Πέθανε ο ζωγράφος Αλέκος Φασιανός

Έφυγε απόψε από τη ζωή, σε ηλικία 87 ετών, ο Αλέκος Φασια­νός. Ο εμβλη­μα­τι­κός ζωγρά­φος, που σφρά­γισε με το έργο του την εποχή του, αντι­με­τώ­πιζε τα τελευ­ταία χρόνια προ­βλή­ματα υγείας.

Ο Αλέκος Φασια­νός άφησε την τελευ­ταία του πνοή σπίτι του, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του Μαρίζα και τα δύο τους παιδιά.

Η ημε­ρο­μη­νία της κηδείας του δεν έχει ακόμα ανα­κοι­νω­θεί.

Βιο­γρα­φικό Αλέκου Φασια­νού

Ο Αλέκος Φασια­νός γεν­νή­θηκε στην Αθήνα το 1935. Σπού­δασε βιολί στο Ωδείο Αθηνών και ζωγρα­φική στην ΑΣΚΤ (1955-1960) με τον Γιάννη Μόραλη. Λίγο μετά την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα (1960, γκαλερί Α23), πήγε στο Παρίσι με υπο­τρο­φία της γαλ­λι­κής κυβέρ­νη­σης. Εκεί παρα­κο­λού­θησε μαθή­ματα λιθο­γρα­φίας στην Ecole des Βeaux-Αrts, κοντά στους Clairin και Dayez (1962-64). Τελικά εγκα­τα­στά­θηκε πιο μόνιμα στη γαλλική πρω­τεύ­ουσα, όπου έζησε επί 35 χρόνια, κρα­τώ­ντας πάντως μια στενή και τακτική σχέση με την Ελλάδα.

Τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά της τέχνης του δια­μορ­φώ­θη­καν βαθ­μιαία, στη διάρ­κεια της δια­μο­νής του στο Παρίσι, όπου είχε την ευκαι­ρία να εξοι­κειω­θεί, μεταξύ άλλων, με τις μοντέρ­νες τάσεις της δεκα­ε­τίας του 1960. Ωστόσο, σε αντί­θεση με άλλους έλληνες καλ­λι­τέ­χνες της γενιάς του, δεν συντά­χθηκε εμφανώς με τα ευρω­παϊκά πρω­το­πο­ριακά ρεύματα της εποχής. Παρέ­μεινε πιστός στην παρα­στα­τική ζωγρα­φική και στις ελλη­νι­κές κατα­βο­λές του, δια­τη­ρώ­ντας μέχρι τέλους το σεβασμό του για κάποια διδάγ­ματα της γενιάς του 30, την αγάπη του για την ελλη­νική τέχνη (αρχαία, βυζα­ντινή, λαϊκή), και τους ισχυ­ρούς δεσμούς του με τη βιωμένη εμπει­ρία του ελλη­νι­κού χώρου.

Στα θέματά του κυριαρ­χεί η ανθρώ­πινη φιγούρα, η οποία απο­δί­δε­ται αρχικά με μια ηθε­λη­μένη απλοϊ­κό­τητα, αλλά με τον καιρό εξε­λίσ­σε­ται και αποκτά μια κυρί­αρχη παρου­σία στο χώρο. Σχε­διά­ζε­ται σχη­μα­το­ποι­η­μένα, με λιτά και καθαρά περι­γράμ­ματα, σε συν­θέ­σεις επί­πε­δες με ελά­χι­στη φωτο­σκί­αση. Συχνά το χρώμα απλώ­νε­ται έντονο και εννιαίο σε όλη την επι­φά­νεια της μορφής, δίνο­ντας μια εντυ­πω­σιακή μνη­μεια­κό­τητα στην εικόνα, η οποία λει­τουρ­γεί κυρίως ποι­η­τικά και όχι ρεα­λι­στικά. Τα μοτίβα που κατά καιρούς εμφα­νί­ζο­νται στη ζωγρα­φική του, τόσο τα καθαρώς ανθρω­πο­κε­ντρικά (ποδη­λά­τες, καπνι­στές, ερωτικά ζευ­γά­ρια, κ.ά) όσο και εκείνα που περι­γρά­φουν αντι­κεί­μενα ή χώρους, προ­έρ­χο­νται καταρ­χήν από μια οικεία καθη­με­ρι­νό­τητα, η οποία όμως παίρνει μια μυθική διά­σταση, ιδίως όταν υπάρ­χουν και άμεσες ανα­φο­ρές σε πρόσωπα της ελλη­νι­κής μυθο­λο­γίας.

Έχει ασχο­λη­θεί με την εικο­νο­γρά­φηση βιβλίων γνωστών ποιητών και συγ­γρα­φέων στην Ελλάδα και τη Γαλλία (των Ελύτη, Ταχτσή, Καβάφη, Aragon, Apollinaire κ.ά.). Έχει επίσης σχε­διά­σει αφίσες και γραμ­μα­τό­σημα. Ως σκη­νο­γρά­φος και ενδυ­μα­το­λό­γος συνερ­γά­στηκε με το Εθνικό Θέατρο, το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν και άλλους θιάσους, σε παρα­στά­σεις αρχαίου δρά­μα­τος και σύγ­χρο­νων έργων. Επίσης έχει εκδόσει δικά του κείμενα, πεζά και ποι­η­τικά. Το 2000 φιλο­τέ­χνησε έργα για το Σταθμό Μετα­ξουρ­γείο του αθη­ναϊ­κού Μετρό. Έχουν γυρι­στεί τέσ­σε­ρις ταινίες για το έργο του, από την ελλη­νική και τη γαλλική τηλε­ό­ραση, ενώ κυκλο­φο­ρούν αρκετές μονο­γρα­φίες του. Το 1999 βρα­βεύ­τηκε από την Ακα­δη­μία Αθηνών και το 2010 τιμή­θηκε από τη γαλλική κυβέρ­νηση με το παρά­σημο της Legion d’Honneur (Officier des Lettres et des Arts).

Παρου­σί­ασε το έργο του σε περισ­σό­τε­ρες από 70 ατο­μι­κές εκθέ­σεις στην Ελλάδα και σε πολλές ευρω­παϊ­κές πόλεις. Η τελευ­ταία ανα­δρο­μική του έκθεση έγινε στην Εθνική Πινα­κο­θήκη (2004), με τίτλο Φασια­νός, Μυθο­λο­γίες του καθη­με­ρι­νού. Συμ­με­τείχε επα­νει­λημ­μένα σε ομα­δι­κές εκθέ­σεις και διε­θνείς διορ­γα­νώ­σεις στην Ελλάδα και σε άλλα μέρη του κόσμου (Μπιε­νάλε Sao Paulo 1971, Μπιε­νάλε Βενε­τίας 1972, Ευρω­πά­λια, Βρυ­ξέλ­λες 1982, Μπιε­νάλε Γρα­φι­στι­κής Μπάντεν – Μπάντεν 1985, κ. ά.).

Το μήνυμα της ΠτΔ Κ. Σακελ­λα­ρο­πού­λου για τον Αλέκο Φασιανό

«Απο­χαι­ρε­τούμε έναν αυθε­ντικό δημιουργό που έχτισε έναν εντελώς δικό του, προ­σω­πικό κόσμο» ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου στο μήνυμά της για τον θάνατο του ζωγρά­φου Αλέκου Φασια­νού.

Ανα­λυ­τικά το μήνυμα της ΠτΔ:

«Απο­χαι­ρε­τούμε σήμερα έναν ζωγράφο από τους πλέον ανα­γνω­ρί­σι­μους, ξεχω­ρι­στούς, οικεί­ους και αγα­πη­τούς της σύγ­χρο­νης ελλη­νι­κής τέχνης, έναν αυθε­ντικό δημιουργό που έχτισε έναν εντελώς δικό του, προ­σω­πικό κόσμο.

Το έργο του, γεμάτο σφρίγος και ζωντά­νια, εποι­κι­σμένο με χαρα­κτη­ρι­στι­κές μορφές ζωγρα­φι­σμέ­νες σε ηρωική κλίμακα, συναι­ρώ­ντας επιρ­ροές από την αρχαιο­ελ­λη­νική τέχνη, τη λαϊκή παρά­δοση, τον ευρω­παϊκό μοντερ­νι­σμό, απο­πνέει μια ιδιαί­τερη αίσθηση της ελλη­νι­κό­τη­τας και κατα­φέρ­νει, με την αλήθεια του, να κατα­στή­σει οικου­με­νικό το τοπικό, κατα­κτώ­ντας τη διεθνή ανα­γνώ­ριση.

Εκφράζω τη βαθιά μου λύπη για την απώλεια του Αλέκου Φασια­νού, και τα ειλι­κρινή μου συλ­λυ­πη­τή­ρια στην οικο­γέ­νειά του».

Κ. Μητσο­τά­κης: Η Ελλάδα δεν έχει πια μαζί της έναν ζωγράφο, αληθινό ποιητή

«Η Ελλάδα δεν έχει πια μαζί της έναν μεγάλο καλ­λι­τέ­χνη που χάρισε απλό­χερα χρώμα στην καθη­με­ρι­νό­τητά της. Έναν ζωγράφο, αληθινό ποιητή. Όχι μόνο γιατί ο Αλέκος Φασια­νός έγραφε ο ίδιος ποι­ή­ματα και πεζά. Αλλά κυρίως γιατί με τον χρω­στήρα του ισορ­ρο­πούσε πάντα ανάμεσα στον ρεα­λι­σμό και την αφαί­ρεση. Στις απλές και τις ονει­ρι­κές στιγμές. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα και τον μύθο. Σφρά­γισε, έτσι, για δεκα­ε­τίες μία αισθη­τική που γεν­νούσε γνήσιο και πλούσιο συναί­σθημα», δήλωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης για την απώλεια του σπου­δαίου Ζωγρά­φου.

«Είχα την τιμή να τον γνωρίζω προ­σω­πικά, όπως και την αγα­πη­μένη του Μαρίζα. Στις περισ­σό­τε­ρες δημιουρ­γίες του πρω­τα­γω­νι­στούσε ο άνθρω­πος. Όπως και στη σκέψη του. Πριν από λίγο καιρό, άλλωστε, με αφορμή την παν­δη­μία, μάς καλούσε να την αντι­με­τω­πί­σουμε με “αλλη­λεγ­γύη, αγάπη και Παιδεία”. Και να απα­ντή­σουμε στις δυσκο­λίες φέρ­νο­ντας οι ίδιοι “τον παρά­δεισο μέσα μας και στον χώρο μας”. Ακριβώς όπως και εκείνος είχε επι­λέ­ξει να είναι λιτός, προ­ση­νής, ευαί­σθη­τος και υπεύ­θυ­νος» ανα­φέ­ρει.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός σημειώ­νει ότι ο Αλέκος Φασια­νός μάς αφήνει πολύ­τιμη κλη­ρο­νο­μιά το έργο του στη ζωγρα­φική, στη σκη­νο­γρα­φία, στην εικο­νο­γρά­φηση. «Σε αυτό, όμως, δεν κατα­τάσ­σο­νται μόνο οι ελεύ­θε­ρες φιγού­ρες και τα έντονα χρώματα που προ­σέ­φερε στο σύγ­χρονο πολι­τι­σμό μας. Αλλά και ο δυνα­μι­σμός που έκρυβε ο γαλή­νιος χαρα­κτή­ρας, η σωστή κρίση και η υπο­δειγ­μα­τική συμπε­ρι­φορά του. Γιατί ως ζωγρά­φος ο Φασια­νός έκανε ό,τι και ως άνθρω­πος: εστιά­ζο­ντας στη μορφή, προ­σέγ­γιζε πάντα την ψυχή», προ­σθέ­τει.

«Μαζί με όλους τους Έλληνες απο­χαι­ρετώ έναν φίλο. Και μοι­ρά­ζο­μαι τη μεγάλη θλίψη με την σύζυγο, τα δύο παιδιά του και όλους τους δικούς του ανθρώ­πους», κατα­λή­γει ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης.

Αλ.Τσίπρας: Βαθιά ευγνω­μο­σύνη για την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά που μας αφήνει ο Αλέκος Φασια­νός

Βαθιά ευγνω­μο­σύνη για την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά που αφήνει ο Αλέκος Φασια­νός και συλ­λυ­πη­τή­ρια στους οικεί­ους του εμβλη­μα­τι­κού ζωγρά­φου εκφρά­ζει ο Αλέξης Τσίπρας.

Σε ανάρ­τηση του στο Facebook ο πρό­ε­δρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ανα­φέ­ρει: “Οι παρι­σι­νές γκαλερί και η βαθιά ελλη­νι­κό­τητα. Οι ζωγρα­φι­σμέ­νοι τοίχοι στην Τζια του. Οι φιγού­ρες και οι ποδη­λά­τες του. Το μπλε και το κόκκινό του. Βαθιά ευγνω­μο­σύνη για την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά που μας αφήνει ο Αλέκος Φασια­νός, θερμά συλ­λυ­πη­τή­ρια στους οικεί­ους του”.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ