Τουρισμός: Τα… άγνωστα οικονομικά πίσω από τον κλάδο με συνολική συνεισφορά 30% στο ΑΕΠ

Μικρο­ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, νησιω­τική οικο­νο­μία και πλη­θυ­σμιακή κάλυψη, πρω­το­γε­νής τομέας, γυναι­κεία και νεανική απα­σχό­ληση. Είναι μερικές μόνο από τις λιγό­τε­ρες γνωστές οικο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές πτυχές σε σχέση με τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, του οποίου η άμεση συνει­σφορά δια­μορ­φώ­νε­ται σταθερά πάνω από το 10% του ΑΕΠ, ενώ αν συνυ­πο­λο­γι­σθούν και τα πολ­λα­πλα­σια­στικά οφέλη, η συνο­λική συνει­σφορά του του­ρι­σμού στην οικο­νο­μία της χώρας το 2023 αντι­στοι­χεί στα πέριξ του 30% του ΑΕΠ.

Στα λιγό­τερα γνωστά στοι­χεία για τις οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, ανα­φέ­ρε­ται ο κ. Αρης Ικκος επι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ) με αφορμή την εκδή­λωση του Συνη­γό­ρου του Πολίτη για την έκθεση της Αρχής με θέμα «Βιώσιμη Του­ρι­στική Ανά­πτυξη: Πλαίσιο, Υπο­δο­μές, Πόροι» .και την στρογ­γυλή τράπεζα που διορ­γα­νώ­θηκε για τις προ­ο­πτι­κές του κλάδου.

Σύμφωνα με τον κ. Ικκο, κατ’ αρχάς, με τη σημε­ρινή πραγ­μα­τι­κό­τητα για την παγκό­σμια κατα­νομή εργα­σίας, ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί «ίσως τη μονα­δική οικο­νο­μικά βιώσιμη διέξοδο για το νησιω­τικό χώρο αλλά και τον απο­μο­νω­μένο παρά­κτιο και χερσαίο χώρο. Επα­κό­λουθο αυτού είναι ότι στις περιο­χές αυτές ο του­ρι­σμός δεν απο­τε­λεί μια από τις πολλές δρα­στη­ριό­τη­τες που ανα­πτύσ­σο­νται εκεί, αλλά καθο­ρί­ζει την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική βιω­σι­μό­τητα τους, πρό­κει­ται δηλαδή για του­ρι­στι­κές οικο­νο­μίες».

Περαι­τέρω, η του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα βασί­ζε­ται στη μικρο­ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα με χιλιά­δες μικρές επι­χει­ρή­σεις κατα­λυ­μά­των, εστί­α­σης, του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων, προ­μη­θευ­τών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων κλπ. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι οι κλάδοι κατα­λυ­μά­των και εστί­α­σης, που απο­τε­λούν βασι­κούς πυλώνες της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, έχουν 110 χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις, ή το 12% του συνόλου των επι­χει­ρή­σεων.

Περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις έχει μόνο ο τομέας χον­δρι­κού και λια­νι­κού εμπο­ρίου και επι­σκευών οχη­μά­των. Στις του­ρι­στι­κές περιο­χές μεγάλος αριθμός και από αυτές τις επι­χει­ρή­σεις, ειδικά του λια­νι­κού εμπο­ρίου, ζουν από και εξυ­πη­ρε­τούν τον του­ρι­σμό. «Με άλλα λόγια ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί μια λαϊκή δρα­στη­ριό­τητα που βασί­ζε­ται σε χιλιά­δες μικρο­ε­πι­χει­ρή­σεις», όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Ικκος.

Επι­πλέον, ο κλάδος επιδρά θετικά στον πρω­το­γενή τομέα και τις βιο­τε­χνίες, με χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα την ανά­πτυξη της οινο­πα­ρα­γω­γής στην Σαντο­ρίνη. Σύμφωνα μάλιστα με πρό­σφατη μελέτη της diaNEOsis για τον αγρο­τικό τομέα στην Ελλάδα, περισ­σό­τερο από το 92% των προ­ϊ­ό­ντων που χρη­σι­μο­ποιού­νται στους κλάδους της δια­μο­νής και της εστί­α­σης προ­έρ­χε­ται από εγχώ­ριους παρα­γω­γούς.

Επίσης, το ότι η του­ρι­στική ανά­πτυξη είναι μεγα­λύ­τερη από την ανά­πτυξη άλλων κλάδων της οικο­νο­μίας, οφεί­λε­ται στη μεγα­λύ­τερη αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού έναντι των υπο­λοί­πων κλάδων. Συγκε­κρι­μένα, με βάση στοι­χεία από το World Economic Forum, η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται στην 21η θέση ως προς την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά της στον του­ρι­σμό, έναντι της 59ης που κατα­λαμ­βά­νει η ελλη­νική οικο­νο­μία στο σύνολό της.

Στρέ­φο­ντας την προσοχή στα κοι­νω­νικά θέματα, ένα ίσως από τα σημα­ντι­κό­τερα εθνικά θέματα απο­τε­λούν οι αρνη­τι­κές δημο­γρα­φι­κές εξε­λί­ξεις όπου, σύμφωνα με όλες τις ενδεί­ξεις, προ­βλέ­πε­ται σημα­ντική μείωση του πλη­θυ­σμού τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τον επι­στη­μο­νικό διευ­θυ­ντή του ΙΝSETE, η οικο­νο­μική ανά­πτυξη του νησιω­τι­κού και απο­μο­νω­μέ­νου παρά­κτιου και χερ­σαίου χώρου συμ­βάλ­λει απο­φα­σι­στικά στην αποφυγή εγκα­τά­λει­ψης και ερη­μο­ποί­η­σής τους. Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις απο­γρα­φές πλη­θυ­σμού της ΕΛΣΤΑΤ, οι του­ρι­στι­κές Περι­φέ­ρειες Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης είναι οι μονα­δι­κές Περι­φέ­ρειες που, μεταξύ 2011 και 2021, παρου­σί­α­σαν αύξηση μόνιμου πλη­θυ­σμού (+6,1% και +0,2% αντί­στοιχα) έναντι μείωσης -3,1% σε εθνικό επίπεδο.

Ακόμα, όσο πιο του­ρι­στικά ανα­πτυγ­μένη είναι μια Δημο­τική Ενότητα τόσο μεγα­λύ­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες είχε να αυξηθεί ο πλη­θυ­σμός της. Συγκε­κρι­μένα, ενώ για το σύνολο της χώρας μόνο το 23% των Δημο­τι­κών Ενο­τή­των παρου­σί­ασε αύξηση του πλη­θυ­σμού μεταξύ 2011 και 2021, το ποσοστό αυτό ανέρ­χε­ται στο 72% για τις πλέον ανε­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες (όπως αυτές ορί­ζο­νται στο σχέδιο της Κυβέρ­νη­σης για το Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο για τον Του­ρι­σμό), ακο­λου­θού­με­νες από τις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως Ανα­πτυγ­μέ­νες με 44%, τις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως Ανα­πτυσ­σό­με­νες με 42%, τις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως Περιο­χές με δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης με 23% και τις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως Μη ανα­πτυγ­μέ­νες περιο­χές με μόλις 13%.

«Προ­κύ­πτει δηλαδή σαφώς ότι ο του­ρι­σμός, όχι μόνο δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται αρνη­τικά από τον ελλη­νικό πλη­θυ­σμό, αλλά ότι συμ­βάλ­λει στην ανά­σχεση της εγκα­τά­λει­ψης περιο­χών κάτι που, ειδικά για τα νησιά του Αιγαίου, έχει και εθνική σημασία».

Πέραν της μικρο­ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και της ευρύ­τε­ρης διά­στα­σης του κλάδου, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός δίνει διε­ξό­δους απα­σχό­λη­σης στις γυναί­κες και τους νέους, κοι­νω­νι­κές ομάδες που αντι­με­τω­πί­ζουν δυσκο­λίες εισόδου στην αγορά εργα­σίας: Συγκε­κρι­μένα, στην αιχμή της του­ρι­στι­κής περιό­δου το 2023, οι γυναί­κες αντι­προ­σώ­πευαν το 47 % των απα­σχο­λού­με­νων στον του­ρι­σμό έναντι 42% στους υπό­λοι­πους κλάδους και οι ηλικίες 15-29 αντι­προ­σώ­πευαν το 29% των εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­σμό, έναντι 12% στους υπό­λοι­πους κλάδους της οικο­νο­μίας.

Πηγή: newmoney.gr