ­ξουν ανα­τι­μή­σεις.

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες στο τρα­πέ­ζι υπάρ­χουν συ­ζη­τή­σεις για το εν­δε­χό­με­νο μεί­ω­σης του ΦΠΑ στα οχή­μα­τα είτε για μια μικρή μεί­ω­ση στις χρε­ώ­σεις υπέρ τρί­των η εξαί­ρε­σης κά­ποιων εκ­πτώ­σε­ων για ει­δι­κές κα­τη­γο­ρί­ες για κά­ποιους μήνες ωστό­σο όποια από­φα­ση αν λη­φθεί θα είναι σε κε­ντρι­κό κυ­βερ­νη­τι­κό επί­πε­δο και πάντα στη γε­νι­κό­τε­ρη οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή και στους δη­μο­σιο­νο­μι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς.

Επι­ση­μαί­νε­ται επί­σης ότι από 01/01/2024 οι γραμ­μές Πει­ραιά-Κρήτη έχουν αύ­ξη­ση στο ει­σι­τή­ριο επι­βα­τών κατά 1 ευρώ λόγω του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού τέ­λους που αφορά το σύ­στη­μα εμπο­ρί­ας ρύπων ETS, που είναι αυτό που η κάθε ακτο­πλοϊ­κή εται­ρεία θα πρέ­πει να αγο­ρά­ζει για κάθε τόνο καυ­σί­μου που καίει, τη χρη­μα­τι­στη­ρια­κή αξία του διο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα που εκ­πέ­μπει.

Τα πλοία που εκτε­λούν δρο­μο­λό­για στις γραμ­μές Πά­τρας-Ιτα­λί­ας και σε νησιά άνω των 200.000 κα­τοί­κων (Κρήτη),η εφαρ­μο­γή του ETC είναι από 1/1/2024.Για τα υπό­λοι­πα νησιά έχει δοθεί εξαί­ρε­ση από την ΕΕ έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου του 2029.

Άγο­νες γραμ­μές

Ανα­φο­ρι­κά με τις άγο­νες γραμ­μές που επι­δο­τού­νται από το κρά­τος για τις εν­δο­νη­σιω­τι­κές συν­δέ­σεις το χει­μώ­να δεν έχει ακόμα ανα­προ­σαρ­μο­στεί ως όφει­λε με βάση τον ετή­σιο δεί­κτη κα­τα­να­λω­τή τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Ση­μειώ­νε­ται ότι από το 2010 έως σή­με­ρα το κρα­τι­κό ναυ­λο­λό­γιο θα έπρε­πε να εν­σω­μα­τώ­νει μία αθροι­στι­κή αύ­ξη­ση της τάξης του 13,6% αντι­θέ­τως το ίδιο διά­στη­μα επι­βλή­θη­κε μια αύ­ξη­ση μόλις του 1,1%.

Η ελ­λη­νι­κή ακτο­πλοϊ­κή αγορά δια­θέ­τει σή­με­ρα 267 πλοία κάθε τύπου εκ των οποί­ων από αυτά εκτε­λούν 77 δρο­μο­λο­για­κές γραμ­μές με ελεύ­θε­ρη δρο­μο­λό­γη­ση και 98 με επι­δό­τη­ση (άγο­νες). Από τα 92 νησιά που εξυ­πη­ρε­τού­νται τα 76 έχουν επι­δο­τού­με­νη σύν­δε­ση.

Ανα­νέ­ω­ση ακτο­πλοϊ­κού στό­λου-Συ­ζη­τή­σεις για εξα­γο­ρές και συ­μπρά­ξεις

Οπως ανα­φέ­ρει στην πρό­σφα­τη έρευ­νά της η XRTC το 41% των ελ­λη­νι­κών ακτο­πλοϊ­κών πλοί­ων που είναι σή­με­ρα δρο­μο­λο­γη­μέ­να, το 2035 θα είναι ηλι­κί­ας άνω των 40 ετών και επο­μέ­νως η ανα­νέ­ω­ση του ακτο­πλοϊ­κού στό­λου κρί­νε­ται ως μία από τις με­γα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις που κα­λεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει ο κλά­δος ενό­ψει και των νέων πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών κα­νο­νι­σμών.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έκ­θε­ση της XRTC οι με­γά­λες εται­ρί­ες όπως η Attica και οι Μι­νω­ι­κές έχουν προ­χω­ρή­σει ήδη στο σχε­δια­σμό κα­τα­σκευ­ής νέων πλοί­ων.

Η Attica έχει προ­χω­ρή­σει σε συμ­φω­νία με τη Stena RoRo για τη μα­κρο­χρό­νια ναύ­λω­ση δύο πλοί­ων μή­κους 200 μέ­τρων το κα­θέ­να τα οποία θα ναυ­πη­γη­θούν στην Κίνα. Επί­σης έχει υπο­γρά­ψει Μνη­μό­νιο Συ­νερ­γα­σί­ας με την ONEX για τη δυ­να­τό­τη­τα ναυ­πή­γη­σης νέων πλοί­ων, ενώ σχε­διά­ζει την αντι­κα­τά­στα­ση των 3 τα­χύ­πλο­ων Aero με 2 νέα Aero.

Ο όμι­λος Grimaldi έχει προ­χω­ρή­σει επί­σης σε νέο ναυ­πη­γι­κό πρό­γραμ­μα του ομί­λου, σύμ­φω­να με το οποίο δύο πλοία προ­ο­ρί­ζο­νται για τις Μι­νω­ι­κές Γραμ­μές.

Ανα­φο­ρι­κά με οποια­δή­πο­τε μορφή ευ­ρω­παϊ­κής επι­δό­τη­σης εξα­σφα­λι­στεί από την ΕΕ μέσω του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας για το θέμα της ανα­νέ­ω­σης του ακτο­πλοϊ­κού στό­λου αυτή θα απαι­τεί υπο­χρε­ω­τι­κά τη σύ­μπρα­ξη δη­μό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα.

Αυτό το γε­γο­νός πολ­λές εται­ρεί­ες το αντι­με­τω­πί­ζουν με πολύ σκέψη εκτός από αυτές που είναι λαϊ­κής βάσης.

Ενα ακόμα θέμα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα μι­κρό­τε­ρα εται­ρι­κά σχή­μα­τα της ακτο­πλο­ΐ­ας είναι η απρο­θυ­μία των τρα­πε­ζών για χρη­μα­το­δό­τη­ση.

Ηδη κά­ποιες από τις εται­ρί­ες αυτές στο πλαί­σιο της πρά­σι­νη με­τά­βα­σης έχουν ήδη ξε­κι­νή­σει συ­ζη­τή­σεις για πώ­λη­ση του με­τα­φο­ρι­κού τους έργου και των πλοί­ων τους η συ­μπρά­ξε­ων με άλλες με­γα­λύ­τε­ρες.

Το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής δια­τύ­πω­σε μέσω του Υπουρ­γού τις κά­τω­θι τρεις πα­ρεμ­βά­σεις στον τομέα της ελ­λη­νι­κής ακτο­πλο­ΐ­ας και των λι­μέ­νων για την ενί­σχυ­ση του ρόλου των ακτο­πλοϊ­κών εται­ρειών

-Ανα­νέ­ω­ση του ακτο­πλοϊ­κού στό­λου με νέα “πρά­σι­να” πλοία, μέσω Σύ­μπρα­ξης του Δη­μο­σί­ου και Ιδιω­τι­κού Τομέα, σε ένα έργο συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού Euro360 εκατ.

-Χρη­μα­το­δό­τη­ση της ναυ­τι­λί­ας από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης,

-“Πρα­σί­νι­σμα” και ενερ­γεια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός των λι­μα­νιών μας, με έμ­φα­ση στην ηλε­κτρο­δό­τη­ση ελ­λι­με­νι­ζό­με­νων πλοί­ων – το λε­γό­με­νο “cold ironing”, σε συ­νερ­γα­σία και με το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Νέα ιστο­σε­λί­δα του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας για τα δι­καιώ­μα­τα των επι­βα­τών – Θα εμ­φα­νί­ζο­νται και οι τιμές των ει­σι­τη­ρί­ων – Πα­ρα­τη­τή­ριο τιμών

Μέσω μια νέας ιστο­σε­λί­δας που έχει δη­μιουρ­γή­σει το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και θα βγει στο δια­δί­κτυο το επό­με­νο διά­στη­μα, οι επι­βά­τες των πλοί­ων της ακτο­πλοϊ­ας θα μπο­ρούν να ενη­με­ρώ­νο­νται για τα δι­καιώ­μα­τά τους, τις τιμές των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων (πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο τιμών), τις δυ­να­τό­τη­τες προ­σβα­σι­μό­τη­τας των ΑμεΑ, αλλά και να κα­ταγ­γέλ­λουν πε­ρι­στα­τι­κά αυ­θαι­ρε­σί­ας.

Η πρό­σβα­ση θα γί­νε­ται μέσω της υπάρ­χου­σας ιστο­σε­λί­δας του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας, όπου θα δη­μο­σιο­ποιεί­ται η σχε­τι­κή διεύ­θυν­ση.

Ο κάθε επι­βά­της θα μπο­ρεί να ενη­με­ρω­θεί τι γί­νε­ται στην πε­ρί­πτω­ση που κά­ποιος χάσει το πλοίο ή το ει­σι­τή­ριό του, τι γί­νε­ται στην πε­ρί­πτω­ση που το δρο­μο­λό­γιο έχει κα­θυ­στέ­ρη­ση, αλλά και αν ο επι­βά­της δεν πήρε τη σωστή θέση ή την κα­μπί­να που δι­καιού­ται.

Επί­σης θα μπο­ρεί να κα­ταγ­γέλ­λο­νται πε­ρι­στα­τι­κά αυ­θαι­ρε­σί­ας, είτε αφο­ρούν το πλή­ρω­μα είτε την ακτο­πλοϊ­κή εται­ρεία που εκτε­λεί το με­τα­φο­ρι­κό έργο. Ένα επί­σης ση­μα­ντι­κό πε­ριε­χό­με­νο θα αφορά την προ­σβα­σι­μό­τη­τα των ΑμεΑ στα πλοία όπου θα γνω­στο­ποιού­νται οι δυ­να­τό­τη­τες που δια­θέ­τει το κάθε πλοίο στους χώ­ρους για τη διευ­κό­λυν­ση των ατό­μων με μειω­μέ­νη κι­νη­τι­κό­τη­τα, αλλά και τα λι­μά­νια που υπο­δέ­χο­νται τους συ­γκε­κρι­μέ­νους χρή­στες, δη­λα­δή αν δια­θέ­τουν ρά­μπες για τη διευ­κό­λυν­ση κί­νη­σης στέ­γα­στρα ή τουα­λέ­τες.

Πηγή: protothema.gr