Ερευνα: Η φτώχεια οδηγεί τους νέους στην Θάλασσα

Οι ναυ­το­μά­νες και οι οικο­γέ­νειες με πενιχρά εισο­δή­ματα τρο­φο­δο­τούν κάθε χρόνο τις Ακα­δη­μίες Εμπο­ρι­κού Ναυ­τι­κού και «επαν­δρώ­νουν» με επάρ­κεια τα πλοία υπό ελλη­νική σημαία, αλλά και τα ελλη­νό­κτητα πλοία.

Ενας στους δύο, δηλαδή οι μισοί από τους σπου­δα­στές που επι­λέ­γουν να ακο­λου­θή­σουν το ναυτικό επάγ­γελμα, προ­έρ­χε­ται από οικο­γέ­νειες που το ετήσιο εισό­δημά τους δεν υπερ­βαί­νει τις 12.000 ευρώ και μόνο το 25% των σπου­δα­στών, δηλαδή ένας στους τέσ­σε­ρις, δια­θέ­τει οικο­γε­νειακό εισό­δημα άνω των 20.000 ευρώ. Το σημα­ντι­κό­τερο είναι ότι τα παιδιά των ναυ­τι­κών πλέον δεν ακο­λου­θούν το επάγ­γελμα του πατέρα, δεδο­μέ­νου ότι μόνο το 17% των σπου­δα­στών συνε­χί­ζει την ίδια επαγ­γελ­μα­τική επιλογή.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε υπό την επί­βλεψη του καθη­γητή στο Τμήμα Ναυ­τι­λίας και Επι­χει­ρη­μα­τι­κών Υπη­ρε­σιών του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου κ. Θάνου Πάλληκαι επι­στη­μο­νι­κού υπεύ­θυ­νου της έρευνας «ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑΥΤΙΛΙΑ», εντο­πί­στη­καν εξαι­ρε­τικά κρίσιμα και σημα­ντικά στοι­χεία που είναι καθο­ρι­στικά για το μέλλον του ναυ­τι­κού επαγ­γέλ­μα­τος.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, από το 2009, έτος που ξεκί­νησε η οικο­νο­μική κρίση, πάνω από 6.300 πρω­το­ε­τείς σπου­δα­στές των 10 ΑΕΝ της χώρας του Ασπρο­πύρ­γου, της Ηπείρου, των Ιονίων Νήσων, της Κρήτης, της Κύμης, της Μακε­δο­νίας, των Οινουσ­σών, της Σύρου, της Υδρας και της Χίου συμ­με­τεί­χαν στην έρευνα και απά­ντη­σαν σε όλα τα ερω­τη­μα­το­λό­για που τους τέθηκαν. Τα απο­τέ­λε­σμα της έρευνας στο ακα­δη­μαϊκό έτος 2016-17, όπως τα δημο­σιο­ποί­ησε ο κ. Θάνος Πάλλης, έχουν ως εξής:

• Συνο­λικά 957 πρω­το­ε­τείς σπου­δα­στές έλαβαν φέτος μέρος, με το ποσοστό των αρρένων σπου­δα­στών να είναι συντρι­πτικό (90,4%). Τα ευρή­ματα της έρευνας χωρί­ζο­νται σε δύο κατη­γο­ρίες, που περι­λαμ­βά­νουν αφενός τους σπου­δα­στές των ΑΕΝ και αφε­τέ­ρου τους φοι­τη­τές των ΑΕΙ-ΤΕΙ.
• Με τα ποσοστά να παρα­μέ­νουν δια­χρο­νικά σταθερά όσο αφορά στην κατα­γωγή των νέων που επέ­λε­ξαν το ναυτικό επάγ­γελμα, το 55,5% κατά­γε­ται από πόλη με ναυτική παρά­δοση, ενώ το 64,4% θεωρεί ότι η πόλη του δια­θέ­τει θέσεις εργα­σίας σχε­τι­κές με τη ναυ­τι­λία. Το 71,8% των νέων δεν δια­θέ­τει καμία επαγ­γελ­μα­τική εμπει­ρία, ενώ μόνο οι μισοί από όσους έχουν επαγ­γελ­μα­τική εμπει­ρία, είτε μερική είτε ολική απα­σχό­ληση, έχουν εργα­στεί σε σχε­τι­κούς με τη ναυ­τι­λία τομείς πριν ξεκι­νή­σουν τις σπουδές τους. Εννέα στους δέκα εξα­κο­λου­θούν να μην εργά­ζο­νται, όμως οι τέσ­σε­ρις στους δέκα εκφρά­ζουν την επι­θυ­μία να εργα­στούν κατά τη διάρ­κεια των σπουδών τους.
• Το πιο σημα­ντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι οι σπου­δα­στές των ΑΕΝ προ­έρ­χο­νται, κυρίως, από οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον που δεν δια­θέ­τει άμεση σχέση με τη ναυ­τι­λία. Μόνο στο 16,8% του δείγ­μα­τος οι γονείς έχουν επαγ­γελ­μα­τική συνά­φεια με τη ναυ­τι­λία. Την ίδια στιγμή, όμως, είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό ότι το 94% των γονέων υπο­στη­ρί­ζει την επιλογή του παιδιού να στα­διο­δρο­μή­σει στη ναυ­τι­λία.
• Ενα άλλο σημα­ντικό εύρημα είναι ότι όσον αφορά στις εισο­δη­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες, το 44,6% των σπου­δα­στών προ­έρ­χε­ται από οικο­γέ­νειες με ετήσιο οικο­γε­νειακό εισό­δημα μικρό­τερο από 12.000 ευρώ, ενώ το 25% από οικο­γέ­νειες με ετήσιο οικο­γε­νειακό εισό­δημα μεγα­λύ­τερο από 20.000 ευρώ. Οι σπου­δα­στές των ΑΕΝ, επίσης, εμφα­νί­ζο­νται ιδιαί­τερα συνει­δη­το­ποι­η­μέ­νοι ως προς την επαγ­γελ­μα­τική τους επιλογή, και τη θετική διάθεση απέ­να­ντι στη ναυ­τι­λία: για το 74,9% το συγκε­κρι­μένο πρό­γραμμα σπουδών απο­τε­λεί την πρώτη επιλογή. Εννέα στους δέκα επι­θυ­μούν να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους στην ΑΕΝ φοί­τη­σης, ενώ το υπό­λοιπο 10% επι­θυ­μεί να συνε­χί­σει τις σπουδές του σε άλλη ΑΕΝ.
• Οι προ­ο­πτι­κές επαγ­γελ­μα­τι­κής απο­κα­τά­στα­σης (97,7%), το προ­σω­πικό ενδια­φέ­ρον να απο­κτή­σουν γνώσεις στη ναυ­τι­λία (94,8%), η καλή φήμη της ΑΕΝ φοί­τη­σης στην αγορά εργα­σίας (91,4%), το ενδια­φέ­ρον περιε­χό­μενο μαθη­μά­των (87,1%) και η συνέ­χιση της ναυ­τι­λια­κής παρά­δο­σης της χώρας μας (79,9%) είναι τα ελκυ­στι­κό­τερα κίνητρα ολο­κλή­ρω­σης των σπουδών για τους σπου­δα­στές.
• Δημο­φι­λέ­στερη επιλογή επαγ­γελ­μα­τι­κής στα­διο­δρο­μίας εξα­κο­λου­θεί να παρα­μέ­νει ο αξιω­μα­τι­κός της ποντο­πό­ρου ναυ­τι­λίας (91,4%) και η στα­διο­δρο­μία ως στέ­λε­χος γρα­φείου σε ναυ­τι­λιακή εταιρία (80,5%). Το 69,3% επι­θυ­μεί να στα­διο­δρο­μή­σει ως αξιω­μα­τι­κός στην ακτο­πλοΐα ή στην κρουα­ζιέρα.
• Οι νέοι που επι­λέ­γουν να στα­διο­δρο­μή­σουν ως πλοί­αρ­χοι και μηχα­νι­κοί του Εμπο­ρι­κού Ναυ­τι­κού θεωρούν ότι γνω­ρί­ζουν από ικα­νο­ποι­η­τικά έως σχετικά καλά την ελλη­νική ναυ­τι­λία σε ιδιαί­τερα υψηλό ποσοστό. Το 57,3% δήλωσε πως είναι μέτρια ενη­με­ρω­μένο όσον αφορά στα δρώμενα της ελλη­νι­κής ναυ­τι­λίας, με το 33,4% να δηλώνει ιδιαί­τερα ενη­με­ρω­μένο.
• Τέλος, περισ­σό­τε­ροι από έξι στους δέκα ερω­τώ­με­νους φοι­τη­τές των Ιδρυ­μά­των Τρι­το­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης που επι­λέ­γουν να εγγρα­φούν σε προ­γράμ­ματα ναυ­τι­λια­κών σπουδών απά­ντη­σαν ότι η πόλη κατα­γω­γής τους σχε­τί­ζε­ται με τη ναυ­τι­λιακή παρά­δοση και τη ναυ­τι­λιακή βιο­μη­χα­νία, ωστόσο το συγκε­κρι­μένο ποσοστό παρου­σιά­ζει κάμψη σε σχέση με το πρό­σφατο παρελ­θόν.
• Σε ό,τι αφορά την επαγ­γελ­μα­τική εμπει­ρία των ερω­τω­μέ­νων, το 64,5% των προ­πτυ­χια­κών φοι­τη­τών δεν δια­θέ­τει καμία επαγ­γελ­μα­τική προ­ϋ­πη­ρε­σία. Ωστόσο, τα δύο τελευ­ταία χρόνια, περίπου τρεις στους δέκα δήλωσαν πως έχουν μερική απα­σχό­ληση. Στην περί­πτωση των μετα­πτυ­χια­κών φοι­τη­τών, το 57,6% έχει πλήρη απα­σχό­ληση παράλ­ληλη με τις σπουδές. Απ’ όσους εργά­ζο­νται, περίπου τέσ­σε­ρις στους δέκα απα­σχο­λού­νται σε εργασία σχετική με τη ναυ­τι­λιακή βιο­μη­χα­νία.

Ερευνα-θεσμός για τη ναυ­τι­λιακή κοι­νό­τητα

Οπως επι­ση­μαί­νει ο καθη­γη­τής κ. Θάνος Πάλλης, για όγδοη συνεχή χρονιά, η ερευ­νη­τική πρω­το­βου­λία «Επιλέγω Ναυ­τι­λία» σε συνερ­γα­σία με την εκπαι­δευ­τική πρω­το­βου­λία Isalos.net, συνε­χί­ζει να κατα­γρά­φει το προφίλ, τα κίνητρα και τον επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό των νέων που ζουν στην Ελλάδα και επι­λέ­γουν να φοι­τή­σουν στα εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα που προ­σφέ­ρουν ναυ­τι­κές και ναυ­τι­λια­κές σπουδές. Εξάλλου, τονίζει ότι από το 2009 και με τη σχεδόν καθο­λική συμ­με­τοχή των πρω­το­ε­τών σπου­δα­στών των Ακα­δη­μιών Εμπο­ρι­κού Ναυ­τι­κού (ΑΕΝ) και των φοι­τη­τών των Ανώ­τα­των Εκπαι­δευ­τι­κών Ιδρυ­μά­των (ΑΕΙ), που προ­σφέ­ρουν ναυ­τι­λια­κές κατευ­θύν­σεις στα προ­πτυ­χιακά και μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα σπουδών τους, το «Επιλέγω Ναυ­τι­λία» απο­τε­λεί πλέον έρευνα-θεσμό για τη ναυ­τι­λιακή κοι­νό­τητα.

ΣΑΒΒΑΣ Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ-Ελεύθερος Τύπος