Ντίνα Σβύνου: Σε λάθος κατεύθυνση το χωροταξικό για τον τουρισμό – Αντί για ποιοτική ανάπτυξη ποσοτικοί περιορισμοί

Σο­βα­ρές εν­στά­σεις για τη φι­λο­σο­φία και τη με­θο­δο­λο­γία του νέου χω­ρο­τα­ξι­κού πλαι­σί­ου για τον του­ρι­σμό δια­τυ­πώ­νει η Ντίνα Σβύ­νου, έμπει­ρη συν­δι­κα­λι­στής του Του­ρι­σμού, Εντε­ταλ­μέ­νη Συ­ντο­νί­στρια ΠΕ Κω – Νι­σύ­ρου, μέλος ΔΣ ΠΟΞ, μέλος ΔΣ ΣΕΤΕ και με θη­τεία σε καί­ριες θέ­σεις του Του­ρι­σμού και της Ξε­νο­δο­χί­ας, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι παρά τις αλ­λα­γές που έγι­ναν μετά τη δια­βού­λευ­ση, η συ­νο­λι­κή κα­τεύ­θυν­ση εξα­κο­λου­θεί να είναι λαν­θα­σμέ­νη.

Στο επί­κε­ντρο της κρι­τι­κής της βρί­σκε­ται η έν­νοια της φέ­ρου­σας ικα­νό­τη­τας, η οποία, όπως το­νί­ζει, δεν μπο­ρεί να απο­τι­μά­ται μη­χα­νι­στι­κά με απλούς αριθ­μη­τι­κούς δεί­κτες, όπως η ανα­λο­γία έκτα­σης ανά κά­τοι­κο ή επι­σκε­πτών ανά κά­τοι­κο.

Η ίδια ση­μειώ­νει ότι η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα είναι ένα πολύ πιο σύν­θε­το μέ­γε­θος, που συν­δέ­ε­ται με τις υπο­δο­μές, τις αντο­χές του προ­ο­ρι­σμού, τις δυ­να­τό­τη­τες δια­χεί­ρι­σης των πιέ­σε­ων και συ­νο­λι­κά με τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες κάθε πε­ριο­χής.

Όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ανα­φέ­ρει, «η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα μπο­ρεί να υπο­λο­γι­στεί και με την κα­τα­νά­λω­ση ανά κά­τοι­κο», φέρ­νο­ντας ως πα­ρα­δείγ­μα­τα το νερό, την ενέρ­γεια, τα απορ­ρίμ­μα­τα, το οδικό δί­κτυο κ.ά.

«Δεν είναι μόνο οι ξε­νο­δο­χεια­κές κλί­νες που πιέ­ζουν έναν προ­ο­ρι­σμό»

Ιδιαί­τε­ρη αιχμή στην πα­ρέμ­βα­σή της αφορά στην κα­τη­γο­ριο­ποί­η­ση των πε­ριο­χών και τον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή της, το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό επι­χει­ρεί να επι­βά­λει πε­ριο­ρι­σμούς χωρίς να αξιο­λο­γεί επαρ­κώς όλες τις με­τα­βλη­τές που επι­βα­ρύ­νουν έναν προ­ο­ρι­σμό.

Η Ντίνα Σβύ­νου επι­ση­μαί­νει ότι δεν είναι μόνο οι ξε­νο­δο­χεια­κές κλί­νες που δη­μιουρ­γούν πίεση. Αντί­θε­τα, πρέ­πει να εξε­τά­ζε­ται το σύ­νο­λο των δρα­στη­ριο­τή­των που επη­ρε­ά­ζουν τις υπο­δο­μές, την κα­τα­νά­λω­ση πόρων, τις με­τα­κι­νή­σεις, την πα­ρα­γω­γή απο­βλή­των και τη λει­τουρ­γία κάθε το­πι­κής κοι­νω­νί­ας. Η κρι­τι­κή της επι­κε­ντρώ­νε­ται στο γε­γο­νός ότι το χω­ρο­τα­ξι­κό, όπως το πε­ρι­γρά­φει, επι­χει­ρεί να κα­τη­γο­ριο­ποιεί πε­ριο­χές με γε­νι­κούς και ορι­ζό­ντιους δεί­κτες, χωρίς να λαμ­βά­νει υπόψη το πλή­ρες φάσμα των πα­ρα­μέ­τρων που δια­φο­ρο­ποιούν έναν προ­ο­ρι­σμό από έναν άλλο.

Πο­σο­τι­κοί πε­ριο­ρι­σμοί αντί για ποιο­τι­κή ανά­πτυ­ξη

Ένα από τα βα­σι­κό­τε­ρα ση­μεία της το­πο­θέ­τη­σης είναι η αντί­θε­ση με­τα­ξύ πο­σο­τι­κών και ποιο­τι­κών πε­ριο­ρι­σμών.

Η Ντίνα Σβύ­νου υπο­στη­ρί­ζει ότι το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό θέτει κυ­ρί­ως πο­σο­τι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς, χωρίς όμως να εν­σω­μα­τώ­νει αντί­στοι­χα ποιο­τι­κά κρι­τή­ρια. Και δίνει ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα: μία μο­νά­δα 100 κλι­νών μπο­ρεί να έχει πολύ με­γα­λύ­τε­ρο πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό απο­τύ­πω­μα από μια άλλη μο­νά­δα με­γα­λύ­τε­ρης δυ­να­μι­κό­τη­τας, εάν λει­τουρ­γεί με τρόπο που απαι­τεί με­γα­λύ­τε­ρη κα­τα­νά­λω­ση νερού ή ενέρ­γειας, πα­ρά­γει πε­ρισ­σό­τε­ρα από­βλη­τα και δεν δια­θέ­τει σύγ­χρο­νες πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές υπο­δο­μές.

Άρα, κατά την ίδια, το να πε­ριο­ρί­ζε­ται απλώς η πο­σό­τη­τα δεν ση­μαί­νει ότι ταυ­τό­χρο­να ενι­σχύ­ε­ται και η ποιό­τη­τα.

Η ουσία, όπως επι­ση­μαί­νει, θα ήταν να τε­θούν πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές προ­δια­γρα­φές στην ανά­πτυ­ξη των μο­νά­δων, τόσο στα κύρια όσο και στα μη κύρια κα­τα­λύ­μα­τα.

Το πα­ρά­δειγ­μα της κα­τα­νά­λω­σης πόρων

Η πα­ρέμ­βα­ση ανα­δει­κνύ­ει μια κρί­σι­μη διά­στα­ση της συ­ζή­τη­σης για το χω­ρο­τα­ξι­κό του του­ρι­σμού: ότι η βιω­σι­μό­τη­τα δεν μπο­ρεί να συν­δέ­ε­ται απο­κλει­στι­κά με τον αριθ­μό των κλι­νών. Η κα­τα­νά­λω­ση πόρων απο­τε­λεί εξί­σου κρί­σι­μο πα­ρά­γο­ντα.

Με αυτή τη λο­γι­κή, μία του­ρι­στι­κή μο­νά­δα μπο­ρεί να είναι πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο επι­βα­ρυ­ντι­κή για έναν προ­ο­ρι­σμό εάν:

κα­τα­να­λώ­νει υπερ­βο­λι­κές πο­σό­τη­τες νερού,

έχει υψη­λές ενερ­γεια­κές απαι­τή­σεις,

πα­ρά­γει με­γα­λύ­τε­ρο όγκο απορ­ριμ­μά­των,

επι­βα­ρύ­νει δυ­σα­νά­λο­γα το οδικό δί­κτυο,

δεν δια­θέ­τει υπο­δο­μές εξοι­κο­νό­μη­σης και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής δια­χεί­ρι­σης.

Η κρι­τι­κή αυτή ου­σια­στι­κά με­τα­φέ­ρει το κέ­ντρο βά­ρους από το «πόσα κρε­βά­τια» στο «με ποιον τρόπο λει­τουρ­γεί μια μο­νά­δα».

Κατά των ορι­ζό­ντιων πε­ριο­ρι­σμών

Ακόμη ένα βα­σι­κό ση­μείο αφορά την ορι­ζό­ντια αντι­με­τώ­πι­ση των πε­ριο­ρι­σμών.

Η Ντίνα Σβύ­νου επι­ση­μαί­νει ότι εξα­κο­λου­θεί να υπάρ­χει μια ορι­ζό­ντια προ­σέγ­γι­ση, χωρίς να λαμ­βά­νο­νται επαρ­κώς υπόψη τα ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του κάθε τόπου.

Κάθε προ­ο­ρι­σμός, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, έχει δια­φο­ρε­τι­κή:

φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα,

υπο­δο­μή,

υδα­τι­κή επάρ­κεια,

δυ­να­τό­τη­τα δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των,

οδικό δί­κτυο,

οι­κι­στι­κή και του­ρι­στι­κή πίεση,

πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ευαι­σθη­σία.

Συ­νε­πώς, κατά την άποψή της, δεν είναι ορθό οι ίδιες γε­νι­κές ρυθ­μί­σεις να εφαρ­μό­ζο­νται με τον ίδιο τρόπο πα­ντού.

Η ίδια θε­ω­ρεί ότι ση­μα­ντι­κό­τε­ρο ρόλο θα πρέ­πει να έχουν οι πε­ρι­φε­ρεια­κοί χω­ρο­τα­ξι­κοί σχε­δια­σμοί. Συ­γκε­κρι­μέ­να, υπο­στη­ρί­ζει ότι πρέ­πει να έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να επι­τρέ­πουν σε το­πι­κά ή πε­ρι­φε­ρεια­κά σχέ­δια να θέ­τουν πρό­σθε­τους πε­ριο­ρι­σμούς όπου αυτό είναι ανα­γκαίο. Η λο­γι­κή είναι ότι οι πε­ριο­ρι­σμοί δεν πρέ­πει να εφαρ­μό­ζο­νται με μία ενιαία λο­γι­κή σε όλη τη χώρα, αλλά να συν­δέ­ο­νται με τις πραγ­μα­τι­κές δυ­να­τό­τη­τες και τις πραγ­μα­τι­κές πιέ­σεις κάθε πε­ριο­χής.

Το χω­ρο­τα­ξι­κό ως ερ­γα­λείο ανά­πτυ­ξης και όχι μόνο πε­ριο­ρι­σμών

Στην πα­ρέμ­βα­σή της, η Ντίνα Σβύ­νου δεν απορ­ρί­πτει την ανά­γκη ύπαρ­ξης χω­ρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού. Αντί­θε­τα, το­νί­ζει ότι το χω­ρο­τα­ξι­κό απο­τε­λεί ζη­τού­με­νο εδώ και χρό­νια. Η έν­στα­σή της αφορά τον τρόπο με τον οποίο πρέ­πει να σχε­δια­στεί.

Όπως υπο­γραμ­μί­ζει, το χω­ρο­τα­ξι­κό οφεί­λει:

να είναι σύγ­χρο­νο,

να προ­στα­τεύ­ει το πε­ρι­βάλ­λον,

να οριο­θε­τεί την ανά­πτυ­ξη,

να θέτει ποιο­τι­κές προ­δια­γρα­φές,

να πε­ρι­λαμ­βά­νει σα­φείς και εφαρ­μό­σι­μες ρυθ­μί­σεις.

Το κρί­σι­μο, σύμ­φω­να με την ίδια, είναι οι πε­ριο­ρι­σμοί να μην είναι απλώς αριθ­μη­τι­κοί και ορι­ζό­ντιοι, αλλά να αντα­πο­κρί­νο­νται στις πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες βιω­σι­μό­τη­τας κάθε προ­ο­ρι­σμού.

Η ουσία της πα­ρέμ­βα­σης

Η το­πο­θέ­τη­ση της Ντί­νας Σβύ­νου έρ­χε­ται να προ­σθέ­σει ένα ακόμη ση­μα­ντι­κό επι­χεί­ρη­μα στη συ­ζή­τη­ση για το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό του του­ρι­σμού.

Η βα­σι­κή της θέση είναι σαφής: η βιω­σι­μό­τη­τα δεν μπο­ρεί να με­τρά­ται μόνο με αριθ­μούς κλι­νών ή επι­σκε­πτών.

Ένας προ­ο­ρι­σμός μπο­ρεί να δε­χθεί δια­φο­ρε­τι­κά επί­πε­δα του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης ανά­λο­γα με τις υπο­δο­μές του, την κα­τα­νά­λω­ση πόρων, τις πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές του αντο­χές και την ποιό­τη­τα των επεν­δύ­σε­ων.

Γι’ αυτό και η συ­ζή­τη­ση, κατά την ίδια, πρέ­πει να με­τα­κι­νη­θεί από τους απλούς πο­σο­τι­κούς «κό­φτες» σε ένα μο­ντέ­λο που θα δίνει με­γα­λύ­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα σε πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές προ­δια­γρα­φές, ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, υπο­δο­μές και το­πι­κή εξει­δί­κευ­ση.

Το ζη­τού­με­νο, τε­λι­κά, δεν είναι απλώς να πε­ριο­ρι­στεί η του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη, αλλά να ορι­στούν οι όροι με τους οποί­ους αυτή μπο­ρεί να συ­νε­χι­στεί χωρίς να υπο­νο­μεύ­ει το πε­ρι­βάλ­λον και τη λει­τουρ­γία των ίδιων των προ­ο­ρι­σμών.

Πηγή: money-tourism.gr