Επιχείρηση «ανοιχτό καλοκαίρι» εν μέσω πολιτικής σύγκρουσης

Ως επι­χεί­ρηση «ανοιχτό καλο­καίρι» περι­γρά­φε­ται από κυβερ­νη­τικά στελέχη η νέα φάση δια­χεί­ρι­σης της παν­δη­μίας, με την παρα­δοχή ότι το επόμενο δίμηνο θα είναι κρίσιμο για τις εξε­λί­ξεις στο επι­δη­μιο­λο­γικό, οικο­νο­μικό και πολι­τικό πεδίο. Υπό αυτό το πρίσμα, η επιβολή του νέου γενικού απα­γο­ρευ­τι­κού στην Αττική και σε άλλες περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες αντι­με­τω­πί­ζε­ται με πολύ δια­φο­ρε­τικό τρόπο και ως μείζων υγειο­νο­μική και πολι­τική πρό­κληση.

Η κόπωση των πολιτών και οι αντοχές της οικο­νο­μίας

Ανα­γνω­ρί­ζε­ται από τακτι­κούς συνο­μι­λη­τές του Κυριά­κου Μητσο­τάκη ότι η κόπωση των πολιτών είναι μια αστάθ­μητη παρά­με­τρος σε αυτή τη νέα περίοδο, αλλά και ότι οι αντοχές της οικο­νο­μίας είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νες. «Είναι πραγ­μα­τι­κός στόχος το άνοιγμα τμη­μά­των της αγοράς και των σχο­λείων την 1η Μαρτίου» ανα­φέ­ρει ένας εξ αυτών, γνω­ρί­ζο­ντας όμως ότι τίποτε δεν μπορεί να προ­ε­ξο­φλη­θεί προτού υπάρ­ξουν αξιό­πι­στα δείγ­ματα για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των μέτρων.

Ο ίδιος ο Πρω­θυ­πουρ­γός θέλησε με την πρό­σφατη συνέ­ντευξή του να θέσει έναν πρώτο χρονικό ορί­ζο­ντα για ουσια­στική χαλά­ρωση στις αρχές Μαΐου και το Πάσχα. Συνερ­γά­τες του ωστόσο ανα­φέ­ρουν ότι έως τότε το πιθα­νό­τερο είναι να ανοί­γουν και να κλεί­νουν δρα­στη­ριό­τη­τες ανά 15-20 ημέρες και πάντοτε ανα­λό­γως της δια­σπο­ράς και της πίεσης στο σύστημα Υγείας.

Καθο­ρι­στική παρά­με­τρος τις επό­με­νες εβδο­μά­δες θα είναι η πορεία των εμβο­λια­σμών, με στόχο έως το τέλος Μαρτίου να έχει ξεπε­ρα­στεί το όριο των 1.700.000, ώστε να έχουν καλυ­φθεί κατά μείζονα λόγο οι ηλι­κια­κές ομάδες άνω των 75 ετών και μεγάλο τμήμα των άνω των 60 και των ευπαθών ομάδων με υπο­κεί­μενα νοσή­ματα. Σύμφωνα δε με πλη­ρο­φο­ρίες, από τον Μάιο κι έπειτα οι εμβο­λια­σμοί θα προ­χω­ρή­σουν όχι μόνο με υγειο­νο­μικά κρι­τή­ρια, αλλά και με γνώμονα τις επαγ­γελ­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες (π.χ. εργα­ζό­με­νοι στην εστίαση, στον του­ρι­σμό, στην εφο­δια­στική αλυσίδα, στις παρα­δό­σεις κατ’ οίκον κ.λπ.). Με βάση αυτόν τον σχε­δια­σμό, εκτι­μά­ται ότι την άνοιξη θα έχει υπο­χω­ρή­σει σημα­ντικά η πίεση στο σύστημα Υγείας.

Υπό αυτές τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις, με κάποια συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία αντι­με­τω­πί­ζε­ται το στοί­χημα του του­ρι­σμού. Κυβερ­νη­τι­κές πηγές και ο ίδιος ο Πρω­θυ­πουρ­γός ανα­γνω­ρί­ζουν ότι ο κλάδος θα δοκι­μα­στεί και εφέτος, όμως εκφρά­ζουν και την ελπίδα ότι η κατά­σταση θα είναι βελ­τιω­μένη σε σχέση με το 2020. Καθο­ρι­στική σημασία ως προς αυτό ανα­μέ­νε­ται να έχουν οι διμε­ρείς συμ­φω­νίες για τα πιστο­ποι­η­τικά εμβο­λια­σμού με χώρες εκτός ΕΕ (Ισραήλ, Ηνωμένο Βασί­λειο, ΗΠΑ) ή ακόμη και με κράτη-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης όπως η Δανία και η Σουηδία, αλλά και η μαζική χρήση rapid tests, τα οποία πέρυσι δεν ήταν δια­θέ­σιμα σε μεγάλες ποσό­τη­τες. Εφόσον οι στόχοι στο υγειο­νο­μικό πεδίο επα­λη­θευ­τούν εντός του προ­σε­χούς διμήνου, ανα­μέ­νε­ται ότι θα αρχίσει να δια­μορ­φώ­νε­ται και μια δια­φο­ρε­τική προ­ο­πτική στο πεδίο της οικο­νο­μίας.

Αντι­πα­ρά­θεση εφ’ όλης της ύλης

Με το βλέμμα στραμ­μένο στα χρήματα του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, η κυβέρ­νηση προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για την υποβολή του τελικού σχεδίου αξιο­ποί­η­σης των 32 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ στα ευρω­παϊκά όργανα έως τις 30 Απρι­λίου. Σύμφωνα με κυβερ­νη­τι­κές πηγές, θα έχει προη­γη­θεί η δημόσια δια­βού­λευση γι’ αυτό, ενώ θα γίνει και συζή­τηση στη Βουλή με προφανή στόχο να τεθεί και η αντι­πο­λί­τευση προ των ευθυνών της.

Με βάση αυτόν τον σχε­δια­σμό και τις ήδη υπάρ­χου­σες ενδεί­ξεις, η τρέ­χουσα φάση δια­χεί­ρι­σης της παν­δη­μίας ανα­μέ­νε­ται πως θα συμπέ­σει και με μια περίοδο έντονης πολι­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης εφ’ όλης της ύλης. Τα πρώτα δείγ­ματα κατα­γρά­φη­καν στην πρό­σφατη συζή­τηση του νομο­σχε­δίου για τις αλλαγές στα ΑΕΙ, όπου η σύγκρουση του Κυριά­κου Μητσο­τάκη και του Αλέξη Τσίπρα δεν περιο­ρί­στηκε στο συγκε­κρι­μένο θέμα και εξε­λί­χθηκε σε ιδε­ο­λο­γική αντι­πα­ρά­θεση εφ’ όλης της ύλης. Περιέ­λαβε και έντονες προ­σω­πι­κές αντε­γκλή­σεις, αφενός για το ταξίδι του Πρω­θυ­πουρ­γού στην Ικαρία, την ποδη­λα­τική του εκδρομή στην Πάρνηθα ή το… τένις, αφε­τέ­ρου για την ενθάρ­ρυνση δια­δη­λώ­σεων από τον κ. Τσίπρα εν μέσω παν­δη­μίας ή τις ατυχείς ερμη­νείες του Οδυσσέα Ελύτη από τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ.

Στις Βρυ­ξέλ­λες ανα­ζη­τούν ευθύνες για το φιάσκο των εμβο­λίων

Την αυτο­κρι­τική της απέ­να­ντι στις κρι­τι­κές για τα προ­βλή­ματα στην προ­μή­θεια των εμβο­λίων στην ΕΕ έκανε η Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν πρώτη φορά αυτή την εβδο­μάδα, την ώρα που δεν έχει εμβο­λια­στεί ούτε το 4% των Ευρω­παίων. Η πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής απέδωσε τις καθυ­στε­ρή­σεις στην «υπε­ραι­σιο­δο­ξία» και στην «υπε­ρε­μπι­στο­σύνη» προς τις φαρ­μα­κευ­τι­κές ότι θα τιμή­σουν τα συμ­βό­λαια. Αλλά οι επι­κρι­τές της θεωρούν ότι τα ίδια τα ευρω­παϊκά συμ­βό­λαια άφησαν παρα­θυ­ρά­κια στις εται­ρείες αντί­θετα προς τα συμ­βό­λαια μεμο­νω­μέ­νων τρίτων χωρών, ενώ προ­στέ­θη­καν η γρα­φειο­κρα­τία και η σχο­λα­στι­κό­τητα στην έγκριση των εμβο­λίων.

Η ευρω­παϊκή στρα­τη­γική έδωσε προ­τε­ραιό­τητα στην επί­τευξη καλύ­τε­ρης τιμής αγοράς έναντι της ταχύ­τη­τας, το οποίο σημαί­νει μακρύ­τε­ρες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, ενώ είχε επι­πλέον καθυ­στε­ρή­σεις σε κάθε βήμα προ­κει­μέ­νου να συμ­φω­νή­σουν οι «27». Αντί­θετα, οι ΗΠΑ και η Βρε­τα­νία πλή­ρω­σαν ακρι­βό­τερα κάθε δόση του εμβο­λίου αλλά εξα­σφά­λι­σαν πολύ μεγα­λύ­τε­ρες ποσό­τη­τες νωρί­τερα από τις Βρυ­ξέλ­λες. Το Ισραήλ συνέ­δεσε την έγκαιρη παρά­δοση των εμβο­λίων με την πρό­σβαση στα ιατρικά στοι­χεία από τον εμβο­λια­σμό του πλη­θυ­σμού του, αντάλ­λαγμα ελκυ­στικό για τις φαρ­μα­κευ­τι­κές.

Κριτική για αδια­φά­νεια

Μια από τις κρι­τι­κές που επι­μέ­νουν αφορά στην αδια­φά­νεια που διέπει τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και τα συμ­βό­λαια. Η Επι­τροπή υπο­στη­ρί­ζει ότι δεν έδωσε στη δημο­σιό­τητα τα ονόματα των ευρω­παίων δια­πραγ­μα­τευ­τών με τις φαρ­μα­κευ­τι­κές για να μη «βομ­βαρ­δι­στούν» από τα λόμπι. Υστερα από πιέσεις και μόνο αφού έγινε εμφανές ότι οι δόσεις των εμβο­λίων που έφθασαν στην ΕΕ ήταν πολύ λιγό­τε­ρες από το ανα­με­νό­μενο, η Επι­τροπή δημο­σιο­ποί­ησε τα συμ­βό­λαια με την Pfizer και την AstraZeneca, έχοντας αφαι­ρέ­σει ορι­σμένα επίμαχα σημεία.

Εντεί­νο­ντας τη σύγχυση, ο τσέχος πρω­θυ­πουρ­γός Αντρέι Μπάμπις φέρεται να απο­κά­λυψε την Πέμπτη ότι η AstraZeneca πλη­σί­ασε, μέσω μεσά­ζο­ντα από το Ντου­μπάι, τον ίδιο και άλλα τρία κράτη-μέλη για να τους προ­σφέ­ρει δόσεις του εμβο­λίου της, την ώρα που ανα­κοί­νωνε στις Βρυ­ξέλ­λες ότι θα καθυ­στε­ρούσε τις παρα­δό­σεις που όφειλε στην ΕΕ βάσει του συμ­βο­λαίου της. Αλλά η τιμή ήταν εξω­φρε­νική, σύμφωνα με τον Μπάμπις.

Αλλη κριτική αφορά τον ευρω­παϊκό εθνι­κι­σμό. «Τα εμβόλια που είχαν προ­χω­ρή­σει περισ­σό­τερο στις κλι­νι­κές δοκιμές εξα­σφά­λι­σαν τελευ­ταία συμ­βό­λαιο προ­α­γο­ράς» επειδή δεν ήταν ευρω­παϊκά, έγραψε ο «Monde» φέρ­νο­ντας το παρά­δειγμα της αμε­ρι­κα­νι­κής Moderna που ξεκί­νησε πρώτη τις κλι­νι­κές δοκιμές τον Μάρτιο αλλά υπέ­γραψε συμ­βό­λαιο με τις Βρυ­ξέλ­λες στις 24 Νοεμ­βρίου.

Από την άλλη πλευρά, είναι ευρέως παρα­δε­κτό στους «27» ότι η ΕΕ κέρδισε σε ενότητα, αντί­θετα με την αρχή της παν­δη­μίας, όταν ορι­σμένα κράτη-μέλη «έριξαν» τους εταί­ρους τους προ­σπα­θώ­ντας να εξα­σφα­λί­σουν μάσκες για τον πλη­θυ­σμό τους. Αυτή τη φορά κανένας από τους «27» δεν επέλεξε τη μονα­χική οδό, ίσως γιατί το πολι­τικό πλήγμα στην ΕΕ θα ήταν ανε­πα­νόρ­θωτο αν τα ισχυρά κράτη-μέλη εμβο­λιά­ζο­νταν εις βάρος των πιο αδύ­να­μων.

Πηγή: tovima.gr