Παγκόσμια Τράπεζα: Οι εισοδηματικές ανισότητες θρέφουν τον λαϊκισμό στην ΕΕ

Η διεύ­ρυνση των εισο­δη­μα­τι­κών δια­φο­ρών στους πλη­θυ­σμούς των χωρών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης απειλεί να παγιώ­σει τη δυσα­ρέ­σκεια των Ευρω­παίων για την πολι­τική ελίτ, ενώ επι­σκιά­ζει την επι­τυ­χία της άμβλυν­σης των δια­φο­ρών μεταξύ πλου­σιό­τε­ρων και φτω­χό­τε­ρων κρατών της ΕΕ, σημειώ­νει η διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας Κρι­στα­λίνα Γκε­ορ­γκί­εβα.

Η επι­κε­φα­λής του διε­θνούς οργα­νι­σμού θεωρεί ότι η τεχνο­λο­γική πρόοδος, η οποία τα τελευ­ταία χρόνια έχει επι­φέ­ρει κατα­κλυ­σμιαίες αλλαγές στις ευρω­παϊ­κές κοι­νω­νίες, δημιουρ­γεί περισ­σό­τε­ρες θέσεις εργα­σίας στις αστικές περιο­χές και για τους πολίτες με υψηλή επαγ­γελ­μα­τική κατάρ­τιση και εκπαί­δευση, αφή­νο­ντας εκτός νυμ­φώ­νος τους πολίτες με λιγό­τερα προ­σό­ντα που κατοι­κούν σε αγρο­τι­κές και ημια­στι­κές περιο­χές.

Η βουλ­γάρα κεντρο­δε­ξιά πολι­τι­κός Κρι­στα­λίνα Γκε­ορ­γκί­εβα, πρώην επί­τρο­πος της χώρας της στην ΕΕ κατά τις προ­ε­δρίες Μπαρόζο και Γιούν­κερ, σημεί­ωσε ότι η συνει­δη­το­ποί­ηση πως οι πλού­σιοι γίνο­νται πλου­σιό­τε­ροι και οι φτωχοί φτω­χό­τε­ροι στις ευρω­παϊ­κές κοι­νω­νίες τρο­φο­δο­τεί τον λαϊ­κι­σμό. Και όταν ανα­φέ­ρε­ται σε ευρω­παϊ­κές κοι­νω­νίες διευ­κρι­νί­ζει ότι συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και τα παλαιό­τερα και πιο ανε­πτυγ­μένα οικο­νο­μικά κράτη-μέλη και τα νεότερα της Κεντρι­κής και της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης.

«Αν δεν αντι­με­τω­πι­στεί η κατά­σταση της όξυνσης των εισο­δη­μα­τι­κών ανι­σο­τή­των, ο κόσμος θα αισθά­νε­ται όλο και μεγα­λύ­τερη δυσα­ρέ­σκεια και απο­γο­ή­τευση, και θα γυρνά την πλάτη στην ευρω­παϊκή πολι­τική τάξη και στους θεσμούς. Οι ανι­σό­τη­τες καθι­στούν εύφορο το έδαφος για την ανά­πτυξη του λαϊ­κι­σμού. Και αυτό αφορά όχι μόνο την ανά­δειξη δημε­γερ­τών πολι­τι­κών που επαγ­γέλ­λο­νται αλλο­πρό­σαλ­λες λύσεις αλλά και τη διάδοση στις κοι­νω­νίες μνη­σί­κα­κων και απο­προ­σα­να­το­λι­στι­κών για το πρό­βλημα στε­ρε­ο­τύ­πων» είπε σε συνέ­ντευξή της η επι­κε­φα­λής της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας.

Η Γκε­ορ­γκί­εβα παρου­σί­ασε έκθεση του διε­θνούς οργα­νι­σμού που κατα­λή­γει στο εντυ­πω­σιακό συμπέ­ρα­σμα πως οι πρόοδοι που έχουν επι­τευ­χθεί σε ό,τι αφορά τη σύγκλιση των ευρω­παϊ­κών οικο­νο­μιών συγκα­λύ­πτουν τις διο­γκού­με­νες ανι­σό­τη­τες που ανα­πτύσ­σο­νται στο εσω­τε­ρικό των κρατών-μελών της ΕΕ. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Παγκό­σμια Τράπεζα ιδρύ­θηκε το 1944 ταυ­τό­χρονα με το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο και έχει ως κύρια κατα­στα­τική απο­στολή την κατα­πο­λέ­μηση της φτώ­χειας στον πλανήτη.

«Οι φτω­χό­τε­ρες ευρω­παϊ­κές χώρες έχουν κλείσει την ψαλίδα με τις πλου­σιό­τε­ρες έπειτα από τα κύματα διεύ­ρυν­σης της ΕΕ προς τον Νότο και προς Ανα­το­λάς από το 2000 και εντεύ­θεν. Αλλά κάποιες ανι­σό­τη­τες στο εσω­τε­ρικό των κρατών παρέ­μει­ναν στα­θε­ρές και σε πολλές περι­πτώ­σεις ενι­σχύ­θη­καν» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η έκθεση της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας, η οποία δίνει και παρα­δείγ­ματα.

Στην Πολωνία, φέρ’ ειπείν, το κατά κεφαλήν εισό­δημα αυξή­θηκε από το 50% του μέσου εισο­δή­μα­τος στην ΕΕ, που ήταν το έτος 2000, στο 69% το 2015. Αλλά οι δια­φο­ρές στο εσω­τε­ρικό της χώρας διευ­ρύν­θη­καν. «Δια­πί­στωσή μας είναι ότι ο μηχα­νι­σμός οικο­νο­μι­κής σύγκλι­σης στην ΕΕ λει­τουρ­γεί ακόμη. Αλλά λει­τουρ­γεί για τις χώρες και όχι για τους πολίτες τους» εξήγησε η Γκε­ορ­γκί­εβα.

Αυτό συμ­βαί­νει επειδή «οι φτω­χό­τε­ροι Ευρω­παίοι με τις λιγό­τε­ρες επαγ­γελ­μα­τι­κές δεξιό­τη­τες και τη χαμη­λό­τερη μόρφωση απο­μα­κρύ­νο­νται όλο και περισ­σό­τερο από την αγορά εργα­σίας στις περισ­σό­τε­ρες χώρες» τόνισε η επι­κε­φα­λής της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας. Και προει­δο­ποί­ησε ότι «αν αυτή η τάση δεν αντι­με­τω­πι­στεί, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντι­με­τω­πί­σουμε όλες τις συνέ­πειές της».

Η τεχνο­λο­γική πρόοδος έχει αυξήσει τον αριθμό των θέσεων εργα­σίας σε δημιουρ­γι­κές και ανα­λυ­τι­κές δράσεις κατά 15% τα τελευ­ταία 15 χρόνια. Κατά το ίδιο χρονικό διά­στημα μειώ­θηκε όμως, κατά το ίδιο ποσοστό, ο αριθμός των θέσεων εργα­σίας για χει­ρώ­να­κτες, σύμφωνα με τα ευρή­ματα της έρευνας. Και η μεγα­λύ­τερη μείωση εργα­σιών για χει­ρώ­να­κτες παρα­τη­ρή­θηκε κατά σειρά στη Βουλ­γα­ρία, στην Ιταλία, στην Ελλάδα, στη Ρου­μα­νία, στη Σλο­βε­νία, στην Ουγ­γα­ρία, στη Λετονία και στην Αυστρία.

Οι συντά­κτες της έκθεσης της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας πιστεύ­ουν ότι η κατά­σταση της διεύ­ρυν­σης των εισο­δη­μα­τι­κών ανι­σο­τή­των στο εσω­τε­ρικό των κρατών-μελών της ΕΕ είναι ανα­στρέ­ψιμη αν ανα­πτυ­χθούν και εφαρ­μο­στούν προ­γράμ­ματα επαγ­γελ­μα­τι­κής κατάρ­τι­σης και επι­μόρ­φω­σης και εν γένει με τη βελ­τί­ωση της εκπαί­δευ­σης.

Η επι­σή­μανση δεν αφορά μόνο όσους χει­ρώ­να­κτες χάνουν τη δουλειά τους. Αφορά και τους νέους, ηλι­κιακά, Ευρω­παί­ους. Διότι σε χώρες όπως η Βουλ­γα­ρία, η Ρου­μα­νία, η Ελλάδα, η Μάλτα και η Σλο­βα­κία πάνω από το 30% των νέων 15 ετών δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στα τεστ βασικών γραμ­μα­τι­κών και μαθη­μα­τι­κών δεξιο­τή­των – το αντί­στοιχο ποσοστό σε κάποιες δυτι­κο­ευ­ρω­παϊ­κές χώρες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Γαλλίας, ξεπερνά το 20%.

Η Παγκό­σμια Τράπεζα συνδέει το εκπαι­δευ­τικό πρό­βλημα με τη χαμηλή παρα­γω­γι­κό­τητα του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, που λει­τουρ­γεί ως τρο­χο­πέδη για την ανά­πτυξη των εθνικών οικο­νο­μιών και για τις επεν­δύ­σεις κυρίως στις χώρες της Νότιας Ευρώπης. Είναι ένας φαύλος κύκλος που όσο διαιω­νί­ζε­ται θα οξύ­νο­νται ο ευρω­σκε­πτι­κι­σμός, ο λαϊ­κι­σμός και η ξενο­φο­βία.