Τα Τίρανα αμφισβητούν περιοχές για έρευνα στο Ιόνιο-Θέτουν θέμα συνόρων

Κίνηση που θα έχει ευρύ­τε­ρες προ­ε­κτά­σεις στις ελλη­νο­αλ­βα­νι­κές σχέσεις χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από έμπει­ρους παρά­γο­ντες του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών η απο­στολή ρημα­τι­κής δια­κοί­νω­σης από την Αλβανία με την οποία αμφι­σβη­τεί το δικαί­ωμα της Ελλάδας για έρευνα και εκμε­τάλ­λευση υδρο­γο­ναν­θρά­κων στο Ιόνιο Πέλαγος, σύμφωνα με το “Βήμα”. Οι ίδιοι παρά­γο­ντες σημειώ­νουν χαρα­κτη­ρι­στικά ότι με την πρω­το­βου­λία αυτή τα Τίρανα θέλουν εμμέσως να θέσουν στο τραπέζι και άλλα ζητή­ματα, πέραν της Συμ­φω­νίας για τις Θαλάσ­σιες Ζώνες του 2009, όπως π.χ. η συνο­ριακή γραμμή μεταξύ των δύο χωρών.

Η ενό­χληση της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης υπήρξε έντονη. Στο πλαίσιο αυτό, ο Νίκος Κοτζιάς φέρεται να έχει απο­φα­σί­σει να μη συμ­με­τά­σχει στη Δια­βαλ­κα­νική Σύνοδο των υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών στις 22 Μαΐου στα Τίρανα, ενώ παρα­μέ­νει άγνωστο με ποιον τρόπο θα εκπρο­σω­πη­θεί η χώρα στη Σύνοδο Κορυφής της Δια­βαλ­κα­νι­κής στις 26 Μαΐου – και πάλι στην αλβα­νική πρω­τεύ­ουσα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι λόγω της ενό­χλη­σης αυτής είχε ακυ­ρω­θεί και η συνά­ντηση του κ. Κοτζιά με τον αλβανό πρέσβη στην Αθήνα πριν από μερικές ημέρες.

Η ρημα­τική δια­κοί­νωση της Αλβα­νίας, η οποία επι­δό­θηκε στον έλληνα πρέσβη στα Τίρανα, υπήρξε λιτή και πολύ συγκε­κρι­μένη. Στην ουσία έλεγε ότι οι περιο­χές που έχουν προ­κη­ρυ­χθεί από την Ελλάδα για έρευνα και εκμε­τάλ­λευση υδρο­γο­ναν­θρά­κων στο Ιόνιο Πέλαγος και έχουν δημο­σιευ­θεί τόσο στην ελλη­νική Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως όσο και στην επίσημη Εφη­με­ρίδα της ΕΕ (σ.σ.: πρό­κει­ται για το Οικό­πεδο Νο 1 του δεύ­τε­ρου γύρου παρα­χω­ρή­σεων που έχει ως κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία για την υποβολή προ­σφο­ρών τη 14η Ιουλίου) εισέρ­χο­νται εντός αλβα­νι­κών χωρικών υδάτων.

Η χάραξη των θαλάσ­σιων οικο­πέ­δων από την ελλη­νική κυβέρ­νηση επί υπουρ­γού Ενέρ­γειας Γιάννη Μανιάτη – σε απόλυτη συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών – έγινε με σεβασμό στη μέση γραμμή που προ­βλέ­πει η Συμ­φω­νία για τις Θαλάσ­σιες Ζώνες του 2009. Η συγκε­κρι­μένη συμ­φω­νία, που φέρει τη σφρα­γίδα του ανθρώ­που που ηγήθηκε των συνο­μι­λιών από ελλη­νι­κής πλευράς, πρέσβη ε.τ. Γιώργου Σαβ­βα­ΐδη, θεω­ρεί­ται άψογη. Προήλθε δε έπειτα από την προ­κή­ρυξη οικο­πέ­δων για έρευνες υδρο­γο­ναν­θρά­κων από την Αλβανία, το 2006, που εισέρ­χο­νταν σε περιο­χές ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας.

Το Συνταγ­μα­τικό Δικα­στή­ριο της Αλβα­νίας έκρινε το 2010 αντι­συ­νταγ­μα­τική τη συμ­φω­νία έπειτα από προ­σφυγή του σημε­ρι­νού πρω­θυ­πουρ­γού Εντι Ράμα, τότε επι­κε­φα­λής της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης. Το σκε­πτικό της από­φα­σης υπήρξε νομικά σαθρό. Ωστόσο η αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα δεν συνε­πά­γε­ται και ακυ­ρό­τητα της αλβα­νι­κής μονο­γρα­φής της συμ­φω­νίας, όπως σημειώ­νουν έμπει­ροι νομικοί διε­θνο­λό­γοι.

Ενα από τα ζητή­ματα που θέτει η αλβα­νική πλευρά είναι ότι τα Δια­πό­ντια Νησιά βορείως της Κέρ­κυ­ρας (σ.σ.: τα τρία μεγα­λύ­τερα νησιά του συμπλέγ­μα­τος είναι οι Οθωνοί, η Ερει­κούσσα και το Μαθράκι) δεν δικαιού­νται πλήρη επήρεια στην υφα­λο­κρη­πίδα. Σε αυτό το σημείο είναι σαφής η επιρροή της τουρ­κι­κής σκέψης (σ.σ.: η Αγκυρα επεν­δύει στις σχέσεις με τα Τίρανα, όπως απο­δει­κνύει και η πρό­σφατη επί­σκεψη του προ­έ­δρου της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν), καθώς η συμ­φω­νία του 2009 ανα­γνω­ρί­ζει πλήρεις θαλάσ­σιες ζώνες σε όλα τα νησιά.

Τα Τίρανα έχουν προ­σπα­θή­σει να εντά­ξουν την ορι­στική επι­κύ­ρωση της Συμ­φω­νίας για τις Θαλάσ­σιες Ζώνες σε ένα πακέτο θεμάτων. Ενα από τα ζητή­ματα που προ­βάλ­λουν είναι η άρση του εμπο­λέ­μου που θα επι­τρέ­ψει την ορι­στι­κο­ποί­ηση του χερ­σαίου συνόρου των δύο χωρών ώστε να είναι ενιαίο με το θαλάσ­σιο όριο. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σήμερα η χερσαία συνο­ριακή γραμμή των δύο χωρών καθο­ρί­ζε­ται από το Πρω­τό­κολλο της Φλω­ρε­ντίας του 1913. Η ελλη­νική πλευρά θεωρεί το θέμα λήξαν, αλλά οι Αλβανοί επι­μέ­νουν.

Η Δήλωση για τη Χάγη

Η αβε­βαιό­τητα για τις αλβα­νι­κές προ­θέ­σεις, καθώς τα Τίρανα φέρο­νται να εξέ­τα­ζαν ακόμη και την προ­σφυγή σε διεθνές δικαιο­δο­τικό όργανο για το ζήτημα των θαλάσ­σιων ζωνών, ήταν ένας από τους λόγους που η Ελλάδα κατέ­θεσε στις 14 Ιανουα­ρίου 2015 Δήλωση στα Ηνωμένα Εθνη. Με αυτήν επι­και­ρο­ποί­ησε παλαιό­τερη Δήλωση, του 1994, σχετικά με την αποδοχή της υπο­χρε­ω­τι­κής δικαιο­δο­σίας του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου της Χάγης (ΔΔΧ).

Στην επι­και­ρο­ποι­η­μένη Δήλωση η Αθήνα, πέραν της απο­σα­φή­νι­σης ότι εξαι­ρού­νται από τη δικαιο­δο­σία του ΔΔΧ δια­φο­ρές για στρα­τιω­τικά μέτρα αμυ­ντι­κού χαρα­κτήρα (θέμα το οποίο σχε­τί­ζε­ται με την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση νησιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου που θέτει η Τουρκία) πρό­σθεσε άλλη μία εξαί­ρεση. Αυτή αφορά δια­φο­ρές σχε­τι­κές με τα σύνορα της Ελλάδας ή με ζητή­ματα εδα­φι­κής κυριαρ­χίας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων φυσικά δια­φο­ρών για τα χωρικά ύδατα και το εύρος του ενα­έ­ριου χώρου.

Παράλ­ληλα – από δια­δι­κα­στική άποψη – η Ελλάδα δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα να απο­φα­σί­σει αν θα δεχθεί ή όχι (εντός 12 μηνών) τη δικαιο­δο­τική επίλυση μιας συγκε­κρι­μέ­νης δια­φο­ράς από το ΔΔΧ με μια χώρα που μονο­με­ρώς απο­δέ­χε­ται να προ­σφύ­γει στο Δικα­στή­ριο απο­κλει­στικά για αυτήν. Πέραν της Τουρ­κίας, οι εξαι­ρέ­σεις αυτές «φωτο­γρα­φί­ζουν», σύμφωνα με διπλω­μα­τι­κούς κύκλους, και την Αλβανία.

Το ΒΗΜΑ