Ανησυχία για «Μόριες» και σε άλλα νησιά

Δεν υπάρχει ενδε­χό­μενο να μετα­φερ­θούν οι αιτού­ντες άσυλο που διέ­με­ναν στην «τέως» Μόρια σε δομές στην ενδο­χώρα, δια­μη­νύ­ε­ται από κυβερ­νη­τικά στελέχη, καθώς το πρώτο βήμα είναι να δημιουρ­γη­θεί άμεσα ένας χώρος όπου θα μπορούν να στε­γα­σθούν προ­σω­ρινά οι πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες που αυτή τη στιγμή βρί­σκο­νται στον δρόμο. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι πάνω από 12.000 άνθρω­ποι δεν έχουν πού να κοι­μη­θούν, ωστόσο αρχικά θα δοθεί στέγη σε οικο­γέ­νειες με παιδιά. Ταυ­τό­χρονα σχε­διά­ζε­ται να επι­σπευ­σθεί η κατα­σκευή του νέου ΚΥΤ (κέντρο υπο­δο­χής και ταυ­το­ποί­η­σης), το οποίο θα λει­τουρ­γεί με ελεγ­χό­μενη είσοδο και έξοδο και θα προ­σφέ­ρει ασφά­λεια στους δια­μέ­νο­ντες και στους πολίτες της Λέσβου, επι­ση­μαί­νουν πηγές του υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου.

«Οτι­δή­ποτε άλλο θα σήμαινε ακύρωση όλων των προ­σπα­θειών που έχουν γίνει έως σήμερα για περιο­ρι­σμό των ροών αλλά και απο­συμ­φό­ρηση των νησιών. Την “τακτική” της Μόριας σύντομα θα ακο­λου­θού­σαν και τα άλλα ΚΥΤ σε Χίο, Σάμο, Λέρο και Κω. Το “κάν’ το όπως στη Μόρια” θα γινόταν το νέο σύνθημα στους καταυ­λι­σμούς», τονίζει στην «Κ» ο Μάνος Λογο­θέ­της, ειδικός γραμ­μα­τέας Πρώτης Υπο­δο­χής Αιτού­ντων Ασυλο του υπουρ­γείου. Η λει­τουρ­γία του νέου ελεγ­χό­με­νου κέντρου θα βοη­θή­σει στην εφαρ­μογή όσων ζητούν η τοπική αυτο­διοί­κηση και οι πολίτες στη Λέσβο, μέσα όμως από σύν­νο­μες και συντε­ταγ­μέ­νες πολι­τι­κές που μπορούν να είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κές σε βάθος χρόνου, σημειώ­νει ο ίδιος. «Μαζικές μετα­φο­ρές απο­κλεί­ο­νται», ξεκα­θα­ρί­ζει.

Πάντως, παρά τις φωνές της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης και μερίδας των κατοί­κων της Λέσβου, από την αρχή του έτους έως και το τέλος Αυγού­στου έχουν στα­διακά μετα­φερ­θεί στην ενδο­χώρα από το ΚΥΤ Λέσβου 13.278 άνθρω­ποι, είτε ως ευά­λω­τοι είτε γιατί κρί­θη­καν πρό­σφυ­γες. Ετσι, ενώ τον Φεβρουά­ριο του 2020 ο πλη­θυ­σμός της Μόριας είχε φθάσει τις 19.419 άτομα, στο τέλος Αυγού­στου στο ΚΥΤ διέ­με­ναν 12.714 άτομα.

Από την άλλη, η τύχη και η κατά­σταση της Μόριας είναι άμεσα συν­δε­δε­μένη με τις μετα­να­στευ­τι­κές ροές από την Τουρκία προς τα ελλη­νικά νησιά, οι οποίες από τον Μάρτιο και μετά έπεσαν σε ιστο­ρικά χαμηλά, σε αντί­θεση με ό,τι συνέ­βαινε τους καλο­και­ρι­νούς μήνες τα τελευ­ταία χρόνια. Ετσι, τον Απρίλιο του 2020 έφθασαν στη Λέσβο και άρα στη Μόρια 39 άτομα, τον Μάιο 227, τον Ιούνιο 245, τον Ιούλιο 285 και τον Αύγου­στο 173. Συνο­λικά στα πέντε νησιά του Αιγαίου που δια­θέ­τουν ΚΥΤ, από τον Ιούνιο έως και τον Αύγου­στο 2020 έφθασαν 1.300 άτομα, όταν τους ίδιους μήνες το 2019 είχαν αφιχθεί 15.842 μετα­νά­στες.

Μετά τις απα­νω­τές πυρ­κα­γιές στη Μόρια, την προη­γού­μενη Τρίτη και Τετάρτη, οι οποίες είχαν ως συνέ­πεια να κατα­στρα­φεί ολο­σχε­ρώς το ΚΥΤ που λει­τουρ­γούσε με δια­φο­ρε­τι­κές μορφές και συν­θή­κες από το 2013, η κατά­σταση στη Λέσβο είναι πολε­μική: Πολίτες βρί­σκο­νται στον δρόμο, αστυ­νο­μι­κές δυνά­μεις είναι παντού, ενώ οι μετα­νά­στες την Παρα­σκευή πραγ­μα­το­ποί­η­σαν ογκώδη δια­δή­λωση 2.000 ατόμων ζητώ­ντας να φύγουν από το νησί.

Ο δήμαρ­χος Μυτι­λή­νης Στρατής Κύτελης, με έγγραφη δήλωσή του την επόμενη ημέρα της πυρ­κα­γιάς στη Μόρια, τονίζει ότι θα συνε­χί­σει να προ­σπα­θεί με όλες του τις δυνά­μεις για το ορι­στικό κλεί­σιμο του ΚΥΤ Μόριας, εμμέ­νο­ντας στην απόφαση «καμία δομή στη Λέσβο» και καλεί τους πολίτες να σταθούν δίπλα του σε αυτόν τον αγώνα.

Η προη­γού­μενη κυβέρ­νηση χώρισε τη Λέσβο σε δύο δήμους –ενώ πριν το νησί απο­τε­λούσε έναν ενιαίο δήμο–, με απο­τέ­λε­σμα τώρα να είναι όλοι ενα­ντίον όλων. Ο κ. Κύτελης είναι ανοι­χτός στο να γίνει το νέο ΚΥΤ στον «άλλο δήμο», αυτόν της Δυτικής Λέσβου, όπου έχει εκλεγεί δήμαρ­χος ο Ταξιάρ­χης Βέρρος. Μάλιστα τον Μάρτιο «έκλεισε» τα σύνορα του Δήμου Μυτι­λή­νης για να μην περνούν άλλοι μετα­νά­στες στον δήμο του.

Χαρα­κτη­ρι­στικό του έκρυθ­μου κλί­μα­τος είναι ότι οι υπάλ­λη­λοι της υπη­ρε­σίας Πρώτης Υπο­δο­χής μετα­φέρ­θη­καν με ελι­κό­πτερο Σινούκ σε χώρο δίπλα στον Καρά Τεπέ (καταυ­λι­σμός όπου δια­μέ­νουν οικο­γέ­νειες και ευά­λω­τοι), όπου από την Παρα­σκευή ξεκί­νησε το στήσιμο σκηνών για την προ­σω­ρινή στέγαση των αιτού­ντων άσυλο της Μόριας. Ο χώρος φυλάσ­σε­ται από αστυ­νο­μι­κές δυνά­μεις, οι οποίες έχουν παρα­τα­χθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορεί κανείς να πλη­σιά­σει το σημείο.

«Τραγικό γεγονός»

Προχθές, Παρα­σκευή βράδυ, είχαν ήδη στηθεί αρκετές σκηνές με συνο­λική χωρη­τι­κό­τητα 3.000 ατόμων στο «Πεδίο Βολής», χώρο που ανήκει στο Δημόσιο, δίπλα στον Καρά Τεπέ. Η όλη επι­χεί­ρηση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με τη συν­δρομή του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Μετα­νά­στευ­σης (ΔΟΜ) και της Υπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες. Ο Τζαν­λούκα Ρόκο, επι­κε­φα­λής ΔΟΜ Ελλάδας, μιλώ­ντας στην «Κ» χαρα­κτη­ρί­ζει αυτό που συνέβη στη Μόρια «τραγικό γεγονός» για τους μετα­νά­στες αλλά και τους νησιώ­τες.

«Υπάρχει ανάγκη όλοι μας να στη­ρί­ξουμε την ελλη­νική κυβέρ­νηση στις δράσεις απο­κα­τά­στα­σης που υλο­ποιού­νται, εξα­σφα­λί­ζο­ντας ότι όλες οι ανάγκες θα καλυ­φθούν, αρχής γενο­μέ­νης από τη στέγαση και την προ­στα­σία των πλέον ευά­λω­των ανθρώ­πων. Η επέμ­βαση του υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου και άλλων ελλη­νι­κών φορέων την επόμενη μέρα της Μόριας είναι αξιο­ση­μεί­ωτη», τονίζει στην «Κ».

Την ανάγκη να αλλάξει η κατά­σταση μακρο­πρό­θε­σμα επι­ση­μαί­νει η Υ.Α., κλι­μά­κιο της οποίας επίσης βρί­σκε­ται στη Λέσβο. «Μετά τις επεί­γου­σες ανάγκες, θα πρέπει να δούμε πώς μπορεί πραγ­μα­τικά να αλλάξει κάτι μακρο­πρό­θε­σμα. Είναι καιρός, με συντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες, πολι­τική βούληση και διάθεση για εξεύ­ρεση λύσεων, να γίνουν περισ­σό­τερα για τη μακρο­χρό­νια ανάγκη βελ­τί­ω­σης των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης, τη μείωση του υπερ­πλη­θυ­σμού, τη βελ­τί­ωση της κατά­στα­σης ασφά­λειας και της πρό­σβα­σης σε υπη­ρε­σίες στα κέντρα υπο­δο­χής».

Τα ασυ­νό­δευτα ανήλικα

Την επόμενη ημέρα μετά την πυρ­κα­γιά τη νύχτα της προη­γού­με­νης Τρίτης, έφυγαν από τη Λέσβο με τρεις πτήσεις 406 ασυ­νό­δευτα ανήλικα τα οποία διέ­με­ναν στο ΚΥΤ. Αυτή τη στιγμή κατα­λύ­ουν σε ξενο­δο­χεία στη Βόρεια Ελλάδα και βρί­σκο­νται σε καρα­ντίνα έως ότου βγουν τα απο­τε­λέ­σματα των τεστ για κορω­νοϊό, στα οποία υπο­βλή­θη­καν πριν από τη μετα­φορά τους. Τα ασυ­νό­δευτα ανήλικα έχουν «άρση γεω­γρα­φι­κού περιο­ρι­σμού» και θα μπο­ρού­σαν να έχουν φύγει από τη Μόρια, όπου ζούσαν σε επι­κίν­δυ­νες συν­θή­κες νωρί­τερα. Τους τελευ­ταί­ους μήνες έχει τεθεί σε εφαρ­μογή πρό­γραμμα μετε­γκα­τά­στα­σης ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων από τη Μόρια σε άλλα κράτη-μέλη, ωστόσο παρά την «καλή πρόθεση» των Ευρω­παίων, στην πράξη αυτές οι μετε­γκα­τα­στά­σεις προ­χω­ρούν αργά, ενώ καθυ­στέ­ρη­σαν περισ­σό­τερο λόγω κορω­νοϊού. Πρέπει πάντως να σημειω­θεί ότι, στις αρχές του έτους, στη Μόρια βρί­σκο­νταν πάνω από 1.000 ασυ­νό­δευτα ανήλικα και ο αριθμός τους μειω­νό­ταν στα­διακά τους τελευ­ταί­ους μήνες.

Πηγή: kathimerini.gr

Τάνια Γεωρ­γιο­πού­λου