Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου εισηγείται απόρριψη της αναίρεσης για την καταδίκη μετά τον θάνατο του 26χρονου δύτη Νίκου Τζανόπουλου

• Η εισαγ­γε­λική εισή­γηση προ­τεί­νει να παρα­μεί­νει σε ισχύ η απόφαση του Τρι­με­λούς Εφε­τείου Πλημ­με­λη­μά­των Δωδε­κα­νή­σου με ποινή φυλά­κι­σης 3 ετών με 3ετή ανα­στολή

Η συζή­τηση μιας αίτησης αναί­ρε­σης στον Άρειο Πάγο δεν είναι απλώς ένα ακόμη επει­σό­διο σε μια δικα­στική πορεία. Είναι το σημείο όπου η υπόθεση περνά από το φίλτρο του ανώ­τα­του ποι­νι­κού ελέγχου και όπου η κοι­νω­νία ακούει ξανά τα βασικά ερω­τή­ματα που την ακο­λου­θούν από την πρώτη ημέρα.

Στην υπόθεση του θανα­τη­φό­ρου εργα­τι­κού δυστυ­χή­μα­τος σε μονάδα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας στη Ρόδο, με θύμα τον 26χρονο ιχθυο­λόγο και δύτη Νίκο Τζα­νό­πουλο από την Κρήτη, το ενδια­φέ­ρον συμπυ­κνώ­νε­ται σε ένα δίπολο. Από τη μία, η νομική αντι­πα­ρά­θεση για την αιτιο­λο­γία και τις ευθύνες. Από την άλλη, η αγωνία της οικο­γέ­νειας ότι ο χρόνος μπορεί να μετα­τρα­πεί σε δεύτερο πεδίο φθοράς, ικανό να σκε­πά­σει το βασικό, δηλαδή τι έγινε, γιατί έγινε και ποιος όφειλε να απο­τρέ­ψει το μοιραίο.

Η δια­δι­κα­σία στον Άρειο Πάγο και η εισή­γηση που αλλάζει τον τόνο

Η αίτηση αναί­ρε­σης των κατα­δι­κα­σθέ­ντων εξε­τά­στηκε στο Ζ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου στις 14/01/2026, ως συνέ­χεια της εφε­τεια­κής κρίσης που είχε κατα­λή­ξει σε κατα­δίκη για ανθρω­πο­κτο­νία από αμέλεια κατά παραυ­τουρ­γία.

Το κομβικό στοι­χείο είναι η εισαγ­γε­λική θέση στο ανώτατο επίπεδο. Ο Αντει­σαγ­γε­λέας του Αρείου Πάγου κ. Ευστρά­τιος Παπα­θα­να­σό­που­λος, προ­τεί­νει την απόρ­ριψη των αιτή­σεων αναί­ρε­σης και την επιβολή δικα­στι­κών εξόδων 800 ευρώ στους αναι­ρε­σεί­ο­ντες.

Η εισή­γηση αυτή, χωρίς να δεσμεύει το Δικα­στή­ριο, λει­τουρ­γεί σαν καθαρό στίγμα για το πώς δια­βά­ζε­ται η υπόθεση από την εισαγ­γε­λική αρχή του Αρείου Πάγου. Όχι ως υπόθεση με γκρίζες ζώνες που ανοί­γουν χώρο για ανα­τροπή, αλλά ως υπόθεση όπου το Εφετείο τεκ­μη­ρί­ωσε επαρκώς την κρίση του, τόσο ως προς τα γεγο­νότα όσο και ως προς την υπαγωγή τους στις ποι­νι­κές δια­τά­ξεις.

Με την προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση του Τρι­με­λούς Εφε­τείου Πλημ­με­λη­μά­των Δωδε­κα­νή­σου, οι αναι­ρε­σεί­ο­ντες κατα­δι­κά­στη­καν για ανθρω­πο­κτο­νία από αμέλεια κατά παραυ­τουρ­γία και τους επι­βλή­θηκε ποινή φυλά­κι­σης 3 ετών, με ανα­στολή για 3 έτη.

Το χρονικό της 13/12/2018 και η κρίσιμη λεπτο­μέ­ρεια της μονα­χι­κής  κατά­δυ­σης

Το δυστύ­χημα τοπο­θε­τεί­ται στις πρωινές ώρες της 13/12/2018. Η δικο­γρα­φική απο­τύ­πωση που αξιο­λο­γή­θηκε σε δεύτερο βαθμό και απο­τυ­πώ­νε­ται στην εισή­γηση, δίνει ιδιαί­τερο βάρος σε μια καθο­ρι­στική πρα­κτική: την εκτέ­λεση κατα­δυ­τι­κών εργα­σιών χωρίς την τήρηση των απαι­τού­με­νων μέτρων ασφα­λείας. Το σκε­πτικό που υιο­θε­τή­θηκε σε επίπεδο ουσίας περι­γρά­φει ότι ο Νίκος Τζα­νό­που­λος κατα­δύ­θηκε μόνος του σε θαλάσ­σιο βάθος άνω των 8 μέτρων για έλεγχο των δικτύων στους ιχθυο­κλω­βούς, κατ’ εντολή των κατη­γο­ρου­μέ­νων.

Οι πραγ­μα­τι­κές παρα­δο­χές ανα­φέ­ρουν ακόμη ότι τα εξω­τε­ρικά αντιαρ­πα­κτικά δίκτυα δεν ήταν τεντω­μένα και στε­ρε­ω­μένα με βαρίδια, ήταν φθαρ­μένα και έπλεαν ανε­ξέ­λεγ­κτα, ενώ οι ιχθυο­κλω­βοί περι­γρά­φο­νται ως παλαιοί και φθαρ­μέ­νοι, με μικρή από­σταση μεταξύ τους. Κατά την περι­γραφή, ο 26χρονος ενε­πλάκη στα δίκτυα, δεν μπόρεσε να ανα­δυ­θεί έγκαιρα, έχασε τον απα­ραί­τητο κατα­δυ­τικό εξο­πλι­σμό για την αναπνοή και κατέ­ληξε από πνιγμό εξ εισ­ρο­φή­σεως ύδατος.

Σε αυτή την αλυσίδα, η εισαγ­γε­λική απο­τί­μηση που απο­τυ­πώ­νε­ται στο κείμενο τονίζει έναν απο­φα­σι­στικό κρίκο. Το θανα­τη­φόρο απο­τέ­λε­σμα, θα είχε με βεβαιό­τητα απο­φευ­χθεί αν δεν είχε δοθεί εντολή να εκτε­λε­στεί το έργο με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή χωρίς δεύτερο δύτη ασφα­λείας, με την ανάθεση να αξιο­λο­γεί­ται ως αμέλεια στην ανάθεση του εγχει­ρή­μα­τος.

Στο δημόσιο αφήγημα της υπό­θε­σης υπάρχει και μία ακόμη κρίσιμη ψηφίδα, ότι στη μονάδα φέρεται να απα­σχο­λού­νταν, πέρα από τον 26χρονο, και ακόμη ένας εργα­ζό­με­νος πακι­στα­νι­κής κατα­γω­γής σε κατα­δυ­τι­κές εργα­σίες, χωρίς να υπάρ­χουν τα ανα­γκαία τυπικά προ­σό­ντα και χωρίς η επι­χεί­ρηση να δια­θέ­τει εξει­δι­κευ­μένο κατα­δυ­τικό συνερ­γείο.

Παράλ­ληλα, στο υλικό που αξιο­λο­γή­θηκε ανα­δει­κνύ­ε­ται και η διά­σταση της συστη­μα­τι­κό­τη­τας, δηλαδή ότι οι κατα­δυ­τι­κές εργα­σίες δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως μεμο­νω­μένο περι­στα­τικό μιας ημέρας, αλλά ως πρα­κτική που είχε επα­να­λη­φθεί, με αναφορά ακόμη και στο ημε­ρο­λό­γιο κατα­γρα­φής κατα­δύ­σεων του θανό­ντος, χωρίς αυτό να θεω­ρεί­ται αρκετό για να ανα­τρα­πεί η κρίση περί συστη­μα­τι­κών εργα­σιών κατ’ εντολή.

Τι υπο­στη­ρί­ζουν οι κατα­δι­κα­σθέ­ντες

Η υπε­ρα­σπι­στική γραμμή, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στη δικα­στική συζή­τηση και επα­νέρ­χε­ται στο δημόσιο πεδίο, επι­χει­ρεί να στη­ρί­ξει ότι η κατά­δυση έγινε αυτο­βού­λως, καθ’ υπέρ­βαση καθη­κό­ντων και μάλιστα κατά παρά­βαση οδηγιών. Το ίδιο το κείμενο που περι­λαμ­βά­νε­ται στο υλικό της υπό­θε­σης δείχνει ότι αυτή η εκδοχή τέθηκε, όμως αντι­με­τω­πί­στηκε ως προ­σπά­θεια απο­φυ­γής ευθυνών.

Εδώ είναι που η εισαγ­γε­λική εισή­γηση αποκτά βαρύ­τητα.

Η πρόταση απόρ­ρι­ψης στη­ρί­ζε­ται στην εκτί­μηση ότι το Εφετείο διέλαβε ειδική και εμπε­ρι­στα­τω­μένη αιτιο­λο­γία, με πλη­ρό­τητα, σαφή­νεια και χωρίς αντι­φά­σεις ή λογικά κενά, κατα­γρά­φο­ντας τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά που συγκρο­τούν την αντι­κει­με­νική και υπο­κει­με­νική υπό­σταση της ανθρω­πο­κτο­νίας από αμέλεια και εξη­γώ­ντας τη νομική υπαγωγή στις σχε­τι­κές δια­τά­ξεις, χωρίς να απαι­τεί­ται κατά νόμο ανα­λυ­τική παρά­θεση του τι προ­κύ­πτει χωριστά από κάθε απο­δει­κτικό μέσο.

Με άλλα λόγια, η εισαγ­γε­λική γραμμή δεν μπαίνει σε επα­νά­κριση της ουσίας, κάτι που ούτως ή άλλως δεν είναι ο ρόλος της αναί­ρε­σης, αλλά εξε­τά­ζει αν το εφε­τειακό σκε­πτικό στέκει. Και προ­τεί­νει ότι στέκει.