Στίγκλιτς: Αδιανόητος ο τρόπος παρέμβασης της ΕΚΤ στο ζήτημα της Ελλάδας

Σφάλμα χαρα­κτη­ρί­ζει το γεγονός ότι η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τρά­πε­ζας (ΕΚΤ) δεν αφήνει «σχεδόν κανένα περι­θώ­ριο ελιγμού» στην ελλη­νική κυβέρ­νηση ο νομπε­λί­στας οικο­νο­μο­λό­γος Τζόζεφ Στί­γκλιτς μιλώ­ντας στη γαλλική εφη­με­ρίδα Les Echos.

Σε ερώτηση για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ παρεμ­βαί­νει στο ζήτημα της Ελλάδας, ο διε­θνούς φήμης οικο­νο­μο­λό­γος απαντά ότι «πρό­κει­ται για έναν τρόπο αδια­νό­ητο τρόπο για έναν δημόσιο φορέα. Είναι λίγο σαν οι αμε­ρι­κα­νοί ηγέτες να άφηναν την Καλι­φόρ­νια να φτάσει στην χρε­ο­κο­πία χωρίς να κου­νή­σουν ούτε το μικρό τους δαχτυ­λάκι!».

«Η ΕΚΤ δεν αφήνει σχεδόν κανένα περι­θώ­ριο ελιγμού στην ελλη­νική κυβέρ­νηση. Αυτό είναι πραγ­μα­τικά λάθος. Η στάση της δεν είναι μεμπτή μόνον σήμερα, ήταν και κατά την διάρ­κεια της κρίσης, κυρίως στην δια­χεί­ριση της ανα­διάρ­θρω­σης του ελλη­νι­κού χρέους. Η ΕΚΤ, της οποίας προ­ή­δρευε τότε ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ, ήταν αντί­θετη σ’ αυτό για καιρό. Η κύρια ανη­συ­χία της ήταν να εμπο­δί­σει μια χρε­ο­κο­πία η οποία θα ενερ­γο­ποιούσε τα CDS και θα ανά­γκαζε ως εκ τούτου τους αγο­ρα­στές αυτών των κερ­δο­σκο­πι­κών εργα­λείων να παίξουν τον ρόλο τους ως ασφα­λι­στές. Αυτή είναι μια περί­εργη προ­τε­ραιό­τητα για μια τράπεζα ρυθ­μι­στή! Και δεν μιλάω καν για το ιστο­ρικό σφάλμα που διέ­πραξε αυξά­νο­ντας τα επι­τό­κιά της στην αρχή της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής κρίσης…» προ­σθέ­τει.

Ερω­τη­θείς σχετικά με το αν κατα­νοεί το επι­χεί­ρημα του «ηθικού κιν­δύ­νου» που χρη­σι­μο­ποιούν κυρίως οι Γερ­μα­νοί όσον αφορά την Ελλάδα, ο Στί­γκλιτς επι­ση­μαί­νει ότι «στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το επι­χεί­ρημα του ηθικού κιν­δύ­νου χρη­σι­μο­ποιεί­ται πάντα προς όφελος των πιστω­τών. Πώς μπορεί κανείς να φαντα­στεί ότι μπορεί μια χώρα να θέλει να φτάσει σε μια τόσο κρίσιμη κατά­σταση ώστε να ζητήσει ένα σχέδιο διά­σω­σης; Αυτό δεν βγάζει νόημα. Πρέπει επίσης να έχουμε κατά νου ότι, αν η Ελλάδα έβγαινε από την ευρω­ζώνη, το κόστος θα ήταν πολύ πιο υψηλό από αυτό της διά­σω­σης. Αυτό που χρεια­ζό­ταν από την έναρξη της κρίσης ήταν μια στρα­τη­γική επι­κε­ντρω­μένη στην ανά­καμψη της οικο­νο­μίας. Εξάλλου το ΔΝΤ τασ­σό­ταν περισ­σό­τερο υπέρ αυτής της πολι­τι­κής, όμως δεν ήταν μόνο του στην δια­χεί­ριση του ελλη­νι­κού ζητή­μα­τος».

Όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ θα μπο­ρούσε να φανεί πιο χρήσιμη στην ευρω­παϊκή οικο­νο­μία, ο Στί­γκλιτς, ο οποίος τιμή­θηκε με το Νόμπελ Οικο­νο­μίας το 2001, δηλώνει στη Les Echos ότι πιστεύει, «όπως και ο Γιάνης Βαρου­φά­κης, ότι θα μπο­ρού­σαμε να κάνουμε καλύ­τερη χρήση του απο­λο­γι­σμού της ΕΚΤ, συν­δυά­ζο­ντάς τον με τις παρεμ­βά­σεις της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων (ΕΤΕπ). Η ιδέα θα ήταν να αγο­ρά­ζο­νται από την κεντρική τράπεζα μαζικές ποσό­τη­τες ομο­λό­γων που εκδί­δο­νται από την ΕΤΕπ, προ­κει­μέ­νου αυτή να μπορεί να επεν­δύ­σει σε πολλά προ­γράμ­ματα που είναι χρήσιμα για την ευρω­παϊκή οικο­νο­μία».

Εκτιμά δε ότι «θα πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε πιο μακριά απ’ ό,τι το σχέδιο Γιούν­κερ. Η ιδέα συνερ­γα­σίας της ΕΚΤ και της ΕΤΕπ μου φαί­νε­ται καλή, αλλά μπο­ρούμε να φαντα­στούμε επίσης την χρήση κι άλλων θεσμών ή την δημιουρ­γία νέων για να ξεκι­νή­σουμε ένα μεγάλο σχέδιο επεν­δύ­σεων».

Ο Στί­γκλιτς, ένα από τα κεντρικά πρόσωπα του φόρουμ του Ινστι­τού­του για τη Νέα Οικο­νο­μική Σκέψη, που διε­ξή­χθη στο Παρίσι την περα­σμένη εβδο­μάδα, είχε συνο­μι­λίες με αφορμή το συνέ­δριο αυτό με τον Έλληνα υπουργό Οικο­νο­μι­κών Γιάνη Βαρου­φάκη με τον οποίο μοι­ρά­ζε­ται πολλές ιδέες.

Οι δύο άνδρες εξέ­φρα­σαν την λύπη τους για την έλλειψη αλλη­λεγ­γύης στους κόλπους της ευρω­ζώ­νης όπως επίσης για τα κατα­στρο­φικά σφάλ­ματα κρίσης της τρόικας (ΕΚΤ, Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και ΔΝΤ) κατά την κρίση. Σήμερα τάσ­σο­νται υπέρ ενός ευρω­παϊ­κού «New Deal», το οποίο θα προ­χω­ρεί πέραν του σχεδίου επεν­δύ­σεων του Γιούν­κερ. Η ΕΚΤ κι η ΕΤΕπ θα πρέπει να δια­δρα­μα­τί­σουν έναν πολύ πιο σημα­ντικό ρόλο για την ανά­καμψη της οικο­νο­μίας, σύμφωνα με τους δύο οικο­νο­μο­λό­γους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ