Βερολίνο: «Ναι στον συμβιβασμό, αλλά με δικούς μας όρους»

Ενα φάντα­σμα πλα­νιέ­ται πάνω από τη Γερ­μα­νία, το φάντα­σμα μιας ενδε­χό­με­νης χρε­ο­κο­πίας των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών. Τα γερ­μα­νικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης ανα­κά­λυ­ψαν μόλις τις τελευ­ταίες ημέρες τον κίνδυνο με αφορμή τις ειδή­σεις για την απότομη αύξηση των ανα­λή­ψεων από τους έλληνες κατα­θέ­τες. Οι γερ­μα­νοί πολι­τι­κοί ήξεραν όμως πολύ νωρί­τερα και για το νέο μαζικό κύμα φυγής κεφα­λαίων στο εξω­τε­ρικό, που είχε αρχίσει την προ­ε­κλο­γική περίοδο εν όψει μιας πιθανής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ και επι­τα­χύν­θηκε μετά την 25η Ιανουα­ρίου.

Γι’ αυτό και ένα από τα πρώτα πράγ­ματα που έκανε ο πρό­ε­δρος του ευρω­παϊ­κού κοι­νο­βου­λίου Μάρτιν Σουλτς όταν επι­σκέ­φθηκε τον Αλέξη Τσίπρα λίγες ημέρες μετά τις εκλογές στην Αθήνα ήταν να τον προ­τρέ­ψει να σκεφθεί τη δυνα­τό­τητα επι­βο­λής ελέγχου στην κίνηση κεφα­λαίων. Ο τελευ­ταίος απέρ­ριψε το μέτρο λέγο­ντας ότι αυτό θα ανα­στά­τωνε τις αγορές και θα προ­κα­λούσε έτσι πρό­σθε­τες δυσμε­νείς συνέ­πειες στην ελλη­νική οικο­νο­μία. Η κατά­σταση πήρε έτσι όλο και πιο μοιραία τροπή.

«Η Ελλάδα θα παρα­μεί­νει στην ευρω­ζώνη»

Παρ’ όλα αυτά το Βερο­λίνο δεν θεωρεί ότι η τρέ­χουσα αιμορ­ρα­γία κεφα­λαίων απειλεί με άμεση κατάρ­ρευση το ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα. Και αυτό επειδή ο κακός του δαί­μο­νας, η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα, που προ­κά­λεσε πρό­σφατα (σε συνεν­νό­ηση με τη γερ­μα­νική κυβέρ­νηση) την πιστω­τική του ασφυξία, αρνού­μενη να αγο­ρά­σει ελλη­νικά ομόλογα, μετα­βλή­θηκε ξαφνικά και σε προ­στάτη άγγελό του. Από­δειξη, η απόφασή της (πάλι σε συνεν­νό­ηση με τη γερ­μα­νική κυβέρ­νηση) να αυξήσει τις «πιστώ­σεις ανάγκης» τύπου ELA για τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες από 60 σε 65 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ – και εν ανάγκη μάλιστα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, σε 70 και περισ­σό­τερα δισ.

«Η Ελλάδα θα παρα­μεί­νει στην ευρω­ζώνη» πιστεύει ακρά­δα­ντα ο σοσιαλ­δη­μο­κρά­της βου­λευ­τής και μέλος της Επι­τρο­πής Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της γερ­μα­νι­κής Βουλής Εβαλντ Σούρερ. Και αυτή την πίστη τη στη­ρί­ζει σε δηλώ­σεις του Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε στην ίδια αυτή Επι­τροπή. «Μας δια­βε­βαί­ωσε ότι θα κάνει το παν για να κρα­τή­σει τη χώρα στο ευρώ» λέει. Ακόμη και οι μπλόφες του, προ­σθέ­τει, που είναι ενίοτε «εμπράγ­μα­τες» (συνο­δεύ­ο­νται δηλαδή, μέσω της ΕΚΤ, από οικο­νο­μι­κές «τιμω­ρίες») απο­βλέ­πουν σε έναν στόχο: στην επί­τευξη μιας παρά­τα­σης της συμ­φω­νίας με την Ελλάδα – αυτό όμως υπό τους δικούς του όρους.

«Ο συμ­βι­βα­σμός θα επέλθει, τη Δευτέρα ή λίγο αργό­τερα» δηλώνει σίγου­ρος ανώ­τε­ρος κυβερ­νη­τι­κός αξιω­μα­τού­χος, που θέλει να μείνει ανώ­νυ­μος. «Θα είναι όμως σαφώς ετε­ρο­βα­ρής: 80:20 υπέρ των δανει­στών, ίσως και παρα­πάνω».

Υπάρχει βέβαια και ένα άλλο στοι­χείο, που καθο­ρί­ζει τη συμπε­ρι­φορά του γερ­μα­νού υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών: ο ναρ­κισ­σι­σμός του. «Ο Σόιμπλε έχει ελι­τί­στικη συνεί­δηση» λέει ο κ. Σούρερ. «Γι’ αυτό και αντιδρά αλλερ­γικά όταν βλέπει ότι οι νεό­φερ­τοι της πολι­τι­κής τού κλέβουν την παρά­σταση». Αυτό, προ­σθέ­τει, ισχύει ιδίως για τον κ. Βαρου­φάκη, που για εβδο­μά­δες ήταν ο «ντάρ­λινγκ» των διεθνών μέσων ενη­μέ­ρω­σης. Αυτό που τον πονάει ιδιαί­τερα είναι όπως λέει «η αχα­ρι­στία των ελλήνων πολι­τι­κών». «Και αυτό επειδή θεωρεί εαυτόν πατέρα του πρώτου κου­ρέ­μα­τος και επο­μέ­νως πραγ­μα­τικό “σωτήρα” της Ελλάδας». Από την άλλη βέβαια, η αλλερ­γία αυτή δεν είναι αρκετά ισχυρή για να τον εμπο­δί­σει να θέλει να γίνει για δεύτερη φορά «σωτήρας» της.

Ομως οι γερ­μα­νοί πολι­τι­κοί έχουν αμφι­βο­λίες για τον επαγ­γελ­μα­τι­σμό των ελλήνων πολι­τι­κών, και ιδίως για εκείνον που πρω­τα­γω­νι­στεί στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους δανει­στές – τον κ. Βαρου­φάκη. «Προ­κα­λεί παντού σύγχυση» λέει ο εκπρό­σω­πος των Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τών σε ευρω­παϊκά και οικο­νο­μικά θέματα Γιόαχιμ Πος ανα­φε­ρό­με­νος στην εμφά­νιση του έλληνα υπουρ­γού στη συνε­δρί­αση του Eurogroup την περα­σμένη Τετάρτη. «Αντί να παρα­δώ­σει στους ομο­λό­γους του έναν γραπτό κατά­λογο με συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις, τους έβγαλε έναν ημίωρο λόγο κενό πολι­τι­κού περιε­χο­μέ­νου». Πολλοί από τους υπουρ­γούς, προ­σθέ­τει, ανα­ρω­τιό­νταν απελ­πι­σμέ­νοι τι θα μπο­ρού­σαν να μετα­φέ­ρουν από αυτό στις κυβερ­νή­σεις και στα κοι­νο­βού­λιά τους.

Δυσα­ρέ­σκεια για Βαρου­φάκη

Ο κ. Πος απηύ­θυνε έτσι έκκληση στον έλληνα Πρω­θυ­πουργό να αντι­κα­τα­στή­σει «προς το συμ­φέ­ρον του ελλη­νι­κού λαού» τον κ. Βαρου­φάκη με κάποιον που θα μπορεί να τα βγάζει πέρα «με τις ανάγκες ενός τέτοιου αξιώ­μα­τος».

Οι ανάγκες αυτές είναι όντως γιγα­ντιαίες εν όψει της φαι­νο­με­νικά άτεγ­κτης στάσης που συνε­χί­ζει να δείχνει ο κ. Σόιμπλε. Ο εκπρό­σω­πος του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών Μάρτιν Γέγκερ ξεκα­θά­ρισε την περα­σμένη Παρα­σκευή ότι για τη συνέ­χιση της βοή­θειας προς την Ελλάδα δεν υπάρχει «εναλ­λα­κτική» λύση προς εκείνη των δανει­στών – η επι­μή­κυνση του σημε­ρι­νού προ­γράμ­μα­τος, είπε, «απο­τε­λεί μονό­δρομο». Και η προ­ϋ­πό­θεση πάλι γι’ αυτό, πρό­σθεσε, είναι το κανο­νικό «κλεί­σιμο» του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος ως το τέλος Φεβρουα­ρίου, δηλαδή η εκπλή­ρωση όλων των ελλη­νι­κών υπο­χρε­ώ­σεων που απορ­ρέ­ουν από αυτό. Αυτό δεν απο­κλείει τη μία ή την άλλη αλλαγή του, σύμφωνα και με τις επι­θυ­μίες της Αθήνας. «Ενα τέτοιο πρό­γραμμα ανα­πνέει» είπε, οι δανει­στές επι­θυ­μούν εξίσου τέτοιες τρο­πο­ποι­ή­σεις.

Πολύ πιθανόν λοιπόν η διαμάχη να κλι­μα­κω­θεί τις επό­με­νες ημέρες. Και η όποια συμ­φω­νία, αν όντως επι­τευ­χθεί, να μη φέρει πολύ από την ελλη­νική σφρα­γίδα.

Κάρστεν Σνάι­ντερ: «Η Ελλάδα να παρου­σιά­σει γρήγορα προ­τά­σεις»

Απο­τε­λούν πρόοδο οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις αλλά επείγει να κλείσει η συμ­φω­νία, υπο­στη­ρί­ζει ο Κάρστεν Σνάι­ντερ, αντι­πρό­ε­δρος της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας των Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τών και υπεύ­θυ­νος για θέματα οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής.

Ποιο είναι το θετικό στοι­χείο από τη συνε­δρί­αση του Eurogroup και τη Σύνοδο Κορυφής τις προη­γού­με­νες ημέρες;

«Και μόνο το ότι άρχισαν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις απο­τε­λεί μεγάλη πρόοδο. Η ελλη­νική πλευρά πρέπει να παρου­σιά­σει όμως γρήγορα συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις, επειδή ο χρόνος κυλά εις βάρος της».

Στην Ελλάδα συνε­χί­ζε­ται η αιμορ­ρα­γία των τρα­πε­ζών. Ορι­σμέ­νοι πολι­τι­κοί συνι­στούν έλεγχο στη μετα­φορά κεφα­λαίων. Τι λέτε εσείς γι’ αυτό;

«Αν συνε­χι­στεί η έξοδος των κεφα­λαίων, ο έλεγχος, όπως έγινε και στην Κύπρο, θα ήταν ένα σωστό μέτρο. Το βασι­κό­τερο είναι όμως η ταχεία παρου­σί­αση ενός προ­γράμ­μα­τος μεγάλων μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Αυτό θα καθη­σύ­χαζε τις αγορές και θα απέ­τρεπε τους επεν­δυ­τές από τη μετα­φορά των κεφα­λαίων τους».

Η Αθήνα προ­τεί­νει ένα νέο μετα­βα­τικό πρό­γραμμα, με το οποίο θέλει να κρα­τή­σει το 70% των συμ­φω­νη­θέ­ντων μέτρων και να αντι­κα­τα­στή­σει το 30% με δικά της. Θα είναι απο­τε­λε­σμα­τικό ένα τέτοιο μείγμα;

«Αν ήξερα μόνο ποια μέτρα συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται σε αυτό το 30%…».

Για παρά­δειγμα, οι αλλαγές στον τομέα εργα­σίας.

«Δεν ξέρω ακριβώς πόσο μεγάλο είναι το ποσοστό τους. Και μόνο αυτές θα μπο­ρού­σαν να ξεπερ­νούν το 30%. Ολα αυτά απο­τε­λούν όμως θεω­ρη­τική συζή­τηση. Χωρίς συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις είναι αδύ­να­τον να εκτι­μή­σουμε το μέγεθος και τις επι­πτώ­σεις τους».

Η Αθήνα θεωρεί την τρόικα παρελ­θόν και επι­διώ­κει μια νέα σχέση με τους θεσμούς που παρέ­χουν βοήθεια. Πόσο μπορεί να αλλάξει αυτή η σχέση;

«Οχι ουσια­στικά. Χωρίς έλεγχο δεν γίνεται. Οσο και να αλλάξει οργα­νω­τικά η μορφή του, ο έλεγχος θα ασκεί­ται με την παλιά συστη­μα­τι­κό­τητα».

Τι θα γίνει αν δεν υπάρξει συμ­φω­νία;

«Θα έχουμε τη σύγκρουση δυο υπερ­τα­χειών αμα­ξο­στοι­χιών».