Η εποχική ανεργία δεν είναι επιλογή

Κάθε κα­λο­καί­ρι μι­λά­με για αφί­ξεις, πλη­ρό­τη­τες, ει­σπρά­ξεις και νέα του­ρι­στι­κά ρεκόρ. Πολύ λι­γό­τε­ρο, όμως, συ­ζη­τά­με για τους αν­θρώ­πους που βρί­σκο­νται πίσω από αυ­τούς τους αριθ­μούς. Και ακόμη λι­γό­τε­ρο για το τι συμ­βαί­νει όταν τε­λειώ­νει η σεζόν.

Η πρό­σφα­τη συ­ζή­τη­ση που άνοι­ξε για τον πε­ριο­ρι­σμό του επι­δό­μα­τος ανερ­γί­ας στους δύο μήνες έφερε στην επι­φά­νεια ένα πολύ με­γα­λύ­τε­ρο ζή­τη­μα. Η σχε­τι­κή δή­λω­ση χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε στη συ­νέ­χεια προ­σω­πι­κή άποψη και η υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας ξε­κα­θά­ρι­σε ότι δεν απο­τε­λεί κυ­βερ­νη­τι­κή πο­λι­τι­κή.

Καλώς.

Γιατί το επί­δο­μα ανερ­γί­ας δεν είναι φι­λαν­θρω­πία του κρά­τους. Είναι ασφα­λι­στι­κό δι­καί­ω­μα αν­θρώ­πων που ερ­γά­στη­καν και κα­τέ­βα­λαν ει­σφο­ρές.

Η συ­ζή­τη­ση, όμως, δεν πρέ­πει να στα­μα­τή­σει στην ανα­σκευή μιας δή­λω­σης. Γιατί πίσω από αυτή βρί­σκε­ται μια αντί­λη­ψη που αντι­με­τω­πί­ζει συχνά την ανερ­γία πε­ρί­που ως ατο­μι­κή επι­λο­γή: υπάρ­χουν κενές θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, άρα όποιος θέλει πραγ­μα­τι­κά να ερ­γα­στεί μπο­ρεί απλώς να βρει μία.

Η πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία δεν λει­τουρ­γεί έτσι.

Ένας ξε­νο­δο­χο­ϋ­πάλ­λη­λος στη Ρόδο, ένας μά­γει­ρας στην Κω, μια κα­μα­ριέ­ρα, ένας οδη­γός του­ρι­στι­κού λε­ω­φο­ρεί­ου ή ένας ερ­γα­ζό­με­νος στην εστί­α­ση δεν με­τα­τρέ­πε­ται τον Νο­έμ­βριο αυ­το­μά­τως σε ερ­γα­ζό­με­νο ενός δια­φο­ρε­τι­κού κλά­δου επει­δή κάπου στην Ελ­λά­δα υπάρ­χει μια κενή θέση.

Υπάρ­χει ει­δί­κευ­ση. Υπάρ­χει γε­ω­γρα­φία. Υπάρ­χει οι­κο­γέ­νεια. Υπάρ­χει κό­στος κα­τοι­κί­ας και με­τα­κί­νη­σης. Και πάνω απ’ όλα υπάρ­χει ένα πα­ρα­γω­γι­κό μο­ντέ­λο που η ίδια η χώρα έχει επι­λέ­ξει: έναν του­ρι­σμό με­γά­λης έντα­σης και με­γά­λης επο­χι­κό­τη­τας.

Τα στοι­χεία είναι απο­κα­λυ­πτι­κά. Σύμ­φω­να με τη ΔΥΠΑ, τον Ια­νουά­ριο του 2026, από τους 261.170 δι­καιού­χους επι­δό­μα­τος ανερ­γί­ας που πλη­ρώ­θη­καν μέσα στον μήνα, οι 142.944 —πο­σο­στό 54,7%— ήταν επο­χι­κοί του­ρι­στι­κών επαγ­γελ­μά­των.

Η ει­κό­να γί­νε­ται ακόμη πιο κα­θα­ρή στο Νότιο Αι­γαίο. Τον ίδιο μήνα κα­τα­γρά­φη­καν 32.263 επι­δο­τού­με­νοι επο­χι­κοί ερ­γα­ζό­με­νοι του­ρι­στι­κών επαγ­γελ­μά­των. Για τη Ρόδο, έναν από τους βα­σι­κούς πυ­λώ­νες του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, ο αριθ­μός αυτός δεί­χνει ότι η επο­χι­κή ανερ­γία δεν είναι μια αφη­ρη­μέ­νη στα­τι­στι­κή· είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που αφορά χι­λιά­δες οι­κο­γέ­νειες και ολό­κλη­ρη την το­πι­κή οι­κο­νο­μία.

Αυτό δεν είναι στα­τι­στι­κή πα­ρα­φω­νία. Είναι δο­μι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

Και εδώ βρί­σκε­ται μια ου­σια­στι­κή πο­λι­τι­κή δια­φο­ρά.

Η μία αντί­λη­ψη βλέ­πει το επί­δο­μα ανερ­γί­ας κυ­ρί­ως ως κό­στος που πρέ­πει να πε­ριο­ρι­στεί.

Η άλλη αντι­λαμ­βά­νε­ται το κοι­νω­νι­κό κρά­τος ως μη­χα­νι­σμό προ­στα­σί­ας απέ­να­ντι στους κιν­δύ­νους και στις ανι­σό­τη­τες που δη­μιουρ­γεί η ίδια η οι­κο­νο­μία.

Δεν πι­στεύω σε ένα κρά­τος που επι­δο­τεί την αδρά­νεια. Πι­στεύω όμως σε ένα κρά­τος που προ­στα­τεύ­ει την ερ­γα­σία και τον ερ­γα­ζό­με­νο.

Η ανά­πτυ­ξη δεν μπο­ρεί να με­τριέ­ται μόνο με το ΑΕΠ, τις αφί­ξεις και τα έσοδα. Πρέ­πει να κρί­νε­ται και από το πώς κα­τα­νέ­με­ται ο πλού­τος που πα­ρά­γε­ται και από το αν εκεί­νοι που τον πα­ρά­γουν μπο­ρούν να ζουν με αξιο­πρέ­πεια και ασφά­λεια.

Δεν μπο­ρεί λοι­πόν η χώρα να ζητά από έναν ερ­γα­ζό­με­νο να δου­λεύ­ει με τε­ρά­στια έντα­ση έξι ή επτά μήνες τον χρόνο, στη­ρί­ζο­ντας έναν από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους πυ­λώ­νες της οι­κο­νο­μί­ας μας, και όταν τε­λειώ­νει η σεζόν να αντι­με­τω­πί­ζει την ανερ­γία του πε­ρί­που ως προ­σω­πι­κή του ευ­θύ­νη.

Χρεια­ζό­μα­στε το αντί­θε­το: ένα σύγ­χρο­νο πλαί­σιο προ­στα­σί­ας της επο­χι­κής ερ­γα­σί­ας, με επαρ­κή ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη, σαφή και αντι­κει­με­νι­κά κρι­τή­ρια και πο­λι­τι­κές που συν­δέ­ουν τους μήνες εκτός σεζόν με κα­τάρ­τι­ση, νέες δε­ξιό­τη­τες και επαγ­γελ­μα­τι­κή εξέ­λι­ξη.

Και βε­βαί­ως χρεια­ζό­μα­στε μια σο­βα­ρή εθνι­κή στρα­τη­γι­κή επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου. Γιατί η κα­λύ­τε­ρη πο­λι­τι­κή απέ­να­ντι στην επο­χι­κή ανερ­γία είναι τε­λι­κά η δη­μιουρ­γία πε­ρισ­σό­τε­ρων μηνών πραγ­μα­τι­κής ερ­γα­σί­ας.

Ιδιαί­τε­ρα στα με­γά­λα του­ρι­στι­κά νησιά, όπως η Ρόδος, το ζή­τη­μα είναι ακόμη πιο έντο­νο.

Δεν γί­νε­ται από τη μία να πα­νη­γυ­ρί­ζου­με επει­δή απο­τε­λού­με ατμο­μη­χα­νές του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού και από την άλλη να θε­ω­ρού­με φυ­σιο­λο­γι­κό ένα με­γά­λο μέρος των ερ­γα­ζο­μέ­νων μας να περνά κάθε χει­μώ­να στην ανα­σφά­λεια.

Υπάρ­χει, άλ­λω­στε, και μια κα­θα­ρά ανα­πτυ­ξια­κή διά­στα­ση. Όταν ένας άν­θρω­πος δεν μπο­ρεί να χτί­σει μια αξιο­πρε­πή ζωή πάνω στο επάγ­γελ­μά του, αργά ή γρή­γο­ρα το εγκα­τα­λεί­πει. Και μετά ανα­ρω­τιό­μα­στε γιατί ο του­ρι­σμός δεν βρί­σκει προ­σω­πι­κό.

Η κοι­νω­νι­κή προ­στα­σία, επο­μέ­νως, δεν βρί­σκε­ται απέ­να­ντι στην αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα του του­ρι­σμού.

Είναι προ­ϋ­πό­θε­σή της.

Ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός χρειά­ζε­ται ισχυ­ρές επι­χει­ρή­σεις. Χρειά­ζε­ται όμως και ερ­γα­ζό­με­νους που αι­σθά­νο­νται ότι έχουν θέση και μέλ­λον μέσα σε αυτόν.

Η επι­τυ­χία μιας του­ρι­στι­κής χρο­νιάς δεν μπο­ρεί να τε­λειώ­νει την ημέρα που φεύ­γει ο τε­λευ­ταί­ος επι­σκέ­πτης.

Γιατί πίσω από κάθε αριθ­μό υπάρ­χει ένας ερ­γα­ζό­με­νος.

Και η Πο­λι­τεία οφεί­λει να τον θυ­μά­ται όχι μόνο τον Αύ­γου­στο, αλλά και τον Ια­νουά­ριο.

Βάιος Κα­λο­πή­τας