Ζώα συντροφιάς: Τι προβλέπει ο νέος νόμος για την προστασία τους και τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών

Νο­μο­σχέ­διο τομή για την προ­στα­σία των δε­σπο­ζό­με­νων και αδέ­σπο­των ζώων ψή­φι­σε η Ολο­μέ­λεια της Βου­λής. Επι της αρχής οι προ­ω­θού­με­νες δια­τά­ξεις του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών εγκρί­θη­καν από τους βου­λευ­τές της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας, ωστό­σο στην δια­δι­κα­σία ψή­φι­σης των επι­μέ­ρους άρ­θρων η αντι­πο­λί­τευ­ση (ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και Κί­νη­μα Αλ­λα­γής) στή­ρι­ξε τις 21 από τις συ­νο­λι­κά 55 ρυθ­μί­σεις και τρο­πο­λο­γί­ες του τε­λι­κού κει­μέ­νου.

Κατά την ση­μα­ντι­κή κοι­νο­βου­λευ­τι­κή δια­δι­κα­σία ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης δή­λω­σε με ανάρ­τη­σή του στο twitter: «Η Ελ­λά­δα αλ­λά­ζει και απο­κτά επι­τέ­λους ένα σύγ­χρο­νο νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο για την προ­στα­σία των ζώων συ­ντρο­φιάς. Το Νέο πλαί­σιο για την ευ­ζω­ία των ζώων συ­ντρο­φιάς – Πρό­γραμ­μα “ΑΡΓΟΣ” ψη­φί­ζε­ται σή­με­ρα στη Bουλή».

Πλέον, με τις προ­ω­θού­με­νες δια­τά­ξεις οι ιδιο­κτή­τες σκύ­λου ή γάτας υπο­χρε­ού­νται είτε να στει­ρώ­σουν το ζώο τους είτε να απο­στεί­λουν ένα­ντι πα­ρα­βό­λου 150 ευρώ, δείγ­μα γε­νε­τι­κού υλι­κού στο υπο ίδρυ­ση Ερ­γα­στή­ριο Φύ­λα­ξης και Ανά­λυ­σης Γε­νε­τι­κού Υλι­κού Ζώων για την δη­μιουρ­γία του οποί­ου το Ιδρυ­μα Ια­τρο­βιο­λο­γι­κών Ερευ­νών της Ακα­δη­μί­ας Αθη­νών (ΙΙ­ΒΕ­ΑΑ) θα επι­χο­ρη­γη­θεί με 2 εκατ. ευρώ.

Ει­δι­κό­τε­ρα, για το κρί­σι­μο ζή­τη­μα της στεί­ρω­σης ζώων που πυ­ρο­δό­τη­σε και τις εντο­νό­τε­ρες συ­ζη­τή­σεις ορί­στη­κε πως ο ιδιο­κτή­της υπο­χρε­ού­ται:

· να στει­ρώ­σει το δε­σπο­ζό­με­νο ζώο συ­ντρο­φιάς του, εφό­σον είναι σκύ­λος ή γάτα, εντός έξι μηνών από την από­κτη­σή του εφό­σον το ζώο είναι άνω του ενός έτους. Σε πε­ρί­πτω­ση από­κτη­σης ζώου κάτω του ενός έτους, η στεί­ρω­ση λαμ­βά­νει χώρα μέσα στους έξι πρώ­τους μήνες από τη συ­μπλή­ρω­ση του πρώ­του έτους. H εν λόγω προ­θε­σμία μπο­ρεί να δια­φο­ρο­ποιεί­ται ανά­λο­γα με τη φυλή του ζώου και άλλα ει­δι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του, μετά από εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη γνω­μά­τευ­ση κτη­νιά­τρου.

· Η στεί­ρω­ση δεν είναι υπο­χρε­ω­τι­κή για ζώα για τα οποία έχει απο­στα­λεί δείγ­μα γε­νε­τι­κού υλι­κού (DNA) τους στo Ερ­γα­στή­ριο Φύ­λα­ξης και Ανά­λυ­σης Γε­νε­τι­κού Υλι­κού Ζώων Συ­ντρο­φιάς.

Σε πε­ρί­πτω­ση που ο ιδιο­κτή­της ζώου δεν στει­ρώ­σει το ζώο συ­ντρο­φιάς του ή δεν απο­στεί­λει δείγ­μα DNA θα επι­βάλ­λε­ται πρό­στι­μο 1.000 ευρώ και θα χο­ρη­γεί­ται στον ιδιο­κτή­τη τρί­μη­νη προ­θε­σμία για να προ­βεί στη στεί­ρω­ση ή την απο­στο­λή δείγ­μα­τος γε­νε­τι­κού υλι­κού του ζώου. Σε πε­ρί­πτω­ση που και αυτή η προ­θε­σμία πα­ρέλ­θει άπρα­κτη, θα επι­βάλ­λε­ται εκ νέου το πρό­στι­μο.

Η υπο­χρέ­ω­ση του ιδιο­κτή­τη για στεί­ρω­ση του δε­σπο­ζό­με­νου ζώου συ­ντρο­φιάς ή για απο­στο­λή δείγ­μα­τος γε­νε­τι­κού υλι­κού του θα αρ­χί­σει να εφαρ­μό­ζε­ται από την 1η.3.2022, ενώ τα πρό­στι­μα για την πα­ρά­βα­ση της ως άνω υπο­χρέ­ω­σης θα επι­βάλ­λο­νται από την 1η.9.2022.

Η συλ­λο­γή δείγ­μα­τος γε­νε­τι­κού υλι­κού και η απο­στο­λή του στο Ερ­γα­στή­ριο Φύ­λα­ξης και Ανά­νυ­σης Γε­νε­τι­κού Υλι­κού θα γί­νο­νται απο­κλει­στι­κά από κτη­νί­α­τρο, μέλος του Πα­νελ­λή­νιου Κτη­νια­τρι­κού Συλ­λό­γου. Για τη λήψη, κα­τα­χώ­ρη­ση και δια­τή­ρη­ση του γε­νε­τι­κού υλι­κού για του­λά­χι­στον 12 χρό­νια υπο­βάλ­λε­ται εφά­παξ από τον ιδιο­κτή­τη του ζώου συ­ντρο­φιάς ηλε­κτρο­νι­κό πα­ρά­βο­λο ύψους 150 ευρώ για κάθε ζώο συ­ντρο­φιάς.

Ο ιδιο­κτή­της είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να κα­τα­βά­λει στον κτη­νί­α­τρο, επι­πλέ­ον, και τα έξοδα απο­στο­λής του δείγ­μα­τος γε­νε­τι­κού υλι­κού, τα οποία σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν μπο­ρούν να υπερ­βαί­νουν τα 10 ευρώ. Με με­τα­γε­νέ­στε­ρη από­φα­ση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λί­ου του ΙΙ­ΒΕ­ΑΑ, η οποία δη­μο­σιεύ­ε­ται στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως, μπο­ρεί να κα­θο­ρί­ζε­ται το ύψος του ηλε­κτρο­νι­κού πα­ρα­βό­λου για λοιπά ζώα, καθώς και για λοι­πές υπη­ρε­σί­ες. Το ποσό του πα­ρα­βό­λου θα απο­δί­δε­ται κατά 40% στο ΙΙ­ΒΕ­ΑΑ για την κά­λυ­ψη των εξό­δων λει­τουρ­γί­ας του Ερ­γα­στη­ρί­ου, κατά 10% στον κτη­νί­α­τρο που έλαβε το γε­νε­τι­κό υλικό και κατά 50% μέσω του Υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών στους δή­μους για την υπο­στή­ρι­ξη δρά­σε­ων για την ευ­ζω­ία των αδέ­σπο­των ζώων συ­ντρο­φιάς.

Στο νο­μο­σχέ­διο επι­ση­μαί­νε­ται ότι κατ’ εξαί­ρε­ση, η στεί­ρω­ση δεν είναι υπο­χρε­ω­τι­κή για τους σκύ­λους ερ­γα­σί­ας των ενό­πλων δυ­νά­με­ων. Εκτός της στεί­ρω­σης, στις υπο­χρε­ώ­σεις των ιδιο­κτη­τών εντάσ­σε­ται και η σή­μαν­ση και η κα­τα­γρα­φή του ζώου στο Εθνι­κο Μη­τρώο Ζώων Συ­ντρο­φιάς (ΕΜΖΣ), εφό­σον αυτό είναι σκύ­λος ή γάτα, πριν το ζώο εγκα­τα­λεί­ψει τον τόπο γέν­νη­σής του και οπωσ­δή­πο­τε εντός προ­θε­σμί­ας δύο μηνών από τη γέν­νη­ση του.

Κί­νη­τρα

Οι δήμοι θα μπο­ρούν, με από­φα­ση του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου, να πα­ρέ­χουν κί­νη­τρα, προ­κει­μέ­νου να εν­θαρ­ρύ­νουν τη σή­μαν­ση και κα­τα­χώ­ρη­ση στο ΕΜΖΣ των σκύ­λων και των γατών, τη στεί­ρω­σή τους, καθώς και την υιο­θε­σία αδέ­σπο­των ζώων, είτε

· μέσω δια­τα­κτι­κών («voucher») στους δη­μό­τες ή κα­τοί­κους τους ή άλλων αντί­στοι­χων κι­νή­τρων είτε

· με μεί­ω­ση των δη­μο­τι­κών τελών ανά έτος κατά ανώ­τα­το πο­σο­στό έως 10% για τους ιδιο­κτή­τες στει­ρω­μέ­νων, ση­μα­σμέ­νων και κα­τα­χω­ρη­μέ­νων στο ΕΜΖΣ ζώων.

Με το νέο νο­μο­σχέ­διο θε­σμο­θε­τεί­ται για πρώτη φορά και η δυ­να­τό­τη­τα πα­ρά­δο­σης δε­σπο­ζό­με­νου ζώου από τον ιδιο­κτή­τη του στο δήμο και με­τα­τρο­πής του σε αδέ­σπο­το ένα­ντι αμοι­βής. Συ­γκε­κρι­μέ­να προ­βλέ­πε­ται ότι σε πε­ρί­πτω­ση που ο ιδιο­κτή­της επι­θυ­μεί να απο­χω­ρι­στεί το ζώο συ­ντρο­φιάς του υπο­χρε­ού­ται να γνω­στο­ποιεί την πρό­θε­σή του αυτή στην αρ­μό­δια υπη­ρε­σία του δήμου του τόπου της μό­νι­μης κα­τοι­κί­ας του προ­κει­μέ­νου, με μέ­ρι­μνα του δήμου, να αναρ­τη­θεί προς υιο­θε­σία στην Πα­νελ­λή­νια Πλατ­φόρ­μα Υιο­θε­σί­ας Αδέ­σπο­των Ζώων Συ­ντρο­φιάς για χρο­νι­κό διά­στη­μα δύο μηνών, εφό­σον πρό­κει­ται για σκύλο ή γάτα.

Στη συ­νέ­χεια, και εφό­σον δεν βρε­θεί νέος ιδιο­κτή­της, το πα­ρα­δί­δει απο­κλει­στι­κά στην αρ­μό­δια υπη­ρε­σία του δήμου αυτού με την υπο­γρα­φή σχε­τι­κής υπεύ­θυ­νης δή­λω­σης και κα­τα­βο­λή ποσού 300 ευρώ για την πα­ρά­δο­ση, εφό­σον είναι σκύ­λος, ή 100 ευρώ, εφό­σον είναι γάτα ή άλλο ζώο συ­ντρο­φιάς. Ει­δι­κά για τους σκύ­λους και τις γάτες, ο πι­στο­ποι­η­μέ­νος υπάλ­λη­λος του δήμου με­ρι­μνά άμεσα για την ενη­μέ­ρω­ση του ΕΜΖΣ ως προς τη με­τα­βο­λή αυτή και την κα­τα­γρα­φή του ζώου ως αδέ­σπο­του με τα στοι­χεία του δήμου. Ιδιο­κτή­της που απο­χω­ρί­ζε­ται το ζώο συ­ντρο­φιάς του και το πα­ρα­δί­δει στον δήμο, στε­ρεί­ται της δυ­να­τό­τη­τας από­κτη­σης άλλου ζώου συ­ντρο­φιάς για χρο­νι­κό διά­στη­μα τριών ετών.

Με τις υπό­λοι­πες δια­τά­ξεις του νο­μο­σχε­δί­ου, επα­να­κα­θο­ρί­ζε­ται το πλαί­σιο σχε­τι­κά με την εκτρο­φή, την ανα­πα­ρα­γω­γή και την εμπο­ρία ζώων συ­ντρο­φιάς (λει­τουρ­γία και εγ­γρα­φή επι­χει­ρή­σε­ων στο οι­κείο Υπο­μη­τρώο του Ε.Μ.Ζ.Σ., οι υπο­χρε­ώ­σεις εκτρο­φέ­ων και ιδιο­κτη­τών καθώς επί­σης και οι υπο­χρε­ώ­σεις και οι αρ­μο­διό­τη­τες των δήμων για τα αδέ­σπο­τα ζώα, οι οποί­οι στο εξής υπο­χρε­ού­νται:

· να δια­θέ­τουν εφε­ξής ολο­κλη­ρω­μέ­νο επι­χει­ρη­σια­κό πρό­γραμ­μα δια­χεί­ρι­σης των αδέ­σπο­των ζώων, με τον ανα­γκαίο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των επι­μέ­ρους κον­δυ­λί­ων για την υλο­ποί­η­σή του και συ­γκε­κρι­μέ­νο χρο­νο­διά­γραμ­μα υλο­ποί­η­σης κάθε δρά­σης,

· να λαμ­βά­νουν κάθε ανα­γκαίο μέτρο για την αντι­με­τώ­πι­ση, με κα­τάλ­λη­λο τρόπο, των ανα­γκών φι­λο­ξε­νί­ας, προ­σω­ρι­νής δια­μο­νής, πε­ρί­θαλ­ψης και εν γένει φρο­ντί­δας των αδέ­σπο­των ζώων συ­ντρο­φιάς, είτε με τη δη­μιουρ­γία και λει­τουρ­γία του­λά­χι­στον ενός κα­τα­φυ­γί­ου από τους ίδιους τους δή­μους ή στο πλαί­σιο συ­νερ­γα­σί­ας με άλ­λους δή­μους ή ως μέλος συν­δέ­σμου δήμων, είτε μέσω της συ­στη­μα­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας με φι­λο­ζω­ι­κά σω­μα­τεία ή φι­λο­ζω­ι­κές ορ­γα­νώ­σεις μη κερ­δο­σκο­πι­κού χα­ρα­κτή­ρα, υπό τις ορι­ζό­με­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις (εξαι­ρού­νται οι δήμοι κάτω των 3000 κα­τοί­κων)

· να δια­σφα­λί­ζουν, καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους, την απο­τε­λε­σμα­τι­κή πα­ρο­χή των ανα­γκαί­ων κτη­νια­τρι­κών υπη­ρε­σιών από κα­τάλ­λη­λα φυ­σι­κά ή νο­μι­κά πρό­σω­πα.

Ο κε­ντρι­κός ρόλος των Δήμων στην εφαρ­μο­γή του νέου πλαι­σί­ου θα υπο­στη­ρι­χθεί από το πρό­γραμ­μα «Άργος», προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται η χρη­μα­το­δό­τη­ση ύψους 40 εκατ. ευρώ για την κα­τα­σκευή κα­τα­φυ­γί­ων και την προ­μή­θεια του απα­ραί­τη­του εξο­πλι­σμού, καθώς και πρό­σθε­τη χρη­μα­το­δό­τη­ση 15 εκατ. ευρώ, ετη­σί­ως για την κτη­νια­τρι­κή φρο­ντί­δα των ζώων συ­ντρο­φιάς, τη σή­μαν­ση και τη στεί­ρω­ση των αδέ­σπο­των και συ­να­φείς δρά­σεις.

Επι­πρό­σθε­τα, με αλ­λα­γές που ει­σή­γα­γε ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Στέ­λιος Πέ­τσας εν­σω­μα­τώ­θη­καν προ­τά­σεις που προ­έ­κυ­ψαν από την δια­βού­λευ­ση με τα κοι­νο­βου­λευ­τι­κά κόμ­μα­τα και τους κοι­νω­νι­κούς φο­ρείς. Συ­γκε­κρι­μέ­να, στο νέο μη­τρώο πα­ρα­βα­τών θα κα­τα­γρά­φο­νται όλοι όσοι κα­κο­ποιούν ζώα, ακόμα και εάν αυτά δεν είναι ζώα συ­ντρο­φιάς και είναι ζώα ερ­γα­σί­ας.

Επί­σης, απαλ­λάσ­σο­νται οι κτη­νο­τρό­φοι από την κα­τα­βο­λή πα­ρα­βό­λου για την κα­τα­χώ­ρι­ση του DNA των ποι­με­νι­κών σκύ­λων τους, καθώς και από τα έξοδα για τη σή­μαν­ση και τη στεί­ρω­ση αυτών.

Σε αντα­πό­κρι­ση, δε, σχε­τι­κής πα­ρα­τή­ρη­σης της ΚΕΔΕ, ο κ. Πέ­τσας ανα­κοί­νω­σε με­τα­βα­τι­κή πε­ρί­ο­δο έξι μηνών για την προ­σαρ­μο­γή των δήμων στις νέες αρ­μο­διό­τη­τες που ανα­λαμ­βά­νουν με το νο­μο­σχέ­διο (κα­τα­φύ­για κ.λπ.).

Ταυ­τό­χρο­να, ο κ. Πέ­τσας δε­σμεύ­τη­κε ότι για την ενί­σχυ­ση των πόρων των δήμων, δη­λα­δή για τα 15 εκατ. ευρώ, επα­να­λαμ­βα­νό­με­να έσοδα από τους ΚΑΠ, για την αντι­με­τώ­πι­ση των λει­τουρ­γι­κών δα­πα­νών των δήμων, η σχε­τι­κή υπουρ­γι­κή από­φα­ση θα βγει εντός του επό­με­νου τρι­μή­νου, στο πλαί­σιο της κα­τάρ­τι­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του επό­με­νου έτους.