ΕΚΠΑ: Το 80% όσων εμβολιάστηκαν με την πρώτη δόση παράγουν αντισώματα κατά του κορωνοϊού

Τα εμβόλια ενα­ντίον του SARS-CoV-2 είναι τα βασικά όπλα προ­στα­σίας μας έναντι του κορο­νοϊού και ανα­μέ­νε­ται να συνει­σφέ­ρουν καθο­ρι­στικά στην ανα­χαί­τιση της παν­δη­μίας. Στη χώρα μας, μέχρι στιγμής, εμβο­λιά­ζο­νται υγειο­νο­μι­κοί και άτομα άνω των 75 ετών με το εμβόλιο BNT162b2 των εται­ρειών Pfizer/BioNTech, ενώ ξεκί­νη­σαν και εμβο­λια­σμοί με το εμβόλιο της AstraZeneca για ηλι­κια­κές ομάδες 60-64 έτη.

Η Θερα­πευ­τική Κλινική της Ιατρι­κής Σχολής του ΕΚΠΑ διε­ξά­γει μελέτη της κινη­τι­κής των αντι­σω­μά­των έναντι του SARS-CoV-2 σε εθε­λο­ντές που θα λάβουν το εμβόλιο BNT162b2 ή όποιο άλλο εμβόλιο (π.χ. αυτό της AstraZeneca) λάβει έγκριση και χορη­γη­θεί από το υπουρ­γείο Υγείας. Η μελέτη θα εξε­λι­χθεί σε βάθος 18 μηνών προ­κει­μέ­νου να καθο­ρι­στούν τόσο ο βαθμός όσο και η διάρ­κεια της παρε­χό­με­νης ανοσίας. Τα δεδο­μένα θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν, επίσης, για την εκτί­μηση της ανα­γκαιό­τη­τας μελ­λο­ντι­κών επα­να­λη­πτι­κών εμβο­λια­σμών (ανα­μνη­στι­κές δόσεις) έναντι του ιού SARS-CoV-2.

Στα κρι­τή­ρια εισα­γω­γής της υπό εξέλιξη μελέτης περι­λαμ­βά­νο­νται τόσο υγιείς εθε­λο­ντές (με ηλι­κιακή δια­στρω­μά­τωση) όσο και όλα τα άτομα που σύμφωνα με τις οδηγίες της ελλη­νι­κής πολι­τείας κρί­νο­νται κατάλ­ληλα να λάβουν ένα από τα εγκε­κρι­μένα εμβόλια κατά του κορο­νοϊού. Ειδι­κό­τερα, όσον αφορά στη δεύτερη κατη­γο­ρία, στη μελέτη μετέ­χουν ασθε­νείς με χρόνια νοσή­ματα (σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της, χρόνια νεφρική ανε­πάρ­κεια, καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα), αιμα­το­λο­γι­κές κακο­ή­θειες ή συμπα­γείς όγκους, είτε λαμ­βά­νουν θερα­πεία (ανο­σο­θε­ρα­πεία, χημειο­θε­ρα­πεία) είτε βρί­σκο­νται σε ύφεση/παρα­κο­λού­θηση, σύμφωνα με τις οδηγίες εμβο­λια­σμού από το υπουρ­γείο Υγείας.

Στη μελέτη μετρώ­νται συν­δυα­στικά η παρα­γωγή τόσο εξου­δε­τε­ρω­τι­κών αντι­σω­μά­των (πρό­κει­ται για αντι­σώ­ματα τα οποία “εξου­δε­τε­ρώ­νουν” τον ιό) όσο επι­πλέον και αντι­σω­μά­των έναντι της περιο­χής RBD της πρω­τεϊ­νης ακίδας του κορο­νοϊού (μέσω της πρω­τεϊ­νης ακίδας ο ιός επι­μο­λύ­νει τα ανθρώ­πινα κύτταρα και προ­κα­λεί τη νόσο COVID-19). Ο συγκε­κρι­μέ­νος συν­δυα­σμός επι­λέ­χθηκε καθώς η ανί­χνευση αντι­σω­μά­των έναντι μίας πρω­τε­ΐ­νης του ιού δεν σημαί­νει υπο­χρε­ω­τικά ότι αυτά έχουν και εξου­δε­τε­ρω­τική δράση. Μόνο η ανί­χνευση εξου­δε­τε­ρω­τι­κών αντι­σω­μά­των έναντι του ιού είναι ενδει­κτική της αδρα­νο­ποί­η­σης του ιού. Στο πλαίσιο της μελέτης, πέρα από την παρα­γωγή αντι­σω­μά­των θα κατα­γρα­φούν, επίσης, οι κυτ­τα­ρι­κοί υπο­πλη­θυ­σμοί λεμ­φο­κυτ­τά­ρων, ώστε να μελε­τη­θεί η δια­τή­ρηση των κυτ­τά­ρων μνήμης ενα­ντίον του ιού σε βάθος χρόνου, καθώς και κυτ­τα­ρο­κί­νες φλεγ­μο­νής.

Οι μετρή­σεις θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στα ακό­λουθα χρονικά σημεία: Την ημέρα της πρώτης δόσης του εμβο­λίου, μία εβδο­μάδα μετά, την ημέρα της δεύ­τε­ρης δόσης του εμβο­λίου, και στη συνέ­χεια δύο εβδο­μά­δες μετά τη δεύτερη δόση, τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες μετά τη δεύτερη δόση και 3, 6, 9, 12 και 18 μήνες μετά τη δεύτερη δόση.

Η μελέτη ξεκί­νησε με τους υγειο­νο­μι­κούς του ΓΝΑ “Αλε­ξάν­δρα”

Η μελέτη ξεκί­νησε με τους υγειο­νο­μι­κούς που εμβο­λιά­ζο­νται στο ΓΝΑ “Αλε­ξάν­δρα”. Οι κύριοι ερευ­νη­τές της μελέτης, Θάνος Δημό­που­λος (πρύ­τα­νης του ΕΚΠΑ) και Ευάγ­γε­λος Τέρπος (καθη­γη­τής Αιμα­το­λο­γίας του ΕΚΠΑ), συνο­ψί­ζουν τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα. Μέχρι τώρα 240 υγειο­νο­μι­κοί ηλικίας 25-67 ετών έχουν λάβει τις δύο δόσεις του εμβο­λίου. Μετά την πρώτη δόση του εμβο­λίου (και πριν τη δεύτερη δόση), ένα ποσοστό άνω του 80% των εμβο­λια­σθέ­ντων ήδη ανέ­πτυξε εξου­δε­τε­ρω­τικά αντι­σώ­ματα έναντι του κορο­νοϊού.

Σύμφωνα με τις δημο­σιευ­μέ­νες μελέτες αυτού του εμβο­λίου, ποσοστό εξου­δε­τέ­ρω­σης (εξου­δε­τε­ρω­τικά αντι­σώ­ματα) άνω του 50% χαρα­κτη­ρί­ζει την υψηλή προ­στα­σία έναντι του ιού SARS-CoV-2. Σημειώ­νε­ται ότι μετά την πρώτη δόση του εμβο­λίου (και πριν τη δεύτερη δόση), περίπου οι μισοί συμ­με­τέ­χο­ντες στη μελέτη ήδη είχαν τίτλους εξου­δε­τε­ρω­τι­κών αντι­σω­μά­των άνω του 50% (δηλ. υψηλή προ­στα­σία).

Πάνω από 90% η ανοσία μετά τη δεύτερη δόση

Τα απο­τε­λέ­σματα σε 150 από τους υγειο­νο­μι­κούς, που συμπλή­ρω­σαν δύο εβδο­μά­δες μετά τη δεύτερη δόση του εμβο­λίου, δεί­χνουν ότι η δεύτερη δόση οδηγεί σε παρα­γωγή πολύ υψηλών τίτλων εξου­δε­τε­ρω­τι­κών αντι­σω­μά­των (>90%) σχεδόν στο σύνολο των εμβο­λια­σθέ­ντων (147/150), ενώ και οι υπό­λοι­ποι είχαν ανα­πτύ­ξει εξου­δε­τε­ρω­τικά αντι­σώ­ματα σε τίτλους άνω του 60% (δηλ. και αυτοί έχουν υψηλή προ­στα­σία έναντι του ιού).

Αυτά τα προ­κα­ταρ­κτικά απο­τε­λέ­σματα είναι εξαι­ρε­τικά ενθαρ­ρυ­ντικά και υπο­στη­ρί­ζουν περαι­τέρω την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του συγκε­κρι­μέ­νου εμβο­λίου, που σύμφωνα με τις δημο­σιευ­μέ­νες μελέτες αγγίζει το 94%. Το εμβόλιο φαί­νε­ται, επίσης, να είναι ιδιαί­τερα ασφαλές καθώς μόλις το 10% των συμ­με­τε­χό­ντων ανέ­φε­ραν πολύ ήπιες “παρε­νέρ­γειες” (κατ’ ουσίαν ενερ­γο­ποί­ηση του ανο­σο­ποι­η­τι­κού συστή­μα­τος) μετά τη δεύτερη δόση, όπως κόπωση, δεκα­τική πυρε­τική κίνηση και μυαλ­γίες, που κρά­τη­σαν για διά­στημα λιγό­τερο των 24 ωρών. Καμία σοβαρή αλλερ­γική αντί­δραση δεν παρα­τη­ρή­θηκε.

Οι μετρή­σεις των αντι­σω­μά­των γίνο­νται στα εργα­στή­ρια του Τμή­μα­τος Βιο­λο­γίας του ΕΚΠΑ (υπεύ­θυ­νος καθη­γη­τής, Ιωάννης Τρου­γκά­κος) και του Τμή­μα­τος Βιο­χη­μείας του Νοσο­κο­μείου Παίδων “Αγία Σοφία” (υπεύ­θυ­νος διευ­θυ­ντής, Ιωάννης Παπα­σω­τη­ρίου). Οι μετρή­σεις των υπο­πλη­θυ­σμών των Τ- και Β- λεμ­φο­κυτ­τά­ρων γίνο­νται στο Εργα­στή­ριο Κυτ­τα­ρο­με­τρίας Ροής της Θερα­πευ­τι­κής Κλι­νι­κής του ΕΚΠΑ (υπεύ­θυ­νοι καθη­γη­τές, Ευάγ­γε­λος Τέρπος και Ουρανία Τσι­τσι­λώνη) και των κυτ­τα­ρο­κι­νών στο Εθνικό Ίδρυμα Μελέτης Καρ­κί­νου, Τμήμα Ανθρω­πί­νων Ρετροϊών (National Cancer Institute, Human Retrovirus Section) των ΗΠΑ (υπεύ­θυ­νος καθη­γη­τής, Γιώργος Παυ­λά­κης).

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ