M. Mαρκόπουλος: «Η φετινή επιτυχία στον τουρισμό δεν ήταν επιλογή, ήταν μονόδρομος»

Η του­ρι­στι­κή σεζόν υπό τη σκιά της παν­δη­μί­ας έληξε και ήρθε η ώρα του… τα­μεί­ου. Ο προ­ο­ρι­σμός αντα­πο­κρί­θη­κε στις δυ­σκο­λί­ες και στις απαι­τή­σεις με τη συ­νερ­γα­σία όλων των εμπλε­κό­με­νων φο­ρέ­ων και το υψηλό επί­πε­δο επαγ­γελ­μα­τι­σμού. Ποια είναι όμως η επό­με­νη μέρα;

Τις δικές του απα­ντή­σεις δίνει σε όλα αυτά τα ερω­τή­μα­τα ο πρό­ε­δρος της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων Ρόδου Μα­νώ­λης Μαρ­κό­που­λος, ση­μειώ­νο­ντας ότι η φε­τι­νή επι­τυ­χία, δεν ήταν επι­λο­γή, ήταν μο­νό­δρο­μος!

Ακο­λου­θεί η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Μαρ­κό­που­λε, η του­ρι­στι­κή σεζόν ολο­κλη­ρώ­θη­κε αι­σί­ως. Ποια είναι όμως η γεύση που αφή­νει;

Είναι γλυ­κό­πι­κρη η γεύση που αφή­νει η του­ρι­στι­κή σεζόν. Από τη μία ξε­πε­ρά­σα­με τον προσ­δο­κώ­με­νο αριθ­μό επι­σκε­πτών ή αν προ­τι­μά­τε τον όγκο των επι­σκε­πτών που υπα­γό­ρευε η λο­γι­κή ότι θα δε­χό­μα­σταν. Και ξε­πε­ρά­σα­με αντί­στοι­χους προ­ο­ρι­σμούς ποιο­τι­κού μα­ζι­κού του­ρι­σμού, βλ. Κύ­προς, Κα­νά­ριοι Νήσοι ή με­γά­λοι ελ­λη­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί. Χά­σα­με όμως μία μο­να­δι­κή ευ­και­ρία. Μετά από πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες υπήρ­χαν όλες οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις να επε­κτα­θεί η σεζόν όλο το Νο­έμ­βριο. Δυ­στυ­χώς όμως η συ­γκυ­ρία δεν το επέ­τρε­ψε, πα­ρό­λο που ήρ­θα­με τόσο κοντά στο στόχο. Και αυτό μας αφή­νει μία πικρή γεύση μαζί με τις κα­θυ­στε­ρή­σεις των πλη­ρω­μών από τους τουρ οπε­ρέι­τορς.

• Θα ήθελα να πε­ρά­σου­με στην επι­στο­λή της ΕΞΡ προς τον υπουρ­γό Του­ρι­σμού, Χ. Θε­ο­χά­ρη σχε­τι­κά με την ανα­στο­λή των πλη­ρω­μών από τους τουρ οπε­ρέι­τορς. Το ποσό είναι ιδιαί­τε­ρα υψηλό και φα­ντά­ζο­μαι ότι με τη μη έγκαι­ρη κα­τα­βο­λή των οφει­λό­με­νων, ασκεί­ται με­γά­λη οι­κο­νο­μι­κή πίεση στον κλάδο. Σε ποιες άλλες ενέρ­γειες σκέ­φτε­στε να προ­βεί­τε για τη διεκ­δί­κη­ση των οφει­λό­με­νων;

Όντως η ανα­στο­λή πλη­ρω­μών από την TUI και άλ­λους tour operators, δη­μιουρ­γεί οι­κο­νο­μι­κή ασφυ­ξία στον κλάδο με ό,τι και εάν αυτό συ­νε­πά­γε­ται. Σύμ­φω­να με το πό­ρι­σμα έρευ­νας στα μέλη μας, το ποσό που θα έπρε­πε να πλη­ρω­θεί στις επό­με­νες εβδο­μά­δες, ανέρ­χε­ται στα 50 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Θα κα­τα­βλη­θεί τε­λι­κά ετε­ρο­χρο­νι­σμέ­να και αντί­θε­τα με την πε­ρί­ο­δο απο­πλη­ρω­μής που είχε προ­συμ­φω­νη­θεί, μετά το πρώτο τρί­μη­νο του 2021. Η χρο­νι­κή αυτή με­τα­τό­πι­ση των πλη­ρω­μών, επι­δει­νώ­νει την ήδη επι­βα­ρυ­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση των ξε­νο­δο­χεί­ων.

Εμείς αι­σθαν­θή­κα­με ότι οφεί­λου­με να ενη­με­ρώ­σα­με την κυ­βέρ­νη­ση, το υπουρ­γείο του­ρι­σμού και τους το­πι­κούς άρ­χο­ντες με την επι­στο­λή που ανα­φέ­ρα­τε και που δη­μο­σιεύ­θη­κε στα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Άλ­λω­στε, δεν είναι πολλά τα όπλα που έχου­με στη διά­θε­σή μας. Οι τουρ οπε­ρέι­τορς έχουν το καρ­πού­ζι, έχουν και το μα­χαί­ρι…

Θα ήθελα να επι­ση­μά­νω ωστό­σο, ότι η ΕΞΡ ετοι­μά­ζει μία νέα πρό­τα­ση που σύ­ντο­μα θα κα­τα­τε­θεί στα μέλη μας, θα είναι ένα βήμα πέρα από την πι­στω­τι­κή πο­λι­τι­κή απέ­να­ντι στους T.O’s που προ­τεί­να­με τον πε­ρα­σμέ­νο Αύ­γου­στο και που υιο­θε­τή­θη­κε από πολ­λές άλλες ενώ­σεις στην Ελ­λά­δα και όχι μόνο.

• Πόσο εύ­κο­λη ή δύ­σκο­λη ήταν τε­λι­κά η προ­σαρ­μο­γή της λει­τουρ­γί­ας των ξε­νο­δο­χεί­ων στα υγειο­νο­μι­κά πρω­τό­κολ­λα; Κατά γε­νι­κή ομο­λο­γία, η επι­τυ­χής εφαρ­μο­γή τους, συ­νε­τέ­λε­σε στην καλή ει­κό­να του προ­ο­ρι­σμού…

Έγινε με­γά­λος αγώ­νας. Ήταν μο­νό­δρο­μος. Δεν υπήρ­χε εναλ­λα­κτι­κή, από τη στιγ­μή που απο­φά­σι­ζε κά­ποιος ξε­νο­δό­χος να ανοί­ξει τις επι­χει­ρή­σεις του. Γε­νι­κώς, ο επαγ­γελ­μα­τι­σμός είναι η μόνη επι­λο­γή στον του­ρι­σμό. Από τα πρώτα μου βή­μα­τα στον κλάδο, ακο­λου­θώ πάντα τη συμ­βου­λή του πα­τέ­ρα μου. Μου είχε πει ότι το επάγ­γελ­μα αυτό είναι μο­νό­δρο­μος. Βλέ­πεις το τέλος της δια­δρο­μής και συ­νε­χί­ζεις. Τα πρω­τό­κολ­λα έπρε­πε να τη­ρη­θούν στο μέ­γι­στο δυ­να­τό βαθμό και αυτό έπρα­ξαν όλοι.

Θέλω όμως να σταθώ και στον υψηλό επαγ­γελ­μα­τι­σμό των ερ­γα­ζό­με­νων. Τα ξε­νο­δο­χεία απο­τε­λούν ζω­ντα­νούς ορ­γα­νι­σμούς που οφεί­λουν και πρέ­πει να προ­σαρ­μό­ζο­νται στις συν­θή­κες που επι­κρα­τουν κάθε φορά. Οι ερ­γα­ζό­με­νοι μαζί με τη διοί­κη­ση κάθε ξε­νο­δο­χεί­ου αντα­πο­κρί­θη­καν στις προ­κλή­σεις της Covid σεζόν. Κα ήταν οι ερ­γα­ζό­με­νοι που τή­ρη­σαν με από­λυ­τη σχο­λα­στι­κό­τη­τα τα υγειο­νο­μι­κά πρω­τό­κολ­λα, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι δι­καί­ως το επί­πε­δο λει­τουρ­γί­ας των ξε­νο­δο­χεί­ων μας θε­ω­ρεί­ται από τα υψη­λό­τε­ρα σε όλο τον κόσμο.

• Πα­ρό­λο που είναι αρ­κε­τά νωρίς, πώς πι­στεύ­ε­τε ότι θα εξε­λι­χθεί η σεζόν του 2021; Αρ­κε­τοί είναι αυτοί που θε­ω­ρούν ότι η Ρόδος θα κα­τα­φέ­ρει-όποιες και αν είναι οι συν­θή­κες-να δι­πλα­σιά­σει τους 600.000 ξέ­νους επι­σκέ­πτες που δέ­χθη­κε φέτος…

Κοι­τάξ­τε, για τον προ­ο­ρι­σμό τα πράγ­μα­τα θα είναι κα­λύ­τε­ρα. Για τα ξε­νο­δο­χεία μπο­ρεί να όμως να είναι και χει­ρό­τε­ρα. Πολύ δύ­σκο­λα ένα ξε­νο­δο­χείο θα επι­λέ­ξει για δεύ­τε­ρη συ­νε­χό­με­νη χρο­νιά να μεί­νει κλει­στό. Αν όχι όλα, σχε­δόν όλα θα ανοί­ξουν. Συ­νε­πώς με πε­ρισ­σό­τε­ρα ξε­νο­δο­χεία εν λει­τουρ­γία και με μία μικρή αύ­ξη­ση στις ροές των επι­σκε­πτών, οι πλη­ρό­τη­τες κάθε ξε­νο­δο­χεί­ου θα είναι χα­μη­λό­τε­ρες. Συ­γκρί­νου­με τις φε­τι­νές αφί­ξεις των 600.000 επι­σκε­πτών με ολό­κλη­ρη τη σεζόν του 2019. Την πε­ρί­ο­δο από τις 15 Ιου­λί­ου που στην ουσία πύ­κνω­σαν οι αφί­ξεις έως και το Νο­έμ­βριο, συ­γκε­ντρώ­σα­με πε­ρί­που το 50% των αφί­ξε­ων που ση­μειώ­θη­καν την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2019.

Πώς μπο­ρού­με λοι­πόν να μι­λά­με για δι­πλα­σια­σμό των αφί­ξε­ων; Ση­μαί­νει ότι θα πρέ­πει να φθά­σου­με στα επί­πε­δα του 2019. Δεν είμαι βέ­βαιος εάν το έχει αντι­λη­φθεί κα­θέ­νας αυτό. Τις 600.000 αφί­ξεις δεν μπο­ρού­με να τις συ­γκρί­νου­με με τα 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια αφί­ξε­ων που εί­χα­με συ­νο­λι­κά το 2019. Πέ­ρυ­σι, από 15 Ιου­λί­ου μέχρι τις αρχές Νο­εμ­βρί­ου δεν εί­χα­με αυτά τα 2,5 εκατ. Εί­χα­με ένα εκατ. του­ρί­στες και θα πρέ­πει να το συ­νει­δη­το­ποι­ή­σου­με.

Επί­σης, δεν θα πρέ­πει να ξε­χνά­με ότι εί­μα­στε ένας προ­ο­ρι­σμός που εξαρ­τά­ται σε με­γά­λο βαθμό από τους τουρ οπε­ρέι­τορς. Εξαι­τί­ας της ρευ­στής κα­τά­στα­σης, δεν μπο­ρού­με να γνω­ρί­ζου­με τα δε­δο­μέ­να που θα επι­κρα­τούν γύρω από το tour operating την επό­με­νη χρο­νιά.Αυτοί οι δύο πα­ρά­γο­ντες με κά­νουν να μην αι­σθά­νο­μαι τόσο αι­σιό­δο­ξος για τα δε­δο­μέ­να που θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει το κάθε ξε­νο­δο­χείο το 2021. Επα­να­λαμ­βά­νω όμως ότι τα πράγ­μα­τα για τον προ­ο­ρι­σμό θα είναι κα­λύ­τε­ρα.

• Πότε υπο­λο­γί­ζε­τε ότι θα επι­στρέ­ψου­με σε μία κά­ποια κα­νο­νι­κό­τη­τα και σε επί­πε­δα του 2019;

Αυτό μόνο η Pfizer και κάθε Pfizer το γνω­ρί­ζει, ή τέλος πά­ντων μπο­ρεί να κα­θο­ρί­σει. Εξαρ­τά­ται πόσο γρή­γο­ρα θα κυ­κλο­φο­ρή­σει το εμ­βό­λιο κατά του κο­ρω­νοϊ­ού.

• Ποια μέτρα απαι­τού­νται για τη στή­ρι­ξη του ξε­νο­δο­χεια­κού κλά­δου;

Δύο μέτρα στή­ρι­ξης είναι ανα­γκαία για τον κλάδο και δεν μπο­ρούν να συ­γκρι­θούν με κα­νέ­να άλλο. Το ένα έχει να κάνει με τη μεί­ω­ση του ΦΠΑ δια­μο­νής και το άλλο με τη μεί­ω­ση των ερ­γο­δο­τι­κών ει­σφο­ρών. Μετά από πολύ με­γά­λο αγώνα της ΕΞΡ και της ΠΟΞ, επε­τεύ­χθη η μεί­ω­ση των ερ­γο­δο­τι­κών ει­σφο­ρών. Και γι’ αυτό εί­μα­στε υπε­ρή­φα­νοι για το απο­τέ­λε­σμα του αγώνα μας. Η μεί­ω­ση του ΦΠΑ που εφαρ­μό­στη­κε σε όλες σχε­δόν τις αντα­γω­νί­στριες χώρες, δεν εφαρ­μό­στη­κε στην Ελ­λά­δα. Ανε­ξάρ­τη­τα από την παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού θα έπρε­πε να απο­τε­λού­σε γε­γο­νός. Ελ­πί­ζου­με όμως να το πε­τύ­χου­με το 2021.

• Η Ένωση Ξε­νο­δό­χων Ρόδου ήταν μέλος της ενιαί­ας πρω­το­βου­λί­ας εκ­προ­σώ­πη­σης του προ­ο­ρι­σμού. Χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε ως μία πρω­το­πο­ρια­κή και απο­δο­τι­κή πρω­το­βου­λία. Πώς ήταν η συ­νερ­γα­σία αυτή;

Η Ένωση Ξε­νο­δό­χων Ρόδου ήταν από τους πρω­τερ­γά­τες στη σύ­στα­ση αυτού του άτυ­που ορ­γά­νου, το οποίο ήταν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τα­το, ανα­γκαίο, έφερε με­τρή­σι­μα απο­τε­λέ­σμα­τα-γιατί είναι άλλο πράγ­μα οι εντυ­πώ­σεις και άλλο τα με­τρή­σι­μα απο­τε­λέ­σμα­τα. Μας άφησε μία πα­ρα­κα­τα­θή­κη μας έδει­ξε τον δρόμο πώς θα πρέ­πει να δια­χει­ρι­ζό­μα­στε κρί­σεις. Για τη φε­τι­νή χρο­νιά έχω μόνο να ευ­χα­ρι­στή­σω την Πε­ρι­φέ­ρεια, το Δήμο, τους φο­ρείς και τις αρχές, γιατί όλοι ξε­πέ­ρα­σαν κατά πολύ αυτό που η θε­σμι­κή τους ιδιό­τη­τα υπα­γό­ρευε. Κα­θέ­νας έκανε πολλά πε­ρισ­σό­τε­ρα από όσα όφει­λε να κάνει και το απο­τέ­λε­σμα το ζή­σα­με όλοι. Ελ­πί­ζω και στο μέλ­λον να συ­νε­χί­σου­με με αυτό το ομα­δι­κό πνεύ­μα και αυτό τον ομα­δι­κό τρόπο σκέ­ψης και λει­τουρ­γί­ας.

• Ανα­φερ­θή­κα­τε πριν στη με­γά­λη εξάρ­τη­ση από τους τουρ οπε­ρέι­τορς. Είναι έτοι­μος ο προ­ο­ρι­σμός να χα­λα­ρώ­σει δε­σμούς με τους τουρ οπε­ρέι­τορς και ποιο δρόμο θα έπρε­πε να ακο­λου­θή­σει;

Υπάρ­χουν τα εξής δε­δο­μέ­να. Η τε­χνο­λο­γία συ­νε­χώς με­ταλ­λάσ­σει τον τρόπο με τον οποίο δια­νέ­μου­με το προ­ϊ­όν μας. Ου­σια­στι­κά οι σύγ­χρο­νες γε­νιές που απο­τε­λούν τους νέους πε­λά­τες, έχουν ένα εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κό τρόπο κα­τα­να­λω­τι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς από τους πα­λαιό­τε­ρους που επη­ρε­ά­ζει πολύ τον τρόπο της λει­τουρ­γί­ας μας. Αυτό είναι το πρώτο δε­δο­μέ­νο.

Ο κα­τα­να­λω­τής απο­σκο­πεί σε πιο ποιο­τι­κές εμπει­ρί­ες, όχι απα­ραί­τη­τα πιο ακρι­βές, αλλά πιο αλη­θι­νές, πιο αυ­θε­ντι­κές, εν­δε­χο­μέ­νως οι­κο­νο­μι­κό­τε­ρες όσον αφορά την πα­ρα­γω­γή τους, αλλά που προσ­δί­δουν με­γα­λύ­τε­ρη αξία στην του­ρι­στι­κή εμπει­ρία. Αυτό είναι το δεύ­τε­ρο δε­δο­μέ­νο. Το τρίτο δε­δο­μέ­νο που θα κλη­θού­με να αντι­με­τω­πί­σου­με, είναι η βιω­σι­μό­τη­τα και η προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Εάν τα βά­λου­με όλα αυτά πάνω στο τρα­πέ­ζι, θα έχου­με αυ­το­μά­τως μπρο­στά μας την πυ­ξί­δα που θα μας δεί­ξει την κα­τεύ­θυν­ση στην οποία θα πρέ­πει να πο­ρευ­τεί ο προ­ο­ρι­σμός. Μοι­ραία, θα πρέ­πει να προ­σαρ­μο­στού­με στα νέα δε­δο­μέ­να, στο πώς θα που­λά­με το προ­ϊ­όν μας τα επό­με­να χρό­νια. Πρέ­πει να προ­σφέ­ρο­νται πιο αυ­θε­ντι­κές και πιο ση­μα­ντι­κές για τον κα­τα­να­λω­τή εμπει­ρί­ες που θα χα­ρί­ζουν με­γα­λύ­τε­ρη αντι­λαμ­βα­νό­με­νη αξία στο brand μας. Και τέλος, πρέ­πει να δοθεί έμ­φα­ση στο σε­βα­σμό του πε­ρι­βάλ­λο­ντος και στην προ­στα­σία της φύσης, κάτι που θα απαι­τεί ο πε­λά­της σε λίγα χρό­νια. Αυτές είναι οι εν ολί­γοις οι νέες κα­τευ­θύν­σεις.

• Είναι έτοι­μος ο κλά­δος της ξε­νο­δο­χί­ας να χα­ρά­ξει νέα πο­ρεία, υπό τη σκιά μά­λι­στα της παν­δη­μί­ας;

Ως κοι­νω­νία απο­δεί­ξα­με ότι εί­μα­στε έτοι­μοι. Και δεν εκ­φρά­ζω απλά την αι­σιο­δο­ξία μου. Νιώθω πραγ­μα­τι­κά ότι εί­μα­στε έτοι­μοι. Αρ­κε­τοί επι­χει­ρη­μα­τί­ες είναι έτοι­μοι. Μέρα με τη μέρα προ­σαρ­μό­ζο­νται στα νέα δε­δο­μέ­να. Σί­γου­ρα υπάρ­χουν κά­ποιοι που δεν θα κα­τα­φέ­ρουν να προ­σαρ­μο­στούν. Ένα αό­ρα­το χέρι θα τους θέσει εκτός αγο­ράς. Αυτή είναι άλ­λω­στε η δια­δι­κα­σία που πρέ­πει να ακο­λου­θη­θεί. Η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα και η επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα έτσι λει­τουρ­γούν ανέ­κα­θεν. Κά­ποιοι προ­σαρ­μό­ζο­νται και μέ­νουν στην αγορά και κά­ποιοι δεν προ­σαρ­μό­ζο­νται και τί­θε­νται εκτός.

• Φαί­νε­ται πά­ντως ότι το Δ.Σ. της ΕΞΡ ακο­λου­θεί μία δυ­να­μι­κή πο­ρεία…

Έχω τη χαρά να ηγού­μαι ενός διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λί­ου που απαρ­τί­ζε­ται από νέους συ­να­δέλ­φους, με κα­τάρ­τι­ση και όραμα, μαζί με τους πα­λαιό­τε­ρους και έμπει­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες του κλά­δου από τους οποί­ους δι­δα­χθή­κα­με πολλά. Η νέα γενιά, δεί­χνει ότι τα ξε­νο­δο­χεία του νη­σιού έχουν πε­ρά­σει στην επό­με­νη μέρα. Αν μη τι άλλο, η Ένωση Ξε­νο­δό­χων Ρόδου με τον Γιάν­νη Χατζή Αν. γ.γ. της ΠΟΞ, τον Αθη­να­γό­ρα Κων­στα­ντι­νί­δη μέλος του Δ.Σ. του ΣΕΤΕ και τον Κώστα Κα­λιου­δά­κη μέλος του Δ.Σ. του ΞΕΕ, πρω­τα­γω­νι­στεί σε πα­νελ­λή­νιο επί­πε­δο.