Πέθανε ο πρώην υπουργός Στέφανος Μάνος σε ηλικία 87 ετών

Σε ηλι­κία 87 ετών πέ­θα­νε ο πρώην υπουρ­γός Στέ­φα­νος Μάνος, που τα τε­λευ­ταία χρό­νια αντι­με­τώ­πι­ζε προ­βλή­μα­τα υγεί­ας.

Με πο­λι­τι­κή δια­δρο­μή που εκτει­νό­ταν σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από τρεις δε­κα­ε­τί­ες, ο Στέ­φα­νος Μάνος διε­τέ­λε­σε με­τα­ξύ άλλων, υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών, ενώ υπήρ­ξε ιδρυ­τής των Φι­λε­λευ­θέ­ρων και συ­νι­δρυ­τής της Δρά­σης.

Το όνομά του συν­δέ­θη­κε πα­ράλ­λη­λα με πα­ρεμ­βά­σεις που άλ­λα­ξαν την Αθήνα, από την ανά­πλα­ση της Πλά­κας και τις πρώ­τες πε­ζο­δρο­μή­σεις έως τις λε­ω­φο­ρειο­λω­ρί­δες, αλλά και με με­γά­λα έργα υπο­δο­μής που κα­θό­ρι­σαν την Ελ­λά­δα των επό­με­νων δε­κα­ε­τιών, όπως το Μετρό της Αθή­νας, το αε­ρο­δρό­μιο στα Σπάτα και η Ατ­τι­κή Οδός. Πα­ράλ­λη­λα, οι από­ψεις του, κυ­ρί­ως για την οι­κο­νο­μία, προ­κά­λε­σαν πο­λι­τι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις.

Σε προ­σω­πι­κό επί­πε­δο ήταν πα­ντρε­μέ­νος και πα­τέ­ρας πέντε παι­διών.

Από τις επι­χει­ρή­σεις στην πο­λι­τι­κή

Γεν­νη­μέ­νος στην Αθήνα τον Δε­κέμ­βριο του 1939, ο Στέ­φα­νος Μάνος ήταν γιος του χει­ρουρ­γού Αλέ­ξαν­δρου Μάνου, πρώην διευ­θυ­ντή του νο­σο­κο­μεί­ου «Ευαγ­γε­λι­σμός», και της Μα­ριέτ­τας Πα­νού­τσου.

Σπού­δα­σε μη­χα­νο­λό­γος μη­χα­νι­κός με ει­δί­κευ­ση στην αε­ρο­δυ­να­μι­κή στο Πο­λυ­τε­χνείο της Ζυ­ρί­χης και στη συ­νέ­χεια απέ­κτη­σε MBA από το Πα­νε­πι­στή­μιο Χάρ­βαρντ.

Πριν την ενα­σχό­λη­σή του με την πο­λι­τι­κή, δρα­στη­ριο­ποι­ή­θη­κε επι­χει­ρη­μα­τι­κά, ανα­λαμ­βά­νο­ντας κο­ρυ­φαί­ες διοι­κη­τι­κές θέ­σεις στην «Αλ­λα­τί­νη Α.Ε.». Το 1977 απο­χώ­ρη­σε από την εται­ρεία κα­τέ­βη­κε για πρώτη φορά υπο­ψή­φιος στις εκλο­γές.

Κατά την επαγ­γελ­μα­τι­κή του δια­δρο­μή διε­τέ­λε­σε επί­σης πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελ­λή­νων Βιο­μη­χά­νων, καθώς και του Εμπο­ρι­κού και Βιο­μη­χα­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Πει­ραιά.

Μακρά πο­λι­τι­κή δια­δρο­μή

Εξε­λέ­γη βου­λευ­τής Β΄ Αθη­νών με τη Νέα Δη­μο­κρα­τία το 1977 και ανέ­λα­βε υφυ­πουρ­γός Δη­μο­σί­ων Έργων. Τα επό­με­να χρό­νια πέ­ρα­σε από σειρά κυ­βερ­νη­τι­κών θέ­σε­ων, ενώ στην κυ­βέρ­νη­ση του Κων­στα­ντί­νου Μη­τσο­τά­κη διε­τέ­λε­σε υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Χω­ρο­τα­ξί­ας και Δη­μο­σί­ων Έργων, Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών.

Το 1998 η σύ­γκρου­σή του με τον τότε πρό­ε­δρο της ΝΔ Κώστα Κα­ρα­μαν­λη τον οδή­γη­σε στη δια­γρα­φή του από το κόμμα.

Τον Απρί­λιο του 1999 ίδρυ­σε το κόμμα των Φι­λε­λευ­θέ­ρων, με έμ­βλη­μα τον ταύρο, που στις ευ­ρω­ε­κλο­γές του ίδιου έτους έλαβε 1,62%. Στις εθνι­κές εκλο­γές του 2000 οι Φι­λε­λεύ­θε­ροι συ­νερ­γά­στη­καν με τη Νέα Δη­μο­κρα­τία και ο Μάνος επέ­στρε­ψε στη Βουλή, ενώ δύο χρό­νια αρ­γό­τε­ρα ανέ­στει­λε τη λει­τουρ­γία του κόμ­μα­τός του.

Έντο­νες συ­ζη­τή­σεις προ­κά­λε­σε η από­φα­σή του το 2004 να συ­μπε­ρι­λη­φθεί ως ανε­ξάρ­τη­τος συ­νερ­γα­ζό­με­νος σε εκλό­γι­μη θέση στο ψη­φο­δέλ­τιο Επι­κρα­τεί­ας του ΠΑΣΟΚ.

Η ίδρυ­ση της «Δρά­σης»

Τον Μάρ­τιο του 2009 επέ­στρε­ψε στην προ­σπά­θεια δη­μιουρ­γί­ας ενός αυ­τό­νο­μου φι­λε­λεύ­θε­ρου πο­λι­τι­κού φορέα.

Μαζί με τον Βα­σί­λη Κο­ντο­γιαν­νό­που­λο και τον Γιάν­νη Μπου­τά­ρη ίδρυ­σε τη «Δράση», ανα­λαμ­βά­νο­ντας την ηγε­σία της.

Το 2012 η «Δράση» συ­νερ­γά­στη­κε εκλο­γι­κά με τη «Δη­μιουρ­γία, Ξανά!». Στις εκλο­γές του Ιου­νί­ου το κοινό σχήμα συ­γκέ­ντρω­σε 1,59% και δεν κα­τά­φε­ρε να πε­ρά­σει το όριο του 3% για την εί­σο­δο στη Βουλή.

Λίγες ημέ­ρες αρ­γό­τε­ρα, στις 19 Ιου­νί­ου 2012, ο Στέ­φα­νος Μάνος υπέ­βα­λε την πα­ραί­τη­σή του από την ηγε­σία της «Δρά­σης», δη­λώ­νο­ντας πα­ράλ­λη­λα ότι θα πα­ρέ­με­νε ενερ­γός.

Η Πλάκα, οι πε­ζο­δρο­μή­σεις και οι πα­ρα­δο­σια­κοί οι­κι­σμοί

Ο Στέ­φα­νος Μάνος συ­νέ­δε­σε το όνομά του με πα­ρεμ­βά­σεις στην πο­λε­ο­δο­μία, στο πε­ρι­βάλ­λον και στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των πό­λε­ων. Επί των ημε­ρών του προ­ώ­θη­σε την προ­στα­σία εκα­το­ντά­δων πα­ρα­δο­σια­κών οι­κι­σμών, ενώ κα­θιε­ρώ­θη­καν αυ­στη­ρό­τε­ροι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κοί κα­νό­νες και πρό­στι­μα για βιο­μη­χα­νί­ες που προ­κα­λού­σαν ρύ­παν­ση.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή θε­ω­ρεί­ται η πα­ρέμ­βα­σή του για την Πλάκα, όπου προ­ώ­θη­σε την πε­ζο­δρό­μη­ση και την απο­μά­κρυν­ση των νυ­χτε­ρι­νών κέ­ντρων. Επί­σης, επί της θη­τεί­ας του έγι­ναν πε­ζο­δρο­μή­σεις στην Αθήνα και προ­ω­θή­θη­καν οι λε­ω­φο­ρειο­λω­ρί­δες. δη­μό­σιες συ­γκοι­νω­νί­ες.

Στην ίδια κα­τεύ­θυν­ση εντά­χθη­καν η προ­ώ­θη­ση των πρώ­των παι­δό­το­πων, η από­συρ­ση πα­λαιών και ρυ­πο­γό­νων αυ­το­κι­νή­των σε μια εποχή κατά την οποία το νέφος απο­τε­λού­σε μεί­ζον πρό­βλη­μα για την Αθήνα, καθώς και η απο­μά­κρυν­ση των εγκα­τα­στά­σε­ων φω­τα­ε­ρί­ου από το κέ­ντρο της πόλης.

Μετρό, Σπάτα, Ατ­τι­κή Οδός και Ρίο-Αντίρ­ριο

Πα­ράλ­λη­λα, κατά την κυ­βερ­νη­τι­κή του δια­δρο­μή, προ­ώ­θη­σε με­γά­λα έργα υπο­δο­μών. Επί των ημε­ρών του προ­χώ­ρη­σε η σύμ­βα­ση για την κα­τα­σκευή του Μετρό της Αθή­νας, ενώ ο ίδιος είχε ενερ­γό ρόλο στην προ­ώ­θη­ση της με­τα­φο­ράς του αε­ρο­δρο­μί­ου από το Ελ­λη­νι­κό στα Σπάτα.

Επί­σης, προ­ώ­θη­σε την απε­μπλο­κή του σχε­δια­σμού της Ατ­τι­κής Οδού και τις δια­δι­κα­σί­ες για τη γέ­φυ­ρα Ρίου – Αντιρ­ρί­ου.

Η κι­νη­τή τη­λε­φω­νία και το άνοιγ­μα των αγο­ρών

Με την κυ­βερ­νη­τι­κή του πα­ρου­σία συν­δέ­θη­κε η θε­σμι­κή εί­σο­δος της κι­νη­τής τη­λε­φω­νί­ας στην Ελ­λά­δα. Ο Στέ­φα­νος Μάνος υπήρ­ξε έν­θερ­μος υπο­στη­ρι­κτής της απε­λευ­θέ­ρω­σης αγο­ρών και της με­γα­λύ­τε­ρης συμ­με­το­χής του ιδιω­τι­κού τομέα στην οι­κο­νο­μία. Σε αυτό το πλαί­σιο πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται η απε­λευ­θέ­ρω­ση της ρα­διο­φω­νί­ας και πα­ρεμ­βά­σεις για το άνοιγ­μα αγο­ρών που βρί­σκο­νταν υπό τον μο­νο­πω­λια­κό έλεγ­χο κρα­τι­κών ορ­γα­νι­σμών, όπως η ΔΕΗ και ο ΟΤΕ.

Ο Στέ­φα­νος Μάνος είχε τι­μη­θεί από τη Γαλ­λι­κή Δη­μο­κρα­τία με τον τίτλο του Ιπ­πό­τη της Λε­γε­ώ­νος της Τιμής.

Η ανάρ­τη­ση του στε­νού του συ­νερ­γά­τη Αρι­στο­τέ­λη Αϊ­βα­λιώ­τη

«Κά­ποιοι τον κα­τη­γο­ρού­σαν σαν «ανάλ­γη­το», γιατί απλά δεν χάι­δευε αυτιά. Αλλά εμείς που τον ξέ­ρα­με, βλέ­πα­με έναν ευαί­σθη­το άν­θρω­πο, με τε­ρά­στιες γνώ­σεις, με ένα φα­ντα­στι­κό πρα­κτι­κό μυαλό, και με ένα ανε­ξά­ντλη­το χιού­μορ. Ενας πραγ­μα­τι­κά «Ανα­γεν­νη­σια­κός» άν­θρω­πος. Πάει πια. Θα μας λεί­ψει. Αλλά δεν θα τον ξε­χά­σου­με», έγρα­ψε σε ανάρ­τη­σή του ο στε­νός του συ­νερ­γά­της και πρώην ΓΓ του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Αρι­στο­τέ­λης Αϊ­βα­λιώ­της.

Ανα­λυ­τι­κά η ανάρ­τη­σή του:

«Θρηνώ και οδύ­ρο­μαι όταν εν­νο­ή­σω τον θα­να­τον»

Όλοι οι άν­θρω­ποι εί­μα­στε μόρια σκό­νης, διά­σπαρ­τα στο απέ­ρα­ντο σύ­μπαν. Οπως τα πε­φτα­στέ­ρια που βλέ­που­με στον νυ­χτε­ρι­νό ου­ρα­νό. Αλλα μικρά, σαν κόκ­κοι άμμου, άλλα με­γά­λα, σαν τε­ρά­στιοι βρά­χοι που αφή­νουν μια με­γά­λη φω­τει­νή τρο­χιά στον ορί­ζο­ντα.

Τέ­τοιος τε­ρά­στιος βρά­χος ήταν ο Στέ­φα­νος Μάνος που μας άφησε σή­με­ρα.

Φα­ντά­ζο­μαι, σαν και εμένα θα υπάρ­χουν ακόμα πολ­λοί που σή­με­ρα αι­σθά­νο­νται ορ­φα­νοί. Γιατί ο Στέ­φα­νος Μάνος για πολλά χρό­νια μας έδινε ελ­πί­δα ότι ορ­θο­λο­γι­σμός και πο­λι­τι­κή δεν είναι έν­νοιες ασύμ­βα­τες. Γιατί το πο­λύ­μορ­φο έργο που άφηνε όπου του δι­νό­ταν η ευ­και­ρία βελ­τί­ω­νε την ζωή όλων μας. Και γιατί, για όσους τον γνώ­ρι­ζαν πιο προ­σω­πι­κά, ήταν ένας ωραί­ος άν­θρω­πος.

Ο Στέ­φα­νος Μάνος μπό­ρε­σε να βρει κου­ρά­γιο και να αφή­σει τον χώρο των επι­χει­ρή­σε­ων, στον οποίο θα είχε λάμ­ψει ίσως πε­ρισ­σό­τε­ρο, και να μπει στην πο­λι­τι­κή το 1977, με την πα­ρό­τρυν­ση ενός άλλου με­γά­λου, του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή. Το διά­στη­μα 1977-1981 καθώς και εκεί­νο του 1990-1993 του δό­θη­κε η δυ­να­τό­τη­τα, σαν υπουρ­γός να βάλει την σφρα­γί­δα του στα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα έργα που σή­με­ρα θε­ω­ρού­με την μη­χα­νή της ανά­πτυ­ξης της χώρας. Η πο­λε­ο­δο­μι­κή ανα­μόρ­φω­ση, το αε­ρο­δρό­μιο Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος, το Μετρό της Αθή­νας, η Ατ­τι­κή Οδός, το σύ­στη­μα των πα­ρα­χω­ρή­σε­ων, και τόσα άλλα είναι έργα του Στέ­φα­νου Μανου, σε αυτό το σύ­ντο­μο πα­ρά­θυ­ρο διοί­κη­σης του.

Του χρω­στά­με πολλά. Πόσα πε­ρισ­σό­τε­ρα θα ήταν αν το πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα δεν τον απέρ­ρι­πτε τόσο σύ­ντο­μα. Γιατί ο Στέ­φα­νος Μάνος είχε ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό, που για κά­ποιους ήταν θαυ­μα­στό, για άλ­λους ανά­θε­μα: έλεγε τα σύκα σύκα και την σκάφη σκάφη και δεν συμ­βι­βα­ζό­ταν εύ­κο­λα με ισορ­ρο­πί­ες. Ετσι, στην μικρή μας ελ­λη­νι­κή παρέα, όπου όλοι θέ­λουν να κρα­τά­νε τους άλ­λους από κάπου, αυτός ήταν ένας μόνος του.

Μόνος, αλλά Μάνος.

Προ­σπά­θη­σε να ξε­πε­ρά­σει τον απο­κλει­σμό με την δη­μιουρ­γία νέων κομ­μά­των, υπό την ηγε­σία του, το 1999 με τους Φι­λε­λεύ­θε­ρους, το 2008 με την Δράση. Η απο­τυ­χία του ση­μα­το­δο­τεί, με­τα­ξύ άλλων, την απο­τυ­χία του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­κού συ­στή­μα­τος και της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας να πει­ρα­μα­τί­ζε­ται και να δο­κι­μά­ζει κάτι άλλο, εκτός από τις δια­φο­ρε­τι­κές απο­χρώ­σεις του λαϊ­κι­σμού.

Ίσως σε μια άλλη χώρα τα πει­ρά­μα­τα του Στε­φα­νου Μανου να είχαν ευ­τυ­χή κα­τά­λη­ξη. Ισως σε μια άλλη εποχή, μια άλλη χρο­νι­κή στιγ­μή. Ομως, πα­ρό­λη την απο­τυ­χία, για όσους ζή­σα­με μαζί του αυτήν την δια­δρο­μή, τι σχο­λείο ήταν αυτό, τι κα­τα­πλη­κτι­κή εμπει­ρία.

Για εμάς τους φα­να­τι­κούς φί­λους και οπα­δούς του ο Στέ­φα­νος Μάνος αντι­προ­σώ­πευε μια ελ­πί­δα για την Ελ­λά­δα. Αλλά ήταν και ένας ωραί­ος άν­θρω­πος.

Κά­ποιοι τον κα­τη­γο­ρού­σαν σαν «ανάλ­γη­το», γιατί απλά δεν χάι­δευε αυτιά. Αλλά εμείς που τον ξέ­ρα­με, βλέ­πα­με έναν ευαί­σθη­το άν­θρω­πο, με τε­ρά­στιες γνώ­σεις, με ένα φα­ντα­στι­κό πρα­κτι­κό μυαλό, και με ένα ανε­ξά­ντλη­το χιού­μορ. Ενας πραγ­μα­τι­κά «Ανα­γεν­νη­σια­κός» άν­θρω­πος

Πάει πια. Θα μας λεί­ψει. Αλλά δεν θα τον ξε­χά­σου­με.

Captain, oh, my Captain.

Πηγή: protothema.gr