Αμβλώσεις: 46 νοσοκομεία στη χώρα και στα νησιά αρνούνται στις γυναίκες της διακοπή κύησης

Του­λά­χι­στον 46 νο­σο­κο­μεία στην επαρ­χία και τα νησιά της χώρας αρ­νού­νται στις γυ­ναί­κες την πρό­σβα­ση σε δω­ρε­άν και ασφα­λή άμ­βλω­ση, όπως απο­κα­λύ­πτει το ρε­πορ­τάζ του NEWS 24/7.

-Υπάρ­χει πρό­βλη­μα στην κύηση; Είναι από βια­σμό; Έχει πρό­βλη­μα το έμ­βρυο; Ή απλώς έτυχε και θέλει να το βγά­λει;

-Δεν τί­θε­ται θέμα υγεί­ας. Είναι θέμα επι­θυ­μί­ας η δια­κο­πή της κύ­η­σης της. Πείτε μου τι ισχύ­ει, να ξέ­ρου­με αν μπο­ρεί να το κάνει στο νο­σο­κο­μείο.

-Εγώ προ­σω­πι­κά δεν κάνω. Εγώ έχω κά­ποιες αρχές. Αν υπάρ­χει κάτι που έχει συμ­βεί στο έμ­βρυο, βοη­θά­με. Αν υπάρ­χει κάτι άλλο που έχει συμ­βεί, ναι. Είναι αλ­λιώς. Αν είναι μόνο επει­δή έτυχε να μεί­νει έγκυος και απλώς δεν γου­στά­ρει, εγώ δεν κάνω άμ­βλω­ση.

Η πα­ρα­πά­νω συ­νο­μι­λία ήταν με ένα από τα δε­κά­δες δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία σε όλη την Ελ­λά­δα που επι­κοι­νώ­νη­σα για να ρω­τή­σω, στο πλαί­σιο δη­μο­σιο­γρα­φι­κής έρευ­νας, αν πραγ­μα­το­ποιού­νται αμ­βλώ­σεις. Στην άκρη της τη­λε­φω­νι­κής γραμ­μής ήταν ένας από τους γυ­ναι­κο­λό­γους του νο­σο­κο­μεί­ου.

Σκό­πευα στα τη­λε­φω­νή­μα­τα να καλώ ως «ασθε­νής», να λέω ότι ρωτάω για εμένα, όπως έκανα στα υπό­λοι­πα που ακο­λού­θη­σαν. Όμως στη συ­γκε­κρι­μέ­νη κλήση αιφ­νι­διά­στη­κα από την επί­θε­ση, γιατί ο για­τρός φώ­να­ζε. Η ντρο­πή του με­τα­φέρ­θη­κε σε εμένα, και βρέ­θη­κα να λέω πως ρωτάω για μία φίλη μου.

Έτυχε να είναι το δεύ­τε­ρο τη­λε­φώ­νη­μα που έκανα και η πρώτη αρ­νη­τι­κή απά­ντη­ση που έλαβα. Ήταν το βά­πτι­σμα του πυρός στη βία, την αγέ­νεια, την τα­πεί­νω­ση και την κα­τά­χρη­ση εξου­σί­ας που θα υπο­στεί μία γυ­ναί­κα που ζη­τά­ει άμ­βλω­ση στο δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο, στην ελ­λη­νι­κή επαρ­χία και τα νησιά της χώρας. Από την έρευ­να, εξαι­ρέ­σα­με τα με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα της Αθή­νας και της Θεσ­σα­λο­νί­κης, όπου αμ­βλώ­σεις πραγ­μα­το­ποιού­νται κα­νο­νι­κά σε μαιευ­τι­κά και γε­νι­κά νο­σο­κο­μεία.

Γνω­ρί­ζα­με από μαρ­τυ­ρί­ες ότι γυ­ναί­κες και θη­λυ­κό­τη­τες αντι­με­τω­πί­ζουν επι­κρι­τι­κά βλέμ­μα­τα, ακόμα και κή­ρυγ­μα υπέρ του αγέν­νη­του παι­διού όταν φτά­νουν στη δη­μό­σια μαιευ­τι­κή κλι­νι­κή εκ­φρά­ζο­ντας την επι­θυ­μία να δια­κό­ψουν την κύησή τους, χωρίς να συ­ντρέ­χουν λόγοι υγεί­ας. Αυτό, όμως, που δεν γνω­ρί­ζα­με είναι ότι η πλειο­νό­τη­τα των νο­σο­κο­μεί­ων στη χώρα που δια­θέ­τουν μαιευ­τι­κή κλι­νι­κή ή γυ­ναι­κο­λο­γι­κό τμήμα αρ­νού­νται στις γυ­ναί­κες την πρό­σβα­ση σε δω­ρε­άν και ασφα­λή άμ­βλω­ση.

Από την Αλε­ξαν­δρού­πο­λη ως την Κρήτη και από την Ρόδο μέχρι την Κέρ­κυ­ρα, επι­κοι­νώ­νη­σα με κάθε γε­νι­κό νο­σο­κο­μείο – μόνο 3 δεν αντα­πο­κρί­θη­καν σε πολ­λα­πλά τη­λε­φω­νή­μα­τα. Από τη γραμ­μα­τεία στα εξω­τε­ρι­κά ια­τρεία, και από εκεί στις μαίες και τον διευ­θυ­ντή της μαιευ­τι­κής κλι­νι­κής, μετά από αλ­λε­πάλ­λη­λες πα­ρα­πο­μπές, πήρα απά­ντη­ση από 80 νο­σο­κο­μεία για το αν πραγ­μα­το­ποιούν τε­χνη­τή δια­κο­πή κύ­η­σης.

Τα 46 από αυτά (57,5%) δή­λω­σαν πως δεν κά­νουν αμ­βλώ­σεις, 27 νο­σο­κο­μεία (33,7%) αντα­πο­κρί­θη­καν θε­τι­κά και 7 νο­σο­κο­μεία (8,7%) απέ­φυ­γαν να απα­ντή­σουν με “ναι” ή “οχι”, οπότε κα­τα­γρά­φη­καν στα “ίσως”, αφού άφη­σαν το ερώ­τη­μα ανοι­χτό. Η απο­φυ­γή ευ­θεί­ας απά­ντη­σης, βέ­βαια, δύ­σκο­λα μπο­ρεί να εκλη­φθεί ως ου­δέ­τε­ρη. Μια ια­τρι­κή πράξη διε­νερ­γεί­ται βάσει συ­γκε­κρι­μέ­νου πρω­το­κόλ­λου, άρα όταν δεν πα­ρέ­χο­νται πλη­ρο­φο­ρί­ες για τα επό­με­να βή­μα­τα ή τη δια­θε­σι­μό­τη­τα ρα­ντε­βού, η ασά­φεια λει­τουρ­γεί, στην πράξη, απο­τρε­πτι­κά. Επο­μέ­νως, μόνο 3 στα 10 δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία στην Ελ­λά­δα δή­λω­σαν στο NEWS 24/7 ότι πραγ­μα­το­ποιούν αμ­βλώ­σεις.

ΤΑ 46 «ΟΧΙ»

Τα «όχι» που άκου­σα πολ­λές φορές εκ­φρά­ζο­νταν χωρίς αι­τιο­λό­γη­ση, μο­νο­λε­κτι­κά, σχε­δόν αυ­το­νό­η­τα για τον συ­νο­μι­λη­τή ή τη συ­νο­μι­λή­τρια που ήταν είτε για­τρός, είτε μαία. Η ει­ρω­νεία ήταν πως τα σύ­ντο­μα τη­λε­φω­νή­μα­τα «διευ­κό­λυ­ναν» τη δια­δι­κα­σία, γιατί είχα μπρο­στά μου μία με­γά­λη λίστα δε­κά­δων νο­σο­κο­μεί­ων και έφτα­σα να καλώ εντε­λώς μη­χα­νι­κά. Το μο­νο­λε­κτι­κό και ανα­πο­λο­γη­τι­κό «όχι» δεν θα ήταν, όμως, διευ­κό­λυν­ση για μία γυ­ναί­κα σε ανε­πι­θύ­μη­τη εγκυ­μο­σύ­νη που θα είχε μόνο ένα τη­λέ­φω­νο στη λίστα της, αυτό του το­πι­κού νο­σο­κο­μεί­ου στο νησί ή την πόλη της, ή στο κο­ντι­νό­τε­ρο νησί σε αυτήν, ή στην κο­ντι­νό­τε­ρη πόλη.

Σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πε­ριο­χές της χώρας το πρό­βλη­μα εντο­πί­ζε­ται εντο­νό­τε­ρα, με προ­ε­ξάρ­χου­σα τη Βό­ρεια Ελ­λά­δα, όπου το σύ­νο­λο των νο­σο­κο­μεί­ων σε 11 πε­ρι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες (νο­μούς) δή­λω­σε πως δεν πραγ­μα­το­ποιού­νται αμ­βλώ­σεις στις μαιευ­τι­κές κλι­νι­κές τους. Στα νησιά του Βο­ρεί­ου και Νο­τί­ου Αι­γαί­ου πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα μισά νο­σο­κο­μεία απά­ντη­σαν, επί­σης, αρ­νη­τι­κά. Στην Πε­λο­πόν­νη­σο τα πε­ρισ­σό­τε­ρα νο­σο­κο­μεία αρ­νή­θη­καν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τε­χνη­τή δια­κο­πής κύ­η­σης, και 3 πε­ρι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες της χερ­σο­νή­σου δεν δια­θέ­τουν ούτε ένα νο­σο­κο­μείο που να απά­ντη­σε θε­τι­κά. Τέλος, απο­κλει­σμέ­νες από δη­μό­σιες υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας είναι οι γυ­ναί­κες και στο με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της Κρή­της, όπου η πλειο­νό­τη­τα των νο­σο­κο­μεί­ων δεν πραγ­μα­το­ποιεί αμ­βλώ­σεις.

Εκτός από τις πα­ρα­πά­νω πε­ριο­χές, τα νο­σο­κο­μεία που αρ­νή­θη­καν απλώ­νο­νται σε όλη τη χώρα και πε­ρι­λαμ­βά­νουν μέχρι και δύο πα­νε­πι­στη­μια­κά σε με­γά­λες πό­λεις. Ο κύ­ριος λόγος της άρ­νη­σης ήταν «συ­νει­δη­σια­κός» ή «ηθι­κός». Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, σε νησί του νο­τί­ου Αι­γαί­ου γυ­ναι­κο­λό­γος είπε πως «εμείς εδώ εκτρώ­σεις δεν κά­νου­με. Μι­λή­στε με ιδιώ­τη να σας δώσει φάρ­μα­κο. Εγώ δεν κάνω, έχω συ­νει­δη­σια­κό θέμα».

«ΘΑ ΜΑΣ ΑΦΟ­ΡΙ­ΣΟΥΝ ΑΝ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΤΕ­ΤΟΙΟ»

Σε άλλο νησί ο για­τρός που ευ­γε­νι­κά αρ­νή­θη­κε να πα­ρέ­χει τις ια­τρι­κές του υπη­ρε­σί­ες, το απέ­δω­σε στο εν­δε­χό­με­νο αφο­ρι­σμού του από την Εκ­κλη­σία. «Δια­κο­πή κύ­η­σης δεν μπο­ρεί να γίνει. Είναι λεπτή η θέση μας. Είναι μικρό το νο­σο­κο­μείο, μα­θαί­νο­νται όλα. Δεν μπο­ρού­με να κά­νου­με δια­κο­πές (κύ­η­σης), δη­λα­δή, κα­τα­λά­βα­τε. Επί­ση­μα να σας πα­ρα­πέμ­ψω κάπου…δεν μπορώ. Θα ανα­ζη­τή­σε­τε μόνη σας κά­ποιον για­τρό. Το ξέρω ότι είναι νό­μι­μο, αλλά θα μας αφο­ρί­σουν αν γίνει κάτι τέ­τοιο. Είναι πολύ μικρή η κοι­νω­νία».

Γυ­ναι­κο­λό­γος στη Βό­ρεια Ελ­λά­δα είπε πως είναι γραμ­μή από τον διευ­θυ­ντή τους να γί­νο­νται αμ­βλώ­σεις μόνο σε επεί­γου­σες κα­τα­στά­σεις, ενώ πολλά νο­σο­κο­μεία σε όλη τη χώρα αρ­νού­νταν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν άμ­βλω­ση ακρι­βώς επει­δή η γυ­ναί­κα που κα­λού­σε ήταν υγιής. «Οι για­τροί μας ανα­λαμ­βά­νουν μόνο πα­θο­λο­γία κυ­ή­σε­ως». Το ια­τρο­νο­ση­λευ­τι­κό προ­σω­πι­κό γνώ­ρι­ζε πού να με πα­ρα­πέμ­ψει μόνο σε ελά­χι­στες πε­ρι­πτώ­σεις και μετά από δική μου ερώ­τη­ση σχε­τι­κά. Σε ακόμα λι­γό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις, κά­ποια μαία ή νο­ση­λεύ­τρια μου έλεγε απο­λο­γη­τι­κά «δεν ανα­λαμ­βά­νουν οι για­τροί μας, κο­ρί­τσι μου».

Ο νόμος 1609/1986 επι­τρέ­πει τη δια­κο­πή της κύ­η­σης έως τη 12η εβδο­μά­δα, χωρίς την ανά­γκη ια­τρι­κών εν­δεί­ξε­ων, κα­τό­πιν από­φα­σης της εγκύ­ου. Σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις, για­τροί και μαίες στην άλλη άκρη της τη­λε­φω­νι­κής γραμ­μής, «ξανά έγρα­φαν» τον νόμο. «Δια­κο­πή κύ­η­σης σε νο­σο­κο­μείο δη­μό­σιο δεν γί­νε­ται. Αν θέ­λε­τε κάτι τέ­τοιο απευ­θυν­θεί­τε σε ένα ιδιω­τι­κό» μου είπαν σε νο­σο­κο­μείο της Βό­ρειας Ελ­λά­δας, ενώ σε άλλη πε­ρί­πτω­ση η δια­λο­γή ασθε­νών έφτα­νε σε τέ­τοιο ση­μείο που η πρό­σβα­ση μιας γυ­ναί­κας σε δω­ρε­άν άμ­βλω­ση εξαρ­τιό­ταν από το τι θε­ω­ρεί ο για­τρός «μω­ρου­δά­κι»:

-Γί­νο­νται αμ­βλώ­σεις στο νο­σο­κο­μείο; -Ναι σε μικρή κύηση. -Μέχρι 12 εβδο­μά­δες εν­νο­εί­τε; -Όχι, τόσο με­γά­λο δεν κά­νου­με. Αυτό είναι ολό­κλη­ρο μω­ρου­δά­κι σχη­μα­τι­σμέ­νο! 6 με 8 εβδο­μά­δων, κά­νου­με, αλλά ως εκεί.

Δύο γυ­ναι­κο­λό­γοι είπαν πως στη δη­μό­σια μαιευ­τι­κή κλι­νι­κή δεν γί­νε­ται, αλλά προ­σφέρ­θη­καν να με εξυ­πη­ρε­τή­σουν ιδιω­τι­κά και άμεσα στο ια­τρείο τους. «Τα χει­ρουρ­γεία μας εδώ στο νο­σο­κο­μείο είναι κλει­σμέ­να μέχρι μέσα Μαρ­τί­ου. Ιδιω­τι­κά μπο­ρού­με να το κά­νου­με και αύριο άμα θέ­λε­τε. Ση­μειώ­στε το τη­λέ­φω­νό μου: 69…».

Απευ­θυν­θή­κα­με στον γυ­ναι­κο­λό­γο – μαιευ­τή­ρα Στέ­λιο Μα­νου­σά­κη για να μας εξη­γή­σει αν είναι ασφα­λές να γίνει άμ­βλω­ση εκτός νο­σο­κο­μεια­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Απά­ντη­σε ρητά πως αυτό είναι επι­κίν­δυ­νο. «Η άμ­βλω­ση μπο­ρεί να γίνει με ασφά­λεια είτε σε δη­μό­σιο, είτε σε ιδιω­τι­κό νο­σο­κο­μείο, αλλά πρέ­πει να είναι πα­ρου­σία αναι­σθη­σιο­λό­γου. Πρέ­πει η γυ­ναί­κα να «κοι­μη­θεί» για να μην πο­νέ­σει. Η ια­τρι­κή πράξη διαρ­κεί 5 – 10 λεπτά πε­ρί­που. Γί­νε­ται με μέθη. Επί­σης, σε πε­ρί­πτω­ση που η γυ­ναί­κα έχει αρ­νη­τι­κή ομάδα αί­μα­τος, θα πρέ­πει να γίνει μία ένεση για να μη συμ­βεί σε πι­θα­νή επό­με­νη εγκυ­μο­σύ­νη η λε­γό­με­νη “ανο­σο­ποί­η­ση”, δη­λα­δή η γυ­ναί­κα να κάνει αντι­σώ­μα­τα ενά­ντια στο μελ­λο­ντι­κό της έμ­βρυο».

Ο δρ. Μα­νου­σά­κης εξή­γη­σε ότι μέχρι την 7η εβδο­μά­δα κύ­η­σης μπο­ρεί να δο­κι­μα­στεί το χάπι, η λε­γό­με­νη χη­μι­κή άμ­βλω­ση. «Συ­ντα­γο­γρα­φού­με το φάρ­μα­κο και η γυ­ναί­κα μπο­ρεί να πάει σπίτι και να το πάρει. Το επι­θυ­μη­τό είναι να φέρει αι­μορ­ρα­γία, γιατί αυτό ση­μαί­νει ότι θα κα­θα­ρί­σει η μήτρα. Υπάρ­χει φυ­σι­κά το εν­δε­χό­με­νο να μη λει­τουρ­γή­σει η φαρ­μα­κευ­τι­κή αγωγή, γι αυτό πρέ­πει να δούμε τη γυ­ναί­κα μετά την αγωγή στον υπέ­ρη­χο ξανά και μπο­ρεί να χρεια­στεί εν τέλει χει­ρουρ­γι­κή λύση». Απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για τα πα­ρα­πά­νω είναι να έχει προη­γη­θεί υπε­ρη­χο­γρα­φι­κός έλεγ­χος που να επι­βε­βαιώ­νει ότι η κύηση είναι εν­δο­μή­τρια.

Σε ελά­χι­στες πε­ρι­πτώ­σεις, τα νο­σο­κο­μεία που αρ­νή­θη­καν ανέ­φε­ραν ότι δεν δια­θέ­τουν μαιευ­τι­κή κλι­νι­κή, αλλά μόνο γυ­ναι­κο­λο­γι­κό τμήμα. Ωστό­σο, στις πε­ριο­χές όπου δεν μπο­ρεί να γίνει χει­ρουρ­γείο, μια ρε­α­λι­στι­κή λύση θα ήταν να προ­σφέ­ρε­ται του­λά­χι­στον η φαρ­μα­κευ­τι­κή άμ­βλω­ση με χο­ρή­γη­ση του χα­πιού μετά από υπε­ρη­χο­γρα­φι­κό έλεγ­χο. Το ίδιο θα μπο­ρού­σε να ισχύ­σει και για το νο­σο­κο­μείο όπου τα χει­ρουρ­γεία ήταν κλει­σμέ­να μέχρι τον επό­με­νο μήνα.

«ΝΑΙ, ΓΙ­ΝΟ­ΝΤΑΙ ΑΜ­ΒΛΩ­ΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΞΑΝΑ ΣΚΕ­ΦΤΕΙ­ΤΕ ΤΟ»

Τα «ναι» που ει­πώ­θη­καν ήταν από 27 νο­σο­κο­μεία διά­σπαρ­τα στη χώρα. Σε πολ­λές θε­τι­κές απο­κρί­σεις για την πραγ­μα­το­ποί­η­ση τε­χνη­τής δια­κο­πής της κύ­η­σης, το τα­μπού επι­σκί­α­ζε την ια­τρι­κή συ­ζή­τη­ση. Η φωνή της/του για­τρού χα­μή­λω­νε, η μαία έκανε παύση διαρ­κεί­ας ή με άφηνε να πε­ρι­μέ­νω στη γραμ­μή όσο την άκου­γα να χα­ρα­κτη­ρί­ζει «απαί­τη­ση» την ερώ­τη­σή μου: «Έχω μία εδώ στη γραμ­μή που απαι­τεί να μάθει από το τη­λέ­φω­νο αν κά­νου­με εκτρώ­σεις. Της είπα να έρθει από κοντά, δεν μπο­ρού­με να συ­ζη­τά­με από το τη­λέ­φω­νο τέ­τοιο πράγ­μα».

Σε πολλά «ναι, κά­νου­με αμ­βλώ­σεις» που άκου­σα είχα την αί­σθη­ση ότι συ­ζη­τά­με για κάτι πα­ρά­νο­μο ή ότι σε κάθε πε­ρί­πτω­ση έχω φέρει σε εξαι­ρε­τι­κά αμή­χα­νη θέση τη συ­νο­μι­λή­τρια ή τον συ­νο­μι­λη­τή. «Ναι κά­νου­με, απλά ελάτε από εδώ, μην τα λέμε αυτά από το τη­λέ­φω­νο». «Να σου πω από το τη­λέ­φω­νο, αν κά­νου­με αμ­βλώ­σεις, δεν είναι τόσο νό­μι­μο, να το πω ευ­θέ­ως. Με τον για­τρό μπο­ρεί­τε να κά­νε­τε άλλη “ρύθ­μι­ση”. Ο για­τρός θα το “ρυθ­μί­σει”, θα βάλει την αι­τιο­λο­γία που θέλει εκεί­νος. Αν το κα­νο­νί­σε­τε με τον για­τρό, μετά θα γί­νουν όλα νό­μι­μα».

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι στην Ελ­λά­δα δεν γνω­ρί­ζου­με πραγ­μα­τι­κά πόσες αμ­βλώ­σεις γί­νο­νται ετη­σί­ως. Σύμ­φω­να με για­τρούς σε ιδιω­τι­κά και δη­μό­σια που απευ­θύν­θη­κε το NEWS 24/7, o κύ­ριος λόγος που δεν έχου­με στα­τι­στι­κά είναι επει­δή η δια­κο­πή κύ­η­σης αντί να δη­λώ­νε­ται στο σύ­στη­μα ως τέ­τοια, δη­λώ­νε­ται ως πα­λίν­δρο­μη κύηση, δη­λα­δή απο­βο­λή. Σε αυτή τη «ρύθ­μι­ση» ανα­φε­ρό­ταν η μαία στο τη­λε­φώ­νη­μα.

Στο ίδιο πλαί­σιο γρα­φειο­κρα­τί­ας, σε με­γά­λο νο­σο­κο­μείο της χώρας μου απά­ντη­σαν μετά από άβολη σιωπή στο τη­λε­φώ­νη­μα ότι γί­νε­ται να πραγ­μα­το­ποι­ή­σω άμ­βλω­ση, αλλά θα πρέ­πει πρώτα να πε­ρά­σω από την κοι­νω­νι­κή υπη­ρε­σία για έγκρι­ση. «Θα κλεί­σε­τε ένα ρα­ντε­βού στα εξω­τε­ρι­κά ια­τρεία και μετά θα πε­ρά­σε­τε από την κοι­νω­νι­κή υπη­ρε­σία. Αν πά­ρε­τε και εκεί το οκ, μετά μπο­ρεί­τε να προ­χω­ρή­σε­τε στη δια­δι­κα­σία. Μι­λά­τε με την κοι­νω­νι­κή υπη­ρε­σία και υπο­γρά­φε­τε ένα χαρτί. Για νο­μι­κούς λό­γους δι­κούς μας είναι» είπε, δί­νο­ντας ξανά την αί­σθη­ση πως τί­θε­ται ζή­τη­μα νο­μι­μό­τη­τας. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, οι κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σί­ες των νο­σο­κο­μεί­ων επι­τε­λούν ση­μα­ντι­κό έργο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας θύ­μα­τα εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, ασθε­νείς με προ­βλή­μα­τα εθι­σμού, άπορα άτομα και άλλες ευά­λω­τες και ευ­πα­θείς ομά­δες.

Κά­ποιο για­τροί -που μου απά­ντη­σαν ότι μπορώ να κάνω άμ­βλω­ση στο νο­σο­κο­μείο τους – ζή­τη­σαν να μά­θουν αν έχω παι­διά και απά­ντη­σα αρ­νη­τι­κά. «Δεν είναι ότι κα­λύ­τε­ρο για εμάς να κά­νου­με δια­κο­πή κύ­η­σης. Ελάτε από κοντά να συ­ζη­τή­σου­με. Πώς χωρίς παι­διά κα­τα­λή­γε­τε σε αυτή την από­φα­ση, να πούμε;», είπε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά διευ­θυ­ντής μαιευ­τι­κής στο Ιόνιο, ενώ μία για­τρός στα νο­τιό­τε­ρα της χώρας είπε «ελάτε μέχρι τις 7-9 εβδο­μά­δες για να μπο­ρέ­σε­τε να ξανά μεί­νε­τε έγκυος. Του­λά­χι­στον όσες έχου­με κάνει εδώ, ξανά έμει­ναν έγκυ­ες. Την πρώτη φορά κάθε γυ­ναί­κα έχει δι­καί­ω­μα στο λάθος. Μετά είναι θέμα αντι­σύλ­λη­ψης. Σκε­φτεί­τε το καλά. Ζυ­γί­στε το».

Ο μύθος πως η άμ­βλω­ση προ­κα­λεί στει­ρό­τη­τα φαί­νε­ται να είναι αρ­κε­τά δια­δε­δο­μέ­νος. Ο δρ. Μα­νου­σά­κης εξή­γη­σε πως οι πε­ρισ­σό­τε­ρες γυ­ναί­κες που έχουν κάνει άμ­βλω­ση δεν αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα γο­νι­μό­τη­τας και μπο­ρούν να συλ­λά­βουν στο μέλ­λον κα­νο­νι­κά, εφό­σον δεν υπάρ­χουν επι­πλο­κές. Όσο για τον ψυ­χο­λο­γι­κό αντί­κτυ­πο που φέρει αυτή η από­φα­ση στις γυ­ναί­κες, προ­κα­λώ­ντας συ­ναι­σθη­μα­τι­κές δυ­σκο­λί­ες για μελ­λο­ντι­κή κύηση σε πολ­λές από αυτές, ο Στέ­λιος Μα­νου­σά­κης διευ­κρί­νι­σε πως οι συ­ναι­σθη­μα­τι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν οι γυ­ναί­κες μετά την άμ­βλω­ση «συν­δέ­ο­νται με το κοι­νω­νι­κό στίγ­μα και όχι με την ίδια τη δια­δι­κα­σία», αφού κάθε αντί­δρα­ση εξαρ­τά­ται από την υπο­στή­ρι­ξη που έλα­βαν ή δεν έλα­βαν και τις συν­θή­κες λήψης της από­φα­σης.

ΜΟ­ΝΑ­ΔΕΣ ΟΙ­ΚΟ­ΓΕ­ΝΕΙΑ­ΚΟΥ ΠΡΟ­ΓΡΑΜ­ΜΑ­ΤΙ­ΣΜΟΥ

Οι Μο­νά­δες Οι­κο­γε­νεια­κού Προ­γραμ­μα­τι­σμού απο­τε­λούν τμή­μα­τα σε με­ρι­κά από τα νο­σο­κο­μεία της χώρας και σε κά­ποιες από τις δομές της Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγεί­ας. Οι αρ­μο­διό­τη­τες αυτών των μο­νά­δων πε­ρι­λαμ­βά­νουν, με­τα­ξύ άλλων, συμ­βου­λευ­τι­κή για αντι­σύλ­λη­ψη, προ­λη­πτι­κό γυ­ναι­κο­λο­γι­κό έλεγ­χο, ενη­μέ­ρω­ση και έλεγ­χο για σε­ξουα­λι­κώς με­τα­δι­δό­με­να νο­σή­μα­τα, δια­κο­πή ανε­πι­θύ­μη­της εγκυ­μο­σύ­νης και ψυ­χο­λο­γι­κή υπο­στή­ρι­ξη.

Η λει­τουρ­γία αυτών των μο­νά­δων δρο­μο­λο­γή­θη­κε με τον Ν.1036/1980. Εδώ και 46 χρό­νια, η ανα­πα­ρα­γω­γι­κή υγεία των γυ­ναι­κών στην Ελ­λά­δα απο­τε­λεί θε­σμο­θε­τη­μέ­νη υπο­χρέ­ω­ση του δη­μό­σιου συ­στή­μα­τος υγεί­ας. Σύμ­φω­να με την τε­λευ­ταία σχε­τι­κή ενη­μέ­ρω­ση που πα­ρέ­χει το Υπουρ­γείο Υγεί­ας, το 2015 στην Ελ­λά­δα λει­τουρ­γού­σαν 13 μο­νά­δες οι­κο­γε­νεια­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού, εκτός Αθή­νας και Θεσ­σα­λο­νί­κης. Σε 6 από αυτά τα νο­σο­κο­μεία αρ­νή­θη­καν τη δια­κο­πή κύ­η­σης, ενώ σε 1 από αυτά απά­ντη­σαν γε­νι­κό­λο­γα ότι μπο­ρεί να γί­νε­ται, μπο­ρεί και όχι. Κά­ποια από αυτά τα νο­σο­κο­μεία που σή­με­ρα αφή­νουν αβο­ή­θη­τες τις γυ­ναί­κες στην ελ­λη­νι­κή επαρ­χία ήταν από τα πρώτα στην Ελ­λά­δα που δη­μιούρ­γη­σαν τμήμα Οι­κο­γε­νεια­κού Προ­γραμ­μα­τι­σμού πριν από τέσ­σε­ρις δε­κα­ε­τί­ες.

Η μο­να­δι­κή πρό­σφα­τη ανα­φο­ρά της πο­λι­τεί­ας σε αυτές τις μο­νά­δες είναι μέσω του Εθνι­κού Σχε­δί­ου Δρά­σης για την Ισό­τη­τα των Φύλων 2016-2020 που θέτει την ανά­γκη συμ­μόρ­φω­σης της Ελ­λά­δας με τις συ­στά­σεις της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για την εξά­λει­ψη των δια­κρί­σε­ων κατά των γυ­ναι­κών (CEDAW) στον τομέα της υγεί­ας, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της ισό­τι­μης πρό­σβα­σης σε υπη­ρε­σί­ες ανα­πα­ρα­γω­γι­κής υγεί­ας.

«ΤΟ ΔΙ­ΚΑΙΩ­ΜΑ ΣΤΗΝ ΑΜ­ΒΛΩ­ΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΙΣΟ ΚΑΙ ΤΑ­ΞΙ­ΚΑ ΚΑ­ΘΟ­ΡΙ­ΣΜΕ­ΝΟ»

Όταν ένα δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο δεν ανα­λαμ­βά­νει την άμ­βλω­ση, η γυ­ναί­κα δεν αλ­λά­ζει ξαφ­νι­κά γνώμη, απλώς κα­λεί­ται να βρει εναλ­λα­κτι­κή λύση το αμε­σό­τε­ρο δυ­να­τό. Αν επι­λέ­ξει δη­μό­σια μαιευ­τι­κή κλι­νι­κή στην Αθήνα, τη Θεσ­σα­λο­νί­κη, ή στο κο­ντι­νό­τε­ρο σε αυτή δια­θέ­σι­μο νο­σο­κο­μείο, αυτό συ­νε­πά­γε­ται του­λά­χι­στον δύο με­τα­κι­νή­σεις ή δια­μο­νή στην πόλη. Η δια­δι­κα­σία συ­νή­θως προ­ϋ­πο­θέ­τει μία πρώτη επί­σκε­ψη στα εξω­τε­ρι­κά ια­τρεία για εξέ­τα­ση και προ­γραμ­μα­τι­σμό και στη συ­νέ­χεια νέο ρα­ντε­βού για την ίδια την πράξη.

Αν δεν μπο­ρεί να απου­σιά­σει τόσες ημέ­ρες από την ερ­γα­σία ή τις υπο­χρε­ώ­σεις της, θα στρα­φεί στον ιδιω­τι­κό τομέα. Εκεί ανα­λαμ­βά­νει το κό­στος της μαιευ­τι­κής κλι­νι­κής και της ια­τρι­κής αμοι­βής, καθώς και τα ίδια έξοδα με­τα­κί­νη­σης ή και δια­μο­νής σε άλλη πόλη. Για όσες ζουν εκτός με­γά­λων αστι­κών κέ­ντρων, η πρό­σβα­ση στην άμ­βλω­ση γί­νε­ται με­τ΄ε­μπο­δί­ων. Τη στιγ­μή που η πα­ρο­χή της υπη­ρε­σί­ας στο δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο εξαρ­τά­ται από το προ­νό­μιο των για­τρών να επι­λέ­γουν ποιες ια­τρι­κές πρά­ξεις θέ­λουν να ανα­λά­βουν, η δυ­να­τό­τη­τα επι­λο­γής για τις γυ­ναί­κες πε­ριο­ρί­ζε­ται από το ει­σό­δη­μά τους. Το απο­τέ­λε­σμα είναι μια πρό­σβα­ση άνιση, με σαφή τα­ξι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Εν­δει­κτι­κά το κό­στος για άμ­βλω­ση ιδιω­τι­κά κυ­μαί­νε­ται από 300 ευρώ για χο­ρή­γη­ση του χα­πιού, έως και 1.000 ευρώ για χει­ρουρ­γι­κή άμ­βλω­ση σε ιδιω­τι­κή κλι­νι­κή.

Μοι­ρα­στή­κα­με τα ευ­ρή­μα­τα μας ανα­φο­ρι­κά με τον αριθ­μό των νο­σο­κο­μεί­ων που δεν πραγ­μα­το­ποιούν αμ­βλώ­σεις στην Ελ­λά­δα με το Κέ­ντρο Διο­τί­μα, ΜΚΟ εξει­δι­κευ­μέ­νη σε ζη­τή­μα­τα φύλου και ισό­τη­τας. Η Άννα Βου­γιού­κα, κοι­νω­νι­κή επι­στη­μό­νισ­σα και υπεύ­θυ­νη συ­νη­γο­ρί­ας σχο­λί­α­σε πως είναι «σο­κα­ρι­στι­κό να δια­πι­στώ­νου­με από την έρευ­νά σας ότι σε έναν τόσο με­γά­λο αριθ­μό δη­μό­σιων νο­σο­κο­μεί­ων της χώρας και παρά την ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία από το 1986, δεν πραγ­μα­το­ποιού­νται αμ­βλώ­σεις. Το εύ­ρη­μα αυτό απο­κα­λύ­πτει ότι το δι­καί­ω­μα των γυ­ναι­κών στην άμ­βλω­ση πα­ρα­μέ­νει σε με­γά­λο βαθμό ένα δι­καί­ω­μα “στα χαρ­τιά”, το οποίο υπο­νο­μεύ­ε­ται από τον διά­χυ­το σε­ξι­σμό και την επι­κρά­τη­ση νε­ο­συ­ντη­ρη­τι­κών αντι­λή­ψε­ων στη δη­μό­σια υγεία. Αντι­λή­ψεις που, κατά πα­ρά­βα­ση του νόμου, επι­τρέ­πουν ια­τρι­κές πρα­κτι­κές οι οποί­ες οδη­γούν στην έμπρα­κτη άρ­νη­ση του δι­καιώ­μα­τός μας να απο­φα­σί­ζου­με οι ίδιες για το σώμα μας και για το αν, πότε και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις θα τε­κνο­ποι­ή­σου­με».

Η κ. Βου­γιού­κα τό­νι­σε, επί­σης, πως η κα­τά­στα­ση αυτή «προ­φα­νώς πλήτ­τει δυ­σα­νά­λο­γα τις πιο ευά­λω­τες γυ­ναί­κες και όσες βιώ­νουν δια­σταυ­ρού­με­νες ανι­σό­τη­τες λόγω τα­ξι­κών, κοι­νω­νι­κών, πο­λι­τι­σμι­κών, έμ­φυ­λων, φυ­λε­τι­κών κ.α., δια­κρί­σε­ων» που δεν έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να στρα­φούν σε εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις όπως η ιδιω­τι­κή υγεία. «Πα­ράλ­λη­λα, πολ­λές μπο­ρεί να μην είναι σε θέση να διεκ­δι­κή­σουν ή να κα­ταγ­γεί­λουν την πα­ρα­βί­α­ση των δι­καιω­μά­των τους, λόγω γλωσ­σι­κών φραγ­μών, άγνοιας της νο­μο­θε­σί­ας, φόβου στο­χο­ποί­η­σης ή έλ­λει­ψης υπο­στη­ρι­κτι­κού και φρο­ντι­στι­κού πλαι­σί­ου». Συ­νο­λι­κά, δια­πι­στώ­νει ότι στην Ελ­λά­δα «το δι­καί­ω­μα στην άμ­βλω­ση και στην επεί­γου­σα αντι­σύλ­λη­ψη», η οποία εξί­σου δεν πα­ρέ­χε­ται στα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία, «πα­ρα­μέ­νει στην πράξη άνισο και τα­ξι­κά κα­θο­ρι­σμέ­νο».

ΤΟ ΠΡΟΗ­ΓΟΥ­ΜΕ­ΝΟ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ

Το 2017 στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Σάμου «Άγιος Πα­ντε­λε­ή­μων» οι αναι­σθη­σιο­λό­γοι του νο­σο­κο­μεί­ου απο­φά­σι­σαν να πά­ψουν να χο­ρη­γούν αναι­σθη­σία σε πε­ρι­πτώ­σεις εθε­λού­σιας δια­κο­πής κύ­η­σης, εκτός αν υπήρ­χε συ­γκε­κρι­μέ­νος ια­τρι­κός λόγος που να απει­λεί τη ζωή ή την υγεία της εγκύ­ου. Η από­φα­ση, που κοι­νο­ποι­ή­θη­κε γρα­πτώς στη διοί­κη­ση, επι­κα­λού­νταν ηθι­κούς και δε­ο­ντο­λο­γι­κούς λό­γους για την άρ­νη­ση συμ­με­το­χής στις επεμ­βά­σεις άμ­βλω­σης, σύμ­φω­να με ια­τρι­κές δια­τά­ξεις που επι­τρέ­πουν στον για­τρό να επι­κα­λε­στεί τη συ­νεί­δη­σή του για τέ­τοιες πρά­ξεις.

Η κί­νη­ση αυτή προ­κά­λε­σε αντι­δρά­σεις από γυ­ναι­κεί­ες ορ­γα­νώ­σεις που έκα­ναν λόγο για από­φα­ση που «βάζει στο στό­χα­στρο το ανα­φαί­ρε­το δι­καί­ω­μα των γυ­ναι­κών στην άμ­βλω­ση και μά­λι­στα των γυ­ναι­κών των λαϊ­κών οι­κο­γε­νειών», ενώ πα­ράλ­λη­λα εκ­φρά­στη­καν και το­πο­θε­τή­σεις στή­ρι­ξης προς τους για­τρούς – αντιρ­ρη­σί­ες από εκ­κλη­σια­στι­κούς κύ­κλους, που χα­ρα­κτή­ρι­σαν την από­φα­ση «θαρ­ρα­λέα» και «ευ­χά­ρι­στη έκ­πλη­ξη».

Η Άννα Βου­γιού­κα, τό­νι­σε πως για την υπό­θε­ση της Σάμου, ο Συ­νή­γο­ρος του Πο­λί­τη, με Πό­ρι­σμά του το 2017 (31/08/2017, Αριθμ. Πρωτ.: 230165/38036/2017), τό­νι­σε ότι η ελευ­θε­ρία της εγκύ­ου να προ­σφεύ­γει σε τε­χνη­τή δια­κο­πή κύ­η­σης δεν μπο­ρεί να υπό­κει­ται σε αδι­καιο­λό­γη­τους πε­ριο­ρι­σμούς ή εξω­θε­σμι­κούς όρους, ιδίως στα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία και εντός των πρώ­των 12 εβδο­μά­δων κύ­η­σης. Πα­ράλ­λη­λα, ο Συ­νή­γο­ρος υπο­γράμ­μι­σε ότι η επί­κλη­ση της αντίρ­ρη­σης συ­νεί­δη­σης οφεί­λει να ασκεί­ται νό­μι­μα και να μη λει­τουρ­γεί ως μέσο πε­ριο­ρι­σμού ή χει­ρα­γώ­γη­σης των επι­λο­γών της γυ­ναί­κας.

Τότε, με αφορ­μή την υπό­θε­ση της Σάμου, κλή­θη­κε να το­πο­θε­τη­θεί και η Εθνι­κή Επι­τρο­πή Βιοη­θι­κής. Στο πό­ρι­σμά της ξε­κα­θά­ρι­ζε ότι η επί­κλη­ση συ­νεί­δη­σης από τους για­τρούς είναι θε­σμι­κά κα­το­χυ­ρω­μέ­νη, δεν μπο­ρεί όμως να οδη­γεί σε αδυ­να­μία πρό­σβα­σης σε μια νό­μι­μη ια­τρι­κή πράξη στο δη­μό­σιο σύ­στη­μα υγεί­ας. Το πό­ρι­σμα τό­νι­ζε ότι «η Πο­λι­τεία πρέ­πει να εξα­σφα­λί­σει με απο­τε­λε­σμα­τι­κό τρόπο τη διε­νέρ­γεια κάθε νό­μι­μης ια­τρι­κής πρά­ξης, ανε­ξάρ­τη­τα μά­λι­στα από τους λό­γους που αυτή εμπο­δί­ζε­ται (οι­κο­νο­μι­κούς, διοι­κη­τι­κούς ή ηθι­κούς)».

Η Εθνι­κή Επι­τρο­πή Βιοη­θι­κής, πρό­τει­νε, επί­σης συ­γκε­κρι­μέ­νες λύ­σεις: «είτε πρό­βλε­ψη διε­νέρ­γειας της πρά­ξης από ιδιώ­τες ια­τρούς με επι­βά­ρυν­ση της δη­μό­σιας ασφά­λι­σης, είτε πρό­βλε­ψη με­τά­βα­σης ια­τρού από άλλο δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο για τη διε­νέρ­γεια της πρά­ξης στο νο­σο­κο­μείο του τόπου κα­τοι­κί­ας της εν­δια­φε­ρο­μέ­νης, είτε διευ­κό­λυν­ση με­τα­φο­ράς της τε­λευ­ταί­ας σε άλλο δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο για τη διε­νέρ­γεια της ια­τρι­κής πρά­ξης, ιδίως όταν η πε­ριο­χή που κα­τοι­κεί η εν­δια­φε­ρό­με­νη είναι απο­μα­κρυ­σμέ­νη».

Οι συ­στά­σεις αυτές έγι­ναν με αφορ­μή την άρ­νη­ση ενός νο­σο­κο­μεί­ου. Σή­με­ρα, γνω­ρί­ζου­με πως του­λά­χι­στον 46 δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία αρ­νού­νται στις γυ­ναί­κες την πρό­σβα­ση σε δω­ρε­άν και ασφα­λή άμ­βλω­ση.

ΕΡΩ­ΤΗ­ΜΑ­ΤΑ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡ­ΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

Το NEWS 24/7 απηύ­θυ­νε ερω­τή­μα­τα προς το Υπουρ­γείο Υγεί­ας ζη­τώ­ντας να διευ­κρι­νι­στεί σε ποια δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία της χώρας μπο­ρεί μια γυ­ναί­κα να προ­χω­ρή­σει σε δια­κο­πή κύ­η­σης εντός των 12 εβδο­μά­δων που προ­βλέ­πει ο νόμος, σε ποια εξ αυτών είναι δια­θέ­σι­μη η φαρ­μα­κευ­τι­κή άμ­βλω­ση, καθώς και αν πα­ρέ­χε­ται δυ­να­τό­τη­τα χη­μι­κής δια­κο­πής κύ­η­σης και σε νο­σο­κο­μεία που δεν δια­θέ­τουν μαιευ­τι­κή κλι­νι­κή αλλά απα­σχο­λούν γυ­ναι­κο­λό­γο.

Μέχρι τη δη­μο­σί­ευ­ση του ρε­πορ­τάζ, το Υπουρ­γείο Υγεί­ας δεν απά­ντη­σε στα ερω­τή­μα­τα.

Πηγή: news247.gr