Δρ. Μιχ. Τοανόγλου: «Η στροφή στην υιοθέτηση πρακτικών βιώσιμης ανάπτυξης αποτελεί την νέα μεγάλη πρόκληση για τον κλάδο της τουριστικής βιομηχανίας»

Η στρο­φή στην αει­φο­ρία, στην υιο­θέ­τη­ση πρα­κτι­κών βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, απο­τε­λεί την νέα με­γά­λη πρό­κλη­ση για τον κλάδο της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας. Την πρό­κλη­ση αυτή ανα­λύ­ει σε συ­νέ­ντευ­ξη του προς τη “δ”, ο Δρ. Μι­χά­λης Το­α­νό­γλου, ιδρυ­τι­κό μέλος της Επι­στη­μο­νι­κής Ομά­δας Του­ρι­σμού – ΕΠΟΤ και κα­θη­γη­τής Του­ρι­στι­κών & Ξε­νο­δο­χεια­κών Σπου­δών του Jeonju University στη Νότια Κορέα.

“Χρειά­ζε­ται να παρ­θούν κά­ποιες σο­βα­ρές και στρα­τη­γι­κές απο­φά­σεις για το πώς θα με­τε­ξε­λι­χθεί το του­ρι­στι­κό οι­κο­σύ­στη­μα σε μία πιο υπεύ­θυ­νη, αει­φό­ρο και αυ­θε­ντι­κή κα­τεύ­θυν­ση. Εάν δεν πά­ρου­με έγκαι­ρα σω­στές απο­φά­σεις και δεν λά­βου­με τα μέτρα μας, δεν θα μπο­ρέ­σου­με εύ­κο­λα να δια­χει­ρι­στού­με όλες τις προ­κλή­σεις που δια­φαί­νο­νται στον ορί­ζο­ντα. Προ­φα­νώς σύγ­χρο­νες στρα­τη­γι­κές απο­φά­σεις οδη­γούν και σε απαι­τού­με­νες αλ­λα­γές”, δη­λώ­νει ο κ. Το­α­νό­γλου χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, και συ­μπλη­ρώ­νει ότι πρέ­πει να υπάρ­ξει στρα­τη­γι­κή δια­χεί­ρι­σης του κάθε προ­ο­ρι­σμού, ένα μα­κρό­πνοο σχέ­διο πάνω σε ενιαίο όραμα και αξίες που θα ενώ­νουν όλους τους εμπλε­κό­με­νους φο­ρείς αλλά και τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες και ότι πρέ­πει να απα­σχο­λεί πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο πλέον το απο­τύ­πω­μα που έχει ο του­ρι­σμός στην κάθε τόπο σε όλο το φάσμα των δρα­στη­ριο­τή­των.

Ακο­λου­θεί το πλή­ρες κεί­με­νο της συ­νέ­ντευ­ξης του Δρ. Μ. Το­α­νό­γλου:

• Κύριε Το­α­νό­γλου ποιες νέες τά­σεις επι­κρα­τούν στον Του­ρι­σμό; Τι έχει αλ­λά­ξει στα τε­λευ­ταία χρό­νια;

Η παν­δη­μι­κή κρίση, αυτή η με­γά­λη πα­γκό­σμια ανα­τρε­πτι­κή κα­τά­στα­ση, δη­μιούρ­γη­σε προ­φα­νώς νέα δε­δο­μέ­να και στον του­ρι­σμό. Είναι πλέον αι­σθη­τά εντο­νό­τε­ρη η ανά­γκη των πε­λα­τών για ποιο­τι­κές εμπει­ρί­ες οι οποί­ες εμπε­ριέ­χουν και υπευ­θυ­νό­τη­τα προς τον τόπο επί­σκε­ψης αλλά και τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες που δια­βιούν εκεί. Υπάρ­χει επί­σης με­γα­λύ­τε­ρη ευαι­σθη­σία σε θέ­μα­τα ασφά­λειας και υγιει­νής αλλά και κυ­ρί­ως σε θέ­μα­τα πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας και κοι­νω­νι­κής ευ­θύ­νης που συν­δέ­ο­νται ευ­θέ­ως με την διε­θνώς επι­διω­κό­με­νη αει­φο­ρία.

Δια­πι­στώ­θη­κε επί­σης ότι στην διάρ­κεια της παν­δη­μι­κής κρί­σης τέ­θη­καν σε υψηλό κίν­δυ­νο η ασφά­λεια και η υγεία των τα­ξι­διω­τών, οι εφο­δια­στι­κές αλυ­σί­δες αλλά και ευ­ρύ­τε­ρα το του­ρι­στι­κό οι­κο­σύ­στη­μα. Κάτι που ση­μαί­νει ότι η του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία πα­ρου­σί­α­σε έλ­λει­ψη αν­θε­κτι­κό­τη­τας (resilience) και έγκαι­ρης προ­ε­τοι­μα­σί­ας για την αντι­με­τώ­πι­ση τέ­τοιας εμ­βέ­λειας απροσ­δό­κη­των φαι­νο­μέ­νων.

Στην μετά Covid εποχή πα­ρα­τη­ρεί­ται ότι από τη μία οι επι­σκέ­πτες να έχουν νέες προσ­δο­κί­ες και απαι­τή­σεις από τους προ­ο­ρι­σμούς των δια­κο­πών τους, και από την άλλη οι προ­ο­ρι­σμοί και οι επι­χει­ρή­σεις να νοιώ­θουν την ανά­γκη να ανα­κάμ­ψουν γρή­γο­ρα, και να φτά­σουν στα οι­κο­νο­μι­κά και αριθ­μη­τι­κά με­γέ­θη του 2019, χωρίς όμως στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις να δί­νουν την απα­ραί­τη­τη προ­σο­χή στην αλ­λα­γή των ποιο­τι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών. Αυτό θα έλεγα ότι φαί­νε­ται να συμ­βαί­νει προς το παρόν και στην Ελ­λά­δα ενώ στο εξω­τε­ρι­κό αρ­κε­τοί προ­ο­ρι­σμοί και επι­χει­ρή­σεις εντεί­νουν τις αει­φο­ρι­κές πο­λι­τι­κές τους κάτι που βρί­σκει αντα­πό­κρι­ση στις νέες προ­τε­ραιό­τη­τες των τα­ξι­διω­τών.

Στην Ελ­λά­δα όντως υπάρ­χουν προ­ο­ρι­σμοί που ανέ­καμ­ψαν γρή­γο­ρα, ση­μειώ­νο­ντας ση­μα­ντι­κές επι­δό­σεις σε αφί­ξεις και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις. Ωστό­σο λίγα και μάλ­λον επι­φα­νεια­κά πράγ­μα­τα φαί­νε­ται να γί­νο­νται στον τομέα της αει­φο­ρί­ας κάτι που αν δεν αλ­λά­ξει δρα­στι­κά και γρή­γο­ρα θα έχει δυ­σά­ρε­στες επι­πτώ­σεις. Φω­τει­νή εξαί­ρε­ση φαί­νε­ται να είναι η πρω­το­βου­λία της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και του Δήμου Ρόδου σε συ­νερ­γα­σία με την TUI για την δη­μιουρ­γία του Rhodes Co-Lab που οφεί­λει να αγ­γί­ξει ευαί­σθη­τους το­μείς για την βιω­σι­μό­τη­τα του προ­ο­ρι­σμού.

Πα­γκο­σμί­ως πλέον δί­νε­ται με­γά­λη έμ­φα­ση στην ποιό­τη­τα της εμπει­ρί­ας του επι­σκέ­πτη μέσα από την εν­σω­μά­τω­ση του στην το­πι­κή κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα η οποία πρέ­πει να αντα­να­κλά την αυ­θε­ντι­κό­τη­τα της πα­ρά­δο­σης, του πο­λι­τι­σμού και της ιστο­ρί­ας του τόπου. Εδώ στην Ελ­λά­δα συ­νε­χί­ζου­με λίγο-πολύ στο ίδιο μο­ντέ­λο των προη­γού­με­νων δε­κα­ε­τιών το οποίο έχει ή τεί­νει να ξε­πε­ρα­στεί από συ­νε­χώς αυ­ξα­νό­με­νη με­ρί­δα των του­ρι­στών και ει­δι­κό­τε­ρα των νε­ό­τε­ρων γε­νε­ών. Οι προ­ο­ρι­σμοί και οι επι­χει­ρή­σεις που δεν θα ανα­βαθ­μί­σουν την ποιό­τη­τα των πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών με βάση το νέο πλέγ­μα αξιών και προ­τε­ραιο­τή­των που ανα­δύ­ο­νται πα­γκο­σμί­ως, σύ­ντο­μα θα αντι­λη­φθούν ότι μέ­νουν πίσω στον αντα­γω­νι­στι­κό στίβο της διε­θνούς του­ρι­στι­κής αγο­ράς.

• Ποια μέτρα θα πρέ­πει να πά­ρουν οι προ­ο­ρι­σμοί για να κά­νουν την απα­ραί­τη­τη στρο­φή στη βιω­σι­μό­τη­τα;

Πρέ­πει να υπάρ­ξει στρα­τη­γι­κή δια­χεί­ρι­σης του κάθε προ­ο­ρι­σμού, ένα μα­κρό­πνοο σχέ­διο πάνω σε ενιαίο όραμα και αξίες που θα ενώ­νουν όλους τους εμπλε­κό­με­νους φο­ρείς αλλά και τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες. Θα πρέ­πει να απα­σχο­λεί πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο πλέον το απο­τύ­πω­μα που έχει ο του­ρι­σμός στην κάθε τόπο σε όλο το φάσμα των δρα­στη­ριο­τή­των. Πολύ συχνά δεν υπάρ­χουν ικα­νο­ποι­η­τι­κά δε­δο­μέ­να που να απο­τυ­πώ­νουν τεκ­μη­ριω­μέ­να το ζή­τη­μα της αει­φο­ρί­ας και της φέ­ρου­σας ικα­νό­τη­τας του κάθε προ­ο­ρι­σμού.

Και φυ­σι­κά εάν δεν υπάρ­χει στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός και μη­χα­νι­σμοί πα­ρα­κο­λού­θη­σης και μέ­τρη­σης (monitoring) όλων των κρί­σι­μων πα­ρα­μέ­τρων που έχουν αντί­κτυ­πο στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του πο­λί­τη και του επι­σκέ­πτη του προ­ο­ρι­σμού, δεν μπο­ρεί να ανοί­ξει καμία σο­βα­ρή συ­ζή­τη­ση περί βιω­σι­μό­τη­τας.

• Η ίδρυ­ση πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου βιώ­σι­μης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, όπως έχει προ­τεί­νει η ΕΠΟΤ, θα κα­θι­στού­σε ευ­κο­λό­τε­ρη την υιο­θέ­τη­ση βιώ­σι­μων πρα­κτι­κών;

Σε διε­θνές επί­πε­δο, όλοι οι με­γά­λοι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, (βλέπε Κα­νά­ρια Νησιά, Αζό­ρες, Μα­γιόρ­κα, Κρο­α­τία κλπ) δη­μιούρ­γη­σαν πα­ρα­τη­ρη­τή­ρια βιώ­σι­μης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης που έχουν συ­γκε­κρι­μέ­νη και άκρως επι­στη­μο­νι­κή απο­στο­λή.

Κά­νουν συ­στη­μα­τι­κές με­τρή­σεις σε κρί­σι­μους το­μείς και δρα­στη­ριό­τη­τες όπως για πα­ρά­δειγ­μα η ενέρ­γεια, τα στε­ρεά και υγρά από­βλη­τα, η δια­χεί­ρι­ση υδά­τι­νων πόρων, η απα­σχό­λη­ση, η οι­κο­νο­μι­κή συν­δρο­μή του του­ρι­σμού στο κατά κε­φα­λή ει­σό­δη­μα, ο βαθ­μός ικα­νο­ποί­η­σης των πε­λα­τών αλλά και των ντό­πιων κα­τοί­κων.

Τα δε­δο­μέ­να αυτά, κυ­ρί­ως με την μορφή δει­κτών, μετά από επε­ξερ­γα­σία και ανά­λυ­ση απο­τε­λούν έγκυ­ρες και με­τρή­σι­μες πλη­ρο­φο­ρί­ες οι οποί­ες διο­χε­τεύ­ο­νται προς τους φο­ρείς και τις αρχές (σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις σε συ­γκρο­τη­μέ­νους DMOs – Ορ­γα­νι­σμούς Δια­χεί­ρι­σης Προ­ο­ρι­σμών) που θε­σμι­κά έχουν και την ευ­θύ­νη σχε­δια­σμού-στρα­τη­γι­κής, λήψης απο­φά­σε­ων και υλο­ποί­η­σης πο­λι­τι­κών.

Από το 2022 η ΕΠΟΤ σε συ­νερ­γα­σία με το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου και το Οι­κο­νο­μι­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών έχει θέσει τις βά­σεις για την ίδρυ­ση Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου Του­ρι­στι­κής Αει­φο­ρί­ας στα Δω­δε­κά­νη­σα.

Στο εγ­χεί­ρη­μα αυτό η ΕΠΟΤ θα έχει ση­μα­ντι­κό ρόλο με μέλη της που θα συν­δρά­μουν ενερ­γά στον επι­στη­μο­νι­κό κορμό του Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου.

Η ΕΠΟΤ- Tourism Think Tank έχει ιστο­ρία με­γα­λύ­τε­ρη των 20 ετών. Το εγ­χεί­ρη­μα ξε­κί­νη­σε από την πρω­το­βου­λία του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Δω­δε­κα­νή­σου να πα­ρά­γει επι­στη­μο­νι­κά έγκυ­ρο έργο προς αξιο­ποί­η­ση στην κα­τεύ­θυν­ση της ανα­βάθ­μι­σης του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος.

Έγινε ιδιαί­τε­ρα απο­τε­λε­σμα­τι­κό έργο με συ­στη­μα­τι­κές και πρω­το­πο­ρια­κές για την εποχή έρευ­νες και με­λέ­τες. Διορ­γα­νώ­θη­καν επί­σης διε­θνή συ­νέ­δρια όπου πα­ρου­σιά­στη­καν τα πο­ρί­σμα­τα των ερευ­νών αυτών.

Βα­σι­κός στό­χος της επι­στη­μο­νι­κής ομά­δας, ήταν και είναι, να απο­τυ­πώ­νει με κα­θα­ρά επι­στη­μο­νι­κό και ρε­α­λι­στι­κό τρόπο φλέ­γο­ντα ζη­τή­μα­τα σε όλο το φάσμα της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, να τα ανα­λύ­ει και να προ­σπα­θεί να συν­δρά­μει τους φο­ρείς του τόπου να αξιο­ποι­ή­σουν την τεκ­μη­ριω­μέ­νη γνώση, προ­κει­μέ­νου να βελ­τιώ­σουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα του προ­ο­ρι­σμού.

Πλέον από το 2021 η ΕΠΟΤ λει­τουρ­γεί ανε­ξάρ­τη­τα, αλλά στρα­τη­γι­κά εξα­κο­λου­θεί να έχει πολύ στενή συ­νερ­γα­σία με το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου με το οποίο ήδη έχει ανα­λά­βει ση­μα­ντι­κές πρω­το­βου­λί­ες και έχει υλο­ποι­ή­σει απο­τε­λε­σμα­τι­κές δρά­σεις με θε­τι­κό απο­τύ­πω­μα για τον τόπο. Σή­με­ρα, η ΕΠΟΤ Tourism Think Tank είναι ένας ανε­ξάρ­τη­τος, εθε­λο­ντι­κός, μη κερ­δο­σκο­πι­κός, κοι­νω­φε­λής ορ­γα­νι­σμός που απαρ­τί­ζε­ται από επαγ­γελ­μα­τί­ες, εμπει­ρο­γνώ­μο­νες και επι­στή­μο­νες-ακα­δη­μαϊ­κούς και έχει ως απο­στο­λή την διά­χυ­ση ιδεών και επι­στη­μο­νι­κά τεκ­μη­ριω­μέ­νων θέ­σε­ων προ­τεί­νο­ντας ρε­α­λι­στι­κές λύ­σεις σε θέ­μα­τα που αφο­ρούν την του­ρι­στι­κή οι­κο­νο­μία με την ευ­ρύ­τε­ρη έν­νοια της.

Το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό της ΕΠΟΤ εμπλου­τί­ζε­ται διαρ­κώς με νέους επι­στή­μο­νες από τα Δω­δε­κά­νη­σα αλλά και την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα που συ­μπλέ­ουν με τις αξίες, τους σκο­πούς αλλά και το όραμα της ομά­δας.

Επί­σης υπάρ­χουν ήδη γό­νι­μες συ­νερ­γα­σί­ες με φη­μι­σμέ­να πα­νε­πι­στή­μια στην Ελ­λά­δα και στο εξω­τε­ρι­κό (ΟΠΑ, Surrey) που απο­δί­δουν με­τρή­σι­μα απο­τε­λέ­σμα­τα για την Ρόδο μέσα από έρευ­νες και με­λέ­τες που κα­θο­δη­γού­νται από μέλη της ΕΠΟΤ. Τέλος έχουν διορ­γα­νω­θεί πρό­σφα­τα αρ­κε­τές έκ­δη­λώ­σεις με θέ­μα­τα βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, όπως για την “κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία” την “και­νο­το­μία” ενώ προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται δρά­σεις για μια σειρά επί­και­ρων θε­μά­των τους επό­με­νους μήνες.

• Έχετε μακρά και ση­μα­ντι­κή πο­ρεία στο χώρο της του­ρι­στι­κής εκ­παί­δευ­σης. Πώς θα χα­ρα­κτη­ρί­ζα­τε την του­ρι­στι­κή εκ­παί­δευ­ση σή­με­ρα στην Ελ­λά­δα;

Αυτό που βλέπω στην πα­ρού­σα φάση είναι ότι πλέον το ση­μα­ντι­κό δεν είναι πό­σους από­φοι­τους θα βγά­λει η κάθε σχολή μέσης, ανώ­τε­ρης ή ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης. Το ζη­τού­με­νο είναι ποιες σύγ­χρο­νες δε­ξιό­τη­τες και γνώ­σεις θα απο­κτή­σουν οι φοι­τη­τές ή οι σπου­δα­στές, έτσι ώστε να συμ­βά­λουν στη βελ­τί­ω­ση των πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών και γε­νι­κό­τε­ρα στην ανα­βάθ­μι­ση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Ιστο­ρι­κά στην Ελ­λά­δα οι του­ρι­στι­κές σχο­λές μέσης και ανώ­τε­ρης εκ­παί­δευ­σης τις δε­κα­ε­τί­ες ΄60, ΄70 και ΄80 λει­τούρ­γη­σαν απο­τε­λε­σμα­τι­κά. Λόγω της τε­χνο­γνω­σί­ας και της εξει­δι­κευ­μέ­νης γνώ­σης που πα­ρεί­χαν οι κα­θη­γη­τές με με­τα­πτυ­χια­κά από την Ελ­βε­τία και την Αμε­ρι­κή (που ηγού­νταν την εποχή εκεί­νη στην του­ρι­στι­κή εκ­παί­δευ­ση), οι από­φοι­τοι των σχο­λών αυτών εντά­χθη­καν άμεσα στην αγορά ερ­γα­σί­ας και σε διευ­θυ­ντι­κές θέ­σεις προ­σφέ­ρο­ντας έμπρα­κτα στον ξε­νο­δο­χεια­κό κλάδο και ευ­ρύ­τε­ρα στον του­ρι­σμό.

Η τε­χνο­γνω­σία που προ­σέ­φε­ραν οι σχο­λές την εποχή εκεί­νη, συ­νέ­βα­λε στο του­ρι­στι­κό θαύμα της χώρας αλλά και των προ­ο­ρι­σμών όπως η Ρόδος. Από κά­ποια στιγ­μή και μετά δό­θη­κε πε­ρισ­σό­τε­ρη έμ­φα­ση στην πο­σο­τι­κή πα­ρα­γω­γή απο­φοί­των χωρίς να εκ­συγ­χρο­νι­στούν τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών και αγνο­ώ­ντας τις τά­σεις και την εξέ­λι­ξη του κλά­δου αλλά και της του­ρι­στι­κής-ξε­νο­δο­χεια­κής εκ­παί­δευ­σης στο διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον.

Στο εξω­τε­ρι­κό τα πράγ­μα­τα προ­χώ­ρη­σαν και προ­χω­ρούν πα­ρέ­χο­ντας την αιχμή της γνώ­σης και των δε­ξιο­τή­των στον κλάδο, εμείς όμως δεν ακο­λου­θή­σα­με τις εξε­λί­ξεις.

Επί­σης τώρα οι από­φοι­τοι των του­ρι­στι­κών σχο­λών, μπο­ρεί να έχουν κά­ποιες τυ­πι­κές θε­ω­ρη­τι­κές γνώ­σεις, δεν δια­θέ­τουν όμως την αντί­λη­ψη για το πως θα εφαρ­μό­σουν τη θε­ω­ρία με πρα­κτι­κό και με­τρή­σι­μο απο­τέ­λε­σμα στο χώρο της ερ­γα­σί­ας.

• Πώς σχο­λιά­ζε­τε τις με­γά­λες ελ­λεί­ψεις προ­σω­πι­κού στον κλάδο της φι­λο­ξε­νί­ας; Που κατά τη γνώμη σας οφεί­λε­ται το φαι­νό­με­νο;

Το κενό αυτό, δεν είναι τυ­χαίο που εμ­φα­νί­στη­κε ταυ­τό­χρο­νά σε όλο τον κόσμο. Κά­ποια στιγ­μή θα γι­νό­ταν. Η παν­δη­μία επι­τά­χυ­νε απλά το φαι­νό­με­νο γιατί εμ­φά­νι­σε σε με­γά­λο βαθμό το πόσο ευά­λω­τος είναι ο του­ρι­στι­κός κλά­δος σε τέ­τοιες κρί­σεις. Αυτό δη­μιούρ­γη­σε ανα­σφά­λεια και αρ­κε­τοί ερ­γα­ζό­με­νοι στον του­ρι­σμό ανα­ζή­τη­σαν δια­φο­ρε­τι­κά επαγ­γέλ­μα­τα. Είναι επί­σης γε­γο­νός ότι το του­ρι­στι­κό-ξε­νο­δο­χεια­κό επάγ­γελ­μα έχει χάσει την ανα­γνώ­ρι­ση και την αξία που είχε στο πα­ρελ­θόν. Το επί­πε­δο των πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών έμει­νε σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις μη αντα­γω­νι­στι­κό, αλλά και οι αμοι­βές πα­ρέ­μει­ναν στά­σι­μες. Η έλ­λει­ψη ικα­νών στε­λε­χών στον κλάδο της φι­λο­ξε­νί­ας είναι ένα πρό­βλη­μα που στην χώρα μας πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στεί άμεσα και απο­τε­λε­σμα­τι­κά.

• Έχετε ανα­φερ­θεί συχνά και στην ανά­γκη ίδρυ­σης και λει­τουρ­γί­ας ορ­γα­νι­σμών δια­χεί­ρι­σης προ­ο­ρι­σμού. Ποιος είναι ο ρόλος των ορ­γα­νι­σμών αυτών;

H ΕΠΟΤ έχει επι­ση­μά­νει την ανά­γκη ύπαρ­ξης DMO, εδώ και 17 χρό­νια, έχο­ντας εκ­πο­νή­σει σχε­τι­κές έρευ­νες και με­λέ­τες. Στο εξω­τε­ρι­κό θε­ω­ρεί­ται και είναι αυ­το­νό­η­τη η λει­τουρ­γία τέ­τοιων ορ­γα­νι­σμών.

Οι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί διε­θνώς έχουν το δικό τους DMO, που δεν είναι τί­πο­τε άλλο από μία πο­λυ­συμ­με­το­χι­κή πλατ­φόρ­μα συ­νεν­νό­η­σης αρ­κε­τών φο­ρέ­ων που έχουν λόγο στον του­ρι­σμό (ενώ­σεις ξε­νο­δό­χων, δήμοι, πο­λι­τι­στι­κοί, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κοί, κοι­νω­νι­κοί φο­ρείς, επαγ­γελ­μα­τι­κές επι­σι­τι­στι­κές ενώ­σεις κλπ). Όλοι έχουν να προ­σφέ­ρουν κάτι στο κομ­μά­τι που τους αφορά. Πάντα όμως με τρόπο πα­ρα­γω­γι­κό και όχι αντα­γω­νι­στι­κό. Αν δη­μιουρ­γη­θεί μια τέ­τοια πλατ­φόρ­μα και υπάρ­ξει η απα­ραί­τη­τη συ­ναί­νε­ση πάνω σε καί­ριους το­μείς αλλά και ενιαίο όραμα, τότε μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί με με­γα­λύ­τε­ρη ευ­κο­λία η στρο­φή στην ισόρ­ρο­πη και βιώ­σι­μη του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη. Είναι ανα­γκαί­ος ο συ­ντο­νι­σμός προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση και οι το­πι­κοί ή πε­ρι­φε­ρεια­κοί DMO θα μπο­ρού­σαν να συμ­βά­λουν στην επι­τυ­χή έκ­βα­ση μίας τέ­τοιας προ­σπά­θειας.

• Κλεί­νο­ντας κύριε Το­α­νό­γλου, που θα πρέ­πει να εστιά­σει η Ρόδος για μία κα­λύ­τε­ρη προ­ο­πτι­κή στον του­ρι­σμό;

Εί­μα­στε σε ένα κρί­σι­μο ση­μείο, πα­ρό­λο που φτά­σα­με σε υψηλά επί­πε­δα του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Δεν αρ­κούν όμως μόνο τα αριθ­μη­τι­κά δε­δο­μέ­να, χρεια­ζό­μα­στε και ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που θα ενι­σχύ­σουν την βιω­σι­μό­τη­τα του προ­ο­ρι­σμού και θα τον κά­νουν αν­θε­κτι­κό­τε­ρο σε τρέ­χου­σες αλλά και μελ­λο­ντι­κές προ­κλή­σεις-κρί­σεις.

Χρειά­ζε­ται να παρ­θούν κά­ποιες σο­βα­ρές και στρα­τη­γι­κές απο­φά­σεις για το πώς θα με­τε­ξε­λι­χθεί το του­ρι­στι­κό οι­κο­σύ­στη­μα του νη­σιού σε μία πιο υπεύ­θυ­νη, αει­φό­ρο και αυ­θε­ντι­κή κα­τεύ­θυν­ση. Υπάρ­χουν διε­θνείς προ­κλή­σεις, η κλι­μα­τι­κή κρίση, η ενερ­γεια­κή κρίση, οι δυ­σλει­τουρ­γί­ες στις εφο­δια­στι­κές αλυ­σί­δες που επι­βα­ρύ­νουν το κό­στος των πρώ­των υλών, οι γε­ω­πο­λι­τι­κές και γε­ω­οι­κο­νο­μι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις, και πολλά άλλα προ­βλή­μα­τα. Η στρο­φή στην ενί­σχυ­ση του πρω­το­γε­νούς τομέα και η εφαρ­μο­γή πρα­κτι­κών κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας θα παί­ξει επί­σης κομ­βι­κό ρόλο στην ισχυ­ρο­ποί­η­ση της αυ­τάρ­κειας του προ­ο­ρι­σμού. Εάν δεν πά­ρου­με έγκαι­ρα σω­στές απο­φά­σεις και δεν λά­βου­με τα μέτρα μας, δεν θα μπο­ρέ­σου­με εύ­κο­λα να δια­χει­ρι­στού­με όλες αυτές τις προ­κλή­σεις που δια­φαί­νο­νται στον ορί­ζο­ντα.

Προ­φα­νώς σύγ­χρο­νες στρα­τη­γι­κές απο­φά­σεις οδη­γούν και σε απαι­τού­με­νες αλ­λα­γές. Τέ­τοιες αλ­λα­γές μπο­ρεί να προ­κα­λούν ανη­συ­χία για την δια­τή­ρη­ση μιας κακώς εν­νο­ού­με­νης «κα­νο­νι­κό­τη­τας» που μας δια­κα­τέ­χει τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, αλλά είναι και η μόνη προ­ο­πτι­κή αν θέ­λου­με να ελ­πί­ζου­με σε κάτι πραγ­μα­τι­κά απο­τε­λε­σμα­τι­κό για το μέλ­λον της οι­κο­νο­μί­ας, της κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής και ευ­η­με­ρί­ας μέσα από την υπεύ­θυ­νη και ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση του του­ρι­σμού στον τόπο μας.