Aλ. Aγγελοπουλος: «Η ελληνική οικονομία χωρίς τον τουρισμό, δεν υπάρχει»!

Συ­νέ­ντευ­ξη στην

Πέγκυ Ντό­κου

Στην εκτί­μη­ση ότι η φε­τι­νή σεζόν δεν ήταν τόσο καλή όσο φαι­νό­ταν, εξη­γώ­ντας τους λό­γους, προ­βαί­νει σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δ» ο κ. Αλέ­ξαν­δρος Αγ­γε­λό­που­λος, διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της ALDEMAR και μέλος του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δας. Επι­πλέ­ον, μι­λά­ει για τον φόρο δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, για το άνοιγ­μα της Αι­γύ­πτου και της Τουρ­κί­ας, που πήραν με­γά­λο κομ­μά­τι από την πίτα της Ελ­λά­δας, τις αγο­ρές, το AirBnb ενώ εμ­φα­νί­ζε­ται συ­γκρα­τη­μέ­νος για να κάνει οποια­δή­πο­τε εκτί­μη­ση για το 2019, καθώς, όπως λέει, θα είναι «μια δύ­σκο­λη χρο­νιά».

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Αγ­γε­λό­που­λε, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με με την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, η οποία δεν έχει λήξει ακόμη. Κατά την άποψή σας, μπο­ρεί να χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως καλή πε­ρί­ο­δος σε σχέση με την προη­γού­με­νη;

Κατά την δική μου άποψη, όχι. Έχει αρ­χί­σει και γί­νε­ται εμ­φα­νές ότι πλέον πολ­λοί μπο­ρεί να είναι, καλοί σί­γου­ρα δεν είναι οι επι­σκέ­πτες που έρ­χο­νται στην χώρα. Υπάρ­χει μια αύ­ξη­ση, όπως αυτή κα­τα­γρά­φε­ται στις πύλες ει­σό­δου της χώρας, αλλά την ίδια ώρα, το πού μέ­νουν αυτοί και το πόσο μέ­νουν (γιατί έχου­με και μεί­ω­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων) και το πώς συ­μπε­ρι­φέ­ρο­νται κατά την διάρ­κεια της πα­ρα­μο­νής τους, αυτό νο­μί­ζω ότι η αγορά μπο­ρεί να το κρί­νει από μόνη της –αλλά δυ­στυ­χώς δεν είναι αυτό που πε­ρι­μέ­να­με.

• Η αλή­θεια είναι πά­ντως, ότι υπάρ­χουν και πάρα πολ­λοί πα­ρά­γο­ντες που έπαι­ξαν ρόλο, όπως π.χ. ο φόρος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, οι αυ­ξή­σεις στον ΦΠΑ κ.λπ. Τε­λι­κά πώς λει­τούρ­γη­σε στην πράξη ο πε­ρί­φη­μος αυτός φόρος;

Για να μην εί­μα­στε σε όλα αρ­νη­τι­κοί, πέραν του γε­γο­νό­τος ότι υπήρ­ξαν πε­ρι­πτώ­σεις όπου ο πε­λά­της εφό­σον δεν χρε­ώ­θη­κε κατά την άφιξή του, έφυγε και δεν είδε κα­νείς τα χρή­μα­τα, νο­μί­ζω ότι οι πε­ρισ­σό­τε­ροι, ήταν ορ­γα­νω­μέ­νοι και βρή­καν τον σωστό τρόπο για να πε­ρά­σουν τον φόρο στον επι­σκέ­πτη κατά την άφιξή του και να τον ει­σπρά­ξουν προ­κα­τα­βο­λι­κά. Προ­φα­νώς και η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα του προ­ο­ρι­σμού συ­νο­λι­κά ως Ελ­λά­δα, ‘πέ­φτει’ –θέ­λου­με δεν θέ­λου­με, πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο τώρα, που έχου­με πλέον την Αί­γυ­πτο και την Τουρ­κία να επα­νέρ­χο­νται δυ­να­μι­κά με πολύ ελ­κυ­στι­κά ‘πα­κέ­τα’.

• Εδώ θα ήθελα να μεί­νου­με λίγο πα­ρα­πά­νω. Άνοι­ξε η Αί­γυ­πτος, όπως είναι γνω­στό ενώ η Τουρ­κία δίνει με­γά­λες προ­σφο­ρές, επι­δο­τεί αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες, δη­λα­δή μπήκε πολύ δυ­να­μι­κά στο παι­χνί­δι του Του­ρι­σμού παίρ­νο­ντας ένα πολύ με­γά­λο κομ­μά­τι από την δική μας πίτα.

Είναι ανα­με­νό­με­νο. Το να θέλει κα­νείς να αυ­ξή­σει τις κλί­νες στην Ελ­λά­δα, με μία τόσο δυ­να­μι­κή επά­νο­δο της Τουρ­κί­ας και της Αι­γύ­πτου είναι ου­το­πι­κό. Κατά τη γνώμη μου, το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα θα φανεί το 2019 διότι μην ξε­χνά­με ότι άνοι­ξε μεν η Τουρ­κία, αλλά άνοι­ξε κα­θυ­στε­ρη­μέ­να. Οπότε την ‘με­ρί­δα του λέ­ο­ντος ακόμη’ ανα­λο­γι­κά την κρα­τή­σα­με μέχρι τον φε­τι­νό Ιού­νιο και τις αρχές Ιου­λί­ου. Από τα μέσα Ιου­λί­ου κι έπει­τα που φά­νη­κε στην ‘υψηλή’ πε­ρί­ο­δο της σεζόν (πε­ρί­ο­δο κατά την οποία ‘τζι­ρά­ρει’ το ελ­λη­νι­κό ξε­νο­δο­χείο) οι απο­στά­σεις τιμών ήταν τόσο με­γά­λες, που σί­γου­ρα χά­σα­με ένα με­γά­λο μέρος του κοι­νού που θε­ω­ρη­τι­κά θα εί­χα­με κερ­δί­σει. Αγο­ρές όπως η Ρωσία αλλά κι ένα κομ­μά­τι της Γερ­μα­νί­ας, έδει­ξαν αμέ­σως μια προ­τί­μη­ση και μία στρο­φή προς την Τουρ­κία και φυ­σι­κά, ένα κομ­μά­τι προς την Αί­γυ­πτο.

• Να μεί­νου­με για λίγο στην ρω­σι­κή αγορά. Από την μία το Μου­ντιάλ, από την άλλη η κρίση στις δι­πλω­μα­τι­κές σχέ­σεις, προ­βλή­μα­τα ακόμη και στην χο­ρή­γη­ση βίζας. Μήπως πρέ­πει να ανη­συ­χού­με γι αυτή την αγορά και πώς θα συ­μπε­ρι­φερ­θεί την επό­με­νη σεζόν;

Εγώ θα έλεγα ότι δεν πρέ­πει να ανη­συ­χού­με μόνο γι αυτή την αγορά, την Ρωσία. Θα πρέ­πει να ανη­συ­χού­με συ­νο­λι­κά, δε­δο­μέ­νου ότι η δου­λειά που κά­νου­με είναι…. τζό­γος! Είναι σαν το κα­ζί­νο, που λέμε. Παί­ζεις στην ρου­λέ­τα κι εξαρ­τά­ται πού θα κά­τσει η μπί­λια! Από την μία εβδο­μά­δα στην άλλη, μπο­ρεί να έχει κα­νείς, νο­μι­σμα­τι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις. Και να μην ξε­χνά­με την Αγ­γλία και το Brexit που επέρ­χε­ται, διότι οι νο­μι­σμα­τι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις κατά το πα­ρελ­θόν με­τα­ξύ στερ­λί­νας και ευρώ είχαν δη­μιουρ­γή­σει προ­βλή­μα­τα στο του­ρι­στι­κό ρεύμα προς την χώρα μας. Οπότε θα πρέ­πει να εξε­τά­σου­με και να δούμε πώς θα επη­ρε­ά­σουν τη νο­μι­σμα­τι­κή σχέση. Το πόσο φτηνά βγήκε η Τουρ­κία, τε­λι­κά από την κρίση –αφε­νός επει­δή συ­ναλ­λάσ­σε­ται σε δο­λά­ρια, αφε­τέ­ρου γιατί εί­δα­με την τουρ­κι­κή λίρα να ακο­λου­θεί μια κα­θο­δι­κή δια­δρο­μή- ούτε αυτό μπο­ρού­με να το προ­σεγ­γί­σου­με δια­φο­ρε­τι­κά. Και προ­φα­νώς, δεν έχει να κάνει μόνον με την κα­τά­στα­ση στην ρω­σι­κή οι­κο­νο­μία –η οποία δεν είναι και τόσο άσχη­μη παρά τις υπο­τι­μή­σεις- αλλά με το γε­γο­νός πως οι άν­θρω­ποι έρ­χο­νται από μια συ­γκε­κρι­μέ­νη κουλ­τού­ρα. Ναι μεν ξο­δεύ­ουν αυτά που μπο­ρούν να ξο­δέ­ψουν αλλά έχουν πλέον συ­ναί­σθη­ση ότι μπο­ρούν και να ξο­δέ­ψουν λι­γό­τε­ρα για τα ίδια ή και πε­ρισ­σό­τε­ρα πράγ­μα­τα. Να προ­σθέ­σου­με και την κρίση στις δι­πλω­μα­τι­κές σχέ­σεις που για τον Θεό, δεν έχω αντι­λη­φθεί πώς το δια­χει­ρι­στή­κα­με, το σί­γου­ρο που μπορώ να σας πω είναι ότι η ρω­σι­κή, θα είναι μια αγορά που θα πλη­γεί κατά προ­τε­ραιό­τη­τα.

• Το AirBnb συ­νε­χί­ζει να προ­βλη­μα­τί­ζει και να προ­κα­λεί αντι­δρά­σεις. Η κυ­βέρ­νη­ση το αντι­με­τω­πί­ζει όπως θα έπρε­πε;

Κα­θό­λου! Αν θέ­λε­τε μια γνώμη, θα σας έλεγα ότι το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα είναι η συν­δι­κα­λι­στι­κή εκ­προ­σώ­πη­ση του δικού μας του κλά­δου, που πε­ριο­ρί­ζε­ται στις στο­χευ­μέ­νες και ου­σιώ­δεις πα­ρεμ­βά­σεις του προ­έ­δρου της ΠΟΞ κ. Τάσ­σιου. Κα­νο­νι­κά αυτές οι προ­σπά­θειες θα έπρε­πε να είχαν την ανά­λο­γη γε­νι­κό­τε­ρη στή­ρι­ξη για να μπο­ρέ­σου­με να εξη­γή­σου­με τον μη­χα­νι­σμό με τον οποίο πα­ρεμ­βαί­νει το AirBnb στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και κοι­νω­νία. Τα λέω έτσι, διότι η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία χωρίς τον ελ­λη­νι­κό Του­ρι­σμό δεν υπάρ­χει –και δεν το λέω αυτό με την λο­γι­κή της μο­νο­καλ­λιέρ­γειας. Είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Δεν μπο­ρού­με να πι­στεύ­ου­με ότι η Ελ­λά­δα μπο­ρεί να έχει κά­ποια άλλη οι­κο­νο­μία. Ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, ο κ. Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος, μου είχε πει κά­ποια στιγ­μή ότι το 85% της οι­κο­νο­μί­ας του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, στη­ρί­ζε­ται πάνω στο οι­κο­δό­μη­μα του Του­ρι­σμού. Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι όλες οι δρα­στη­ριό­τη­τες είναι του­ρι­στι­κές, ση­μαί­νει ότι είναι αλ­λη­λο­ε­ξαρ­τώ­με­νες. Συ­νε­πώς, δεν μπορώ να δεχτώ ότι ακόμη κι ένας με­τρί­ου ευ­φυ­ΐ­ας και ικα­νό­τη­τας οι­κο­νο­μο­λό­γος δεν μπο­ρεί να κα­τα­λά­βει ότι όταν τρα­βή­ξεις το χαλί κάτω από τα πόδια του ξε­νο­δό­χου, μαζί πέ­φτουν πάρα πολ­λοί (συ­μπα­ρα­σύ­ρο­ντας όλους όσους σχε­τί­ζο­νται με αυτή την δου­λειά). Το τρα­γι­κό σε αυτή την ιστο­ρία με το AirBnb είναι ότι έχου­με δύο μο­ντέ­λα φι­λο­ξε­νί­ας -κατά την γνώμη μου εξί­σου απο­δε­κτά- η δια­χεί­ρι­ση των οποί­ων, όμως, είναι δια­φο­ρε­τι­κή. Συ­νε­πώς: ή θα μας βά­λε­τε στην δική τους κα­τη­γο­ρία, ή θα τους βά­λε­τε στην δική μας κα­τη­γο­ρία. Π.χ. υπάρ­χουν 22.000 κα­τα­λύ­μα­τα κα­τα­γε­γραμ­μέ­να στην Ρόδο ενώ το νησί έκανε ένα τε­ρά­στιο άλμα στις αφί­ξεις. Άρα μπο­ρεί­τε να κα­τα­λά­βε­τε πού έχουν πάει οι του­ρί­στες…

Ωστό­σο, θα ήθελα κι εγώ να μάθω για ποια βιω­σι­μό­τη­τα μι­λά­με, όταν αυτός που επι­σκέ­πτε­ται ένα τέ­τοιο κα­τά­λυ­μα, είναι ασύ­δο­τος. Για ποια βιω­σι­μό­τη­τα μι­λά­με όταν η αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη αυτού του πε­λά­τη είναι μικρή και κατά βάση, το απο­τύ­πω­μά του στην κοι­νω­νία είναι πολύ με­γα­λύ­τε­ρο κι όχι θε­τι­κό. Και τε­λι­κά, για ποια βιω­σι­μό­τη­τα μι­λά­με όταν οι ερ­γα­ζό­με­νοι στα ξε­νο­δο­χεία, οι κα­θη­γη­τές, οι δά­σκα­λοι και οι φοι­τη­τές δεν έχουν πού να μεί­νουν (όπως ση­μειώ­θη­κε φέτος) ενώ ζη­τά­με πα­ρο­χές υπη­ρε­σιών υψη­λού επι­πέ­δου όταν δεν μπο­ρού­με οι ίδιοι να πα­ρου­σιά­σου­με ένα σο­βα­ρό μο­ντέ­λο φι­λο­ξε­νί­ας –ενώ βά­ζου­με το σπίτι μας στο AirBnb για να βγά­λου­με λεφτά.

• Eίπατε προη­γου­μέ­νως για την Ελ­λά­δα ότι πλέον δεν που­λά­ει τόσο καλά ως Brand Name. Αυτό μήπως θα δη­μιουρ­γή­σει πρό­βλη­μα στις επό­με­νες κι­νή­σεις μας στον Του­ρι­σμό όπως π.χ. στην προ­σπά­θεια για άνοιγ­μα σε νέες αγο­ρές πέραν των πα­ρα­δο­σια­κών πε­λα­τών μας;

Θα σας θο­ρυ­βή­σω! Επει­δή στην Ελ­λά­δα έχου­με απο­δει­χθεί ανί­κα­νοι να κά­νου­με κάτι αλλά εί­μα­στε πάρα πολύ καλοί στο να ακο­λου­θού­με και να χο­ρεύ­ου­με στον ρυθμό των ορ­γά­νων που παί­ζουν οι… τρί­τοι, το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα που θα έχου­με με την μειω­μέ­νη αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη στον μέσο Ευ­ρω­παίο (γιατί δεν υπάρ­χουν υψηλά ει­σο­δή­μα­τα πια) είναι ότι θα ανα­γκα­στού­με να προ­σαρ­μο­στού­με στο κοινό το οποίο θα ζη­τά­ει να τα­ξι­δέ­ψει και δεν θα εί­μα­στε εμείς αυτοί που θα φι­λο­ξε­νού­με τον επι­σκέ­πτη που θέ­λου­με εμείς να έχου­με στην χώρα μας. Θα υπάρ­ξουν πάλι τα πα­ρα­δείγ­μα­τα της Μυ­κό­νου και της Σα­ντο­ρί­νης, θα υπάρ­ξουν όμως και τα πα­ρα­δείγ­μα­τα των μα­ζι­κών προ­ο­ρι­σμών όπως έχουν γίνει η Κως και η Ρόδος που δυ­στυ­χώς θα κα­τα­λή­ξουν ως χώροι μειο­δο­σί­ας τιμών (όπου και τα 5 ευρώ θα παί­ξουν ρόλο). Αυτή είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, για την οποία δεν έχει λάβει κα­νείς τα μέτρα του και θα κα­τα­λή­ξου­με να συ­ζη­τά­με πώς νιώ­θου­με με αυτή την ιστο­ρία, θα ψά­χνου­με πού θα ρί­ξου­με τις ευ­θύ­νες, όταν βρι­σκό­μα­σταν στο ίδιο τρα­πέ­ζι και δεν μπο­ρού­σα­με να συ­νεν­νοη­θού­με.

• Ο ξε­νο­δο­χεια­κός κλά­δος έχει υπο­στεί πολλά πλήγ­μα­τα τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Θα ήθελα το σχό­λιό σας.

Κατ’ αρχάς το 2018 άλ­λα­ξαν χέρια πολλά ξε­νο­δο­χεία. Εκτός από τους συ­νε­χείς πλει­στη­ρια­σμούς από τις τρά­πε­ζες υπάρ­χουν πολ­λοί ξε­νο­δό­χοι που εγκα­τα­λεί­πουν το κα­ρά­βι που λέ­γε­ται Του­ρι­σμός και από­λυ­τα δι­καιο­λο­γη­μέ­να. Αυτή η δου­λειά έχει πολύ πόνο. Αυτό που θέλω να πε­ρά­σω σαν μή­νυ­μα είναι ότι στην Ελ­λά­δα, δεν αξί­ζει να είσαι πια ξε­νο­δό­χος. Το πι­στεύω αυτό πραγ­μα­τι­κά και ύστε­ρα από τόσα χρό­νια, μπορώ να το πω ότι ίσως δεν έχου­με κα­τα­φέ­ρει να πε­ρά­σου­με το μή­νυ­μα της δου­λειάς που κά­νου­με τόσο προς την κοι­νω­νία όσο και στο κομ­μά­τι της ει­κό­νας της χώρας.

• Να σας ζη­τή­σω και ένα σχό­λιο για την επό­με­νη του­ρι­στι­κή σεζόν, αν και είναι ακόμη νωρίς. Υπάρ­χει αι­σιο­δο­ξία για το 2019;

Κοι­τάξ­τε έχω πει κατά και­ρούς ότι είναι νωρίς να κλεί­νου­με την μία ή την άλλη χρο­νιά απλώς και μόνον επει­δή υπάρ­χουν πολ­λές συ­γκυ­ρί­ες. Η αί­σθη­ση που έχω είναι ότι το 2019 σε επί­πε­δο πα­γκό­σμιων εξε­λί­ξε­ων, θα είναι μια χρο­νιά – σταθ­μός. Βλέ­πο­ντας την κλι­μά­κω­ση όλων αυτών που μας έχουν απα­σχο­λή­σει στα δύο τε­λευ­ταία χρό­νια, θεωρώ ότι υπάρ­χει κά­ποιο ‘τα­βά­νι’ που θα είναι μέσα στο 2019. Είναι πολύ δύ­σκο­λο να κά­νου­με εκτι­μή­σεις, για τον απλού­στα­το λόγο ότι ο Του­ρι­σμός είναι ένα πολύ ευαί­σθη­το κομ­μά­τι της οι­κο­νο­μί­ας και εξαρ­τά­ται από πολλά πράγ­μα­τα. φο­βά­μαι ότι το 2019 δεν θα είναι καλή χρο­νιά, γιατί μας πε­ρι­μέ­νουν εξε­λί­ξεις.