Να μας «πνίξει» με πρόσφυγες απειλεί πάλι ο Ερντογάν – Τι εκτιμούν πολιτικοί αναλυτές

Για πρώτη φορά μετά τα επει­σό­δια στον Εβρο τον Μάρ­τιο του 2020, ο Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν απει­λεί πάλι την Ελ­λά­δα με το άνοιγ­μα των συ­νό­ρων και υπο­νο­εί πως μπο­ρεί να την «πνί­ξει» με πέντε εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες, ενώ πα­ράλ­λη­λα δεί­χνει την έντο­νη δυ­σα­ρέ­σκειά του για τη συ­νερ­γα­σία των ΗΠΑ με την Ελ­λά­δα! Εμπει­ροι ανα­λυ­τές εκτι­μούν πως η δή­λω­ση του προ­έ­δρου της Τουρ­κί­ας ση­μαί­νει πως μέχρι τις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές η Αγκυ­ρα οποια­δή­πο­τε στιγ­μή μπο­ρεί να «απει­λή­σει» με το προ­σφυ­γι­κό για να απο­κο­μί­σει πο­λι­τι­κό όφε­λος – τόσο στο εξω­τε­ρι­κό όσο και στο εσω­τε­ρι­κό. Προει­δο­ποιούν δε πως χρειά­ζε­ται εγρή­γορ­ση και από την πλευ­ρά της Ε.Ε., καθώς το διά­στη­μα μέχρι το 2023 θα είναι κρί­σι­μο σε πολλά μέ­τω­πα.

Ο κ. Ερ­ντο­γάν την Πέμ­πτη αιφ­νι­δί­α­σε τους πά­ντες κατά τη διάρ­κεια της κοι­νής συ­νέ­ντευ­ξης Τύπου με τον πρω­θυ­πουρ­γό της Ουγ­γα­ρί­ας, Βί­κτορ Ορ­μπαν, στην τουρ­κι­κή πρω­τεύ­ου­σα: «Είναι αχα­ρι­στία να λένε ότι “το προ­σφυ­γι­κό πρό­βλη­μα πη­γά­ζει από την Τουρ­κία”, ένα κρά­τος που σή­με­ρα φι­λο­ξε­νεί σχε­δόν πέντε εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες. Αν εμείς ανοί­ξου­με τα σύ­νο­ρα, δεν μπορώ να ξέρω τι θα κάνει η Ελ­λά­δα. Δεν μπορώ να ξέρω τι θα κάνει».

Πο­λι­τι­κοί ανα­λυ­τές εκτι­μούν πως η απει­λή του Τούρ­κου προ­έ­δρου προς την Αθήνα δεν πρέ­πει να θε­ω­ρη­θεί ως μια απλή επι­θε­τι­κή δή­λω­ση. Θε­ω­ρούν πως πρώ­τος στό­χος της τουρ­κι­κής κυ­βέρ­νη­σης είναι να αμαυ­ρώ­σει την ει­κό­να της Ελ­λά­δας στην Ε.Ε., με τον κ. Ερ­ντο­γάν να δη­λώ­νει πως «η Ελ­λά­δα είναι η χώρα που σού­βλι­σε τα φου­σκω­τά των προ­σφύ­γων στο Αι­γαίο και τη Με­σό­γειο και τους κα­τα­δί­κα­σε σε θά­να­το». Ομως, δη­μο­σιο­γρά­φοι της γει­το­νι­κής χώρας που έχουν ασχο­λη­θεί με το προ­σφυ­γι­κό ζή­τη­μα, το­νί­ζουν πως το επό­με­νο βήμα αυτής της προ­σπά­θειας της Τουρ­κί­ας μπο­ρεί να είναι ένα νέο προ­σφυ­γι­κό κύμα προς τα ελ­λη­νι­κά νησιά, κάτι που θα μπο­ρού­σε να δυ­σκο­λέ­ψει ιδιαί­τε­ρα τις δυ­νά­μεις της ελ­λη­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής, όπως και της FRONTEX και που θα μπο­ρού­σε να προ­κα­λέ­σει και «λάθη», τα οποία μπο­ρεί να εκ­με­ταλ­λευ­θεί η Τουρ­κία. Το­νί­ζουν πά­ντως πως οι δη­λώ­σεις Ερ­ντο­γάν έχουν στόχο και την εσω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή σκηνή, καθώς το πι­θα­νό άνοιγ­μα των συ­νό­ρων δεν θα δυ­σα­ρε­στού­σε κα­θό­λου τα χα­μη­λά κοι­νω­νι­κά στρώ­μα­τα της Τουρ­κί­ας, αφού στις πε­ρισ­σό­τε­ρες δη­μο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν τη δυ­σα­ρέ­σκειά τους για την πα­ρου­σία των προ­σφύ­γων στη χώρα τους.

Η οι­κο­νο­μι­κή δυ­σπρα­γία στην Τουρ­κία, η οποία εντεί­νε­ται τους τε­λευ­ταί­ους μήνες, με τον βα­σι­κό μισθό να έχει μειω­θεί στα 250 ευρώ από τα 450 ευρώ που ήταν το 2017, προ­κα­λεί την οργή των Τούρ­κων για τους πρό­σφυ­γες, καθώς οι «ξένοι» ερ­γά­ζο­νται και για πιο φθηνά με­ρο­κά­μα­τα, με απο­τέ­λε­σμα να έχει αυ­ξη­θεί η ανερ­γία. Στις πε­ριο­χές της κε­ντρι­κής και νο­τιο­α­να­το­λι­κής Τουρ­κί­ας, αυτή η δυ­σα­ρέ­σκεια εκ­φρά­ζε­ται για πολλά χρό­νια και η απει­λή του κ. Ερ­ντο­γάν για το άνοιγ­μα των συ­νό­ρων ικα­νο­ποιεί το κοινό αί­σθη­μα. Ση­μα­ντι­κό δε­δο­μέ­νο, που χρειά­ζε­ται ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή, είναι πως σύμ­φω­να με την πρό­σφα­τη δή­λω­ση του Τούρ­κου προ­έ­δρου οι εκλο­γές στην Τουρ­κία θα διε­ξα­χθούν τον Ιού­νιο του 2023 και έχουν υπάρ­ξει ανα­λύ­σεις πως στο εν­διά­με­σο διά­στη­μα υπάρ­χει σο­βα­ρή πι­θα­νό­τη­τα ο κ. Ερ­ντο­γάν να κάνει πραγ­μα­τι­κό­τη­τα την απει­λή του να ανοί­ξει τα σύ­νο­ρα. Ως αντί­λο­γος στην πι­θα­νό­τη­τα αυτή πα­ρου­σιά­ζε­ται το επι­χεί­ρη­μα πως αν η Αγκυ­ρα ανοί­ξει τα σύ­νο­ρά της, αυτό θα ήταν μια ανορ­θο­λο­γι­κή πο­λι­τι­κή, καθώς θα χάσει τα κον­δύ­λια της Ε.Ε. για το προ­σφυ­γι­κό, ενώ θα υπάρ­χει και η πι­θα­νό­τη­τα επι­βο­λής κυ­ρώ­σε­ων από τις Βρυ­ξέλ­λες. Ωστό­σο, η τουρ­κι­κή κυ­βέρ­νη­ση ακο­λου­θεί τη δική της πο­ρεία και σε άλ­λους το­μείς. Κατά την άποψη της πλειο­νό­τη­τας των οι­κο­νο­μι­κών ανα­λυ­τών, ασκεί ανορ­θο­λο­γι­κή πο­λι­τι­κή και στην οι­κο­νο­μία. Ενώ ο επί­ση­μος πλη­θω­ρι­σμός έχει φτά­σει στο 19,85% και ο πραγ­μα­τι­κός στο 40%, η κε­ντρι­κή τρά­πε­ζα της Τουρ­κί­ας μειώ­νει τα επι­τό­κια –σή­με­ρα βρί­σκο­νται στο 16%– και ανα­μέ­νο­νται νέες μειώ­σεις, με απο­τέ­λε­σμα να συ­νε­χί­ζε­ται η υπο­τί­μη­ση της τουρ­κι­κής λίρας ένα­ντι του ευρώ και του δο­λα­ρί­ου. Στον τουρ­κι­κό Τύπο υπάρ­χουν ανα­φο­ρές πως ο κ. Ερ­ντο­γάν αντι­κα­θι­στά τους κε­ντρι­κούς τρα­πε­ζί­τες και τους ζη­τά­ει να μειώ­σουν τα επι­τό­κια, σε αντί­θε­ση με όλες τις συ­στά­σεις των οι­κο­νο­μο­λό­γων.

Απώ­λεια ψη­φο­φό­ρων

Εμπει­ροι δη­μο­σκό­ποι το­νί­ζουν πως η κυ­βερ­νη­τι­κή συμ­μα­χία AKP-MHP κάθε μήνα χάνει πο­σο­στά και μπο­ρεί να κάνει αιφ­νι­δια­στι­κές και απρό­βλε­πτες κι­νή­σεις με στόχο το πο­λι­τι­κό όφε­λος.

Μέσα σε αυτό το κλίμα υπήρ­ξε και η αιφ­νι­δια­στι­κή αντί­δρα­ση της Αγκυ­ρας για τη στρα­τιω­τι­κή συ­νερ­γα­σία της Ελ­λά­δας με τις ΗΠΑ. Μετά τη σύ­νο­δο του G-20 στη Ρώμη, ο κ. Ερ­ντο­γάν είχε ανα­φέ­ρει πως εξέ­φρα­σε τη δυ­σα­ρέ­σκειά του για τις εξε­λί­ξεις στον λι­μέ­να της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, με τις δυ­νά­μεις των ΗΠΑ να βρί­σκο­νται εκεί. Την Τε­τάρ­τη πά­ντως ο υπουρ­γός Αμυ­νας της Τουρ­κί­ας Χου­λου­σί Ακάρ υπο­βάθ­μι­σε το ζή­τη­μα και είπε πως η πα­ρου­σία των ΗΠΑ στην Αλε­ξαν­δρού­πο­λη θε­ω­ρεί­ται ως άσκη­ση και δεν προ­κα­λεί ανη­συ­χία. Ομως, ο κ. Ερ­ντο­γάν απο­κά­λυ­ψε πως η τουρ­κι­κή κυ­βέρ­νη­ση ενο­χλεί­ται από την έντο­νη πα­ρου­σία των ΗΠΑ στην Ελ­λά­δα και υπο­στη­ρί­ζει πως η Ουά­σιγ­κτον «επέ­λε­ξε λάθος πλευ­ρά». Πά­ντως η Ελ­λά­δα, οι ΗΠΑ και η Τουρ­κία είναι χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, δη­λα­δή θε­ω­ρη­τι­κά στην ίδια «πλευ­ρά».

«Το θέμα της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης δεν είναι μόνο μια βάση. Η ίδια η Ελ­λά­δα έχει γίνει πλέον βάση της Αμε­ρι­κής. Αυτή τη στιγ­μή δεν μπορώ να με­τρή­σω τον αριθ­μό των αμε­ρι­κα­νι­κών βά­σε­ων εντός της Ελ­λά­δας. Τόσες πολ­λές αμε­ρι­κα­νι­κές βά­σεις υπάρ­χουν στην Ελ­λά­δα. Η Αλε­ξαν­δρού­πο­λη είναι μια μικρή πε­ριο­χή μέσα σ’ αυτά. Γιατί συμ­βαί­νουν όλα αυτά τώρα; Γιατί γί­νο­νται; Οταν ρω­τά­με τον Μπάι­ντεν και τους αρ­μό­διους φο­ρείς για αυτό το θέμα, στις συ­να­ντή­σεις μας με τον υπουρ­γό Αμυ­νας και τον υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών, μου δί­νουν δι­φο­ρού­με­νες απα­ντή­σεις. Δεν συ­μπε­ρι­φέ­ρο­νται με ει­λι­κρί­νεια και ο γεί­το­νας που επέ­λε­ξαν για τον εαυτό τους είναι ο λάθος γεί­το­νας», δή­λω­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος.

Αυτό που ενο­χλεί ιδιαί­τε­ρα είναι πως ενώ η κυ­βέρ­νη­ση Μπάι­ντεν έχει ξε­κι­νή­σει μια ιδιαί­τε­ρη συ­νερ­γα­σία με την κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη, αντι­θέ­τως εφαρ­μό­ζει κυ­ρώ­σεις στην Τουρ­κία για το ζή­τη­μα των S-400, δεν πα­ρα­δί­δει τα F-35, τη βγά­ζει εκτός από το πρό­γραμ­μα συ­μπα­ρα­γω­γής του συ­γκε­κρι­μέ­νου αε­ρο­σκά­φους και την υπο­χρε­ώ­νει να ξε­κι­νή­σει συ­ζη­τή­σεις για την πι­θα­νό­τη­τα αγο­ράς των F-16. Μέσα σε αυτό το κλίμα συ­νε­χί­ζε­ται και η δίκη της τουρ­κι­κής κρα­τι­κής τρά­πε­ζας Halkbank, με την κα­τη­γο­ρία ξε­πλύ­μα­τος «μαύ­ρου χρή­μα­τος» του Ιράν.

Πηγή kathimerini.gr